Úrskurðir kjararáðs hafa sett kjaraviðræður í uppnám

Mikil launahækkun hjá ráðamönnum þjóðarinnar hefur hleypt illu blóði í kjaraviðræður.

verkfall.jpg kjaramál kjör
Auglýsing

Kom­andi kjara­við­ræður eru á vissan hátt í upp­námi, vegna úrskurða kjara­ráðs að und­an­förnu, en Sam­tök atvinnu­lífs­ins horfa þó til þess að halda í mark­mið SALEK-­sam­komu­lags­ins frá því í byrjun síð­asta árs.

Svipuð sjón­ar­mið hafa verið ríkj­andi innan verka­lýðs­hreyf­ing­ar­innar og hjá stétt­ar­fé­lögum opin­berra starfs­manna, en úrskurðir kjara­ráðs um tug­pró­senta hækk­anir stjórn­enda hjá hinu opin­bera, í sumum til­vikum aft­ur­virkt, hafa skapað mik­inn vanda og grafið undan þeim sátta­grund­velli sem unnið hefur verið á und­an­förnum árum.

„Skelfi­leg“ áhrif

Í sam­tölum við Kjarn­ann segir fólk innan Sam­taka atvinnu­lífs­ins (SA), Alþýðu­sam­bands Íslands­(A­SÍ), og stétt­ar­fé­laga opin­berra starfs­manna, að kjara­ráðs­úr­skurð­irnir hafi verið „skelfi­leg­ir“ fyrir kom­andi kjara­við­ræð­ur. 

Auglýsing

Eins og hendi væri veifað hafi for­sendur fyrir sátt á vinnu­mark­aði horf­ið, og þrátt fyrir mik­inn efna­hags­legan upp­gang, og mikla kaup­mátt­ar­aukn­ingu launa á síð­ustu miss­erum, þá væri staðan snú­in.

SA horfir þó til þess að halda í mark­miðin sem sett voru niður með Salek-­sam­komu­lag­inu, en því var ætlað að stoppa launa­hækkana­ferli sem „engin inni­stæða væri fyr­ir“ og stuðla að kjara­bótum með stöðugra ytra umhverfi; minni verð­bólgu, lægri vöxtum og lang­tíma­hugsun við mótun samn­ings­mark­miða í kjara­við­ræð­um.

Lang­tíma­hugsun

Halldór Benjamín Þorbergsson, framkvæmdstjóri Samtaka atvinnulífsins, hefur talað fyrir því inn á við, að haldið verði í SALEK-samkomulagið í komandi kjaraviðræðum.SALEK er skamm­stöfun fyrir sam­starf um launa­upp­lýs­ingar og efna­hags­for­sendur kjara­samn­inga. SALEK er afrakstur vinnu sem hófst 2013 með úttekt BSRB, KÍ, BHM, ASÍ, SA og samn­inga­nefnda rík­is, Reykja­vík­ur­borgar og Sam­bands íslenskra sveit­ar­fé­laga á umhverfi kjara­samn­inga á hinum Norð­ur­lönd­un­um, þar sem áhersla var lögð á heild­ar­end­ur­skoðun samn­inga­lík­ans­ins. 

Þessi vinna skil­aði sér í sátt allra aðila vinnu­mark­að­ar­ins um að end­ur­skoða aðferða­fræð­ina við samn­inga­gerð um kaup og kjör á vinnu­mark­aði. Und­ir­liggj­andi var þó mik­ill þrýst­ingur á stjórn­völd, um að standa við fyr­ir­heit um góðan jarð­veg sáttar á vinnu­mark­aði.

Sam­kvæmt heim­ildum Kjarn­ans hafa atvinnu­rek­endur lýst yfir áhyggjum sínum að und­an­förnu, á vett­vangi Sam­taka atvinnu­lífs­ins, af því að samið hafi verið um of miklar launa­hækk­anir í síð­ustu samn­ing­um. Margir geirar atvinnu­lífs­ins, meðal ann­ars í versl­un, sjáv­ar­út­vegi og ferða­þjón­ustu, muni súpa seyðið af þessu á næsta ári alveg sér­stak­lega. 

