Þrír af hverjum fjórum nýjum skattgreiðendum eru erlendir

Erlendum ríkisborgurum sem greiða skatta á Íslandi hefur fjölgað gríðarlega á undanförnum árum. Greiðslur ríkis vegna atvinnuleysisbóta hafa dregist verulega saman og kostnaður vegna félagslegrar framfærslu líka.

img_2660_raw_1807130320_10016440385_o.jpg
Auglýsing

Erlendir rík­is­borg­arar eru nú yfir tíu pró­sent þeirra sem greiða skatta á Íslandi. Rúm­lega annar hver nýr skatt­greið­andi hér­lendis á síð­ustu árum hefur komið erlendis frá og á árinu 2015 einu saman voru 74,4 pró­sent allra nýrra skatt­greið­enda erlendir rík­is­borg­ar­ar. Það þýðir að þrír af hverjum fjórum sem bætt­ist við skatt­grunn­skrá lands­ins í fyrra voru erlendir rík­is­borg­arar en einn af hverjum fjórum var íslenskur rík­is­borg­ari.

Á sama tíma voru greiðslur í félags­lega aðstoð þær lægstu sem þær hafa verið frá hruni. Í fyrra, þegar útlend­ingum sem fluttu til Íslands fjölg­aði meira en þeim hafði gert árum sam­an, dróg­ust slíkar greiðslur saman í fyrsta sinn í átta ár. Umfang greiðslu atvinnu­leys­is­bóta hefur enn fremur dreg­ist mjög saman sam­hliða fjölgun erlendra rík­is­borg­ara á Íslandi. Árið 2011, þegar fjöldi þeirra náði lág­marki eftir hrun, greiddi íslenska ríkið 24,7 millj­arða króna í atvinnu­leys­is­bæt­ur. Í fyrra, þegar fjöldi erlendra rík­is­borg­ara náði hámarki eftir hrun, var sú upp­hæð 8,8 millj­arðar króna.

Þetta kemur fram í nýjasta tölu­blaði Tíund­ar, frétta­blaðið rík­is­skatt­stjóra, sem er komið út.

Auglýsing

Erlendum fjölgar hratt á meðal skatt­greið­enda

Í blað­inu ritar Páll Kol­beins,­rekstr­ar­hag­fræð­ingur hjá emb­ætt­inu, grein um álagn­ingu ein­stak­linga á árinu 2016. Þar segir að erlendir rík­is­borg­arar hafi streymt til Íslands á und­an­förnum árum til að starfa hér­lend­is. Þeir eru aðal­lega að starfa í ferða­þjón­ustu, sem er í örum vexti.

Í Tíund er bent á að á árunum fyrir hrun hafi erlendum rík­is­borg­urum sem greiddu skatta hér­lendis fjölgað mjög mikið á fáum árum. Árið 2007 voru þeir orðnir 30.435 og 11,5 pró­sent allra fram­telj­enda. Margir erlendu rík­is­borgar­anna yfir­gáfu landið í kreppu eft­ir­hrunsár­anna þegar atvinnu­leysi rauk upp og tæki­færum fækk­aði hratt. Árið 2011 var fjöldi þeirra sem greiddu skatt hér orð­inn tæp­lega 20 þús­und og hafði þeim fækkað um 35,9 pró­sent frá því sem mest var.

Síðan þá hefur þeim fjölgað hratt og í lok síð­asta árs voru þeir 8.793 fleiri en þeir voru 2011. Erlendir rík­is­borg­arar á skatt­grunn­skrá eru nú 10,2 pró­sent fram­telj­enda á grunn­skrá.

Til við­bótar er bent á í Tíund að frá árinu 2011 hefur 55,5 pró­sent fjölg­unar á skatt­grunn­skrá verið vegna erlendra rík­is­borg­ara. Það þýðir á manna­máli að rúm­lega einn af hverjum tveimur nýjum skatt­greið­endum á Íslandi á síð­ustu fjórum árum eru erlendir rík­is­borg­ar­ar. Íslend­ingar eru nú innan við 90 pró­sent fram­telj­enda á skatt­grunn­skrá.

