Það er nefnilega vitlaust gefið

skip.jpg
Auglýsing

Í sjáv­ar­byggð­inni Vest­manna­eyjum búa 4200 manns eða um 1,3% þjóð­ar­inn­ar.  Í sjáv­ar­byggð­inni Vest­manna­eyjum eru á bil­inu 10-13% afla­heim­ilda.  Á yfir­stand­andi ári hef­ur  íbúum farið fækk­andi eins og reyndar flest ár frá 1991.  Það er vit­laust gefið þegar 13% afla­heim­ilda standa ekki undir rúm­lega 4000 manna byggð.

Ríkið hefur háa skatta út úr sjáv­ar­út­egi



Elliði Vignisson, bæjarstjóri í Vestmannaeyjum. Elliði Vign­is­son, bæj­ar­stjóri í Vest­manna­eyj­u­m.

Ísland er eina ríkið í heim­inum sem fær meira út úr sjáv­ar­út­vegi en lagt er til hans.  Ekki ein­göngu borgar hann skatta til jafns á við allar aðrar atvinnu­greinar heldur borgar hann einnig sér­stakt gjald til rík­is­ins sem oft­ast er kallað veiði­gjald.  Þannig var greiddur tekju­skattur sjáv­ar­út­vegs­fé­laga um 21,5% á árinu 2013 af heild­ar­sköttum rík­is­sjóðs á tekjur og hagnað lög­að­ila.  Þar við bæt­ist að sjáv­ar­út­veg­ur­inn greiddi um sext­án­þús­und millj­ónir króna (16.000.000.000 kr.) í almenn og sér­tæk veiði­gjöld.  Bara árið 2013 námu bein opin­ber gjöld á sjáv­ar­út­vegs­fé­lög um tutt­ugu og fjórum og hálfum millj­arði króna (24.000.000.000 kr.) og hafa þessi gjöld þá rúm­lega þre­fald­ast frá árinu 2009.  Samt glíma sjáv­ar­byggðir við vanda.

Eig­endur fyr­ir­tækja hafa arð af rekstr­inum



Sem betur fer er arður af rekstri sjáv­ar­út­vegs­fyr­ir­tækja.  Ef svo væri ekki færi atvinnu­greinin sem stendur beint undir rúm­lega 10% af lands­fram­leiðslu (að mati sjáv­ar­kla­s­ans um 25% - 30% af heild­ar­fram­leiðslu) lóð­beint á haus­inn.   Arður er eðli­legur hluti af kostn­aði fyr­ir­tæja – rétt eins og skatt­ur.  Heildar arð­greiðslur í sjáv­ar­út­vegi þessi tvö ár voru um 18 millj­arð­ar.  Það er um 18% af hagn­aði þess­ara fyr­ir­tækja (Ebit­u).    Samt glíma sjáv­ar­byggðir við vanda.

Mak­ríll­inn gerði gott betra



Á sein­ustu árum hefur ríkt góð­æri í íslenskum sjáv­ar­út­veg­i.  Mak­ríl­veiðar hafa skilað þjóð­ar­bú­inu miklum tekj­u­m.  Á ver­tíðnni 2011 var afla­verð­mæti um þrjá­tíu­þús­und milljón krónur (30.000.000.000 kr.)  Upp­sjáv­ar­veiðar hafa gengið sér­stak­lega vel.  Vest­manna­eyjar eru sér­stak­lega sterkar í upp­sjáv­ar­veið­u­m.  Samt fækkar í Eyj­um.

Sjáv­ar­byggð­unum blæðir



Það er í mínum huga ekki nokkur vafi á að sjáv­ar­út­veg­ur­inn er að skila „þjóð­inni“ arði af auð­lind­inni -  það sýna skatt­greiðsl­urn­ar.  Það er ekki nokkur vafi á að sjáv­ar­út­veg­ur­inn er að skila eig­endum sjáv­ar­út­vegs­fyr­ir­tækja arði af fjár­fest­ing­unni – það sýna skatt­greiðsl­urn­ar.  Það er ekki heldur nokkur vafi á að sjáv­ar­út­veg­ur­inn er ekki að skila nægu til þró­unar sjáv­ar­byggða.  Það sýna íbúa­tölur í Vest­manna­eyjum og víð­ar.

