Faðmlagaáráttan og dönsku handabandssamtökin

Konunglegt faðmlag: Henrik Danaprins faðmar Margréti drottningu létt fyrir blaðamannafund.
Konunglegt faðmlag: Henrik Danaprins faðmar Margréti drottningu létt fyrir blaðamannafund.
Auglýsing

Fyrir til­tölu­lega fáum árum var venjan sú, einkum á Vest­ur­lönd­um, þegar fólk sem þekkt­ist ágæt­lega hitt­ist, hvort sem var í heima­hús­um, fyrir til­viljun á götu eða manna­mót­um, bauð það góðan dag og kink­aði kolli, eða aðeins form­legra, heils­að­ist með handa­bandi. Klapp­aði kannski sam­tímis laust með vinstri hendi á upp­hand­legg eða öxl þess sem verið var að heilsa, það var þó ekki gert nema fólk þekkt­ist þeim mun bet­ur. Smá höf­uð­hneig­ing fylgdi stundum með. Margir létu líka duga að heilsa ætt­ingj­um, jafn­vel systk­in­um, með handa­bandi. Kysstu for­eld­rana á kinn­ina, en enga aðra. Þetta var sið­ur­inn. Eng­inn velti þessu sér­stak­lega fyrir sér, svona var þetta barasta. Enda er handa­bandið gam­alt. Til eru lág­myndir frá 4. og 5. öld fyrir Krist þar sem fólk sést heils­ast með hægri hendi einsog við gerum í dag. Þótt ekki sé með vissu vitað af hverju hægri höndin var notuð er hugs­an­leg skýr­ing sú að flest­ir, aðrir en örvhent­ir, báru iðu­lega vopn í hægri hendi og það að færa vopnið yfir í þá vinstri þegar heilsað var tákn­aði traust. 

Handa­band­sið­ur­inn hefur til skamms tíma ekki verið útbreiddur í Asíu, þótt slíkt sé þó meira áber­andi í dag, þar hafa höf­uð­hneig­ingar verið ríkj­andi ásamt því að leggja saman lófa þannig að þumlar nemi við bring­u.   

Svo komu faðm­lögin

Orðið eitt og sér minnir kannski á laga­setn­ingu. Faðm­lögin hafa þó ekki komið til kasta Alþing­is. Um faðm­lögin hafa semsé aldrei verið sett lög og reglu­gerðir enda eru regl­urnar um notkun faðm­laga fremur óljós­ar. Hverja á að faðma og hvenær, hvað á faðm­lagið að vera þétt, á að fylgja með koss á kinn, eða bara svo­kall­aður loft­koss? Ef maður tekur til dæmis þátt í nokk­urra daga nám­skeiði, á maður þá að faðma hina þátt­tak­end­urna þegar nám­skeið­inu lýk­ur? Og þá alla eða bara suma? Og hvað svo þegar maður hittir þetta sama fólk nokkru síð­ar, er þá faðm­laga­reglan enn í gildi? Þetta er ekki ein­falt mál, jafn­vel hálf­gert vanda­mál myndu ein­hverjir segja. Sumir koma sér upp ákveðnum faðm­laga­regl­um, eru í eins konar faðm­laga­sam­bandi við til­tek­inn hóp, sem í flestum til­vikum fer ört stækk­andi. Þeir sem faðm­ast hafa hleypt hvor öðrum inn í ákveð­inn tengsla­hring.

Auglýsing

Francois Hollande frakklandsforseti og Angela Merkel, kanslari Þýskalands, faðmast iðulega þegar þau hittast. (Mynd: EPA)

Hvernig byrj­aði þetta með faðm­lög­in? 

