Flóðavarnir fyrir milljarða

Á næstu árum ætla borgaryfirvöld í Kaupmannahöfn að verja milljörðum króna til flóðavarna. Í nýrri skýrslu kemur fram að ef ekki verði brugðist við geti stormflóð valdið gríðarlegu tjóni.

Talið er að flóð á Sjálandi verði mun tíðari í framtíðinni en þau hafa verið. Til þess að takmarka samfélagslegan kostnað vegna flóðanna hefur verið ráðist í mikla flóðavarnauppbyggingu umhverhverfis Kaupmannahöfn.
Talið er að flóð á Sjálandi verði mun tíðari í framtíðinni en þau hafa verið. Til þess að takmarka samfélagslegan kostnað vegna flóðanna hefur verið ráðist í mikla flóðavarnauppbyggingu umhverhverfis Kaupmannahöfn.
Auglýsing

Flestum íbúum Kaup­manna­hafnar er í fersku minni úrhellið laug­ar­dag­inn 2. júlí árið 2011, fyrir réttum sex árum. Úrkoman mæld­ist 150 milli­metrar á tveimur klukku­stund­um. Það voru ekki bara elstu menn sem ekki mundu annað eins; Síðan reglu­bundnar úrkomu­mæl­ingar hófust í borg­inni árið 1874 hefur aldrei mælst þar jafn mikil úrkoma og þennan laug­ar­dags­eft­ir­mið­dag, dag­inn eftir kom líka mynd­ar­leg demba. Margar götur í mið­borg­inni voru lík­astar stór­fljóti yfir að líta.

Þótt borg­ar­búar hafi staðið agn­dofa af undrun yfir úrhell­inu gerðu lík­lega fæstir þeirra sér grein fyrir afleið­ing­un­um.

Allt á floti alls staðar

Tjónið var gríð­ar­legt, mörg hund­ruð kjall­arar í mið­borg­inni, og víð­ar, fyllt­ust af vatni sem eyði­lagði allt sem fyrir varð. Vatn flæddi upp úr nið­ur­föll­um, vöskum og sal­ern­um, talið er að milljón rottur sem höfðu lifað góðu lífi í klóakrörum borg­ar­innar hafi drep­ist. Eng­inn sakn­aði þeirra en mikil sýk­ing­ar­hætta sem mynd­að­ist kost­aði einn mann líf­ið. Sex manns brennd­ust illa á fótum af völdum gufu þegar hitakútur tengdur fjar­varma­veitu sprakk. Raf­magn fór af þús­undum húsa, minnstu mun­aði að vatn kæm­ist í raf­magns­töflur og var­araf­stöðvar Rík­is­spít­al­ans, sem er fyrir utan mið­borg­ina, og búið var að gera ráð­staf­anir til að flytja 1.400 sjúk­linga á önnur sjúkra­hús en til þess kom ekki. Eld­húsið í Vestre Fængsel, í vest­ur­hluta borg­ar­inn­ar, fyllt­ist af vatni og fangar og starfs­fólk, sam­tals 600 manns, voru í nokkra daga í fasta­fæði hjá skyndi­bita­staðnum McDon­alds. Miklar skemmdir urðu á tón­leika­sal Tívolís og lesta­sam­göngur fóru úr skorð­um. Margt fleira mætti nefna.

Auglýsing

Tjónið metið á 6 millj­arða danskra króna

Strax varð ljóst að fjár­hags­legt tjón væri mik­ið. Til­kynn­ingar um tjón af völdum flóðs­ins voru rúm­lega 90 þús­und. Í nýlegri skýrslu kom fram að sam­tals hefði fjár­hags­legt tjón numið sex millj­örðum króna (um það bil 92 millj­örðum íslenskra króna) en það segir þó ekki alla sög­una. Danska ríkið og Kaup­manna­hafn­ar­borg tryggja ekki hús­eignir sínar þannig að tjónið var í raun mun meira. einn trygg­inga­sér­fræð­ingur nefndi töl­una 10 millj­arða.

