Vegagerð um Teigsskóg – íslensk náttúra á útsölu

Formaður Landverndar vill að samfélagið dragi lærdóm af Teigsskógar-málinu, efli baráttuna fyrir vernd íslenskrar náttúru og að unnið verði í framtíðinni að samgöngubótum í sátt við náttúruna.

Auglýsing

Síð­ustu hindr­unum fyrir vega­gerð um Teig­skóg í Þorska­firði hefur verið rutt úr vegi og fram­kvæmdir komnar á rek­spöl. Bar­áttan fyrir því að vernda nátt­úru svæð­is­ins og leita ann­arra val­kosta við vega­gerð hefur verið löng og á köflum óvæg­in. Nið­ur­staðan var nátt­úru­vernd­ar­fólki mikil von­brigði. Ódýrasta lausnin fyrir Vega­gerð­ina varð fyrir val­inu. Sú lausn er þó að mínu mati sú dýrasta. Það gleymd­ist nefni­lega að meta til fjár þau spjöll sem unnin verða á nátt­úru Íslands. Slík vinnu­brögð eru við­var­andi vandi sem verður að leið­rétta.

Vernd­uðum svæðum á nátt­úru­minja­skrá verður spillt

Teigs­skógur er eitt stærsta sam­fellda skóg­lendi á Vest­fjörð­um. Hann er óslit­inn frá fjöru og upp í hlíðar og myndar ein­stakt sam­spil með leirum og grunn­sævi. Báðar þessar vist­gerð­ir, birki­skóg­ur­inn og leir­urn­ar, njóta verndar í gild­andi nátt­úru­vernd­ar­lög­um. Þá er svæðið allt verndað með sér­lögum um Breiða­fjörð og áhrifa­svæði fram­kvæmd­anna eru á nátt­úru­minja­skrá. Veg­ur­inn spillir þessum verð­mætum og er ósam­rým­an­legur fram­an­greindum vernd­un­ar­á­kvæðum

Eyði­legg­ing á nátt­úru Íslands er ekki okkar einka­mál

Veglagn­ing um Teigs­skóg brýtur í bága við ákvæði Bern­ar­samn­ings­ins um verndun teg­unda og búsvæða sem Ísland á aðild að. Málið var tekið upp á vett­vangi samn­ings­ins við lok síð­asta árs og þar var varað við fram­kvæmdum í Teigs­skógi. Í kjöl­farið hefur skrif­stofa Bern­ar­samn­ings­ins og boðað komu sína til lands­ins að kanna stöðu mála.

Auglýsing

Hæsti­réttur dæmdi nátt­úr­unni í vil

Verum þess minnug að áform um vega­gerð um Teigs­skóg voru stöðvuð með dómi Hæsta­réttar árið 2009. Vega­gerðin nýtti því miður ekki dóms­orð Hæsta­réttar til að leita ann­arra og umhverf­is­vænni leiða til að bæta sam­göngur á svæð­inu. Alþingi breytti lögum um mat á umhverf­is­á­hrifum til að liðka almennt fyrir fram­kvæmdum og draga úr vægi nátt­úru­vernd­ar. Vega­gerðin not­færði sér þá breyt­ingu og gerði nýja atlögu að Teig­skógi, atlögu sem hefur heppn­ast.

Það er aldrei bara ein leið

Land­vernd hefur um langt ára­bil reynt að koma í veg fyrir áform um vega­gerð um Teigs­skóg – eins og sam­tök­unum ber skylda til þegar svo mikil nátt­úru­verð­mæti eru í húfi. Um leið hefur Land­vernd bent á mun betri val­kost frá sjón­ar­horni nátt­úru­verndar fyrir þessar mik­il­vægu vega­bæt­ur. Sú lausn felst í því að leggja jarð­göng undir Hjalla­háls og Gufu­dals­háls (sjá ályktun aðal­fundar 2007 og skýrslu Land­verndar um jarð­göng á Vest­fjörð­u­m). Sveit­ar­fé­lagið Reyk­hóla­hreppur kom enn fremur með til­lögu að brú af Reykja­nesi yfir í Skála­nes (Sveit­ar­stjórn réði ráð­gjafa­fyr­ir­tækið Viaplan til að vinna skýrsl­una, sem gefin var út í des­em­ber 2018 og upp­færð í febr­úar 2019). Báðum þessum lausnum hafn­aði Vega­gerð­in.

Vega­gerðin valdi lang­versta kost­inn

Mat á umhverf­is­á­hrifum sýndi einnig að fyrir hendi voru raun­hæf­ar, mun betri aðferðir til að útfæra þá leið sem Vega­gerðin vildi. Að mati Land­verndar bar Vega­gerð­inni því að fara að nið­ur­stöðu val­kosta­mats í stað þess að velja Teigs­skóg­ar­leið­ina sem svo miklum skaða veldur á nátt­úru svæð­is­ins.

Vega­gerðin reiknar vit­laust

Vega­gerðin metur ekki til fjár þann skaða sem óneit­an­lega verður á nátt­úru­verð­mæt­um. Þess vegna verða útreikn­ing­arnir rangir og afleið­ingin sú að leið­ar­val byggir á röngum for­send­um.

Spyrja má hvort mat á umhverf­is­á­hrifum sé í raun óþarft ef fram­kvæmd­ar­að­ilar geta þannig sleppt því að meta til fjár þann skaða sem til­tekin fram­kvæmd veld­ur.

Horfum fram á við og gerum betur

En það er ekki ástæða til að dvelja lengi við for­tíð­ina. Nátt­úru­vernd­ar­fólki er brugðið og íbúar á svæð­inu hafa fundið sig svikna af gömlum og marg­ít­rek­uðum lof­orðum um sam­göngu­bæt­ur. Drögum lær­dóm af mál­inu og eflum bar­átt­una fyrir vernd íslenskrar nátt­úru og vinnum að sam­göngu­bótum í sátt við nátt­úr­una. Hlustum eftir ábend­ingum frá Bern­ar­samn­ingnum þegar sú mik­il­væga stofnun hefur kannað máls­á­stæð­ur. Málið verður nú lagt inn í reynslu­bank­ann. Í fram­tíð­inni verður að koma í veg fyrir að kostn­aður við fram­kvæmdir ráði einn um val á vega­stæði. Sá kostn­aður segir aðeins hluta sög­unn­ar. Leggja verður fjár­hags­legt mat á þau nátt­úru­spjöll sem fram­kvæmdum fylgja svo raun­veru­legur kostn­aður komi fram og bera val­kosti saman á þeim grunni. Hag­fræðin býr yfir aðferðum sem beita má í þeim til­gangi og mik­il­vægt að Vega­gerðin til­einki sér þær. Það er löngu tíma­bært að Vega­gerðin meti raun­verulega kostnað við fram­kvæmdir og ákvörðun sé ekki byggð á fölskum grunni eins og vegur um Teig­skóg er dæmi um.

Höf­undur er for­maður Land­vernd­ar.

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Katrín Jakobsdóttir forsætisráðherra.
Engin lagaleg skilgreining til á orðinu kona
Samkvæmt svari frá forsætisráðherra þarf menningar- og viðskiptaráðherra sem „fer með málefni íslenskunnar“ að svara því hverjar orðsifjar nafnorðsins kona séu og hver málfræðileg merking orðsins sé.
Kjarninn 30. júní 2022
Lárus Blöndal, stjórnarformaður Bankasýslu ríkisins, og Jón Gunnar Jónsson, forstjóri stofnunarinnar.
Bankasýslan borgaði LOGOS 6,2 milljónir og lét Morgunblaðið fá upplýsingar fyrirfram
Bankasýslan sendi Morgunblaðinu einum fjölmiðla fyrirfram tilkynningu um að lögfræðilegur ráðgjafi hennar hefði komist að þeirri niðurstöðu að jafnræðis hafi verið gætt við sölu á hlut ríkisins í Íslandsbanka.
Kjarninn 30. júní 2022
Til þess að komast ferða sinna þurfa Íslendingar að borga 85 prósentum meira heldur en íbúar í löndum Evrópusambandsins gera að meðaltali.
Samgöngukostnaður hvergi hærri í Evrópu en á Íslandi
Norðurlöndin raða sér í efstu sæti á lista þeirra landa í Evrópu þar sem samgöngukostnaður er mestur. Verð á gistingu, mat, fötum og skóm er hærra hér á landi en víðast hvar annars staðar í álfunni.
Kjarninn 30. júní 2022
Ríkið þurfi að kortleggja á hverjum loftslagsskattarnir lenda
Upplýsingar liggja ekki fyrir í dag um það hvernig byrðar af loftslagssköttum dreifast um samfélagið. Í greinargerð frá Loftslagsráði segir að stjórnvöld þurfi að vinna slíka greiningu, vilji þau hafa yfirsýn yfir áhrif skattanna.
Kjarninn 30. júní 2022
Í frumdrögum að fyrstu lotu Borgarlínu var Suðurlandsbrautin teiknuð upp með þessum hætti. Umferðarskipulag götunnar er enn óútkljáð, og sannarlega ekki óumdeilt.
Borgarlínubreytingar á Suðurlandsbraut strjúka fasteignaeigendum öfugt
Nokkrir eigendur fasteigna við Suðurlandsbraut segja að það verði þeim til tjóns ef akreinum undir almenna umferð og bílastæðum við Suðurlandsbraut verði fækkað. Unnið er að deiliskipulagstillögum vegna Borgarlínu.
Kjarninn 30. júní 2022
Í austurvegi
Í austurvegi
Í austurvegi – Einlæg gjöf en smáræði 千里送鹅毛
Kjarninn 30. júní 2022
Úlfar Þormóðsson
Taglhnýtingar þétta raðirnar
Kjarninn 30. júní 2022
Viðbragðsaðilar og vegfarendur á vettvangi aðfaranótt sunnudags. 22 unglingar létust á Enyobeni-kránni.
Hvers vegna dóu börn á bar?
Meðvitundarlaus ungmenni á bar. Þannig hljómaði útkall til lögreglu í borginni East London í Suður-Afríku aðfaranótt sunnudags. Ýmsar sögur fóru á kreik. Var eitrað fyrir þeim? Og hvað í ósköpunum voru unglingar – börn – að gera á bar?
Kjarninn 30. júní 2022
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar