Svona mun Kárhóll líta út fullbyggður.
Auglýsing

Fjölmargt fólk úr öllum álfum heimsins kom saman um nýafstaðna helgi og þingaði í einum mesta rok- og rigningarassi Evrópu. Hringborð Norðurslóða (e. Arctic Circle) er sannarlega stærsta kaupstefnan sem er haldin í Hörpu ár hvert. Þar mætast pólitískir leiðtogar, stjórnendur fyrirtækja, vísindamenn, frumkvöðlar, og sérfræðingar í umhverfismálum og freista þess að eiga í samræðum um framtíð norðurslóða. 

Á þeim fjórum árum sem liðin eru frá fyrsta Hringborðinu hafa þessir ólíku hagsmunaaðilar lært að tala sömu tungu, upp að vissu marki. Í hverju einasta horni var rætt um sjálfbæra þróun – en hvort skilningurinn á því hugtaki hafi ætíð verið sá sami skal ósagt látið. Annað lausnarorð, samvinna, hljómaði þó einnig um salina og bar með sér óskertari skilning. Með aukinni hlýnun og margvíslegum breytingum á loftslagskerfi jarðar breytist hið frosna landslag norðurslóða hratt með geysimiklum afleiðingum fyrir önnur svæði. Ráðstefnugestir urðu hægt og sígandi meðvitaðir um sameiginlega upplifun á óafturkvæmum missi. Allar dýrategundir jarðar eru háðar ís, svo ég vitni í fleyg ummæli helgarinnar. Við, þar með talin. 

Rannsóknarhús rís

Af sömu rótum munu á hinn bóginn nýjar siglingaleiðir breyta gangverki alþjóðaviðskipta og hafa áhrif á hagkerfi um allan heim. Það er því eðlilegt að fjarlæg ríki kalli eftir nánara samstarfi við norðurslóðaríkin átta, hvort heldur sem er á vettvangi vísinda eða viðskipta. Ágætt dæmi um þessa þróun er íslenskt-kínverskt norðurljósarannsóknarhús sem hefur risið í Þingeyjarsveit að Kárhóli í Reykjadal (fjórum árum eftir að ríkin að undirrituðu tvíhliða samvinnusamning um norðurrannsóknir, fjörtíu og fimm árum eftir að formleg erindaskipti hófust milli Íslands og Kína). 

Auglýsing

Að öllum líkindum er þetta stærsta fjárfesting frá upphafi utan Reykjavíkur í uppbyggingu rannsóknaraðstöðu. Verkefnið var kynnt í Hörpu um helgina og í kjölfarið haldið norður á mánudag og hornsteinn lagður að nýbyggingunni við hátíðlega athöfn. Rannsóknamiðstöðin er samstarfsverkefni sex íslenskra og tólf kínverskra vísindastofnana sem deila öllum þeim gögnum sem verða til á staðnum. Að auki verður aðstaðan sjálf opin vísindamönnum hvaðanæva að úr heiminum og þannig er stuðlað enn frekar að alþjóðlegu vísindasamstarfi. 

Gæti orðið fyrirmynd annarra verkefna

Sé reynt að meta verkefnið út frá sjónarhóli alþjóðasamskipta, þá er ljóst að þessi tilraun er býsna merkileg. Að baki eru ótal skref eftir vandrötuðum diplómatískum leiðum; varðaðar fjöldamörgum samþykktum og viljayfirlýsingum stjórnvaldanna tveggja. Langtímauppbygging á innviðum í Reykjadal væri þar að auki óhugsandi ef ekki hefði komið til framtaks innlendra aðila. Sjálfseignarstofnunin Aurora Observatory annast uppbyggingu og rekstur aðstöðunnar á Kárhóli en stofnaðilar eru, meðal annarra, atvinnuþróunarfélögin tvö í þessum landshluta (Atvinnuþróunarfélag Þingeyinga og Atvinnuþróunarfélag Eyjafjarðar) ásamt öðrum einka- og opinberum aðilum. 

Bæði íslenskir og kínverskir talsmenn verkefnisins hafa lagt áherslu á að uppbyggingin að Kárhóli geti orðið fyrirmynd annarra samstarfsverkefna um norðurrannsóknir. Þannig væri hægt að nota sambærilegt líkan til að skapa aukin tækifæri á sviði jarðvísinda og loftslagsrannsókna – og ekki aðeins hér á landi, heldur víðar á norðurslóðum, þar sem vísindamenn erlendra ríkja vilja skapa traustari grundvöll fyrir eigin rannsóknir á svæðinu. 