Fækkun í félags­legri fram­færslu

Ljóst er að þessir erlendu rík­is­borg­arar eru ekki að íþyngja félags­legum kerfum okkar þar sem greiðslur vegna félags­legrar fram­færslu og atvinnu­leysis eru að drag­ast hratt sam­an.

Í grein Páls kemur fram að sveit­ar­fé­lög greiddu 3,4 millj­arða króna í húsa­leigu­bæt­ur, félags­lega aðstoð og styrki á árinu 2015. Það er 365 millj­ónum krónum minna en árið áður og greiðsl­urnar lækk­uðu því um 9,6 pró­sent á milli ára. Þetta er í fyrsta sinn í átta ár sem þessi liður lækkar en hann hækk­aði um 87,2 pró­sent milli 2007 og 2010 og hafði haldið áfram að hækka eftir það.

Þeim sem þiggja ofan­greindar bætur fjölg­aði mjög í kjöl­far hruns­ins. Árið 2007 þáðu 3.090 slíkar bætur en fjölg­aði í 5.742 árið 2013, þegar mest var.

123 millj­arðar í atvinnu­leys­is­bætur frá hruni

Greiðslur rík­is­sjóðs vegna atvinnu­leys­is­bóta hafa líka dreg­ist skarpt ­sam­an. Fyrir banka­hrun, árið 2007, var atvinnu­leysi í lág­marki. Þá greiddi rík­is­sjóður 2,7 millj­arða króna í atvinnu­leys­is­bætur til 4.560 manns. Tveimur árum síð­ar, árið 2009, var allt breytt. Þá hafði fjöldi atvinnu­lausra marg­fald­ast og var orð­inn 27.638. Þá voru greiddir 24,7 millj­arðar króna í atvinnu­leys­is­bæt­ur, eða rúm­lega níu sinnum sú upp­hæð sem greidd var í slíkar árið 2007.

Á und­an­förnum árum hefur umfang greiðslna atvinnu­leys­is­bóta dreg­ist sam­an, sam­hliða hærra atvinnustigi (skráð atvinnu­leysi var t.d. tvö pró­sent í júlí 2016). Bóta­greiðslur eru samt sem áður fremur háar og bóta­þegar margir miðað við það sem var fyrir hrun. Í fyrra greiddi Vinnu­mála­stofnun alls 8,8 millj­arða króna í atvinnu­leys­is­bæt­ur, sem er 2,2 millj­örðum króna minna en hún gerði árið áður. Alls fengu 10.864 greiddar bætur úr Atvinnu­leys­is­trygg­inga­sjóði á árinu 2015, sem er 16.774 færri en fengu bætur árið 2009. Í Tíund kemur fram að sam­tals afi verið  greiddir 123 millj­arðar króna í atvinnu­leys­is­bætur frá hruni og fram til loka síð­asta árs.

Útlend­ingum mun halda áfram að fjölga

Kjarn­inn fjall­aði ítar­lega um brott- og aðflutn­ing íslenskra rík­is­borg­ara til lands­ins í frétta­skýr­ingu í gær. Til­efnið var að Sig­urður Ingi Jóhanns­son for­sæt­is­ráð­herra sagði útlit ­fyr­ir­ að fleiri Íslend­ingar myndu flytja til lands­ins en frá því á þessu ári. Þá skoðun byggði hann á tölum frá öðrum árs­fjórð­ungi árs­ins 2016, þegar 150 fleiri íslenskir rík­is­borg­arar fluttu til Íslands umfram aðflutta. Þegar fyrri helm­ingur árs er skoð­aður fer sú tala hins vegar niður í 40 auk þess sem fólks­flutn­ingar frá Íslandi hafa ætið verið meiri seinni hluta árs en fyrri hluta þess. Það atvikast meðal ann­ars af því að Íslend­ingar sem ljúka námi erlendis og flytja heim, gera það oft á fyrri hluta árs. Þeir sem fara utan til náms yfir­gefa landið hins vegar í flestum til­fellum á síð­ari hluta árs. 

