Havila á leið í þrot – Íslenskir bankar lánuðu milljarða

Lán íslenskra banka til norsks félags sem þjónustar olíuiðnaðinn, og voru veitt á árunum 2013 og 2014, eru að mestu töpuð. Félagið, Havila Shipping ASA, rambar á barmi gjaldþrots.

Höskuldur Ólafsson er bankastjóri Arion banka og Birna Einarsdóttir stýrir Íslandsbanka. Báðir bankarnir lánuðu háar fjárhæðir til Havila.
Höskuldur Ólafsson er bankastjóri Arion banka og Birna Einarsdóttir stýrir Íslandsbanka. Báðir bankarnir lánuðu háar fjárhæðir til Havila.
Auglýsing

Norska félagið Havila Shipp­ing ASA rambar á barmi gjald­þrots. Til­lögu um fjár­hags­lega end­ur­skipu­lagn­ingu félags­ins var hafnað af hópi kröfu­hafa þess á föstu­dag fyrir viku. Fari svo að Havila fari í þrot mun það hafa bein áhrif á tvo íslenska banka, Arion banka og Íslands­banka, sem lán­uðu félag­inu sam­tals 5,7 millj­arða króna í lok árs 2013 og á árinu 2014. 

Havila lagði fram til­lögu til norsku kaup­hall­ar­innar þann 9. nóv­em­ber síð­ast­lið­inn sem fól í sér að sam­komu­lag hefði náðst við stærstu lán­veit­endur og hlut­hafa félags­ins um fjár­hags­lega end­ur­skipu­lagn­ingu. Sam­komu­lagið fól í sér um 15 pró­sent end­ur­heimtur krafna og kaup­rétt á hluta­fé. Óveð­tryggðir skulda­bréfa­eig­endur Havila höfn­uðu hins vegar því sam­komu­lagi fyrir rúmri viku.Í til­kynn­ingu sem Havila sendi frá sér 14. nóv­em­ber síð­ast­lið­inn kemur fram að ef þeim snú­ist ekki hugur blasi við gjald­þrot. 

Lán­uðu millj­­arða til Havila á síð­­­ustu tveimur árum

Auglýsing

Íslenskir bankar hafa ekki verið mikið í þvi að lána til­ er­­lendra fyr­ir­tækja frá hruni, enda bundnir í höftum og að langstærstu leyt­i fjár­­­magn­aðir með inn­­lánum almenn­ings sem færðir voru til þeirra með handafli neyð­­ar­lag­anna haustið 2008.

Í lok árs 2013 barst hins veg­ar til­­kynn­ing um að Íslands­­­banki hefði tekið þátt í rúm­­lega sjö millj­­arða króna ­sam­­banka­láni til Havila. Nokkrum mán­uðum síðar til­­kynnti Arion banki að hann hefði söm­u­­leiðis lánað norska félag­inu umtals­verða fjár­­hæð, um 4,5 millj­­arða króna. Óljóst er hvað olli því að norskt félag á mark­aði sem hafði gengið mjög vel árum saman fóru að leita til íslenskra banka til að fá fjár­­­mögn­un. Vextir eru að jafn­­aði lægri í Nor­egi en hér­­­lendis þar sem norskir bankar geta fjár­­­magnað sig á alþjóða­­mörk­uðum á hag­­stæð­­ari kjörum en íslenskir bank­­ar. 

Havila, sem á 27 ­skip sem þjón­usta olíu­­iðn­­að­inn í Norð­­ur­­sjó, hefur verið eitt af leið­and­i ­fé­lögum í geir­­anum á und­an­­förnum árum. Heims­­mark­aðs­verð á olíu hefur fallið úr um 115 dölum á tunnu í tæpa 47 dali frá sum­r­inu 2014. Lægst fór það í rétt rúm­lega 30 dali. Til­ að vinnsla á olíu í Norð­­ur­­sjó borgi sig er talið að verðið þurfi að vera um 60 dalir á tunn­u. 

Lánin færð niður í bókum íslensku bank­anna

Íslands­banki hefur ekki viljað upp­lýsa um hvert ætlað tap bank­ans á lánum til Havila er. Í árs­reikn­ingi bank­ans, sem birtur var í febr­úar 2016,  kom fram að bank­inn hefði bók­að virð­is­rýrnun á stöðu sína á lánum til fyr­ir­tækja sem þjón­usta olíu­­iðn­­að­inn. Ljóst er að sú rýrnun snýr að ann­­ars vegar að lánum til Havila og hins vegar til íslenska félags­­ins Fáfnis Offs­hore. Í reikn­ingnum kom fram að eitt pró­­sent af útlána­safni bank­ans var til fyr­ir­tækja ­sem þjón­usta olíu­­iðn­­að­inn. Alls voru útlán til við­­skipta­vina 665,7 millj­­arð­­ar­ króna um síð­­­ustu ára­­mót og því námu lán til geirans tæpum sjö millj­­örðum króna.

Í árs­reikn­ingi Arion banka fyrir árið 2015 kom fram að bank­inn hafði fært veru­­lega var­úð­­ar­n­ið­­ur­­færslu á lán til­ er­­lendra fyr­ir­tækja í þjón­ust­u­­starf­­semi tengdri olíu­­­leit, í kjöl­far erf­ið­­leika á þeim mark­aði, á síð­­asta árs­fjórð­ungi árs­ins 2015. Ekki var til­greint um hversu mikið lánið var fært niður en þar kom hins vegar fram að hrein virð­is­breyt­ing lána var 3,1 millj­­arður króna á árinu. Í af­komutil­kynn­ingu Arion banka sagði að nið­­ur­­færsl­­urnar séu að mestu vegna láns­ins til Havila og á lánum sem bank­inn ­yf­­ir­tók frá AFL –spari­­­sjóði á árinu 2015.

Sam­­kvæmt árs­­reikn­ingi voru lánin sem komu frá AFLi færð ­niður á öðrum árs­fjórð­ungi síð­­asta árs. Um þriggja millj­­arða króna var­úð­­ar­n­ið­­ur­­færsla var færð á efna­hags­­reikn­ing bank­ans á fjórða árs­fjórð­ungi. Sú ­nið­­ur­­færsla er því að mestu leyti vegna láns­ins til Havila og ljóst að bank­inn ­reiknar með miklum afföllum vegna þess.

Amazon lagði inn pöntun fyrir 100 þúsund rafmagns sendibíla
Nýsköpunarfyrirtækið Rivian sem er með höfuðstöðvar í Michigan er heldur betur að hrista upp í sendibílamarkaðnum.
Kjarninn 19. september 2019
Jón Steindór Valdimarsson, þingmaður Viðreisnar, er fyrsti flutningsmaður frumvarpsins.
Þingmenn fjögurra flokka fara fram á fullan aðskilnað ríkis og kirkju
Lögð hefur verið fram þingsályktunartillaga um að frumvarp um aðskilnað ríkis og kirkju verði lagt fram snemma árs 2021 og að sá aðskilnaður verði gengin í gegn í síðasta lagi 2034.
Kjarninn 19. september 2019
Guðmundur Ingi Guðbrandsson
Hamfarahlýnun – gripið til mikilvægra aðgerða
Kjarninn 19. september 2019
Að jafnaði eru konur líklegri en karlar til að gegna fleiri en einu starfi.
Talsvert fleiri í tveimur eða fleiri störfum hér á landi
Mun hærra hlutfall starfandi fólks gegna tveimur eða fleiri störfum hér á landi en í öðrum Evrópuríkjum. Þá vinna fleiri Íslendingar langar vinnuvikur eða tæp 18 prósent.
Kjarninn 19. september 2019
Árni Pétur Jónsson, forstjóri Skeljungs, stýrði áður Basko.
Skeljungur fær undanþágu vegna kaupa á Basko
Samkeppniseftirlitið hefur heimilað samruna Skeljungs og Basko með skilyrðum. Kaupverðið er 30 milljónir króna og yfirtaka skulda.
Kjarninn 19. september 2019
Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, formaður Miðflokksins.
„Við getum ekki brugðist við með því að reyna að lifa eins og í sænskri hippakommúnu“
Formaður Miðflokksins segir að leyfa verði vísindum að leysa loftslagsvandann í stað þess að bregðast við með því að reyna að lifa eins og í sænskri hippakommúnu.
Kjarninn 19. september 2019
Rannveig Sigurðardóttir og Unnur Gunnarsdóttir
Unnur og Rannveig skipaðar varaseðlabankastjórar
Núverandi aðstoðarseðlabankastjóri og forstjóri Fjármálaeftirlitsins hafa nú verið formlega fluttar í starf varaseðlabankastjóra af forsætisráðherra og fjármála- og efnahagsráðherra. Þær hefja störf í janúar á næsta ári.
Kjarninn 19. september 2019
Nonnabiti lokar eftir 27 ár
„Allt á baconbát?“ hefur heyrst í síðasta sinn í Hafnarstrætinu. Nonnabita hefur verið lokað og svangir næturlífsfarar verða að finna sér nýjan stað til að takast á við svengdina í framtíðinni.
Kjarninn 19. september 2019
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None