Atvinnu­leysi mælist hins vegar lítið sem ekk­ert þessi miss­er­in, eða á bil­inu 2 til 4 pró­sent, og er mikil vöntun eftir starfs­kröftum í ákveðnum geirum atvinnu­lífs­ins, meðal ann­ars í bygg­ing­ar­iðn­aði. Þá hefur verð­bólga hald­ist í skefjum í meira en þrjú ár en hún mælist nú 1,5 pró­sent.

Tvö pró­sent á ári?

Innan SA hafa þær raddir heyrst að skyn­sam­legt sé að semja til tveggja ára, með hóf­legum hækk­un­um, t.d. tvö pró­sent á ári, ekki síst til að „vernda“ þann árangur sem náðst hafi á und­an­förnum tveimur árum.

Innan verka­lýðs­hreyf­ing­ar­innar og hjá stétt­ar­fé­lögum opin­berra starfs­manna þá er frekar horft til þess að, sam­ræma launa­þró­un­ina og horfa þá ekki síst til þess hvernig ráða­menn þjóð­ar­innar hafi verið að þró­ast í launum að und­an­förnu.



Fullur skiln­ingur sé á því, að mik­il­vægt sé að skapa góðar for­sendur fyrir meiri stöð­ug­leika, en almenn­ingur á vinnu­mark­aði geti ekki sætt sig við að stjórn­endur hjá rík­inu og ráða­menn þjóð­ar­inn­ar, fái að hækka hlut­falls­lega hraðar og meira en aðr­ir.

FEB: Sú óréttláta skerðing sem viðgengst í dag stuðlar að fátækt meðal eldri borgara
Félag eldri borgara fagnar kröfu stéttarfélaga og sambanda innan ASÍ um að stigið verði ákveðið skref til lækkunar á skerðingu almannatrygginga úr 45 prósent í 30 prósent vegna lífeyris frá lífeyrissjóðum.
Kjarninn 20. febrúar 2019
Katrín Jakobsdóttir, forsætisráðherra.
Segir það hafa legið fyrir að ríkisstjórnin myndi ekki setja á hátekjuskatt
Katrín Jakobsdóttir forsætisráðherra segir að skattkerfisbreytingar ríkisstjórnarinnar hafi verið kynntar og að það hafi jafnframt legið fyrir, frá því að núverandi ríkisstjórn var mynduð, að hún væri ekki að „fara í hátekjuskatt“.
Kjarninn 20. febrúar 2019
Stál í stál - Líkur á verkföllum hafa aukist
Útspili stjórnvalda í kjaraviðræðunum var illa tekið hjá verkalýðshreyfingunni. Eru verkföll í kortunum?
Kjarninn 20. febrúar 2019
Bakkavararbræður vilja rannsókn á Klakka
Lýstar kröfur í nauðasamningum Exista námu upphaflega tæplega 300 milljörðum króna og aðeins hluti þeirra hefur fengist greiddur.
Kjarninn 19. febrúar 2019
Hvalveiðar heimilaðar næstu fimm árin
Kristján Þór Júlíusson, sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra, studdist við ráðgjöf Hafró.
Kjarninn 19. febrúar 2019
Forseti ASÍ: Dagur „vonbrigða“ sem liðkar ekki fyrir kjarasamningum
Forseti ASÍ segir útspil stjórnvalda í kjaraviðræðum ekki til þess fallið að liðka fyrir kjarasamningum.
Kjarninn 19. febrúar 2019
Útspil stjórnvalda - Vilja minnka skattbyrði á lágtekjufólk
Verkalýðshreyfingin er ósátt við útspil stjórnvalda í kjaraviðræðum.
Kjarninn 19. febrúar 2019
Ríkisstjórnin kynnti nýtt skattþrep fyrir lægstu tekjurnar
Í tillögum um breytingar á skattkerfinu sem ríkisstjórnin kynnti aðilum vinnumarkaðarins í morgun voru lagðar til jafnar skattalækkanir upp á nokkur þúsund krónur á mánuði á alla einstaklinga með tekjur upp að 900 þúsund krónum.
Kjarninn 19. febrúar 2019
Meira eftir höfundinnMagnús Halldórsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar