Alþjóðavæðingin er lausnin ekki vandamálið

Auglýsing

Don­ald Trump, sem tekur við sem for­seti Banda­ríkj­anna í vik­unni, er nú að sýna á spilin þegar kemur að efna­hags­stefnu sinni. Hann vill færa störf í bíla­iðn­aði til Banda­ríkj­anna frá öðrum ríkjum og virð­ist sér­stak­lega horfa til þess að gera það með skött­um, mið­stýr­ingu rík­is­valds­ins. 

Nú þegar hefur hann komið þeim skila­boðum til þýska bíla­fram­leið­and­ans BMW að ef hann standi við áform sín, um að byggja upp fram­leiðslu í Mexíkó, þá muni BMW fá að finna fyrir því. Nefnir hann sér­stak­lega 35 pró­sent skatt á allan bíla­inn­flutn­ing fyr­ir­tæk­is­ins til Banda­ríkj­anna frá Mexíkó.

Mið­stýr­ing rík­is­valds­ins

Sam­bæri­leg skila­boð komu fram hjá honum þegar hann fjall­aði um áform Ford. Fyr­ir­tækið hafði áformað að byggja upp fram­leiðslu í Mexíkó upp á 1,6 millj­arða Banda­ríkja­dala, eða sem nemur nærri 200 millj­örðum króna, en ákvað að breyta til og bíða með helm­ing fjár­fest­ing­ar­inn­ar. Í stað­inn var byggt upp í fram­leiðslu fyr­ir­tæk­is­ins í Michig­an. Þetta þýddi að um þús­und störf urðu til í Michigan sem ann­ars hefðu orðið til í Mexíkó. Ekki liggur fyrir enn hvort fyr­ir­tækið ætli að færa starf­semi til Mexíkó síð­ar. 

Auglýsing

Þessi mál og önnur vekja mann til umhugs­unar um á hvaða leið heim­ur­inn er og hvernig mark­aðs­bú­skap­ur­inn - alþjóða­væð­ingin sjálf - mun þró­ast á næstu miss­er­um. Þar er grunn­hug­myndin um að heim­ur­inn sé eitt mark­aðs­svæði og rekst­ur­inn leiti í far­veg þar sem hag­kvæm­ast er að byggja hann upp. Þetta hefur verið leið­ar­stefið í miklum vexti alþjóð­legra fyr­ir­tækja und­an­farna ára­tugi. Sam­hliða þessu skeiði hefur fólki sem býr við sára fátækt fækkað stöðugt.



Kostir og gallar

Í þess­ari alþjóð­legu þróun eru svæði sem ekki eru með sterka sam­keppn­is­hæfa inn­viði afar við­kvæm. Gott dæmi eru mið­ríki Banda­ríkj­anna sem eru ekki með hafn­ar­svæði og nýsköp­un­ar­starf er hverf­andi lítið miðað við nýsköp­un­ar­suðu­pott­ana á vest­ur­strönd­inni og á aust­ur­strönd­inni. Blóm­strandi alþjóð­leg hag­kerfi á vest­ur­strönd­inni, þar sem um 50 millj­ónir manna búa, eiga lítið sem ekk­ert sam­eig­in­legt með slökum hag­kerfum mið­ríkj­anna, svo dæmi sé tek­ið. 

Fátt bendir til ann­ars en að mun­ur­inn milli þess­ara ríkja, þegar kemur að efna­hags­legum styrk og upp­bygg­ingu nýsköp­un­ar, muni aukast mikið á næstu miss­er­um. Aukin tækni­væð­ing vinnur með svæðum sem hafa sam­keppn­is­hæft umhverfi, með góðum tengslum háskóla og atvinnu­lífs, en hún er versti óvinur svæða með við­kvæma inn­viði, ósam­keppn­is­hæf mennta­kerfi og litla nýsköp­un.

Upp­gjör

Hið póli­tíska lands­lag í Banda­ríkj­unum ber nú merki þess að mikið upp­gjör sé nú farið af stað við alþjóða­væð­ing­una og er ekki hægt að úti­loka að Banda­ríkin verði enn ólík­ari inn­byrðis á næstu árum en þau eru núna. Er þá tölu­vert mikið sag­t. 

Á meðan í Evr­ópu

Í Bret­landi skynjar maður áform stjórn­valda um að yfir­gefa Evr­ópu­sam­bandið og reglu­verk innri mark­aðar Evr­ópu sem óvissu­leið­ang­ur. Óhætt er að segja að Nicola Stur­geon, fyrsti ráð­herra Skotlands, sé gagn­rýnin á stöðu mála. 

Leið­ang­ur­inn getur bæði endað vel og illa, en eins og mál standa nú þá er ómögu­legt að átta sig á því nákvæm­lega hvernig rík­is­stjórn Ther­esu May ætlar sér að spila úr stöð­unni þannig að vel fari. Gleymum ekki einu í þessu sam­hengi: ekk­ert jákvætt hefur gerst eftir að Brexit kosn­ingin fór fram. Þvert á móti hefur efna­hagur Bret­lands ekki styrkst og gengi punds­ins gagn­vart helstu við­skipta­myntum hefur hrun­ið. 

Fyrir Ísland er staðan í Bret­landi mik­il­væg. Um tólf pró­sent af öllum vöru­út­flutn­ingi Íslands fór til Bret­lands í fyrra og 19 pró­sent erlendra ferða­manna komu það­an. Þor­steinn Már Bald­vins­son, for­stjóri Sam­herja, sagði í til­kynn­ingu í til­efni af upp­gjöri félags­ins fyrir árið 2015 að áformin um Brexit hefðu ekki góð áhrif á íslenskan sjáv­ar­út­veg. Krónan styrkt­ist um meira en 30 pró­sent gagn­vart pund­inu í fyrra en með­al­tals­styrk­ingin gagn­vart öðrum myntum var 18 pró­sent. Minna fæst því fyrir þorskinn en áður og arð­semin er minni hjá útgerð­ar­fé­lög­unum vegna þess­ara við­skipta.

Eins og hér sést, þá eru fólgin mikil tækifæri í því að efla viðskipti við Bandaríkin og einnig Asíu. Evrópa er langsamlega mikilvægasta efnahagssvæði Íslands.

Það verður að koma í ljós hvernig málin þró­ast en það er full ástæða fyrir íslensk stjórn­völd að fylgj­ast náið með gangi mála og reyna að vernda hags­muni Íslands og opna á ný tæki­færi. 

Nýir mark­aðir

Það er ekki hægt að taka upp póli­tískan átta­vita í þeim aðstæðum sem eru nú í heim­inum og segja hvert skuli haldið með neinu öryggi, en á heild­ina litið ætti Ísland að horfa til þess að opna leiðir inn á nýja mark­aði. Svarið við tví­sýnum aðstæðum ætti að vera aukin alþjóða­væð­ing og áfram­hald­andi upp­bygg­ing á sam­keppn­is­hæfni lands­ins á þeim for­send­um. Mennta­kerfið og nýsköp­un­ar­starf eru þar í önd­vegi.

Hvað sem líður und­ar­legum yfir­lýs­ingum verð­andi for­seta Banda­ríkj­anna um bíla­fram­leið­endur og ýmis­legt fleira þá breytir því ekk­ert, að þekk­ing á alþjóða­væddum heimi mun skipta sköpum inn í fram­tíð­ina. Ein­angrun býður hætt­unni heim á meðan opið sam­fé­lag eykur lík­urnar á fjöl­breyttum stoð­um.

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Ársreikningaskrá heyrir undir embætti ríkisskattstjóra.
Skil á ársreikningum hafa tekið stakkaskiptum eftir að viðurlög voru hert
Eftir að viðurlög við því að skila ekki ársreikningum á réttum tíma voru hert skila mun fleiri fyrirtæki þeim á réttum tíma. Enn þarf almenningur, fjölmiðlar og aðrir áhugasamir þó að greiða fyrir aðgang að ársreikningum.
Kjarninn 15. desember 2019
Hin harða barátta um sjónvarpið og internetið
Síminn fékk nýverið níu milljóna króna stjórnvaldssekt fyrir að hafa margbrotið ákvæði fjölmiðlalaga, með því að í raun vöndla saman sölu á interneti og sjónvarpi. Brotin voru sögð meðvituð, markviss og ítrekuð.
Kjarninn 15. desember 2019
Réttast að senda pöndubirnina heim
Upplýsingar um fund kínverska sendiherrans í Danmörku með færeyskum ráðamönnum um fjarskiptasamning hafa valdið fjaðrafoki í Færeyjum og meðal danskra þingmanna. Sendiherrann neitar að reyna að beita Færeyinga þrýstingi.
Kjarninn 15. desember 2019
Lilja D. Alfreðsdóttir, mennta- og menningarmálaráðherra.
Drög að nýjum þjónustusamningi við RÚV kynnt
Mennta- og menningarmálaráðherra hefur kynnt nýjan þjónustusamning við Ríkisútvarpið fyrir ríkisstjórn en núgildandi samningur rennur út um áramótin.
Kjarninn 14. desember 2019
Agnar Snædahl
Frá kreppuþakuppbyggingu og myglu
Kjarninn 14. desember 2019
Undraheimur bókmenntanna: Veisla Soffíu Auðar Birgisdóttur
Gagnrýnandi Kjarnans skrifar um „Maddama, kerling, fröken, frú. Konur í íslenskum nútímabókmenntum".
Kjarninn 14. desember 2019
Jón Baldvin Hannibalsson
Norrænt velferðarríki eða arðrænd nýlenda?
Kjarninn 14. desember 2019
Björgólfur Jóhannsson, tímabundinn forstjóri Samherja, þegar hann tók við starfinu.
Björgólfur efast um að mútur hafi verið greiddar og telur Samherja ekki hafa brotið lög
Forstjóri Samherja telur Jóhannes Stefánsson hafa verið einan að verki í vafasömum viðskiptaháttum fyrirtækisins í Afríku. Greiðslur til Dúbaí eftir að Jóhannes hætt,i sem taldar eru vera mútur, hafi verið löglegar greiðslur fyrir kvóta og ráðgjöf.
Kjarninn 14. desember 2019
Meira úr sama flokkiLeiðari
None