Þrír af hverjum fjórum nýjum skattgreiðendum eru erlendir

Erlendum ríkisborgurum sem greiða skatta á Íslandi hefur fjölgað gríðarlega á undanförnum árum. Greiðslur ríkis vegna atvinnuleysisbóta hafa dregist verulega saman og kostnaður vegna félagslegrar framfærslu líka.

img_2660_raw_1807130320_10016440385_o.jpg
Auglýsing

Erlendir rík­is­borg­arar eru nú yfir tíu pró­sent þeirra sem greiða skatta á Íslandi. Rúm­lega annar hver nýr skatt­greið­andi hér­lendis á síð­ustu árum hefur komið erlendis frá og á árinu 2015 einu saman voru 74,4 pró­sent allra nýrra skatt­greið­enda erlendir rík­is­borg­ar­ar. Það þýðir að þrír af hverjum fjórum sem bætt­ist við skatt­grunn­skrá lands­ins í fyrra voru erlendir rík­is­borg­arar en einn af hverjum fjórum var íslenskur rík­is­borg­ari.

Á sama tíma voru greiðslur í félags­lega aðstoð þær lægstu sem þær hafa verið frá hruni. Í fyrra, þegar útlend­ingum sem fluttu til Íslands fjölg­aði meira en þeim hafði gert árum sam­an, dróg­ust slíkar greiðslur saman í fyrsta sinn í átta ár. Umfang greiðslu atvinnu­leys­is­bóta hefur enn fremur dreg­ist mjög saman sam­hliða fjölgun erlendra rík­is­borg­ara á Íslandi. Árið 2011, þegar fjöldi þeirra náði lág­marki eftir hrun, greiddi íslenska ríkið 24,7 millj­arða króna í atvinnu­leys­is­bæt­ur. Í fyrra, þegar fjöldi erlendra rík­is­borg­ara náði hámarki eftir hrun, var sú upp­hæð 8,8 millj­arðar króna.

Þetta kemur fram í nýjasta tölu­blaði Tíund­ar, frétta­blaðið rík­is­skatt­stjóra, sem er komið út.

Auglýsing

Erlendum fjölgar hratt á meðal skatt­greið­enda

Í blað­inu ritar Páll Kol­beins,­rekstr­ar­hag­fræð­ingur hjá emb­ætt­inu, grein um álagn­ingu ein­stak­linga á árinu 2016. Þar segir að erlendir rík­is­borg­arar hafi streymt til Íslands á und­an­förnum árum til að starfa hér­lend­is. Þeir eru aðal­lega að starfa í ferða­þjón­ustu, sem er í örum vexti.

Í Tíund er bent á að á árunum fyrir hrun hafi erlendum rík­is­borg­urum sem greiddu skatta hér­lendis fjölgað mjög mikið á fáum árum. Árið 2007 voru þeir orðnir 30.435 og 11,5 pró­sent allra fram­telj­enda. Margir erlendu rík­is­borgar­anna yfir­gáfu landið í kreppu eft­ir­hrunsár­anna þegar atvinnu­leysi rauk upp og tæki­færum fækk­aði hratt. Árið 2011 var fjöldi þeirra sem greiddu skatt hér orð­inn tæp­lega 20 þús­und og hafði þeim fækkað um 35,9 pró­sent frá því sem mest var.

Síðan þá hefur þeim fjölgað hratt og í lok síð­asta árs voru þeir 8.793 fleiri en þeir voru 2011. Erlendir rík­is­borg­arar á skatt­grunn­skrá eru nú 10,2 pró­sent fram­telj­enda á grunn­skrá.

Til við­bótar er bent á í Tíund að frá árinu 2011 hefur 55,5 pró­sent fjölg­unar á skatt­grunn­skrá verið vegna erlendra rík­is­borg­ara. Það þýðir á manna­máli að rúm­lega einn af hverjum tveimur nýjum skatt­greið­endum á Íslandi á síð­ustu fjórum árum eru erlendir rík­is­borg­ar­ar. Íslend­ingar eru nú innan við 90 pró­sent fram­telj­enda á skatt­grunn­skrá.

Fækkun í félags­legri fram­færslu

Ljóst er að þessir erlendu rík­is­borg­arar eru ekki að íþyngja félags­legum kerfum okkar þar sem greiðslur vegna félags­legrar fram­færslu og atvinnu­leysis eru að drag­ast hratt sam­an.