Ekki seinna vænna að bregð­ast við

Þótt úrhellið í júlí­byrjun 2011 hafi valdið miklu tjóni er þó önnur hætta, og að mati sér­fræð­inga alvar­legri, sem vofir yfir Kaup­manna­höfn og fleiri svæðum á Sjá­landi. Það er hættan á storm­flóði.

Á síð­ustu árum hafa storm­flóð nokkrum sinnum valdið tals­verðu tjóni. Árin 2012, 2013 og 2016 varð all­mikið tjón á svæðum kringum Hró­arskeldu­fjörð­inn, en þá hækk­aði sjáv­ar­borð um meira en tvo metra og í jan­úar á þessu ári end­ur­tók sagan sig, að þessu sinni í Kaup­manna­höfn. Í öll skiptin var það langvar­andi stífur vindur sem þrýsti sjónum að landi. Þótt hættan af storm­flóðum hafi lengi verið ljós hafa síend­ur­tekin flóð á síð­ustu árum ýtt við stjórn­völd­um. Þau ætla ekki að láta sitja við orðin tóm.

Það er mikið í húfi því sér­fræð­ingar borg­ar­innar telja, sam­kvæmt nýrri skýrslu, að ef ekk­ert yrði að gert gæti kröft­ugt storm­flóð valdið tjóni sem í pen­ingum mælt, gæti numið að minnsta kosti 20 millj­örðum króna (um það bil 310 millj­örðum íslenskra króna). Kostn­aður við flóða­varn­irnar er tal­inn nema allt að 4 millj­örðum króna (um það bil 62 millj­örðum íslenskra króna).

Hættan er mest á flóði úr suðri

Eyjan Ama­ger og hluti Norð­ur­hafn­ar­innar í Kaup­manna­höfn eru að mati sér­fræð­inga þau svæði sem eru í mestri hættu af völdum storm­flóða. Varn­ar­garðar hafa þegar verið reistir að hluta á suð­vest­ur­hluta Ama­ger og vinna stendur yfir við gerð garðs sunnan við flug­vall­ar­svæðið á Kastr­up.

Nú eru flóðavarnir undirbúnar í Kaupmannahöfn. Bláa línan merkir þær flóðavarnir sem þegar hafa verið reistar, appelsínugula línan merkir þær varnir sem eru til framkvæmdar og gula línan merkir fyrirhugaða uppbyggingu. Punktalínur merkja sjávarhlið.

Á aust­ur­hluta Ama­ger er gert ráð fyrir varn­ar­görðum á löngum kafla og enn fremur í Norð­ur­höfn­inni þar sem miklar bygg­inga­fram­kvæmdir hafa staðið yfir á síð­ustu árum og er ekki nærri lok­ið. Slíkum varn­ar­görðum er hins vegar ekki mögu­legt að koma fyrir á innra hafn­ar­svæð­inu í Kaup­manna­höfn, með fram mið­borg­inni, Íslands­bryggju og á Krist­jáns­höfn. Þar verður að finna aðrar lausn­ir. Á síð­ustu árum hefur einmitt mikið verið byggt á gömlu hafn­ar­svæð­un­um, Norð­ur­-og Suð­ur­höfn­inni og sömu­leiðis á aust­ur­hluta Ama­ger.

Sjáv­ar­hlið

Sér­fræð­ingar borg­ar­innar leggja til að við Norð­ur­höfn­ina verði komið upp eins konar hliði, tví­skiptu, sem hægt verði að loka þegar á þarf að halda. Minna sams­konar hliði, eða loku, verði komið fyrir sunnan við hafn­ar­svæð­ið, við hrað­braut­ina sem liggur frá Sjá­landi og inn í átt að mið­borg­inni og yfir til Sví­þjóð­ar. Ekki hefur þó verið tekin end­an­leg ákvörðun um að koma fyrir slíkum hliðum en aðferðin er þekkt.