Sam­­kvæmt gagna­grunni Hag­­stof­unn­ar hafa brott­­fluttir umfram aðflutta Íslend­inga aðeins verið mark­tækt fleiri í fimm skipti síðan árið 1961, en það var alltaf í kjöl­far kreppu­ára á Íslandi. Sú er hins vegar ekki raunin núna.

Í nýrri mann­fjölda­spá Hag­stofu Íslands fyrir árin 2016 til 2065 kemur fram að ekki verður nein breyt­ing á ef fram fer sem horf­ir. Þar seg­ir: „­Fjöldi aðfluttra verður meiri en brott­­fluttra á hverju ári, fyrst og fremst vegna erlendra inn­­flytj­enda. Íslenskir rík­­is­­borg­­arar sem flytja frá land­inu munu halda áfram að vera fleiri en þeir sem flytja til lands­ins.“ Hag­­stofan gerir ráð fyrir því að að með­­al­tali muni 850 fleiri íslenskir rík­­is­­borg­­arar flytja af landi brott á ári hverju en flytj­ist til bak­a. 

Fjöldi aðfluttra umfram brott­­flutta verður hins vegar meiri áfram, en það er fyrst og fremst vegna erlendra inn­­flytj­enda. Því má búast við að hlut­fall erlendra rík­is­borg­ara í skatt­greiðslum á Íslandi muni halda áfram að vaxa hratt á næstu árum og ára­tugum ef fram fer sem horf­ir.

Lars Larsen
„Go´daw, jeg hedder Lars Larsen, jeg har et godt tilbud“
Danski milljónamæringurinn Lars Lar­sen lést á heim­ili sínu í síðustu viku, 71 árs að aldri. Hann var á meðal auðugustu manna í Danmörku og jafnframt þeirra þekktustu. Kjarninn rifjar hér upp sögu hans.
Kjarninn 25. ágúst 2019
Árni Már Jensson
Að lesa milli línanna
Kjarninn 25. ágúst 2019
Guðrún Margrét Jóhannsdóttir
„Að hanna er eins og að anda með heilanum“
Guðrún Margrét Jóhannsdóttir safnar nú fyrir nýrri hönnun á Karolina Fund.
Kjarninn 25. ágúst 2019
Matthildur Björnsdóttir
Af hverju eru goðsagnir takmarkandi?
Kjarninn 25. ágúst 2019
Ólafur Ísleifsson, þingmaður Miðflokksins, spurði um innstæðutryggingar.
Um 83 prósent innstæðna í íslenskum bönkum voru tryggðar um áramót
Tryggingasjóður innstæðueigenda tryggir um 83 prósent af þeim 1.707 milljörðum króna sem geymdir voru á íslenskum bankareikningum í lok síðasta árs. Samt voru bara 38 milljarðar króna í sjóðnum.
Kjarninn 25. ágúst 2019
Benedikt Jóhannesson
Styrmir gegn Styrmi – Frumkvöðull í einkavæðingu orkufyrirtækja
Kjarninn 25. ágúst 2019
Donald Trump, forseti Bandaríkjanna.
Trump um Trump frá Trump til Trump
Bandarískir ráðamenn reyna nú hvað þeir geta að bæta fyrir geðvonskutíst og eftiráskýringar Bandaríkjaforseta um aflýsingu Danmerkurferðar sinnar. Ástæðuna sagði forsetinn þá að danski forsætisráðherrann vildi ekki ræða hugmynd hans um kaup á Grænlandi.
Kjarninn 25. ágúst 2019
Listi yfir þjónustugjöld bankanna skólabókardæmi um fákeppni
Gylfi Zoega segir að það sé ekki hægt að nota ódýrt kort í innanlandsviðskiptum hérlendis vegna þess að það myndi minnka hagnað bankanna.
Kjarninn 25. ágúst 2019
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None