Vísbendingaspurning, 3 stig: Spurt er um kynjakvóta, samviskubit og jafnvægi

Björn Teitsson
gb.png
Auglýsing

Í kvöld ráð­ast úrslitin í Spurn­inga­keppni fram­halds­skól­anna, Gettu bet­ur. Er þetta í 31. skiptið sem keppnin fer fram en í kvöld ger­ast þau undur og stór­merki að meðal kepp­enda verða þrír piltar og, viti menn/­kon­ur, þrjár stúlk­ur. Þetta er í fyrsta sinn sem fjöldi kven- og karl­kepp­enda er í jafn­vægi. Á 31. keppn­is­ári.

Flestir vilja lík­lega tengja þessar gleði­fréttir við ákvörðun sem var tekin af stýri­hópi Gettu betur en í honum sitja full­trúar þeirra skóla sem stóðu sig best árið á und­an. En það er meira sem kemur til. Átakið Gettu betur stelp­ur, sem hóf göngu sína fyrir réttum tveimur árum, á mun meira í þessum glæsi­lega árangri en til­lagan um kynja­kvót­ann. Það er alltaf gleði­legt þegar til verður gras­rót­ar­hreyf­ing sem ætlar sér að hreyfa við hlut­un­um. „Bott­om-up“ breyt­ingar eru lík­legri til að verða var­an­legri en „top-down,“ í öllu falli alltaf meira kúl. En það þarf sam­spil á milli. Sitji allir sem fast­ast í stólum sínum kom­ast ein­fald­lega ekki nýir rassar að. Þú þarft ekki Nóbels­verð­laun í eðl­is­fræði til að fatta það.

Sem leiðir mig að því: Þessi pæl­ing um mikró-heim Gettu bet­ur-nör­disma er dæmi. Dæmi um hvernig heim­ur­inn er. Mak­ró-heim­ur­inn, sko.

Auglýsing

Stað­reyndin er nefni­lega sú að þegar stýri­hópur Gettu betur tók fyrir til­lögu um kynja­kvóta, var einn skóli sem setti sig á móti til­lög­unni. Útskýrði full­trúi skól­ans (sem var kven­kyns) afstöðu sína í stuttu máli svona: „Það er niðr­andi fyrir kyn­systur mínar sem kom­ast inn í liðin á næstu árum að ein­hverjir muni telja það vera vegna kynja­kvót­ans. Stelpan sem kemst í liðið af því hún var hæfust vill ekki vera kölluð „kvóta­stelpan“.“

Gott og vel. Við­kom­andi stelpa ætti að hafa sam­visku­bit yfir því að kom­ast í Gettu bet­ur.

Ég ætla þá að spyrja spurn­ing­ar. Hafa þeir kepp­endur í Gettu bet­ur, í nútíð og for­tíð, sem hafa jafn­framt getn­að­ar­lim, ekki bull­andi sam­visku­bit yfir því að hafa kom­ist í liðið yfir höf­uð? Vit­andi það að sam­fé­lagið kenndi þeim að það væri kúl að vera í sjón­varpi og það væri kúl að vera gáf­aður á sama tíma og sam­fé­lagið kenndi stelpum að það væri kúl að hvetja strák­ana áfram, að það væri kúl að vera skotin í þeim og horfa á þá aðdá­un­ar­aug­um? Að vera á hlið­ar­lín­unni, í besta falli hluti af skemmti­at­rið­inu milli spurn­inga. Hugsa þessir kepp­endur ein­hvern tím­ann út í það, að ef jafn margar stelpur hefðu fengið sömu hvatn­ingu og þeir, þá hefði jafn­vel verið stelpa í stólnum þeirra? Fá þessir kepp­endur sam­visku­bit yfir því að hafa samið sjálfir öll for­prófin fyrir keppn­isliðin í Gettu bet­ur, bók­staf­lega skrifað leik­regl­urnar eftir eigin höfði? Hve margar stelpur komust ekki í Gettu betur-liðið því þær kærðu sig koll­óttar um hver var í marki hjá Manchester United á undan Peter Sch­meichel? Eða ein­fald­lega því þær voru ekki vin­ir, eða kunn­ingjar þeirra liðs­manna sem voru i lið­inu árið á und­an, sem höfðu einmitt verið vin­ir, eða kunn­ingjar þeirra sem voru þar á und­an. Sjitt hvað það eru örugg­lega margar stelp­ur! Fá karl­kyns kepp­endur í Gettu betur sam­visku­bit yfir því að vita að skólar þeirra hafa, í 31 ár, aðeins nýtt sér brota­brot af þeim mannauði sem var fyrir hendi, sem hefði mátt nýta til að hámarka árangur í keppn­inni?

