Þrír af hverjum fjórum nýjum skattgreiðendum eru erlendir

Erlendum ríkisborgurum sem greiða skatta á Íslandi hefur fjölgað gríðarlega á undanförnum árum. Greiðslur ríkis vegna atvinnuleysisbóta hafa dregist verulega saman og kostnaður vegna félagslegrar framfærslu líka.

img_2660_raw_1807130320_10016440385_o.jpg
Auglýsing

Erlendir rík­is­borg­arar eru nú yfir tíu pró­sent þeirra sem greiða skatta á Íslandi. Rúm­lega annar hver nýr skatt­greið­andi hér­lendis á síð­ustu árum hefur komið erlendis frá og á árinu 2015 einu saman voru 74,4 pró­sent allra nýrra skatt­greið­enda erlendir rík­is­borg­ar­ar. Það þýðir að þrír af hverjum fjórum sem bætt­ist við skatt­grunn­skrá lands­ins í fyrra voru erlendir rík­is­borg­arar en einn af hverjum fjórum var íslenskur rík­is­borg­ari.

Á sama tíma voru greiðslur í félags­lega aðstoð þær lægstu sem þær hafa verið frá hruni. Í fyrra, þegar útlend­ingum sem fluttu til Íslands fjölg­aði meira en þeim hafði gert árum sam­an, dróg­ust slíkar greiðslur saman í fyrsta sinn í átta ár. Umfang greiðslu atvinnu­leys­is­bóta hefur enn fremur dreg­ist mjög saman sam­hliða fjölgun erlendra rík­is­borg­ara á Íslandi. Árið 2011, þegar fjöldi þeirra náði lág­marki eftir hrun, greiddi íslenska ríkið 24,7 millj­arða króna í atvinnu­leys­is­bæt­ur. Í fyrra, þegar fjöldi erlendra rík­is­borg­ara náði hámarki eftir hrun, var sú upp­hæð 8,8 millj­arðar króna.

Þetta kemur fram í nýjasta tölu­blaði Tíund­ar, frétta­blaðið rík­is­skatt­stjóra, sem er komið út.

Auglýsing

Erlendum fjölgar hratt á meðal skatt­greið­enda

Í blað­inu ritar Páll Kol­beins,­rekstr­ar­hag­fræð­ingur hjá emb­ætt­inu, grein um álagn­ingu ein­stak­linga á árinu 2016. Þar segir að erlendir rík­is­borg­arar hafi streymt til Íslands á und­an­förnum árum til að starfa hér­lend­is. Þeir eru aðal­lega að starfa í ferða­þjón­ustu, sem er í örum vexti.

Í Tíund er bent á að á árunum fyrir hrun hafi erlendum rík­is­borg­urum sem greiddu skatta hér­lendis fjölgað mjög mikið á fáum árum. Árið 2007 voru þeir orðnir 30.435 og 11,5 pró­sent allra fram­telj­enda. Margir erlendu rík­is­borgar­anna yfir­gáfu landið í kreppu eft­ir­hrunsár­anna þegar atvinnu­leysi rauk upp og tæki­færum fækk­aði hratt. Árið 2011 var fjöldi þeirra sem greiddu skatt hér orð­inn tæp­lega 20 þús­und og hafði þeim fækkað um 35,9 pró­sent frá því sem mest var.

Síðan þá hefur þeim fjölgað hratt og í lok síð­asta árs voru þeir 8.793 fleiri en þeir voru 2011. Erlendir rík­is­borg­arar á skatt­grunn­skrá eru nú 10,2 pró­sent fram­telj­enda á grunn­skrá.

Til við­bótar er bent á í Tíund að frá árinu 2011 hefur 55,5 pró­sent fjölg­unar á skatt­grunn­skrá verið vegna erlendra rík­is­borg­ara. Það þýðir á manna­máli að rúm­lega einn af hverjum tveimur nýjum skatt­greið­endum á Íslandi á síð­ustu fjórum árum eru erlendir rík­is­borg­ar­ar. Íslend­ingar eru nú innan við 90 pró­sent fram­telj­enda á skatt­grunn­skrá.

Fækkun í félags­legri fram­færslu

Ljóst er að þessir erlendu rík­is­borg­arar eru ekki að íþyngja félags­legum kerfum okkar þar sem greiðslur vegna félags­legrar fram­færslu og atvinnu­leysis eru að drag­ast hratt sam­an.

Í grein Páls kemur fram að sveit­ar­fé­lög greiddu 3,4 millj­arða króna í húsa­leigu­bæt­ur, félags­lega aðstoð og styrki á árinu 2015. Það er 365 millj­ónum krónum minna en árið áður og greiðsl­urnar lækk­uðu því um 9,6 pró­sent á milli ára. Þetta er í fyrsta sinn í átta ár sem þessi liður lækkar en hann hækk­aði um 87,2 pró­sent milli 2007 og 2010 og hafði haldið áfram að hækka eftir það.

Þeim sem þiggja ofan­greindar bætur fjölg­aði mjög í kjöl­far hruns­ins. Árið 2007 þáðu 3.090 slíkar bætur en fjölg­aði í 5.742 árið 2013, þegar mest var.

123 millj­arðar í atvinnu­leys­is­bætur frá hruni

Greiðslur rík­is­sjóðs vegna atvinnu­leys­is­bóta hafa líka dreg­ist skarpt ­sam­an. Fyrir banka­hrun, árið 2007, var atvinnu­leysi í lág­marki. Þá greiddi rík­is­sjóður 2,7 millj­arða króna í atvinnu­leys­is­bætur til 4.560 manns. Tveimur árum síð­ar, árið 2009, var allt breytt. Þá hafði fjöldi atvinnu­lausra marg­fald­ast og var orð­inn 27.638. Þá voru greiddir 24,7 millj­arðar króna í atvinnu­leys­is­bæt­ur, eða rúm­lega níu sinnum sú upp­hæð sem greidd var í slíkar árið 2007.

Á und­an­förnum árum hefur umfang greiðslna atvinnu­leys­is­bóta dreg­ist sam­an, sam­hliða hærra atvinnustigi (skráð atvinnu­leysi var t.d. tvö pró­sent í júlí 2016). Bóta­greiðslur eru samt sem áður fremur háar og bóta­þegar margir miðað við það sem var fyrir hrun. Í fyrra greiddi Vinnu­mála­stofnun alls 8,8 millj­arða króna í atvinnu­leys­is­bæt­ur, sem er 2,2 millj­örðum króna minna en hún gerði árið áður. Alls fengu 10.864 greiddar bætur úr Atvinnu­leys­is­trygg­inga­sjóði á árinu 2015, sem er 16.774 færri en fengu bætur árið 2009. Í Tíund kemur fram að sam­tals afi verið  greiddir 123 millj­arðar króna í atvinnu­leys­is­bætur frá hruni og fram til loka síð­asta árs.

Útlend­ingum mun halda áfram að fjölga

Kjarn­inn fjall­aði ítar­lega um brott- og aðflutn­ing íslenskra rík­is­borg­ara til lands­ins í frétta­skýr­ingu í gær. Til­efnið var að Sig­urður Ingi Jóhanns­son for­sæt­is­ráð­herra sagði útlit ­fyr­ir­ að fleiri Íslend­ingar myndu flytja til lands­ins en frá því á þessu ári. Þá skoðun byggði hann á tölum frá öðrum árs­fjórð­ungi árs­ins 2016, þegar 150 fleiri íslenskir rík­is­borg­arar fluttu til Íslands umfram aðflutta. Þegar fyrri helm­ingur árs er skoð­aður fer sú tala hins vegar niður í 40 auk þess sem fólks­flutn­ingar frá Íslandi hafa ætið verið meiri seinni hluta árs en fyrri hluta þess. Það atvikast meðal ann­ars af því að Íslend­ingar sem ljúka námi erlendis og flytja heim, gera það oft á fyrri hluta árs. Þeir sem fara utan til náms yfir­gefa landið hins vegar í flestum til­fellum á síð­ari hluta árs. 

Sam­­kvæmt gagna­grunni Hag­­stof­unn­ar hafa brott­­fluttir umfram aðflutta Íslend­inga aðeins verið mark­tækt fleiri í fimm skipti síðan árið 1961, en það var alltaf í kjöl­far kreppu­ára á Íslandi. Sú er hins vegar ekki raunin núna.

Í nýrri mann­fjölda­spá Hag­stofu Íslands fyrir árin 2016 til 2065 kemur fram að ekki verður nein breyt­ing á ef fram fer sem horf­ir. Þar seg­ir: „­Fjöldi aðfluttra verður meiri en brott­­fluttra á hverju ári, fyrst og fremst vegna erlendra inn­­flytj­enda. Íslenskir rík­­is­­borg­­arar sem flytja frá land­inu munu halda áfram að vera fleiri en þeir sem flytja til lands­ins.“ Hag­­stofan gerir ráð fyrir því að að með­­al­tali muni 850 fleiri íslenskir rík­­is­­borg­­arar flytja af landi brott á ári hverju en flytj­ist til bak­a. 

Fjöldi aðfluttra umfram brott­­flutta verður hins vegar meiri áfram, en það er fyrst og fremst vegna erlendra inn­­flytj­enda. Því má búast við að hlut­fall erlendra rík­is­borg­ara í skatt­greiðslum á Íslandi muni halda áfram að vaxa hratt á næstu árum og ára­tugum ef fram fer sem horf­ir.

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Flokkur Sigurðar Inga Jóhannssonar andar ofan í hálsmál flokks Bjarna Benediktssonar samkvæmt síðustu könnunum.
Framsókn mælist næstum jafn stór og Sjálfstæðisflokkurinn
Stjórnarflokkarnir hafa tapað umtalsverðu fylgi á kjörtímabilinu. Sjálfstæðisflokkurinn nær mun verr til fólks undir fertugu en annarra á meðan að Framsókn nýtur mikilla vinsælda þar. Vinstri græn mælast með þriðjungi minna fylgi en í síðustu kosningum.
Kjarninn 24. júní 2022
Samkeppniseftirlitið ekki haft aðkomu að rannsókn á dótturfélagi Eimskips í Danmörku
Dönsk samkeppnisyfirvöld staðfesta að húsleit hafi farið fram hjá dótturfélagi Eimskips í Danmörku en vilja að öðru leyti ekki tjá sig um rannsókn málsins. Ekki hefur verið óskað eftir aðstoð Samkeppniseftirlitsins hér á landi við rannsóknina.
Kjarninn 24. júní 2022
Þórir Haraldsson er forstjóri Líflands. Félagið flytur inn korn sem það malar í hveiti annars vegar og fóður hins vegar.
Verð á hveiti hækkað um 40 prósent á hálfu ári
Litlar líkur eru á því að hveiti muni skorta hér á landi að sögn forstjóra Líflands en félagið framleiðir hveiti undir merkjum Kornax í einu hveitimyllu landsins. Verð gæti lækkað á næsta ári ef átökin í Úkraínu stöðvast fljótlega.
Kjarninn 24. júní 2022
Lilja D. Alfreðsdóttir, menningar- og viðskiptaráðherra, lagði fram tillögu um skipun starfshópsins sem var samþykkt.
Eru íslensku bankarnir að okra á heimilum landsins?
Starfshópur hefur verið skipaður til að greina hvernig íslenskir bankar haga gjaldtöku sinni, hvernig þeir græða peninga og hvort það sé vísvitandi gert með ógagnsæjum hætti í skjóli fákeppni. Hópurinn á að bera það saman við stöðuna á Norðurlöndum.
Kjarninn 24. júní 2022
Valgerður Jóhannsdóttir og Finnborg Salome Steinþórsdóttir eru höfundar greinarinnar Kynjaslagsíða í fréttum: Um fjölbreytni og lýðræðishlutverk fjölmiðla.
Konur aðeins þriðjungur viðmælanda íslenskra fjölmiðla
Hlutur kvenna í fréttum hér á landi er rýrari en annars staðar á Norðurlöndum. Ekki er afgerandi kynjaskipting eftir málefnasviðum í íslenskum fréttum, ólíkt því sem tíðkast víðast hvar annars staðar.
Kjarninn 24. júní 2022
Seðlabankinn tekur beiðni Kjarnans um „ruslaskistu Seðlabankans“ til efnislegrar meðferðar
Nýlegur úrskurður úrskurðarnefndar um upplýsingamál skikkar Seðlabanka Íslands til að kanna hvort hann hafi gögn um Eignasafn Seðlabanka Íslands undir höndum og leggja í kjölfarið mat á hvort þau gögn séu háð þagnarskyldu.
Kjarninn 24. júní 2022
Tanja Ísfjörð Magnúsdóttir
Af hverju eru svona mörg kynferðisbrotamál felld niður?
Kjarninn 24. júní 2022
Bernhard Esau, fyrrverandi sjávarútvegsráðherra Namibíu, og Þorsteinn Már Baldvinsson hittust nokkrum sinnum. Sá fyrrnefndi hefur verið ákærður í Namibíu og sá síðarnefndi er með stöðu sakbornings í rannsókn á Íslandi.
Fjármagnsskortur stendur ekki í vegi fyrir áframhaldandi rannsókn á Samherja
Útistandandi réttarbeiðni í Namibíu er stærsta hindrun þess að hægt sé að ljúka rannsókn á Samherjamálinu svokallaða. Skortur á fjármunum er ekki ástæða þess að ákvörðun um ákæru hefur ekki verið tekin, tveimur og hálfu ári eftir að rannsókn hófst.
Kjarninn 24. júní 2022
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None