Hrá­efn­is­fram­leið­endur eins og nýlend­urnar voru



Stað­reyndin er sú að sjáv­ar­byggðir eru að verða eins og nýlend­urnar vor­u.  Þær eru nán­ast ein­göngu hrá­efn­is­fram­leið­andi þar sem allt kapp er lagt á skjót­feng­inn árangur til að standa undir ofur­skatti og arð­greiðsl­u­m.  Stoð­kerfið er byggt upp í öðrum og lægri póst­núm­erum (td. eru um 160 árs­verk hjá Haf­rann­sókna­stofnun og þar af rúm­lega eitt þeirra er í Vest­manna­eyj­u­m), svig­rúm sjáv­ar­fyr­ir­tæja til nýsköp­unar er skatt­lagt í burtu úr sjáv­ar­byggð­um.

Hvað þarf að gera?



Það sem þarf að gera er að lækka skatta og byggja heldur inn skatta­lega hvata til nýsköp­unar og þró­unar í sjáv­ar­byggð­um. Fram­tíð sjáv­ar­út­vegs er ekki í auknum veiðum heldur í sprota­starfi og nýsköp­un.  Fram­tíð sjáv­ar­byggða er ekki í byggða­kvótum og sér­tækum aðgerðum heldur í því að fyr­ir­tækin sem þar eru fái hvata til að vaxa og dafna á for­sendum nýsköp­unar og virð­is­auka.  Þannig verða til störf og verð­mæt­i.  Þannig fær þjóðin ekki bara arð heldur einnig vöxt.   Þannig verða sjáv­ar­byggð­irnar öfl­ugar í stað þess að vera ölm­usu­þegi í formi byggð­ar­kvóta og sér­tækra aðgerða.

Eins og þetta er í dag þá er vit­laust gef­ið.  Það er stað­reynd.  Það hallar á sjáv­ar­byggð­ir.  Ábyrgðin liggur hjá stjórn­völd­um.

Auglýsing

(…að gefnu til­efni er rétt að taka það skýrt fram að okkur hér í Eyjum er þó síst meiri vor­kunn en öðrum þegar litið er til stöðu sjáv­ar­byggða. Vandi þeirra er almennt mik­ill og víð­ast meiri en hér.)

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Mosfellsbær heldur áfram að stækka
Íbúum Mosfellsbæjar hefur fjölgað gríðarlega á síðasta áratug sem og nýjum íbúðum. Bæjarstjórn Mosfellsbæjar býst við áframhaldandi fjölgun íbúa á næsta ári.
Kjarninn 14. nóvember 2019
Haukur Arnþórsson
Hugleiðingar um tengsl stjórnmála og sjávarútvegs
Kjarninn 14. nóvember 2019
Svæðið sem um ræðir
Steypuvinna vegna Landsbankabyggingarinnar – Reikna með að fara 190 ferðir á einum degi
Botnplata nýju Landsbankabyggingarinnar á Austurbakka 2 verður steypt laugardaginn næstkomandi. Meðan unnið er þarf að loka hægri akrein Kalkofnsvegar í átt að Lækjargötu.
Kjarninn 14. nóvember 2019
Inga Sæland
„Ætlar utanríkisráðherra að láta þetta viðgangast?“
Formaður Flokks fólksins setur spurningarmerki við það að stjórnarformaður Íslandsstofu taki við embætti formanns Samherja.
Kjarninn 14. nóvember 2019
Bjarni Benediktsson og Logi Einarsson.
Ekki sammála um að Ísland sé spillingarbæli
Fjármála- og efnahagsráðherra og formaður Samfylkingarinnar deildu ekki sömu sýn á Ísland á Alþingi í dag.
Kjarninn 14. nóvember 2019
Leikhúsið
Leikhúsið
Leikhúsið - Mamma Klikk
Kjarninn 14. nóvember 2019
Hvernig slátrum við … og hvers vegna?
Davíð Hörgdal Stefánsson gefur nú út sína fjórðu ljóðabók, en hún ber titilinn Heimaslátrun og aðrar vögguvísur.
Kjarninn 14. nóvember 2019
Norskum stjórnvöldum kunnugt um Samherjamálið
Þátt­ur norska rík­is­bank­ans DNB í bankaviðskipt­um Sam­herja í Namib­íu er til skoðunar innan bankans. Norsk stjórnvöld hafa jafnframt verið látin vita af málinu.
Kjarninn 14. nóvember 2019
Meira úr sama flokkiÁlit
None