Þrír af hverjum fjórum nýjum skattgreiðendum eru erlendir

Erlendum ríkisborgurum sem greiða skatta á Íslandi hefur fjölgað gríðarlega á undanförnum árum. Greiðslur ríkis vegna atvinnuleysisbóta hafa dregist verulega saman og kostnaður vegna félagslegrar framfærslu líka.

img_2660_raw_1807130320_10016440385_o.jpg
Auglýsing

Erlendir rík­is­borg­arar eru nú yfir tíu pró­sent þeirra sem greiða skatta á Íslandi. Rúm­lega annar hver nýr skatt­greið­andi hér­lendis á síð­ustu árum hefur komið erlendis frá og á árinu 2015 einu saman voru 74,4 pró­sent allra nýrra skatt­greið­enda erlendir rík­is­borg­ar­ar. Það þýðir að þrír af hverjum fjórum sem bætt­ist við skatt­grunn­skrá lands­ins í fyrra voru erlendir rík­is­borg­arar en einn af hverjum fjórum var íslenskur rík­is­borg­ari.

Á sama tíma voru greiðslur í félags­lega aðstoð þær lægstu sem þær hafa verið frá hruni. Í fyrra, þegar útlend­ingum sem fluttu til Íslands fjölg­aði meira en þeim hafði gert árum sam­an, dróg­ust slíkar greiðslur saman í fyrsta sinn í átta ár. Umfang greiðslu atvinnu­leys­is­bóta hefur enn fremur dreg­ist mjög saman sam­hliða fjölgun erlendra rík­is­borg­ara á Íslandi. Árið 2011, þegar fjöldi þeirra náði lág­marki eftir hrun, greiddi íslenska ríkið 24,7 millj­arða króna í atvinnu­leys­is­bæt­ur. Í fyrra, þegar fjöldi erlendra rík­is­borg­ara náði hámarki eftir hrun, var sú upp­hæð 8,8 millj­arðar króna.

Þetta kemur fram í nýjasta tölu­blaði Tíund­ar, frétta­blaðið rík­is­skatt­stjóra, sem er komið út.

Auglýsing

Erlendum fjölgar hratt á meðal skatt­greið­enda

Í blað­inu ritar Páll Kol­beins,­rekstr­ar­hag­fræð­ingur hjá emb­ætt­inu, grein um álagn­ingu ein­stak­linga á árinu 2016. Þar segir að erlendir rík­is­borg­arar hafi streymt til Íslands á und­an­förnum árum til að starfa hér­lend­is. Þeir eru aðal­lega að starfa í ferða­þjón­ustu, sem er í örum vexti.

Í Tíund er bent á að á árunum fyrir hrun hafi erlendum rík­is­borg­urum sem greiddu skatta hér­lendis fjölgað mjög mikið á fáum árum. Árið 2007 voru þeir orðnir 30.435 og 11,5 pró­sent allra fram­telj­enda. Margir erlendu rík­is­borgar­anna yfir­gáfu landið í kreppu eft­ir­hrunsár­anna þegar atvinnu­leysi rauk upp og tæki­færum fækk­aði hratt. Árið 2011 var fjöldi þeirra sem greiddu skatt hér orð­inn tæp­lega 20 þús­und og hafði þeim fækkað um 35,9 pró­sent frá því sem mest var.

Síðan þá hefur þeim fjölgað hratt og í lok síð­asta árs voru þeir 8.793 fleiri en þeir voru 2011. Erlendir rík­is­borg­arar á skatt­grunn­skrá eru nú 10,2 pró­sent fram­telj­enda á grunn­skrá.

Til við­bótar er bent á í Tíund að frá árinu 2011 hefur 55,5 pró­sent fjölg­unar á skatt­grunn­skrá verið vegna erlendra rík­is­borg­ara. Það þýðir á manna­máli að rúm­lega einn af hverjum tveimur nýjum skatt­greið­endum á Íslandi á síð­ustu fjórum árum eru erlendir rík­is­borg­ar­ar. Íslend­ingar eru nú innan við 90 pró­sent fram­telj­enda á skatt­grunn­skrá.

Fækkun í félags­legri fram­færslu

Ljóst er að þessir erlendu rík­is­borg­arar eru ekki að íþyngja félags­legum kerfum okkar þar sem greiðslur vegna félags­legrar fram­færslu og atvinnu­leysis eru að drag­ast hratt sam­an.

Í grein Páls kemur fram að sveit­ar­fé­lög greiddu 3,4 millj­arða króna í húsa­leigu­bæt­ur, félags­lega aðstoð og styrki á árinu 2015. Það er 365 millj­ónum krónum minna en árið áður og greiðsl­urnar lækk­uðu því um 9,6 pró­sent á milli ára. Þetta er í fyrsta sinn í átta ár sem þessi liður lækkar en hann hækk­aði um 87,2 pró­sent milli 2007 og 2010 og hafði haldið áfram að hækka eftir það.