Íslenskir og kínverskir vísindamenn erindrekar

Nærvist og návera Kína hefur aukist mikið á norðurslóðum undanfarin ár. Umhverfisbreytingar á svæðinu eru raunveruleg orsök þessa áhuga en hann beinist ekki síst að margvíslegum viðskiptatækifærum, sem skapast með nýjum siglingaleiðum, sem og betra aðgengi að þeim gríðarlegu auðlindum sem svæðið býr yfir. Það er eftirtektarvert hve vel Kína hefur tekist að vinna málstað sínum fylgi hér á landi, ekki síst í gegnum norðurrannsóknir – og íslenskir aðilar hafa ekki látið sitt eftir liggja heldur haft forystu um að þróa vísindasamstarf milli Kína og Norðurlandanna. 

Hvort sem það er af ásettu ráði eða ekki, hafa íslenskir og kínverskir vísindamenn þannig tekið sér hlutverk erindrekans í víðtækri milliríkjapólitík. Á svæðisvísu er verkefni eins Kárhóll til þess fallið að hleypa, með friðsamlegum hætti, erlendum aðilum að innlendum rannsóknar- og stjórnunarkerfum. Þannig getur skapast traust milli ríkja og fulltrúa þeirra, sem vonandi verður nýtt til frekari góðra verka á jafnræðisgrundvelli. Veldur hver á heldur.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Þorsteinn Már Baldvinsson forstjóri Samherja.
Samherji kannar hvernig afsökunarbeiðnir leggjast í landann
Þátttakendur í viðhorfahópi Gallup fengu í vikunni sendar spurningar um Samherja. Fyrirtækið, sem baðst tvívegis afsökunar fyrr í sumar, virðist fylgjast grannt með almenningsálitinu.
Kjarninn 29. júlí 2021
Ríkisstjórnin héldi ekki þingmeirihluta sínum ef niðurstöður kosninga yrðu í takt við nýja könnun Maskínu.
Ríkisstjórnarflokkarnir fengju einungis 30 þingmenn samkvæmt nýrri könnun Maskínu
Í nýrri könnun Maskínu fyrir fréttastofu Stöðvar 2, Bylgjunnar og Vísis dalar fylgi Sjálfstæðisflokksins um tæp þrjú prósentustig. Ríkisstjórnin myndi ekki halda þingmeirihluta sínum, samkvæmt könnuninni.
Kjarninn 28. júlí 2021
Birna Einarsdóttir bankastjóri segir fyrri hluta þessa árs hafa verið viðburðaríkan.
5,4 milljarða hagnaður hjá Íslandsbanka á öðrum ársfjórðungi
Hagnaður bankans jókst umtalsvert á öðrum ársfjórðungi, og í raun á fyrri hluta ársins, miðað við sama tíma í fyrra. Útlán bankans hafa aukist um 8,2 prósent það sem af er ári vegna umsvifa í húsnæðislánum.
Kjarninn 28. júlí 2021
Benedikt Gíslason er forstjóri Arion banka og segir hann reksturinn ganga mjög vel.
Arion banki hagnaðist um 7,8 milljarða á öðrum ársfjórðungi
Bankinn hagnaðist um 7,8 milljarða á öðrum ársfjórðungi 2021 og arðsemi eigin fjár var 16,3 prósent.
Kjarninn 28. júlí 2021
Gunnar Alexander Ólafsson
Brunar lestin?
Kjarninn 28. júlí 2021
Stór hluti fólksfjölgunar hér á landi er tilkominn vegna fólksflutninga.
Færri Íslendingar flutt af landi brott í faraldri
Samsetning brottfluttra og aðfluttra hefur breyst töluvert í kórónuveirufaraldri. Í fyrra fluttu 506 fleiri íslenskir ríkisborgarar til landsins en frá því og hefur fjöldinn ekki veirð meiri síðan 1987.
Kjarninn 28. júlí 2021
Fjármálastöðugleikanefnd SÍ
Hafa áhyggjur af þróun á fasteignamarkaði
Þróunin á húsnæðismarkaði var meðal þess sem var rætt á síðasta fundi fjármálastöðugleikanefndar en meirihluti nefndarmanna taldi hana benda til vaxandi ójafnvægis.
Kjarninn 28. júlí 2021
Vel yfir 100 smit annan daginn í röð
Í þessum mánuði hafa 810 manns greinst með kórónuveiruna innanlands. Yfir 77 prósent þeirra sem greindust í gær voru utan sóttkvíar. Síðustu tvo daga hefur smitfjöldinn farið vel yfir 100.
Kjarninn 28. júlí 2021
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None