Fasteignamat Hörpu lækkað verulega en verður samt áfrýjað

Þjóðskrá Íslands hefur birt nýtt fasteignamat fyrir Hörpu. Það er mun lægra en fyrra mat og gerir það að verkum að Harpa á inni háar fjárhæðir í ofgreidd fasteignagjöld. En stjórn hússins telur samt að matið fyrir 2017 sé of hátt. Og ætlar að áfrýja því.

Harpa.20082011_Nic.Lehoux_1.jpg
Auglýsing

Þjóð­skrá Íslands hefur end­ur­met­ið fast­eigna­mat Hörpu aftur til árs­ins 2011. Sam­kvæmt end­ur­mat­inu mun Harpa eiga inni umtals­verða fjár­muni vegna greiðslu fast­eigna­skatta síð­ustu ár. Þetta er gert í kjöl­far þess að Hæsti­réttur Íslands ógilti í febr­úar síð­ast­liðnum mat yfir­fast­eign­ar­mats­nefndar um að mun hærra fast­eigna­mat, sem leiddi af sér mörg hund­ruð milljón króna fast­eigna­skatta á ári, ætti að standa.

Þótt að nýja mat­ið, sem byggir á nýrri for­múlu Þjóð­skrár til að reikna út mat á tón­list­ar- og ráð­stefnu­hús­um, lækk­i fast­eigna­skatta Hörpu aft­ur­virkt þá er það samt sem áður hátt. Matið fyrir árið 2017 er tæp­lega 17,8 millj­arðar króna, sem þýðir að Harpa þyrfti að greiða yfir 350 millj­ónir króna í fast­eigna­skatta. Miðað við rekstr­ar­tekjur Hörpu á árinu 2015 færi því þriðj­ungur þeirra í fast­eigna­gjöld, sem greið­ast í borg­ar­sjóð.

Hall­dór Guð­munds­son, for­stjóri Hörpu, segir að stjórn Hörpu telji að nýja matið fyrir árið 2017, sem notað er sem útgangs­punktur til að reikna sig til baka frá, sé ekki í neinu sam­ræmi við dóm Hæsta­réttar frá því í febr­úar og fast­eigna­mati húss­ins fyrir það ár verði áfrýjað til yfir­fast­eign­ar­mats­nefnd­ar.

Auglýsing

Fjóru og hálfu ári eftir að eig­endur Hörpu skaut gamla fast­eigna­mat­i húss­ins til þeirrar nefnd­ar, eftir að málið hefur farið í gegnum bæði hér­aðs­dóm og Hæsta­rétt, og eftir að Þjóð­skrá Íslands hefur lagt í að búa til­ nýjan mats­flokk til að meta eina tón­list­ar- og ráð­stefnu­hús lands­ins, þá virð­ist málið að hluta til vera komið í hring. Og við­búið að allt ferlið verði end­ur­tekið næstu árin.

Ann­ar ­eig­end­anna rukk­ar fast­eigna­gjöldin

Það sem gerir þetta mál sér­kenni­legra er að sá aðili sem legg­ur fast­eigna­gjöld­in á, Reykja­vík­ur­borg, er annar eig­andi húss­ins með 46 pró­sent eign­ar­hlut. Íslenska ríkið á 54 pró­sent. Þannig hefur eign­ar­hald­inu verið háttað frá því snemma árs 2009 þegar þessir aðilar ákváðu að taka yfir og klára Hörpu­na.

Þá höfðu fram­­kvæmdir við bygg­ingu hús­s­ins, sem Eign­­ar­halds­­­fé­lag­ið Portus stóð fyr­ir, stöðvast í kjöl­far banka­hruns­ins. Ástæðan var sú Portus og dótt­­ur­­fé­lög þess, sem voru í eigu Lands­­banka Íslands og Nýsis, fóru í þrot.

Rekstur Hörpu hefur verið erf­ið­ur. Sam­an­lagt nemur tap Hörpu, fram­lög ríkis og borgar vegna skulda hennar og rekstr­­ar­fram­lag ríkis og borgar sléttum átta millj­­örðum króna frá byrjun árs 2011 og til síð­ustu ára­mót.

Rekst­ur­inn hefur þó batnað mikið síð­­­ustu ár ef horft er til aukn­ingar á rekstr­­ar­­tekj­­um. Árið 2011 voru þær 482 millj­­ónir króna en í fyrra voru rekstr­­ar­­tekj­­urnar 1.066 millj­­ónir króna. Þær meira en tvö­­­föld­uð­ust því á fimm árum og hækk­uðu ár frá ári.

