Danir sitja í flóttamannasúpunni

Danmörk
Auglýsing

Öll spjót standa nú á dönsku rík­is­stjórn­inn­i ­vegna mál­efna flótta­fólks. Flótta­manna­stofnun Sam­ein­uðu þjóð­anna hefur harð­lega ­gagn­rýnt yfir­lýs­ingar danskra ráð­herra um að flótta­fólki verði gert skylt að af­henda verð­mæti, til dæmis pen­inga og skart­gripi við kom­una til Dan­merk­ur. Svíar hafa gert Dönum skylt að skoða skil­ríki allra sem fara yfir sund­ið, ­Þjóð­verjar neita allri sam­vinnu um landamæra­eft­ir­lit,  Danski þjóð­ar­flokk­ur­inn vill  strang­ari landamæra­gæslu og lög­reglan seg­ist ekki geta annað eft­ir­lit­inu með full­nægj­andi hætti vegna mann­eklu.

Dem­ant­ar, perlur og ­skírasta gull

Um miðjan nóv­em­ber kynnti Lars Løkke Rasmus­sen for­sæt­is­ráð­herra D­an­merkur laga­frum­varp  dönsku stjórn­ar­inn­ar ­sem miðar að því að draga úr straumi flótta­fólks til Dan­merk­ur. Áætl­un ­stjórn­ar­innar var í 34 lið­um, mesta athygli vakti að lög­reglu og toll­gæslu yrð­i heim­ilt að leggja hald á verð­mæti, til dæmis dem­anta, gull og reiðufé umfram ­þrjú þús­und krónur danskar(ca 60 þús­und íslenskar), sem flótta­fólk hefði í fórum sínum við kom­una til Dan­merk­ur. Fjöl­miðlar víða um heim hentu þetta á lofti og töl­uðu um mann­vonsku og útlend­inga­hatur Dana. Spurt var hvort til­ ­stæði að rífa gull­fyll­ingar úr tönnum flótta­fólks og jafn­vel vitnað til síð­ar­i heims­styrj­aldar í því sam­bandi. Ráð­herr­ar,einkum Inger Stöjberg ráð­herra inn­flytj­enda­mála, reyndu að útskýra að regl­urnar væru þær sömu og gildi um Dan­i en allar voru þær útskýr­ingar klaufa­legar og urðu ekki til að lægja gagn­rýn­is­öld­urn­ar.

Stjórnin hefur síðan dregið nokkuð í land með hug­myndir sínar í þessum efn­um enda talið mjög vafa­samt, eða jafn­vel úti­lok­að, að frum­varpið um eigna­upp­töku verði sam­þykkt í þing­inu. Danski þjóð­ar­flokk­ur­inn gagn­rýnir hins­vegar stjórn­ina og vill halda fast við upp­haf­legu til­lög­una um eigna­upp­töku. Dönsku ­fjöl­miðl­arnir hafa flestir fjallað ítar­lega um þetta „dem­anta­mál”, eins og það er kall­að, og nú fyrir helg­ina var greint frá gagn­rýni Flótta­manna­stofn­un­ar ­Sam­ein­uðu þjóð­anna vegna hug­mynda dönsku rík­is­stjórn­ar­inn­ar. Yfir­mað­ur­ ­Evr­ópu­skrif­stofu Flótta­manna­stofn­un­ar­innar segir fyr­ir­ætl­anir dönsku ­stjórn­ar­innar eins­dæmi og hvetur til að allar hug­myndir um eigna­upp­töku verð­i ­dregnar til baka. Frum­varpið kemur vænt­an­lega til kasta þings­ins síðar í þessum ­mán­uði.

Auglýsing

Svíar og landamæra­gæslan

Eins og mikið hefur verið fjallað um í fjöl­miðlum ákváðu sænsk ­stjórn­völd að taka upp strangt eft­ir­lit og skil­ríkja­skoðun á landa­mærum D­an­merkur og Sví­þjóð­ar. Skil­ríkja­skoð­unin getur ekki farið fram á landa­mær­un­um ­sjálfum því þau liggja úti á miðju Eyr­ar­sundi og á Eyr­ar­sunds­brúnni er til­ ­dæmis engin aðstaða til slíkrar skoð­un­ar. Svíar beittu ákvæði Schen­gen ­sam­komu­lags­ins (flytj­anda­á­byrgð) sem skyldar fyr­ir­tæki sem annast far­þega­flutn­inga milli landa að skoða skil­ríki far­þega við brott­för úr ein­u landi til ann­ars. Þessi skil­ríkja­skoðun fer fram á Kastrup hjá þeim far­þeg­um ­sem ætla til Sví­þjóðar með lest og í dönskum ferju­höfnum eins og til dæm­is­ Hels­ingja­eyri. Danir bera því ­kostn­að­inn, sem er ærinn, af þessu eft­ir­liti. Svíar eru mjög ósáttir við að D­anir hleyptu lengi vel öllu flótta­fólki áfram til Sví­þjóðar og þótt allt sé að ­mestu slétt og fellt á yfir­borð­inu eru sam­skipti þjóð­anna „við frost­mark” eins og það er svo kurt­eis­lega orð­að. 

Óhætt er að segja að forsætisráðherra Danmerkur sé undir pressu.

Hvað gerir skil­ríkja­lausa fólk­ið?

Eft­ir­litið á Kastrup hófst sl. mánu­dag 4. jan­ú­ar. Þann dag og dag­inn eftir kom þangað tals­verður fjöldi skil­ríkja­lausra flótta­manna sem var snúið við. Fljótt flýgur fiski­sagan og nú eru það nær ein­göngu skil­ríkja­lausir Svíar og Danir sem ekki kom­ast leiðar sinn­ar, flótta­fólkið veit að ekki þýðir að reyna slíkt án skil­ríkja. Þá vakn­ar ­spurn­ingin hvað verður um þetta fólk.  Í raun veit það eng­inn með vissu, ein­hverjir eru sjálf­sagt á hálf­gerðum flæk­ing­i án þess að vita hvað tekur við. Þeir eru þó lík­lega fleiri sem leita ann­arra ­lausna. Og hverjar gætu þær ver­ið? Á Eyr­ar­sunds­strönd Dan­merkur eru fjöl­marg­ar (­skipta tug­um) smá­báta­hafnir og þús­undir smá­báta að mestu bundnir við bryggju á þessum árs­tíma. 

Eng­inn fylgist með öllum þessum fleyt­um, eig­endum og um­ráða­mönnum er í sjálfs­vald sett að halda til hafs, þegar og ef þeim sýn­ist. Und­an­farna daga hafa dönsku fjöl­miðl­arnir birt við­töl við báta­eig­end­ur, jafn­vel undir nafni, sem segj­ast með glöðu geði ferja fólk yfir sund­ið. Það sé bein­línis borg­ara­leg skylda að hjálpa fólki í neyð. „Nauð­syn brýtur lög” sagð­i einn við­mæl­andi Danska útvarps­ins, DR.  Svíar hafa til­kynnt að þeir muni auka eft­ir­lit á Eyr­ar­sundi en það veldur smá­báta­eig­endum ekki áhyggj­um. „Það er ekki bann­að að sigla með fólk um Eyr­ar­sund og hefur sænska strand­gæslan heim­ild til að krefj­ast skil­ríkja af mér og vinum mín­um? Ég held ekki” sagði áður­nefnd­ur við­mæl­andi DR.

Danir feta í fót­spor Svía

Nokkrum klukku­stundum eftir að skil­ríkja­skoð­unin var tekin upp við landa­mæri Sví­þjóðar og Dan­merkur tikynnt­i d­anska rík­is­stjórnin að Danir sæju sig knúna til að gera slíkt hið sama, á landa­mærum Dan­merkur og Þýska­lands. „Við gerum þetta af illri nauð­syn” sagð­i L­ars Løkke Rasmus­sen for­sæt­is­ráð­herra við frétta­menn. Landa­mæri Þýska­lands og D­an­merkur eru sjö­tíu kíló­metra löng og þar eru þrettán landamæra­stöðv­ar, sem ­segja má að séu að mestu leyti  arfur frá­ ­gam­alli tíð og flestar þeirra hafa verið ómann­aðar um ára­bil. Auk þess eru þar ótal stígar og minni veg­ir. Fjöldi Dana sækir dag­lega vinn­u ­yfir landa­mærin og sömu sögu er að segja um Þjóð­verja sem vinna Dan­merk­ur­meg­in­. ­Járn­brautin sem tengir löndin tvö liggur um Pad­borg og þar, ásamt bæn­um Flens­borg, er mið­stöð toll­af­greiðslu flutn­inga­bíla sem fara um landa­mær­in, hund­ruðum eða þús­undum saman á degi hverj­u­m. 