Sam­mála um flóða­varn­irnar

Þótt oft sé hart tek­ist á í borg­ar­stjórn Kaup­manna­hafnar og iðu­lega hver höndin upp á móti ann­arri, ekki síst varð­andi skipu­lags­mál, eru borg­ar­full­trúar á einu máli um að flóða­varn­irnar þoli enga bið og strax þurfi að halda áfram verk­inu sem þegar er hafið eins og áður sagði. Tryggja verði það fjár­magn sem til þurfi. Í skýrsl­unni sem áður var á minnst er sett fram laus­leg fram­kvæmda­á­ætlun og sam­kvæmt henni ætti þessu flóða­varna­verk­efni að verða lokið árið 2030.

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Hildur Björnsdóttir vill verða borgarstjóri – Ætlar að velta Eyþóri Arnalds úr oddvitasæti
Það stefnir i oddvitaslag hjá Sjálfstæðisflokknum í Reykjavík í prófkjöri flokksins fyrir komandi borgarstjórnarkosningar. Hildur Björnsdóttir ætlar að skora Eyþór Arnalds á hólm.
Kjarninn 8. desember 2021
Um þriðjungi allra matvæla sem framleidd eru í heiminum er hent.
Minni matarsóun en markmiðum ekki náð
Matarsóun Norðmanna dróst saman um 10 prósent á árunum 2015 til 2020. Í því fellst vissulega árangur en hann er engu að síður langt frá þeim markmiðum sem sett hafa verið. Umhverfisstofnun Noregs segir enn skorta yfirsýn í málaflokknum.
Kjarninn 8. desember 2021
Arndís Anna Kristínardóttir Gunnarsdóttir þingmaður Pírata.
Þingmaður fékk netfang upp á 53 stafbil
Nýr þingmaður Pírata biðlar til forseta Alþingis að beita sér fyrir því að þingið „þurfi ekki að beygja sig undir óþarfa duttlunga stjórnsýslunnar“.
Kjarninn 8. desember 2021
Árni Stefán Árnason
Blóðmeraníðið – fjandsamleg yfirhylming MAST og fordæming FEIF – Hluti II
Kjarninn 8. desember 2021
Ragnar Sigurðsson, fyrrverandi landsliðsmaður í knattspyrnu.
Fyrrverandi eiginkona Ragnar Sigurðssonar segir landsliðsnefndarmann ljúga
Magnús Gylfason, fyrrverandi landsliðsnefndarmaður hjá KSÍ, sagði við úttektarnefnd að hann hefði hitt Ragnar Sigurðsson og þáverandi eiginkonu hans á kaffihúsi daginn eftir að hann var talinn hafa beitt hana ofbeldi. Konan segir þetta ekki rétt.
Kjarninn 8. desember 2021
Róbert segist meðal annars ætla að fara aftur í fjallaleiðsögn.
Róbert hættir sem upplýsingafulltrúi ríkisstjórnarinnar – „Frelsinu feginn“
Upplýsingafulltrúi ríkisstjórnarinnar mun hætta störfum um áramótin. Hann segist vera þakklátur fyrir dýrmæta reynslu með frábærum vinnufélögum en líka frelsinu feginn.
Kjarninn 8. desember 2021
Í austurvegi
Í austurvegi
Í austurvegi – Samskiptasaga Kína og Íslands
Kjarninn 8. desember 2021
Stjórnmálaflokkar fá rúmlega 3,6 milljarða króna úr ríkissjóði á fimm árum
Níu stjórnmálaflokkar skipta með sér 728 milljónum krónum úr ríkissjóði árlega. Áætluð framlög voru 442 milljónum krónum lægri í upphafi síðasta kjörtímabils.
Kjarninn 8. desember 2021
Meira eftir höfundinnBorgþór Arngrímsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar