Velkomin í gerbreyttan veruleika

tunnel.vision.jpg
Auglýsing

Umræðan er komin á skrýtin stað. Stjórn­mála­flokkur sem býður upp á odd­vita sem varar við því að ein trú­ar­brögð fái úthlutað lóð sam­kvæmt lands­lögum fyrir hús til að biðja í, af ótta við að það endi með lands­laga­setn­ingu til að koma í veg fyrir þvinguð hjóna­bönd, lýsir því hneyksl­an­lega yfir þegar hann er gagn­rýndur að hug­mynda­fræði hans byggi á frjáls­lyndi og skyn­semi. Það að hræð­ast eitt­hvað ein­vörð­ungu vegna þess að það er öðru­vísí, og reyna síðan að telja öðru fólki trú um að það eigi að vera hrætt við það, er í raun and­staðan við frjáls­lyndi og skyn­semi.

Líkt og alltaf rís svo póli­tísk rétt­trún­að­ar­kirkja og for­dæmir við­kom­andi ein­stak­linga og stjórn­mála­flokka með allt of miklum ofsa og vill meina þeim að fá að vera heimsk, jafn­vel með lög­um. Í kjöl­farið vakna sjálf­skip­aðir frjáls­hyggjupáfar og for­dæma rét­trún­að­inn fyrir að vilja skerða frelsi og bara leyfa „rétt­ar“ skoð­anir en sleppa því að tækla þá stað­reynd að í upp­haf­lega mál­flutn­ingnum er verið að tak­marka frelsi ákveð­inna trú­ar­bragða að byggja sér kofa við umferð­ar­æð.

Það er nefni­lega ókost­ur­inn við frelsið að margir kjósa að mis­nota það til að kæfa eða skaða aðra. Það sást vel í banka­hrun­inu. Í þeirri umræðu sem nú geisar á það við um alla ofan­greinda hópa.

Auglýsing

„Ég er ekki ras­isti, en...“

Íslend­ingar vilja meina að við séum mjög umburð­ar­lynd þjóð. Sem heild erum við það ekki. Stórir hópar innan sam­fé­lags okkar kunna til dæmis mjög vel að vera skít­hræddir við hluti sem þeir skilja ekki, þekkja ekki og vita í raun ekk­ert um.

„Ég er ekki ras­isti, en...“ er byrjun á setn­ingarunu sem ég hef heyrt í ótelj­andi skipti á minni ævi frá fólki innan fjöl­skyld­unn­ar, sem ég hef verið með í skóla, unnið með eða hitt á öðrum stað í lit­róf­inu. Í kjöl­farið fylgir iðu­lega annað af tvennu: blammer­ing á ein­hverri teg­und kyn­þáttar eða þjóðar fyrir að vera til trafala á Íslandi eða ósmekk­legur brand­ari þar sem svartur maður er kall­aður „nigg­ari“ eða Asíu­búi „grjón“. Þessi andúð og hræðsla byggir iðu­lega á til­finn­ingu, ekki rök­um. Og þar sem til­finn­ingar eru oft skyn­semi eða rök­ræðu sterk­ari eru þær gerðar að aðal­at­rið­inu þegar ákvarð­anir eru tekn­ar. Ákvarð­anir á borð við að kjósa.

Hræðsla sem vin­sælt kosn­ing­at­rikk

Það er því vin­sælt kosn­ing­at­rikk til að hala inn atkvæði með því að höfða til til­finn­inga þeirra sem láta þær stýra ákvörð­un­ar­töku sinn­i.  Það skiptir ekki máli hvort til­finn­ingin er hræðsla, upp­lifun á órétt­læti eða sam­staða gegn meintum óvin­um. Slík kosn­ing­at­rikk eiga oft ekk­ert að duga lengur en fram yfir kosn­ingar og eru sann­ar­lega ekki alltaf hluti af grund­vall­ar­stefnu þeirra stjórn­mála­flokka sem taka þau upp á sína arma.

Þegar trikkið er ekk­ert annað en inni­halds- og raka­laus hræðslu­á­róður sem í felst að minnsta kosti ýjun að skerð­ingu á stjórn­ar­skrár­vörðum mann­rétt­indum ein­hverra minni­hluta­hópa þá eru töfra­menn­irnir oft ásak­aðir um að iðka fas­isma. Og verða mjög sárir og reiðir í kjöl­far­ið.