Sú ákvörðun Dana að taka upp­ skil­ríkja­skoðun á landa­mær­unum er ekki auð­leyst verk­efni. Í dönskum fjöl­miðl­u­m hefur komið fram að landamæra­eft­ir­litið er ein­ungis á stærstu stöðv­un­um, þar ­sem almenn­ings­sam­göngur liggja um og þarf um það bil tvö­hund­ruð lög­reglu­menn til­ að sinna eft­ir­lit­inu hverju sinni, miðað við þrí­skiptar vaktir þýðir það sam­tals um sex hund­ruð manns. Lög­reglu­þjónar víðs­vegar úr Dan­mörku hafa verið send­ir til starfa við landa­mærin og rætt hefur verið um að her­inn verði lög­regl­unn­i til aðstoðar og sendi allt að fjögur hund­ruð her­menn að landa­mær­un­um. Rík­is­stjórn­in miðar eft­ir­litið við tíu daga en fast­lega er gert ráð fyrir að það stand­i ­leng­ur.

Þjóð­verjar yppa öxlum

Kostn­að­ur­inn við eft­ir­litið er mik­ill og D­anir hafa farið fram á það við Þjóð­verja að þeir taki að sér skil­ríkja­skoðun í lestum og far­þeg­ar­út­um, vís­uðu til Schengen ákvæð­is­ins um flytj­anda­á­byrgð. ­Þjóð­verjar hafa ekki opin­ber­lega svarað þessu erindi Dana en tals­menn þýsku ­járn­braut­anna hafa sagt, í fjöl­miðl­um, að þeir taki þetta ekki að sér, frekar muni þeir leggja af lest­ar­sam­göngur yfir landa­mær­in. Einn tals­mað­ur­ ­járn­braut­anna sagði að útgjöld Þjóð­verja vegna flótta­fólks­ins væru gríð­ar­leg og þeir ætli ekki að taka að sér landamæra­gæslu fyrir Dani.

Fram­haldið

Tæp vika er nú liðin síð­an landamæra­eft­ir­litið hófst. Engin leið er að segja til um hvernig fram­hald­ið verð­ur. Danska dóms­mála­ráðu­neytið birtir dag­lega tölur um fjölda þeirra sem fara um landa­mærin og nýj­ustu tölur benda til að þeim fari ört fækk­andi sem vilja kom­ast frá Þýska­landi til Dan­merk­ur. Í sam­tali við blaða­mann Jót­land­s­pósts­ins, Þýska­lands­megin við landa­mær­in, sagði skil­ríkja­laus sýr­lensk fjöl­skylda ætla að ­sækja um hæli í Þýska­landi fyrst úti­lokað væri að kom­ast til Dan­merkur og áfram norð­ur.   

Við þurfum á þínu framlagi að halda

Þú getur tekið beinan þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við sem vinnum á ritstjórn Kjarnans viljum hvetja þig til að vera með okkur í liði og leggja okkar góða fjölmiðli til mánaðarlegt framlag svo við getum haldið áfram að vinna fyrir lesendur, fyrir fólkið í landinu.

Kjarninn varð níu ára í sumar. Þegar hann hóf að taka við frjálsum framlögum þá varð slagorðið „Frjáls fjölmiðill fyrir andvirði kaffibolla“ til og lesendur voru hvattir til að leggja fram í það minnsta upphæð eins kaffibolla á mánuði.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á þeim níu árum sem Kjarninn hefur lifað. Í huga okkar á Kjarnanum hefur þörfin fyrir fjölmiðla sem veita raunverulegt aðhald og taka hlutverk sitt alvarlega aukist til muna.