Því er fljótsvar­að. Það veit eng­inn. Faðm­lög í þröngum hópi, t.d. innan fjöl­skyldna, og mjög náins vina­fólks, hafa lengi tíðkast en ekki eru margir ára­tugir síðan sið­ur­inn fór að verða jafn almennur og hann er í dag. Mið-­Evr­ópu­búar og þeir sem sunnar búa voru langt á undan okkur í Norðr­inu í þessum efnum enda iðu­lega talað um þeir séu miklu „opn­ari” en við sem norðar búum. Fyrir tutt­ugu árum, og kannski löngu fyrr, tíðk­að­ist það t.d. í Belgíu og Frakk­landi að nem­endur smelltu hægri vöngum saman að morgni dags og aftur þegar haldið var heim­leið­is. Á þeim tíma var slíkt vangaflens algjör­lega óþekkt á Fróni. Nú er það breytt. Höf­undur þessa pistils var fyrir nokkru síðan á litlu kaffi­húsi í Reykja­vík. Yfir kaff­inu varð hann vitni að hverju faðm­lag­inu á fætur öðru þegar fólk sem greini­lega hafði mælt sér mót heils­að­ist, konur í meiri­hluta. Þótt þetta geti ekki talist vís­inda­leg könnun er greini­legt, eins og flestir þekkja, að sið­ur­inn er orð­inn mjög almenn­ur. Á góðum degi kom­ast margir örugg­lega uppí tugi faðm­laga, fer auð­vitað eftir aðstæð­um.  

Er hollt að faðmast?

Þótt flestir geti sjálf­sagt (með und­an­tekn­ing­um) verið sam­mála um að því að faðm­ast fylgi ákveð­inn hlý­leiki og nota­leg­heit hafa senni­lega fáir velt fyrir sér hinum lík­am­legu áhrif­um. En þau hafa sér­fræð­ingar reynt að rann­saka og kom­ist að því að faðm­lagi fylgja lík­am­leg áhrif. Rann­sóknir hafa sýnt að faðm­lag fram­kallar ákveðið horm­ón, svo­nefnt oxytocin. Lengi vel var þetta hormón nefnt ást­ar­hormón en vís­inda­menn vilja nú, margir hverj­ir, kalla það vellíð­un­ar­horm­ón, tengdan snert­ingu. Þetta hefur ekki farið fram­hjá snyrti­vöru­fram­leið­end­um, sem sumir aug­lýsa t.d. svita­lykt­areyði með oxytocin. Í aug­lýs­ingum er full­yrt að þetta hafi jákvæð áhrif, t.d á þétt­skip­uðu dans­gólfi. Sann­anir í þessum efnum liggja ekki fyr­ir.

Alþjóðadagur faðmlagsins er haldinn einu sinni á ári. (Mynd: Wikipedia)

Tólf faðm­lög dag­lega auka þroskann 

Virg­ina Sat­ir, þekktur banda­rískur fjöl­skyldu­ráð­gjafi og rit­höf­und­ur, taldi faðm­lög ótví­ræða leið til bættrar heilsu. Sam­kvæmt kenn­ingum hennar þarf fjögur faðm­lög á dag til að lifa af, átta til að halda okkur við og tólf til að þroskast. Þrátt fyrir að faðm­lögum hafi fjölgað mjög á síð­ustu árum er lík­legt að margir nái ekki þessum við­mið­um.

Dönsku handa­bands­sam­tökin

Þótt fáir séu kannski bein­línis á móti „faðm­lagasiðn­um” eru ekki allir jafn hrifnir af fyr­ir­bær­inu. Árið 1998 stofn­uðu nokkrir danskir karlar félags­skap­inn „Dansk Haand­tryks­for­en­ing”. Til­gangur félags­ins er að við­halda þeim gamla og góða sið að takast í hend­ur. „Það er hlaupin óða­verð­bólga í faðm­lögin og ekki seinna vænna að bregð­ast við” sagði einn af stofn­endum í blaða­við­tali. Þótt þeir handa­bands­menn hafi í sjálfu sér ekk­ert á móti faðm­lögum telja þeir að handa­bandið þurfi áfram að „skipa þann mik­il­væga sess í sam­fé­lag­inu sem það hefur gert öldum sam­an”. Handa­bandið hefur að mati félaga í sam­tök­unum ýmis­legt umfram faðm­lag­ið. Mik­il­væg­ast er  augn­sam­bandið sem ætíð hefur verið talið mjög mik­il­vægt í sam­skiptum fólks, það fer fyrir ofan garð og neðan í faðm­lag­inu. Handa­bandið er alltaf ekta vara að mati félaga í handa­bands­sam­tök­un­um. Ein­kunn­ar­orð sam­tak­anna eru „ekk­ert jafnast á við þétt hand­tak”.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Guðni Bergsson er formaður KSÍ.
Íslandsmótið í knattspyrnu flautað af – efstu liðin krýnd Íslandsmeistarar
Valur er Íslandsmeistari í knattspyrnu karla og Breiðablik Íslandsmeistari kvenna.
Kjarninn 30. október 2020
Þríeykið og aðrir sérfróðir viðbragðsaðilar njóta yfirburðatrausts hjá Íslendingum – en á bilinu 94-96 prósenst segjast treysta því að fá áreiðanlegar upplýsingar um veirufjárann þaðan.
Íslendingar treysta sérfróðum yfirvöldum og fjölmiðlum vel í tengslum við COVID-19
Vinnuhópur þjóðaröryggisráðs um upplýsingaóreiðu í tengslum við COVID-19 hefur skilað af sér skýrslu. Þar kemur m.a. fram að traust til þríeykisins og annarra sérfróðra yfirvalda er afgerandi og traust til innlendra fjölmiðla sömuleiðis mjög mikið.
Kjarninn 30. október 2020
Katrín Jakobsdóttir forsætisráðherra kynnti hertar aðgerðir vegna útbreiðslu kórónuveirufaraldursins á blaðamannafundi fyrr í dag. Efnahagsaðgerðirnar eru afleiðing af þeirri stöðu.
Tekjufallsstyrkir útvíkkaðir, viðspyrnustyrkir kynntir og rætt um áframhald hlutabótaleiðar
Ríkisstjórn Íslands boðar enn einn efnahagspakkann. Sá nýjasti er sniðinn að mestu að þeim minni fyrirtækjum og einyrkjum sem þurfa að loka vegna kórónuveirufaraldursins.
Kjarninn 30. október 2020
Höfuðstöðvar Arion banka í Borgartúni
Segir umfram eigið fé ekki hafa tengingu við úrræði stjórnvalda
Bankastjóri Arion banka segir viðskiptavini sína hafið notið góðs af minni álagningum stjórnvalda á bankakerfið og litla tengingu vera á milli þess og umfram eigin fé bankans.
Kjarninn 30. október 2020
Frá aðalmeðferð málanna í Héraðsdómi Reykjavíkur í haust.
Seðlabankinn sýknaður af kröfum Samherja en þarf að borga Þorsteini Má persónulega
Héraðsdómur Reykjavíkur kvað í dag upp dóm í skaðabótamálum Samherja og Þorsteins Más Baldvinssonar forstjóra fyrirtækisins á hendur bankanum. Seðlabankinn var sýknaður af kröfu fyrirtækisins, en þarf að borga forstjóranum skaðabætur.
Kjarninn 30. október 2020
Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir.
Þetta eru áhyggjur Þórólfs
Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir tínir til margvísleg áhyggjuefni sín í minnisblaðinu sem liggur til grundvallar hertum samkomutakmörkunum sem eru þær ströngustu í faraldrinum hingað til.
Kjarninn 30. október 2020
Frá blaðamannafundi ríkisstjórnarinnar í dag.
Tíu manna fjöldatakmarkanir næstu vikur
Hertar sóttvarnaráðstafanir taka gildi strax á miðnætti og eiga að gilda til 17. nóvember. Einungis 10 mega koma saman, nema í útförum, matvöruverslunum, apótekum og almenningssamgöngum. Skólar verða áfram opnir.
Kjarninn 30. október 2020
Tæknivarpið
Tæknivarpið
Tæknivarpið – AMD svarar NVidia og Airpods-lekar
Kjarninn 30. október 2020
Meira eftir höfundinnBorgþór Arngrímsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None