Flóðavarnir fyrir milljarða

Á næstu árum ætla borgaryfirvöld í Kaupmannahöfn að verja milljörðum króna til flóðavarna. Í nýrri skýrslu kemur fram að ef ekki verði brugðist við geti stormflóð valdið gríðarlegu tjóni.

Talið er að flóð á Sjálandi verði mun tíðari í framtíðinni en þau hafa verið. Til þess að takmarka samfélagslegan kostnað vegna flóðanna hefur verið ráðist í mikla flóðavarnauppbyggingu umhverhverfis Kaupmannahöfn.
Talið er að flóð á Sjálandi verði mun tíðari í framtíðinni en þau hafa verið. Til þess að takmarka samfélagslegan kostnað vegna flóðanna hefur verið ráðist í mikla flóðavarnauppbyggingu umhverhverfis Kaupmannahöfn.
Auglýsing

Flestum íbúum Kaupmannahafnar er í fersku minni úrhellið laugardaginn 2. júlí árið 2011, fyrir réttum sex árum. Úrkoman mældist 150 millimetrar á tveimur klukkustundum. Það voru ekki bara elstu menn sem ekki mundu annað eins; Síðan reglubundnar úrkomumælingar hófust í borginni árið 1874 hefur aldrei mælst þar jafn mikil úrkoma og þennan laugardagseftirmiðdag, daginn eftir kom líka myndarleg demba. Margar götur í miðborginni voru líkastar stórfljóti yfir að líta.

Þótt borgarbúar hafi staðið agndofa af undrun yfir úrhellinu gerðu líklega fæstir þeirra sér grein fyrir afleiðingunum.

Allt á floti alls staðar

Tjónið var gríðarlegt, mörg hundruð kjallarar í miðborginni, og víðar, fylltust af vatni sem eyðilagði allt sem fyrir varð. Vatn flæddi upp úr niðurföllum, vöskum og salernum, talið er að milljón rottur sem höfðu lifað góðu lífi í klóakrörum borgarinnar hafi drepist. Enginn saknaði þeirra en mikil sýkingarhætta sem myndaðist kostaði einn mann lífið. Sex manns brenndust illa á fótum af völdum gufu þegar hitakútur tengdur fjarvarmaveitu sprakk. Rafmagn fór af þúsundum húsa, minnstu munaði að vatn kæmist í rafmagnstöflur og vararafstöðvar Ríkisspítalans, sem er fyrir utan miðborgina, og búið var að gera ráðstafanir til að flytja 1.400 sjúklinga á önnur sjúkrahús en til þess kom ekki. Eldhúsið í Vestre Fængsel, í vesturhluta borgarinnar, fylltist af vatni og fangar og starfsfólk, samtals 600 manns, voru í nokkra daga í fastafæði hjá skyndibitastaðnum McDonalds. Miklar skemmdir urðu á tónleikasal Tívolís og lestasamgöngur fóru úr skorðum. Margt fleira mætti nefna.

Auglýsing

Tjónið metið á 6 milljarða danskra króna

Strax varð ljóst að fjárhagslegt tjón væri mikið. Tilkynningar um tjón af völdum flóðsins voru rúmlega 90 þúsund. Í nýlegri skýrslu kom fram að samtals hefði fjárhagslegt tjón numið sex milljörðum króna (um það bil 92 milljörðum íslenskra króna) en það segir þó ekki alla söguna. Danska ríkið og Kaupmannahafnarborg tryggja ekki húseignir sínar þannig að tjónið var í raun mun meira. einn tryggingasérfræðingur nefndi töluna 10 milljarða.

Ekki seinna vænna að bregðast við

Þótt úrhellið í júlíbyrjun 2011 hafi valdið miklu tjóni er þó önnur hætta, og að mati sérfræðinga alvarlegri, sem vofir yfir Kaupmannahöfn og fleiri svæðum á Sjálandi. Það er hættan á stormflóði.

Á síðustu árum hafa stormflóð nokkrum sinnum valdið talsverðu tjóni. Árin 2012, 2013 og 2016 varð allmikið tjón á svæðum kringum Hróarskeldufjörðinn, en þá hækkaði sjávarborð um meira en tvo metra og í janúar á þessu ári endurtók sagan sig, að þessu sinni í Kaupmannahöfn. Í öll skiptin var það langvarandi stífur vindur sem þrýsti sjónum að landi. Þótt hættan af stormflóðum hafi lengi verið ljós hafa síendurtekin flóð á síðustu árum ýtt við stjórnvöldum. Þau ætla ekki að láta sitja við orðin tóm.

Það er mikið í húfi því sérfræðingar borgarinnar telja, samkvæmt nýrri skýrslu, að ef ekkert yrði að gert gæti kröftugt stormflóð valdið tjóni sem í peningum mælt, gæti numið að minnsta kosti 20 milljörðum króna (um það bil 310 milljörðum íslenskra króna). Kostnaður við flóðavarnirnar er talinn nema allt að 4 milljörðum króna (um það bil 62 milljörðum íslenskra króna).

Hættan er mest á flóði úr suðri

Eyjan Amager og hluti Norðurhafnarinnar í Kaupmannahöfn eru að mati sérfræðinga þau svæði sem eru í mestri hættu af völdum stormflóða. Varnargarðar hafa þegar verið reistir að hluta á suðvesturhluta Amager og vinna stendur yfir við gerð garðs sunnan við flugvallarsvæðið á Kastrup.

Nú eru flóðavarnir undirbúnar í Kaupmannahöfn. Bláa línan merkir þær flóðavarnir sem þegar hafa verið reistar, appelsínugula línan merkir þær varnir sem eru til framkvæmdar og gula línan merkir fyrirhugaða uppbyggingu. Punktalínur merkja sjávarhlið.

Á austurhluta Amager er gert ráð fyrir varnargörðum á löngum kafla og enn fremur í Norðurhöfninni þar sem miklar byggingaframkvæmdir hafa staðið yfir á síðustu árum og er ekki nærri lokið. Slíkum varnargörðum er hins vegar ekki mögulegt að koma fyrir á innra hafnarsvæðinu í Kaupmannahöfn, með fram miðborginni, Íslandsbryggju og á Kristjánshöfn. Þar verður að finna aðrar lausnir. Á síðustu árum hefur einmitt mikið verið byggt á gömlu hafnarsvæðunum, Norður-og Suðurhöfninni og sömuleiðis á austurhluta Amager.

Sjávarhlið

Sérfræðingar borgarinnar leggja til að við Norðurhöfnina verði komið upp eins konar hliði, tvískiptu, sem hægt verði að loka þegar á þarf að halda. Minna samskonar hliði, eða loku, verði komið fyrir sunnan við hafnarsvæðið, við hraðbrautina sem liggur frá Sjálandi og inn í átt að miðborginni og yfir til Svíþjóðar. Ekki hefur þó verið tekin endanleg ákvörðun um að koma fyrir slíkum hliðum en aðferðin er þekkt.