Rekstr­­ar­­gjöld hafa að sama skapi vax­ið. Árið 2012 voru þau um 1.229 millj­­ónir króna. Í fyrra voru þau 1.349 millj­­ónir króna.

Fast­eigna­skattar óvissu­þáttur

Einn helsti óvissu­þátt­­ur­inn í rekstri Hörpu und­an­farin ár hefur snú­ist um greiðslu fast­­eigna­gjalda. Í maí 2011 var Harpan tekin í not­k­un. Í sama mán­uði til­­­kynnti Þjóð­­­skrá Íslands rekstr­­ar­­fé­lagi Hörpu um að fast­­­eigna­­­mat tón­list­­­ar- og ráð­­­stefn­u­hús­s­ins væri reiknað 17 millj­­­arðar króna fyrir árið 2012, og var þar miðað við ­bygg­ing­­ar­­kostn­að þess. Það mat gerði það að verkum að fast­­­eigna­­­gjöld sem Harpa þurfti að greiða Reykja­vík­­­­­ur­­­borg voru 355 millj­­­ónir króna vegna þess árs. Árið 2012 úrskurð­aði yfir­­fast­­eigna­­mats­­nefnd að rekstr­­ar­­fé­lag Hörpu ætti að greiða þá upp­­hæð í slík gjöld vegna þess árs. Síðan hefur félag­inu verið gert að greiða sam­­bæri­­lega upp­­hæð á ári í slík gjöld.

Harpa vildi ekki una nið­­ur­­stöð­unni, og skaut henni til dóm­stóla, enda ljóst að þorri rekstr­­ar­­tekna Hörpu fyrstu árin myndi renna ein­vörð­ungu til greiðslu fast­­eigna­gjalda. Það sem gerði stöð­una enn sér­­­kenn­i­­legri er að fast­­eigna­­gjöldin greið­­ast til Reykja­vík­­­ur­­borg­­ar, ann­­ars eig­anda Hörpu.

Í maí í fyrra hafn­aði hér­­aðs­­dómur Reykja­víkur kröfu Hörpu um að úrskurður yfir­­fast­­eigna­­mats­­nefndar yrði ógild­­ur. Hall­­dór Guð­­munds­­son, for­­stjóri Hörpu, sagði við Kjarn­ann við það til­­efni að álagn­ingin væri mjög órétt­lát. „Það er alveg jafn ljóst nú og var áður, þótt veltan hjá Hörpu hafi auk­ist mik­ið, að þessi rekstur stendur ekki undir þessum álög­­­um.“

Í febr­­úar 2016 ógilti Hæst­i­­réttur Íslands síðan mat­ið. Það leiddi til þess að fast­­eigna­skattar Hörpu vegna árs­ins 2015 lækk­­uðu umtals­vert á milli ára. Þeir voru 366 millj­­ónir króna árið 2014 en 135 millj­­ónir króna árið 2015. Dómur Hæsta­réttar var auk þess aft­­ur­­virkur og nær aftur til árs­ins 2011. Í árs­­reikn­ingi Hörpu fyrir árið 2015 sagði að of snemmt væri að segja til hversu háar þær fjár­­hæðir sem muni skila sér aftur til Hörpu verði en lík­­­legt sé að heild­­ar­á­hrifin verði að minnsta kosti 950 millj­­ónir króna án vaxta. „Ein­ungis er búið að færa áhrifin vegna árs­ins 2015 í efna­hags­­reikn­ing, en þau nemur 242 millj­­ónum króna. Í ljósi þess­­arar stöðu er það mat stjórn­­enda að sam­­stæðan geti staðið við allar sínar skuld­bind­ingar sem falla til næstu 12 mán­uði. Ef mat stjórn­­enda gengur ekki eftir ríkir veru­­legur vafi um rekstr­­ar­hæfi sam­­stæð­unn­­ar.“

Hið nýja fast­eign­ar­mat Hörpu gerir það að verkum að þegar greidd fast­eign­ar­gjöld síð­ustu ára lækka veru­lega og Harpa á inni umtals­verða fjár­hæð. Hins vegar er ljóst að matið vegna árs­ins í ár og þess næsta færir fast­eign­ar­gjöldin á ný í þær hæðir sem þau voru árið 2011, þegar deilan hófst.

Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None