Við trúum því að Kjarninn skipti máli fyrir samfélagið.

Við trúum því að sjálfstæð og vönduð blaðamennska skipti máli.

Ef þú trúir því sama þá endilega hugsaðu hvort Kjarninn er ekki allavega nokkurra kaffibolla virði á mánuði.

Vertu með okkur í liði. Þitt framlag skiptir máli.

Ritstjórn Kjarnans: Sunna Ósk Logadóttir, Þórður Snær Júlíusson, Erla María Markúsdóttir, Arnar Þór Ingólfsson, Eyrún Magnúsdóttir og Grétar Þór Sigurðsson.


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Þeir skipta þúsundum, tannburstarnir í norska skóginum.
Tannburstarnir í skóginum
Jordan, tannburstaframleiðandinn þekkti, hefur auglýst eftir notuðum tannburstum sem áhugi er á að reyna að endurvinna. Í norskum skógi hafa fleiri þúsund tannburstar frá Jordan legið í áratugi og rifist er um hver beri ábyrgð á að tína þá upp.
Kjarninn 30. september 2022
Orri Hauksson, forstjóri Símans.
Síminn vill greiða hluthöfum 31,5 milljarða vegna sölunnar á Mílu – og svo sennilega meira
Franska fyrirtækið Ardian er búið að gera upp við Símann vegna kaupanna á Mílu. Síminn ætlar að leggja tillögu um að greiða hluthöfum 31,5 milljarða króna af söluandvirðinu fyrir hluthafafund í lok október.
Kjarninn 30. september 2022
Á fjórum stöðum streymir gas upp af leiðslunni í Eystrasalti.
„Um viljaverk var að ræða“
Götin á Nord Stream-gasleiðslunum er mjög stór og gríðarlegt magn metans streymir enn út í andrúmsloftið. Danir og Svíar ætla að gæta þess að á fundi öryggisráðs Sþ í kvöld verði fjallað um staðreyndir, „nefnilega þær að um viljaverk var að ræða“.
Kjarninn 30. september 2022
Fleiri íbúar landsbyggðarinnar en höfuðborgarsvæðisins telja sig hafa verið bitna af lúsmýi og mest er aukningin á Norðurlandi.
Lúsmýið virðist hafa náð fótfestu á Norðurlandi í sumar
Áttunda sumarið í röð herjaði lúsmýið á landann. Nærri þrefalt fleiri landsmenn telja sig hafa verið bitna af lúsmýi í sumar, tvöfalt fleiri en fyrir þremur árum. Mest var aukningin á Norðurlandi.
Kjarninn 30. september 2022
Í austurvegi
Í austurvegi
Í austurvegi – Deng Xiaoping - seinni hluti 邓小平 下半
Kjarninn 30. september 2022
Gatnamótin sem um ræðir eru við norðurenda stokksins og yrðu mislæg, en þó í plani við umhverfið í kring.
Borgin vill sjá útfærslu umfangsminni gatnamóta við mynni Sæbrautarstokks
Allt að sex akreinar verða á hluta Kleppsmýrarvegar samkvæmt einu tillögunni að nýjum mislægum gatnamótum við mynni Sæbrautarstokks sem lögð var fram í matsáætlun. Reykjavíkurborg vill að umfangsminni gatnamót verði skoðuð til samanburðar.
Kjarninn 30. september 2022
Gylfi Helgason
Staða menningarmála: Fornleifar
Kjarninn 30. september 2022
Vilhjálmur Árnason (t.v.) er fyrsti flutningsmaður tillögunnar. Bergþór Ólason þingmaður Miðflokksins er á meðal alls 22 meðflutningsmanna Vilhjálms.
Yfir tuttugu þingmenn vilja að Ísland verði leiðandi í rannsóknum á hugvíkkandi efnum
Stór hópur þingmanna úr öllum flokkum nema Vinstrihreyfingunni – grænu framboði vill sjá heilbrigðisráðherra skapa löglegan farveg fyrir rannsóknir á virka efninu í ofskynjunarsveppum hér á landi, þannig að Ísland verði „leiðandi“ í rannsóknum á efninu.
Kjarninn 30. september 2022
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None