Per­sónu­lega fengi ég sam­visku­bit, myndi ég þiggja starf og þyrfti alltaf að hugsa um að mögu­leikar helm­ings umsækj­enda hefðu verið tak­mark­að­ir.

En, hei. Auð­vitað erum við öll fórn­ar­lömb þess kyn­lega kerfis sem ól okkur upp. En það þýðir ekki að við þurfum að lifa við það. Þetta sam­visku­bit hjálpar eng­um. Ekki satt?

Bara, pæl­ing.

Ann­ars, til ham­ingju með eðli­legt jafn­vægi í úrslitum Gettu bet­ur! Það var tími til kom­inn. Þessi mikró­heimur Gettu bet­ur-nör­dism­ans er nefni­lega, ykkur að segja, miklu skemmti­legri þegar hlut­irnir eru í jafn­vægi. Allir eru sam­mála. Kepp­end­urnir líka. Auð­vit­að!

Og vitið þið hvað, ég er 100% viss um að það gildi einnig um hinn stóra heim. Mak­ró-heim­inn.

Höf­undur er spurn­inga­höf­undur og aðstoð­ar­dóm­ari við Gettu betur 2014 og 2015.

Í upphafi árs 2020

Við á Kjarnanum göngum bjartsýn og einbeitt inn í nýtt ár og þökkum lesendum fyrir það traust sem þeir sýna með því að styrkja Kjarnann. 

Frjáls framlög frá lesendum hafa vaxið jafnt og þétt síðustu árin og eru mikilvæg tekjustoð undir reksturinn. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni og greina kjarnann frá hisminu. 

Við tökum hlutverk okkar sem fjölmiðill í þjónustu almennings alvarlega. Kjarninn birti 409 fréttaskýringar og 2.367 fréttir á árinu 2019. Kjarninn er vettvangur umræðu og á nýliðnu ári voru 539 skoðanagreinar birtar, stærstur hluti þeirra aðsendar greinar. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Björn H. Halldórsson
Hafnar „ávirðingum“ í skýrslu innri endurskoðanda Reykjavíkurborgar
Framkvæmdastjóri SORPU segir að á þeim 12 ára tíma sem hann hefur gegnt stöðu framkvæmdastjóra hafi aldrei verið gerðar athugasemdir við störf hans.
Kjarninn 22. janúar 2020
Bankakerfið dregst saman
Eignir innlánsstofnanna á Íslandi hafa verið að dragast saman að undanförnu.
Kjarninn 22. janúar 2020
Gas- og jarðgerðarstöðin sem á að rísa í Gufunesi.
Framkvæmdastjóri Sorpu látinn víkja eftir svarta skýrslu innri endurskoðunar
Alvarlegur misbrestur var á upplýsingagjöf framkvæmdastjóra Sorpu til stjórnar fyrirtækisins. Afleiðingin var að framkvæmdakostnaður vegna gas- og jarðgerðarkostnaðar fór langt fram úr áætlunum.
Kjarninn 22. janúar 2020
Gylfi Magnússon
Gylfi Magnússon nýr forseti viðskiptafræðideildar HÍ
Fyrrverandi efnahags- og viðskiptaráðherra hefur verið kjörinn forseti viðskiptafræðideildar Háskóla Íslands næstu tvö árin.
Kjarninn 22. janúar 2020
Halla Gunnarsdóttir
Húsmóðirin og leikskólinn
Kjarninn 22. janúar 2020
Katrín Jakobsdóttir, forsætisráðherra.
Forsætisráðherra leggur fram frumvarp um varnir gegn hagsmunaárekstrum
Hagsmunaverðir verða að skrá sig, fyrrverandi ráðherrar verða að bíða í sex mánuði áður en þeir ráða sig til hagsmunasamtaka eftir að hafa látið af störfum og ráðamenn verða að gefa upp fjárhagslega hagsmuni sína, verði nýtt frumvarp að lögum.
Kjarninn 22. janúar 2020
Tæknivarpið
Tæknivarpið
Tæknivarpið – Íslenskt fyrirtæki á CES og FBI vill bakdyr að iPhone
Kjarninn 22. janúar 2020
Kallað eftir því að ÁTVR aðgreini tekjur af tóbaki og áfengi
Fyrirspurn liggur fyrir á Alþingi þar sem farið er fram á að ÁTVR sundurliði tekjur af tóbaks- og áfengissölu. ÁTVR hefur ekki viljað gera það hingað til. Í ársreikningi má þó sjá að allt bendir til þess að tóbakssala sé að niðurgreiða áfengissölu.
Kjarninn 22. janúar 2020
Meira úr sama flokkiÁlit
None