Þeim sem þiggja ofan­greindar bætur fjölg­aði mjög í kjöl­far hruns­ins. Árið 2007 þáðu 3.090 slíkar bætur en fjölg­aði í 5.742 árið 2013, þegar mest var.

123 millj­arðar í atvinnu­leys­is­bætur frá hruni

Greiðslur rík­is­sjóðs vegna atvinnu­leys­is­bóta hafa líka dreg­ist skarpt ­sam­an. Fyrir banka­hrun, árið 2007, var atvinnu­leysi í lág­marki. Þá greiddi rík­is­sjóður 2,7 millj­arða króna í atvinnu­leys­is­bætur til 4.560 manns. Tveimur árum síð­ar, árið 2009, var allt breytt. Þá hafði fjöldi atvinnu­lausra marg­fald­ast og var orð­inn 27.638. Þá voru greiddir 24,7 millj­arðar króna í atvinnu­leys­is­bæt­ur, eða rúm­lega níu sinnum sú upp­hæð sem greidd var í slíkar árið 2007.

Á und­an­förnum árum hefur umfang greiðslna atvinnu­leys­is­bóta dreg­ist sam­an, sam­hliða hærra atvinnustigi (skráð atvinnu­leysi var t.d. tvö pró­sent í júlí 2016). Bóta­greiðslur eru samt sem áður fremur háar og bóta­þegar margir miðað við það sem var fyrir hrun. Í fyrra greiddi Vinnu­mála­stofnun alls 8,8 millj­arða króna í atvinnu­leys­is­bæt­ur, sem er 2,2 millj­örðum króna minna en hún gerði árið áður. Alls fengu 10.864 greiddar bætur úr Atvinnu­leys­is­trygg­inga­sjóði á árinu 2015, sem er 16.774 færri en fengu bætur árið 2009. Í Tíund kemur fram að sam­tals afi verið  greiddir 123 millj­arðar króna í atvinnu­leys­is­bætur frá hruni og fram til loka síð­asta árs.

Útlend­ingum mun halda áfram að fjölga

Kjarn­inn fjall­aði ítar­lega um brott- og aðflutn­ing íslenskra rík­is­borg­ara til lands­ins í frétta­skýr­ingu í gær. Til­efnið var að Sig­urður Ingi Jóhanns­son for­sæt­is­ráð­herra sagði útlit ­fyr­ir­ að fleiri Íslend­ingar myndu flytja til lands­ins en frá því á þessu ári. Þá skoðun byggði hann á tölum frá öðrum árs­fjórð­ungi árs­ins 2016, þegar 150 fleiri íslenskir rík­is­borg­arar fluttu til Íslands umfram aðflutta. Þegar fyrri helm­ingur árs er skoð­aður fer sú tala hins vegar niður í 40 auk þess sem fólks­flutn­ingar frá Íslandi hafa ætið verið meiri seinni hluta árs en fyrri hluta þess. Það atvikast meðal ann­ars af því að Íslend­ingar sem ljúka námi erlendis og flytja heim, gera það oft á fyrri hluta árs. Þeir sem fara utan til náms yfir­gefa landið hins vegar í flestum til­fellum á síð­ari hluta árs. 

Sam­­kvæmt gagna­grunni Hag­­stof­unn­ar hafa brott­­fluttir umfram aðflutta Íslend­inga aðeins verið mark­tækt fleiri í fimm skipti síðan árið 1961, en það var alltaf í kjöl­far kreppu­ára á Íslandi. Sú er hins vegar ekki raunin núna.

Í nýrri mann­fjölda­spá Hag­stofu Íslands fyrir árin 2016 til 2065 kemur fram að ekki verður nein breyt­ing á ef fram fer sem horf­ir. Þar seg­ir: „­Fjöldi aðfluttra verður meiri en brott­­fluttra á hverju ári, fyrst og fremst vegna erlendra inn­­flytj­enda. Íslenskir rík­­is­­borg­­arar sem flytja frá land­inu munu halda áfram að vera fleiri en þeir sem flytja til lands­ins.“ Hag­­stofan gerir ráð fyrir því að að með­­al­tali muni 850 fleiri íslenskir rík­­is­­borg­­arar flytja af landi brott á ári hverju en flytj­ist til bak­a. 

Fjöldi aðfluttra umfram brott­­flutta verður hins vegar meiri áfram, en það er fyrst og fremst vegna erlendra inn­­flytj­enda. Því má búast við að hlut­fall erlendra rík­is­borg­ara í skatt­greiðslum á Íslandi muni halda áfram að vaxa hratt á næstu árum og ára­tugum ef fram fer sem horf­ir.