Í grein Páls kemur fram að sveit­ar­fé­lög greiddu 3,4 millj­arða króna í húsa­leigu­bæt­ur, félags­lega aðstoð og styrki á árinu 2015. Það er 365 millj­ónum krónum minna en árið áður og greiðsl­urnar lækk­uðu því um 9,6 pró­sent á milli ára. Þetta er í fyrsta sinn í átta ár sem þessi liður lækkar en hann hækk­aði um 87,2 pró­sent milli 2007 og 2010 og hafði haldið áfram að hækka eftir það.

Þeim sem þiggja ofan­greindar bætur fjölg­aði mjög í kjöl­far hruns­ins. Árið 2007 þáðu 3.090 slíkar bætur en fjölg­aði í 5.742 árið 2013, þegar mest var.

123 millj­arðar í atvinnu­leys­is­bætur frá hruni

Greiðslur rík­is­sjóðs vegna atvinnu­leys­is­bóta hafa líka dreg­ist skarpt ­sam­an. Fyrir banka­hrun, árið 2007, var atvinnu­leysi í lág­marki. Þá greiddi rík­is­sjóður 2,7 millj­arða króna í atvinnu­leys­is­bætur til 4.560 manns. Tveimur árum síð­ar, árið 2009, var allt breytt. Þá hafði fjöldi atvinnu­lausra marg­fald­ast og var orð­inn 27.638. Þá voru greiddir 24,7 millj­arðar króna í atvinnu­leys­is­bæt­ur, eða rúm­lega níu sinnum sú upp­hæð sem greidd var í slíkar árið 2007.

Á und­an­förnum árum hefur umfang greiðslna atvinnu­leys­is­bóta dreg­ist sam­an, sam­hliða hærra atvinnustigi (skráð atvinnu­leysi var t.d. tvö pró­sent í júlí 2016). Bóta­greiðslur eru samt sem áður fremur háar og bóta­þegar margir miðað við það sem var fyrir hrun. Í fyrra greiddi Vinnu­mála­stofnun alls 8,8 millj­arða króna í atvinnu­leys­is­bæt­ur, sem er 2,2 millj­örðum króna minna en hún gerði árið áður. Alls fengu 10.864 greiddar bætur úr Atvinnu­leys­is­trygg­inga­sjóði á árinu 2015, sem er 16.774 færri en fengu bætur árið 2009. Í Tíund kemur fram að sam­tals afi verið  greiddir 123 millj­arðar króna í atvinnu­leys­is­bætur frá hruni og fram til loka síð­asta árs.

Útlend­ingum mun halda áfram að fjölga

Kjarn­inn fjall­aði ítar­lega um brott- og aðflutn­ing íslenskra rík­is­borg­ara til lands­ins í frétta­skýr­ingu í gær. Til­efnið var að Sig­urður Ingi Jóhanns­son for­sæt­is­ráð­herra sagði útlit ­fyr­ir­ að fleiri Íslend­ingar myndu flytja til lands­ins en frá því á þessu ári. Þá skoðun byggði hann á tölum frá öðrum árs­fjórð­ungi árs­ins 2016, þegar 150 fleiri íslenskir rík­is­borg­arar fluttu til Íslands umfram aðflutta. Þegar fyrri helm­ingur árs er skoð­aður fer sú tala hins vegar niður í 40 auk þess sem fólks­flutn­ingar frá Íslandi hafa ætið verið meiri seinni hluta árs en fyrri hluta þess. Það atvikast meðal ann­ars af því að Íslend­ingar sem ljúka námi erlendis og flytja heim, gera það oft á fyrri hluta árs. Þeir sem fara utan til náms yfir­gefa landið hins vegar í flestum til­fellum á síð­ari hluta árs. 

Sam­­kvæmt gagna­grunni Hag­­stof­unn­ar hafa brott­­fluttir umfram aðflutta Íslend­inga aðeins verið mark­tækt fleiri í fimm skipti síðan árið 1961, en það var alltaf í kjöl­far kreppu­ára á Íslandi. Sú er hins vegar ekki raunin núna.

Í nýrri mann­fjölda­spá Hag­stofu Íslands fyrir árin 2016 til 2065 kemur fram að ekki verður nein breyt­ing á ef fram fer sem horf­ir. Þar seg­ir: „­Fjöldi aðfluttra verður meiri en brott­­fluttra á hverju ári, fyrst og fremst vegna erlendra inn­­flytj­enda. Íslenskir rík­­is­­borg­­arar sem flytja frá land­inu munu halda áfram að vera fleiri en þeir sem flytja til lands­ins.“ Hag­­stofan gerir ráð fyrir því að að með­­al­tali muni 850 fleiri íslenskir rík­­is­­borg­­arar flytja af landi brott á ári hverju en flytj­ist til bak­a. 

Fjöldi aðfluttra umfram brott­­flutta verður hins vegar meiri áfram, en það er fyrst og fremst vegna erlendra inn­­flytj­enda. Því má búast við að hlut­fall erlendra rík­is­borg­ara í skatt­greiðslum á Íslandi muni halda áfram að vaxa hratt á næstu árum og ára­tugum ef fram fer sem horf­ir.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Þórður Snær Júlíusson
Skammist ykkar
Kjarninn 28. mars 2020
Skúli Eggert Þórðarson ríkisendurskoðandi skrifar undir umsögn stofnunarinnar.
Ríkisendurskoðun vill skýrara orðalag um endurgreiðsluskyldu á brúarlánum
Orðalagið „að tryggja eftir föngum endurgreiðslu“, getur mögulega falið í sér að skuldari sem fái brúarlán tryggt af hinu opinbera líti svo á að í lánveitingunni felist ekki fortakslaus krafa um endurgreiðslu ef greiðslufall verður hjá honum.
Kjarninn 28. mars 2020
Nokkrar jákvæðar fréttir í miðjum faraldri kórónuveiru
Ógnvekjandi fréttir dynja á okkur þessa dagana. Þeim ber að taka alvarlega. En það finnst vonarglæta inn á milli talna um dauðsföll og útbreiðslu veirunnar skæðu.
Kjarninn 27. mars 2020
Ráðherrar í ríkisstjórninni fá ekki launahækkun í sumar eins og til stóð að þeir myndu fá.
Frysta laun þingmanna, ráðherra og háttsettra embættismanna til áramóta
Laun forsætisráðherra verða áfram rétt yfir tvær milljónir króna, laun hefðbundins ráðherra rúmlega 1,8 milljónir króna og þingfarakaupið án ýmissa viðbótargreiðslna sem geta lagst ofan á það 1,1 milljón króna, eftir að launahækkunum þeirra var frestað.
Kjarninn 27. mars 2020
Lögreglan hefur heimild til þess að sekta fólk um allt að 500 þúsund krónur fyrir brot gegn sóttvarnaráðstöfunum.
Sektir vegna brota á sóttvarnaráðstöfunum geta numið allt að hálfri milljón
Brot gegn gildandi reglum um sóttkví geta kostað fólk allt að 250 þúsund krónur og þeir sem fara gegn reglum um einangrun gætu þurft að greiða hálfa milljón í sekt, samkvæmt nýjum fyrirmælum ríkissaksóknara til lögreglustjóra landsins.
Kjarninn 27. mars 2020
Margrét Bjarnadóttir
Hvers vegna leikhús?
Kjarninn 27. mars 2020
Þorsteinn Már sest aftur í forstjórastólinn hjá Samherja
Þorsteinn Már Baldvinsson hefur ákveðið að setjast aftur í forstjórastólinn hjá Samherja og starfar þar við hlið Björgólfs Jóhannssonar þar til annað verður ákveðið.
Kjarninn 27. mars 2020
Fleiri vantreysta bönkunum en treysta þeim í tengslum við viðbrögð vegna útbreiðslu kórónuveirunnar, samkvæmt könnun MMR.
Fáir treysta fjármálakerfinu í tengslum við viðbrögð við faraldrinum
Almannavarnir og heilbrigðisstofnanir njóta yfirgnæfandi trausts landsmanna hvað viðbrögð við kórónuveirunni varðar. Á móti segjast fleiri vantreysta fjármálakerfinu en bera til þess traust, samkvæmt nýrri könnun MMR.
Kjarninn 27. mars 2020
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None