Sammála um flóðavarnirnar

Þótt oft sé hart tekist á í borgarstjórn Kaupmannahafnar og iðulega hver höndin upp á móti annarri, ekki síst varðandi skipulagsmál, eru borgarfulltrúar á einu máli um að flóðavarnirnar þoli enga bið og strax þurfi að halda áfram verkinu sem þegar er hafið eins og áður sagði. Tryggja verði það fjármagn sem til þurfi. Í skýrslunni sem áður var á minnst er sett fram lausleg framkvæmdaáætlun og samkvæmt henni ætti þessu flóðavarnaverkefni að verða lokið árið 2030.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Steypiregnið ógurlega
Steypiregn er klárlega orðið tíðara og umfangsmeira en áður var. Öll rök hníga að tengingu við hlýnun lofthjúps jarðar. Í tilviki flóðanna í Þýskalandi og víðar hefur landmótun, aukið þéttbýli og minni skilningur samfélaga á eðli vatnsfalla áhrif.
Kjarninn 25. júlí 2021
Ísraelsk stjórnvöld sömdu við lyfjafyrirtækið Pfizer um bóluefni og rannsóknir samhliða bólusetningum.
Alvarlega veikum fjölgar í Ísrael
Það er gjá á milli fjölda smita og fjölda alvarlegra veikra í Ísrael nú miðað við fyrstu bylgju faraldursins. Engu að síður hafa sérfræðingar áhyggjur af þróuninni. Um 60 prósent þjóðarinnar er bólusett.
Kjarninn 25. júlí 2021
Danska smurbrauðið nýtur nú aukinna vinsælda meðal matgæðinga í heimalandinu.
Endurkoma smurbrauðsins
Flestir Íslendingar kannast við danska smurbrauðið, smørrebrød. Eftir að alls kyns skyndibitar komu til sögunnar döluðu vinsældirnar en nú nýtur smurbrauðið sívaxandi vinsælda. Nýir staðir skjóta upp kollinum og þeir gömlu upplifa sannkallaða endurreisn.
Kjarninn 25. júlí 2021
Fjallahjólabrautin við Austurkór var eitt verkefna sem valið var til framkvæmda af íbúum í íbúðalýðræðisverkefninu Okkar Kópavogur í fyrra.
Kópavogsbær skoðar flötu fjallahjólabrautina betur eftir holskeflu athugasemda
Kópavogsbær hefur boðað að fjallahjólabraut við Austurkór í Kópavogi verði tekin til nánari skoðunar, eftir fjölda athugasemda frá svekktum íbúum þess efnis að brautin gagnist lítið við fjallahjólreiðar.
Kjarninn 24. júlí 2021
Með stafrænum kórónuveirupassa fæst QR kóði sem sýna þarf á hinum ýmsu stöðum.
Munu þurfa að framvísa kórónuveirupassa til að fara út að borða
Evrópska bólusetningarvottorðið hefur verið notað vegna ferðalaga innan álfunnar síðan í upphafi mánaðar. Í Danmörku hefur fólk þurft að sýna sambærilegt vottorð til að sækja samkomustaði og svipað er nú uppi á teningnum á Ítalíu og í Frakklandi.
Kjarninn 24. júlí 2021
Eldgosið í Geldingadölum hefur verið mikið sjónarspil. Nú virðist það í rénun.
Ráðherra veitir nafni nýja hraunsins formlega blessun sína
Eins og lög gera ráð fyrir hefur Lilja Dögg Alfreðsdóttir mennta- og menningarmálaráðherra staðfest nafngift nýja hraunsins í landi Grindavíkurbæjar. Fagradalshraun mun það heita um ókomna framtíð.
Kjarninn 24. júlí 2021
Ferðamenn við Skógafoss.
Lágur smitfjöldi talinn mikilvægur fyrir heilsu og hagsmuni ferðaþjónustu
Ótti við að lenda á rauðum listum sóttvarnayfirvalda í Evrópu og Bandaríkjunum var tekinn inn í heildarhagsmunamat ríkisstjórnarinnar varðandi nýjar sóttvarnaráðstafanir innanlands. Á morgun verður mannlífið heft á ný vegna veirunnar.
Kjarninn 24. júlí 2021
Einkabílaeign á Ísland er hlutfallslega sú hæsta í Evrópu.
Getur Ísland keyrt sig út úr loftslagsvandanum?
Orkuskipti í samgöngum er eitt helsta framlag íslenskra stjórnvalda í baráttunni við loftslagshamfarir. Rafbílar eru hins vegar ekki sú töfralausn sem oft er haldið fram. Vandamálið er ekki bensíndrifnir bílar heldur bíladrifin menning.
Kjarninn 24. júlí 2021
Meira eftir höfundinnBorgþór Arngrímsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar