Velkomin í gerbreyttan veruleika

tunnel.vision.jpg
Auglýsing

Umræðan er komin á skrýtin stað. Stjórn­mála­flokkur sem býður upp á odd­vita sem varar við því að ein trú­ar­brögð fái úthlutað lóð sam­kvæmt lands­lögum fyrir hús til að biðja í, af ótta við að það endi með lands­laga­setn­ingu til að koma í veg fyrir þvinguð hjóna­bönd, lýsir því hneyksl­an­lega yfir þegar hann er gagn­rýndur að hug­mynda­fræði hans byggi á frjáls­lyndi og skyn­semi. Það að hræð­ast eitt­hvað ein­vörð­ungu vegna þess að það er öðru­vísí, og reyna síðan að telja öðru fólki trú um að það eigi að vera hrætt við það, er í raun and­staðan við frjáls­lyndi og skyn­semi.

Líkt og alltaf rís svo póli­tísk rétt­trún­að­ar­kirkja og for­dæmir við­kom­andi ein­stak­linga og stjórn­mála­flokka með allt of miklum ofsa og vill meina þeim að fá að vera heimsk, jafn­vel með lög­um. Í kjöl­farið vakna sjálf­skip­aðir frjáls­hyggjupáfar og for­dæma rét­trún­að­inn fyrir að vilja skerða frelsi og bara leyfa „rétt­ar“ skoð­anir en sleppa því að tækla þá stað­reynd að í upp­haf­lega mál­flutn­ingnum er verið að tak­marka frelsi ákveð­inna trú­ar­bragða að byggja sér kofa við umferð­ar­æð.

Það er nefni­lega ókost­ur­inn við frelsið að margir kjósa að mis­nota það til að kæfa eða skaða aðra. Það sást vel í banka­hrun­inu. Í þeirri umræðu sem nú geisar á það við um alla ofan­greinda hópa.

Auglýsing

„Ég er ekki ras­isti, en...“

Íslend­ingar vilja meina að við séum mjög umburð­ar­lynd þjóð. Sem heild erum við það ekki. Stórir hópar innan sam­fé­lags okkar kunna til dæmis mjög vel að vera skít­hræddir við hluti sem þeir skilja ekki, þekkja ekki og vita í raun ekk­ert um.

„Ég er ekki ras­isti, en...“ er byrjun á setn­ingarunu sem ég hef heyrt í ótelj­andi skipti á minni ævi frá fólki innan fjöl­skyld­unn­ar, sem ég hef verið með í skóla, unnið með eða hitt á öðrum stað í lit­róf­inu. Í kjöl­farið fylgir iðu­lega annað af tvennu: blammer­ing á ein­hverri teg­und kyn­þáttar eða þjóðar fyrir að vera til trafala á Íslandi eða ósmekk­legur brand­ari þar sem svartur maður er kall­aður „nigg­ari“ eða Asíu­búi „grjón“. Þessi andúð og hræðsla byggir iðu­lega á til­finn­ingu, ekki rök­um. Og þar sem til­finn­ingar eru oft skyn­semi eða rök­ræðu sterk­ari eru þær gerðar að aðal­at­rið­inu þegar ákvarð­anir eru tekn­ar. Ákvarð­anir á borð við að kjósa.

Hræðsla sem vin­sælt kosn­ing­at­rikk

Það er því vin­sælt kosn­ing­at­rikk til að hala inn atkvæði með því að höfða til til­finn­inga þeirra sem láta þær stýra ákvörð­un­ar­töku sinn­i.  Það skiptir ekki máli hvort til­finn­ingin er hræðsla, upp­lifun á órétt­læti eða sam­staða gegn meintum óvin­um. Slík kosn­ing­at­rikk eiga oft ekk­ert að duga lengur en fram yfir kosn­ingar og eru sann­ar­lega ekki alltaf hluti af grund­vall­ar­stefnu þeirra stjórn­mála­flokka sem taka þau upp á sína arma.

Þegar trikkið er ekk­ert annað en inni­halds- og raka­laus hræðslu­á­róður sem í felst að minnsta kosti ýjun að skerð­ingu á stjórn­ar­skrár­vörðum mann­rétt­indum ein­hverra minni­hluta­hópa þá eru töfra­menn­irnir oft ásak­aðir um að iðka fas­isma. Og verða mjög sárir og reiðir í kjöl­far­ið.

Það er skilj­an­legt að stjórn­mála­hreyf­ingar vilji ekki láta kenna sig við fas­isma. Hann er enda mjög ómann­eskju­leg og mót­sagn­ar­kennd hug­mynda­fræði sem hefur valdið heims­byggð­inni ómældu tjóni og sárs­auka í gegnum ald­irn­ar. Og þann fas­isma sem náði fót­festu í mörgum stórum ríkjum Evr­ópu í byrjun 20. ald­ar­innar er auð­vitað ekki hægt að yfir­færa á neitt, eða alla vega mjög fátt, sem fyrir finnst í íslenskri umræðu.

En ýmis­legt í fas­ista­stefn­unni lifir góðu lífi þar og er fóðrað af rang­hug­mynd­um, lélegum upp­lýs­ingum og hræðslu við hið óþekkta af skamm­lausum stjórn­mála­mönn­um. Því fas­ismi er meðal ann­ars and­staða við ein­stak­lings­frelsi, varð­staða um kristi­legt sið­gæði, höfnun mann­rétt­inda ef það er talið til hags­bóta fyrir þá hug­mynd um almanna­hag sem við­kom­andi hefur og hvatn­ing til að mynda ein­ingu gagn­vart meintum óvinum þjóð­ar­inn­ar. Og stundum fylgir honum líka rík kyn­þátta­hyggja, þar sem einn kyn­þátt­ur, trú­ar­hópur eða þjóð­flokkur er sagður æðri öðr­um.

Það getur varla talist annað en and­staða við ein­stak­lings­frelsi og höfnun á grund­vall­ar­mann­rétt­indum þegar ýjað er að því að trú ein­hvers sé innviðum sam­fé­lags svo hættu­leg að útbreiðslu hennar verði að stöðva með almanna­hag að leið­ar­ljósi. Ann­ars geti hún verið ógn við inn­gróið krist­legt sið­gæði. Og hvatn­ing til ein­ingu gagn­vart meintum óvinum þjóð­ar­innar er eitt­hvað sem við erum orðin þræl­vön á eft­ir­hrunsár­un­um. Hvort sem hinn meinti óvinur eru Bretar og Hol­lend­ing­ar, Evr­ópu­sam­bandið eða vondir hrægamma­sjóð­ir. Sum hrá­efni í hinum órök­rétta fas­isma er því sann­ar­lega að finna í íslenskri umræðu, þótt eng­inn einn flokkur hafi gert þau að sínum helstu stefnu­mál­um.

Stjórn­ar­skrár­var­inn réttur

Það er ekk­ert nýtt af nál­inni að ala á ótta við Islam. Raunar hefur það verið nokkuð leið­andi stef í stjórn­málum margra vest­rænna ríkja á und­an­förnum árum, sér­stak­lega í kjöl­far hryðju­verka­árásanna á tví­bura­t­urn­anna í New York í sept­em­ber 2001.

En rétt­ur­inn til að trúa á himna­feðga, Múhammeð, skurð­goð, inni­skó eða lúpínu­seyði er stjórn­ar­skrár­var­inn réttur hvers og eins. Þótt hluti þeirrar sirka 1,6 millj­arð manna sem telj­ast til Islam-­trúar nýti sér sína túlkun á trú­ar­brögð­unum til að brjóta á sjálf­sögðum mann­rétt­indum þá er það engin ástæða til að hræð­ast það að þeir rúm­lega 700 múslimar sem búa á Íslandi fái að byggja sér mosku. Þeir lúta enda allir íslenskum lögum og þau öfga­fullu mann­rétt­inda­brot sem framin eru í nafni Islam víðs­vegar um heim­inn stand­ast ekki þau lög.

Sama má raunar segja um fjölda þeirra sömu brota sem framin hafa ver­ið, og eru enn víða fram­in, i nafni kristni. Stjórn­ar­skrá okkar til­tekur líka að mann­rétt­indi séu virt og lög okkar verja þau mann­rétt­indi. Sá sem vill brjóta gegn þeim mann­rétt­ind­um, hvort sem það er á grund­velli kyn­hneigð­ar, trú­ar, kyns eða hvers sem er, kemst ekki upp með það. Skiptir engu hvort við­kom­andi sé Islam-­trú­ar, krist­inn eða bara eitt­hvað handa­hófs­kennt hefð­bund­ið, illa upp­lýst íslenskt kredd­u-­fífl.

Getur ekki átt kök­una og étið hana líka

Það eru jákvæðar hliðar á því að Fram­sókn­ar­flokk­ur­inn hafi náð inn tveimur borg­ar­full­trúum í Reykja­vík með því að ala á hræðslu við múslima. Nú getur sá stjórn­mála­flokk­ur, og raunar eng­inn annar held­ur, ekki lengur átt kök­una og étið hana líka. Þeir geta ekki boðið fram fram­bjóð­endur sem boða umburð­ar­leysi en samt fengið að skil­greina sig sem umburð­ar­lynda flokka.

Nú verða þeir annað hvort að koma fram fyrir skjöldu og gang­ast við því að stefna þeirra sé að tengja við lægsta sam­nefnar­ann eða hafna slíkum mál­flutn­ingi. Og ein­hverjir munu örugg­lega gera það, enda virð­ist vera til nóg af íslenskum kjós­endum sem er mót­tæki­legur fyrir útlend­inga­andúð. Tími volks­ins er lið­inn. Vel­komin í ger­breyttan veru­leika.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Guðrún Þórðardóttir
Hvers vegna kostar 5.000 krónur að lesa vísindagrein?
Kjarninn 20. október 2020
Þórarinn Eyfjörð
Nýsköpunarmiðstöð Íslands – framúrskarandi stofnun
Kjarninn 20. október 2020
Skjálftinn varð um fimm kílómetra vestur af Seltúni.
Skjálftinn: Engar tilkynningar um meiðsli á fólki eða tjón á mannvirkjum
Óvissustig almannavarna hefur verið í gildi á Reykjanesi vegna landriss á svæðinu frá því í janúar.
Kjarninn 20. október 2020
Forsætisráðherra var brugðið, sem eðlilegt er.
Forsætisráðherra í beinni: „Guð minn góður, það er jarðskjálfti“
Katrín Jakobsdóttir forsætisráðherra var í beinni útsendingu á YouTube-rás bandaríska blaðsins Washington Post að ræða kórónuveirufaraldurinn þegar jarðskjálfti af stærðinni 5,6 reið yfir kl. 13:43 í dag.
Kjarninn 20. október 2020
Stór jarðskjálfti vestur af Krýsuvík
Jarðskjálfti, 5,6 að stærð samkvæmt Veðurstofu Íslands, fannst vel á höfuðborgarsvæðinu kl. 13:43 í dag. Upptök skjálftans voru vestur af Krýsuvík á Reykjanesi. Allt skalf og nötraði á Alþingi.
Kjarninn 20. október 2020
Stjórnmálamenn ræddu um sóttvarnaráðstafanir á þingi í gær.
„Sóttvarnareglur ríkisins eru þunglamalegar og dýrar“
Sjálfstæðisflokkurinn deilir þeim orðum Sigríðar Á. Andersen að opinberar sóttvarnareglur séu „þunglamalegar og dýrar“ á meðan að einstaklingsbundnar sóttvarnir séu áhrifaríkar. Líftölfræðingur segir einstaklingsbundnar aðgerðir ekki duga einar og sér.
Kjarninn 20. október 2020
Dagur B. Eggertsson, borgarstjóri.
Höfuðborgarsvæðið á viðkvæmum tíma í faraldrinum
Íþróttakennsla í skólum á höfuðborgarsvæðinu verður utandyra og verða íþróttahús, sundlaugar og söfn lokuð. Ákvörðunin verður endurskoðuð að viku liðinni.
Kjarninn 20. október 2020
Jóhannes Þór Skúlason er framkvæmdastjóri Samtaka ferðaþjónustunnar og skrifar undir umsögn þeirra.
Segja forsendur fjárlaga að óbreyttu þegar brostnar vegna landamæraskimunar
Hagsmunasamtök aðila í ferðaþjónustu segja að ef núverandi reglur um tvöfalda skimun á landamærum verði áfram í gildi muni fjöldi erlendra ferðamanna sem heimsæki Ísland árið 2021 aldrei ná að verða 900 þúsund, líkt og forsendur fjárlaga geri ráð fyrir.
Kjarninn 20. október 2020
Meira úr sama flokkiÁlit
None