Í upphafi árs 2020

Við á Kjarnanum göngum bjartsýn og einbeitt inn í nýtt ár og þökkum lesendum fyrir það traust sem þeir sýna með því að styrkja Kjarnann. 

Frjáls framlög frá lesendum hafa vaxið jafnt og þétt síðustu árin og eru mikilvæg tekjustoð undir reksturinn. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni og greina kjarnann frá hisminu. 

Við tökum hlutverk okkar sem fjölmiðill í þjónustu almennings alvarlega. Kjarninn birti 409 fréttaskýringar og 2.367 fréttir á árinu 2019. Kjarninn er vettvangur umræðu og á nýliðnu ári voru 539 skoðanagreinar birtar, stærstur hluti þeirra aðsendar greinar. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Sighvatur Björgvinsson
Enginn ber ábyrgð – bara þjóðin
Kjarninn 20. janúar 2020
Heimavellir eiga meðal annars húsnæði sem hefur verið í byggingu á Hlíðarendasvæðinu.
Norskt leigufélag komið með yfir tíu prósent í Heimavöllum
Norska leigufélagið Fredensborg er að koma sér fyrir á íslenskum fasteignamarkaði. Það keypti í dag 10,22 prósent hlut í stærsta leigufélagi landsins á almennum leigumarkaði.
Kjarninn 20. janúar 2020
Efnt var til fyrstu mótmæla þann 23. nóvember 2019 eftir að Samherjamálið komst upp.
Fyrsti þingfundur ársins í dag – Mótmælendur ætla að láta í sér heyra
Fyrsti þingfundur á Alþingi hefst í dag eftir jólafrí og munu formenn stjórnmálaflokkanna eða staðgenglar þeirra taka til máls. Við tilefnið verður blásið til mótmæla þar sem þess er meðal annars krafist að sjávarútvegsráðherra segi af sér.
Kjarninn 20. janúar 2020
Togarinn Heinaste.
Ríkisútgerðin í Namibíu á ekki fyrir launum rúmlega þúsund starfsmanna
Fischor, ríkisútgerðin í Namibíu, þurfti að fá viðbótarkvóta frá ríkinu til að geta átt fyrir launum. Fiskinn á mögulega að veiða á Heinaste, verksmiðjutogara sem Samherji er ásakaður um að vera að reyna að selja sjálfum sér á hrakvirði.
Kjarninn 20. janúar 2020
Sólveig Anna Jónsdóttir, formaður Eflingar, og Dagur B. Eggertsson, borgarstjóri í Reykjavík.
Efling sakar Reykjavíkurborg um að hafa dreift villandi upplýsingum
„Borgin er í okkar höndum!“ Þetta segir Sólveig Anna Jónsdóttir, formaður Eflingar í opnu bréfi til borgarstjóra, þar sem honum er tilkynnt um algjör viðræðuslit vegna kjarasamningagerðar. Efling segir borgina hafa brotið bæði trúnað og lög.
Kjarninn 20. janúar 2020
Heimavellir voru skráðir í Kauphöll Íslands vorið 2018.
Norskt félag kaupir rúmlega sjö prósent í Heimavöllum fyrir tæpan milljarð
Virði bréfa í Heimavöllum, sem hefur vart haggast mánuðum saman, tók kipp í morgun þegar greint var frá því að norskt leigufélag hefði keypt stóran hlut í félaginu. Kaupverðið var í kringum milljarð króna.
Kjarninn 20. janúar 2020
Bilið á milli ríkra og fátækra heldur áfram að aukast samkvæmt Oxfam-samtökunum.
Rúmlega tvö þúsund manns eiga meiri auð en 60 prósent íbúa jarðar
Í árlegri skýrslu Oxfam-samtakanna kemur fram að 22 ríkustu karlar í heimi eigi meira af auði en allar konur sem búa í Afríku samanlagt. Ef tveir ríkustu karlar heims myndu stafla öllum fé sínu upp í bunka, og setjast á hann, þá sætu þeir í geimnum.
Kjarninn 20. janúar 2020
Fimm tæknifyrirtæki í einstakri yfirburðastöðu sem efi er um að sé sjálfbær
Apple, Microsoft, Alphabet (móðurfélag Google), Amazon og Facebook eru verðmætustu fyrirtæki Bandaríkjanna. Það er einsdæmi að fimm fyrirtæki úr tengdum geira séu í fimm efstu sætunum á slíkum lista. Í raun eru þau markaðssvæði, ekki eiginleg fyrirtæki.
Kjarninn 20. janúar 2020
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None