Það er skilj­an­legt að stjórn­mála­hreyf­ingar vilji ekki láta kenna sig við fas­isma. Hann er enda mjög ómann­eskju­leg og mót­sagn­ar­kennd hug­mynda­fræði sem hefur valdið heims­byggð­inni ómældu tjóni og sárs­auka í gegnum ald­irn­ar. Og þann fas­isma sem náði fót­festu í mörgum stórum ríkjum Evr­ópu í byrjun 20. ald­ar­innar er auð­vitað ekki hægt að yfir­færa á neitt, eða alla vega mjög fátt, sem fyrir finnst í íslenskri umræðu.

En ýmis­legt í fas­ista­stefn­unni lifir góðu lífi þar og er fóðrað af rang­hug­mynd­um, lélegum upp­lýs­ingum og hræðslu við hið óþekkta af skamm­lausum stjórn­mála­mönn­um. Því fas­ismi er meðal ann­ars and­staða við ein­stak­lings­frelsi, varð­staða um kristi­legt sið­gæði, höfnun mann­rétt­inda ef það er talið til hags­bóta fyrir þá hug­mynd um almanna­hag sem við­kom­andi hefur og hvatn­ing til að mynda ein­ingu gagn­vart meintum óvinum þjóð­ar­inn­ar. Og stundum fylgir honum líka rík kyn­þátta­hyggja, þar sem einn kyn­þátt­ur, trú­ar­hópur eða þjóð­flokkur er sagður æðri öðr­um.

Það getur varla talist annað en and­staða við ein­stak­lings­frelsi og höfnun á grund­vall­ar­mann­rétt­indum þegar ýjað er að því að trú ein­hvers sé innviðum sam­fé­lags svo hættu­leg að útbreiðslu hennar verði að stöðva með almanna­hag að leið­ar­ljósi. Ann­ars geti hún verið ógn við inn­gróið krist­legt sið­gæði. Og hvatn­ing til ein­ingu gagn­vart meintum óvinum þjóð­ar­innar er eitt­hvað sem við erum orðin þræl­vön á eft­ir­hrunsár­un­um. Hvort sem hinn meinti óvinur eru Bretar og Hol­lend­ing­ar, Evr­ópu­sam­bandið eða vondir hrægamma­sjóð­ir. Sum hrá­efni í hinum órök­rétta fas­isma er því sann­ar­lega að finna í íslenskri umræðu, þótt eng­inn einn flokkur hafi gert þau að sínum helstu stefnu­mál­um.

Stjórn­ar­skrár­var­inn réttur

Það er ekk­ert nýtt af nál­inni að ala á ótta við Islam. Raunar hefur það verið nokkuð leið­andi stef í stjórn­málum margra vest­rænna ríkja á und­an­förnum árum, sér­stak­lega í kjöl­far hryðju­verka­árásanna á tví­bura­t­urn­anna í New York í sept­em­ber 2001.

En rétt­ur­inn til að trúa á himna­feðga, Múhammeð, skurð­goð, inni­skó eða lúpínu­seyði er stjórn­ar­skrár­var­inn réttur hvers og eins. Þótt hluti þeirrar sirka 1,6 millj­arð manna sem telj­ast til Islam-­trúar nýti sér sína túlkun á trú­ar­brögð­unum til að brjóta á sjálf­sögðum mann­rétt­indum þá er það engin ástæða til að hræð­ast það að þeir rúm­lega 700 múslimar sem búa á Íslandi fái að byggja sér mosku. Þeir lúta enda allir íslenskum lögum og þau öfga­fullu mann­rétt­inda­brot sem framin eru í nafni Islam víðs­vegar um heim­inn stand­ast ekki þau lög.

Sama má raunar segja um fjölda þeirra sömu brota sem framin hafa ver­ið, og eru enn víða fram­in, i nafni kristni. Stjórn­ar­skrá okkar til­tekur líka að mann­rétt­indi séu virt og lög okkar verja þau mann­rétt­indi. Sá sem vill brjóta gegn þeim mann­rétt­ind­um, hvort sem það er á grund­velli kyn­hneigð­ar, trú­ar, kyns eða hvers sem er, kemst ekki upp með það. Skiptir engu hvort við­kom­andi sé Islam-­trú­ar, krist­inn eða bara eitt­hvað handa­hófs­kennt hefð­bund­ið, illa upp­lýst íslenskt kredd­u-­fífl.

Getur ekki átt kök­una og étið hana líka

Það eru jákvæðar hliðar á því að Fram­sókn­ar­flokk­ur­inn hafi náð inn tveimur borg­ar­full­trúum í Reykja­vík með því að ala á hræðslu við múslima. Nú getur sá stjórn­mála­flokk­ur, og raunar eng­inn annar held­ur, ekki lengur átt kök­una og étið hana líka. Þeir geta ekki boðið fram fram­bjóð­endur sem boða umburð­ar­leysi en samt fengið að skil­greina sig sem umburð­ar­lynda flokka.

Nú verða þeir annað hvort að koma fram fyrir skjöldu og gang­ast við því að stefna þeirra sé að tengja við lægsta sam­nefnar­ann eða hafna slíkum mál­flutn­ingi. Og ein­hverjir munu örugg­lega gera það, enda virð­ist vera til nóg af íslenskum kjós­endum sem er mót­tæki­legur fyrir útlend­inga­andúð. Tími volks­ins er lið­inn. Vel­komin í ger­breyttan veru­leika.

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
„Algeggjuð“ hugmynd um sameiningu banka
Í Vísbendingu, sem kom til áskrifenda á föstudaginn, er fjallað um þá hugmynd að sameina tvo af kerfislægt mikilvægu bönkum landsins.
Kjarninn 15. desember 2019
SMS og MMS ganga í endurnýjun lífdaga
Eftir að hafa lotið í lægra haldi fyrir nýjum samskiptaforritum á borð við Messenger og WhatsApp eru gömlu góðu SMS- og MMS-skilaboðin að eiga endurkomu. Þeim fjölgar nú eftir áralangan samdrátt.
Kjarninn 15. desember 2019
Ferðalag á mörkum ljóss og myrkurs, í átt til dögunar
Rökkursöngvar Sverris Guðjónssonar kontratenórs eru að koma út. Safnað er fyrir þeim á Karolina Fund.
Kjarninn 15. desember 2019
Ársreikningaskrá heyrir undir embætti ríkisskattstjóra.
Skil á ársreikningum hafa tekið stakkaskiptum eftir að viðurlög voru hert
Eftir að viðurlög við því að skila ekki ársreikningum á réttum tíma voru hert skila mun fleiri fyrirtæki þeim á réttum tíma. Enn þarf almenningur, fjölmiðlar og aðrir áhugasamir þó að greiða fyrir aðgang að ársreikningum.
Kjarninn 15. desember 2019
Hin harða barátta um sjónvarpið og internetið
Síminn fékk nýverið níu milljóna króna stjórnvaldssekt fyrir að hafa margbrotið ákvæði fjölmiðlalaga, með því að í raun vöndla saman sölu á interneti og sjónvarpi. Brotin voru sögð meðvituð, markviss og ítrekuð.
Kjarninn 15. desember 2019
Réttast að senda pöndubirnina heim
Upplýsingar um fund kínverska sendiherrans í Danmörku með færeyskum ráðamönnum um fjarskiptasamning hafa valdið fjaðrafoki í Færeyjum og meðal danskra þingmanna. Sendiherrann neitar að reyna að beita Færeyinga þrýstingi.
Kjarninn 15. desember 2019
Lilja D. Alfreðsdóttir, mennta- og menningarmálaráðherra.
Drög að nýjum þjónustusamningi við RÚV kynnt
Mennta- og menningarmálaráðherra hefur kynnt nýjan þjónustusamning við Ríkisútvarpið fyrir ríkisstjórn en núgildandi samningur rennur út um áramótin.
Kjarninn 14. desember 2019
Agnar Snædahl
Frá kreppuþakuppbyggingu og myglu
Kjarninn 14. desember 2019
Meira úr sama flokkiÁlit
None