Stjörnuhrap

Stundum er það kallað stjörnuhrap þegar einstaklingur sem hlotið hefur skjótan frama fellur af stallinum.

Milena
Auglýsing

Stundum er það kallað stjörnuhrap þegar einstaklingur sem hlotið hefur skjótan frama fellur af stallinum. Þetta á sannarlega við um Milenu Penkowu, sem misst hefur bæði doktorsnafnbót og lækningaleyfi.

Milena Penkowa hefur iðulega verið kölluð undrabarnið frá Óðinsvéum þar sem hún fæddist 15. apríl 1973. Móðirin af búlgörskum ættum en faðirinn danskur.

Milena vakti ung athygli fyrir námshæfileika og keppnisskap. Frá barnsaldri var hún á kafi í hestamennsku og var um tíma að hugsa um að leggja þjálfun og keppni í hestaíþróttum fyrir sig. Það varð þó ekki og Milena lauk embættisprófi í læknisfræði frá Hafnarháskóla árið 1998, varð aðjúnkt við sama skóla í kjölfarið og skipuð lektor árið 2002. Allt slétt og fellt.

Auglýsing

Doktorsritgerðin

Árið 2003 lagði Milena Penkowa fram doktorsritgerð við Læknadeild Hafnarháskóla. Ritgerðin fjallaði um áhrif próteinsefnisins metallothionein (metal oþjonen) á starfsemi heilans, einkum í tengslum við Alzheimer sjúkdóminn. Dómnefnd fann margt athugavert við ritgerðina og vildi ekki samþykkja hana, Milena var mjög ósátt við niðurstöðuna en dómnefndinni varð ekki haggað. Forseti læknadeildar Hafnarháskóla var á þessum tíma Ralf Hemmingsen, sem átti eftir að koma mjög við sögu í samskiptum Milenu og háskólans. Eftir að Milena hafði skilað doktorsritgerðinni og dómnefndin hafði hana til umfjöllunar skrifaði Milena Ralf Hemmingsen og greindi honum frá því að móðir sín, ásamt systur sinni, hefðu látist í bílslysi í Belgíu. Þetta hefði fengið mjög á sig og ekki síður allt umstangið í kjölfarið. Nokkrir prófessorar og vísindamenn lýstu efasemdum um rannsóknirnar sem doktorsverkefnið byggði á, og lögðu til að vinnubrögð Milenu yrðu rannsökuð. Vegna þessa hótaði Ralf Hemmingsen, sem þegar þetta gerðist var orðinn rektor háskólans, einum prófessoranna brottrekstri.

Vegna kvartana og óánægju Milenu varðandi matið á doktorsritgerðinni, sem sögð var byggð á rannsóknum á rottum, fékk Ralf Hemmingsen tvo erlenda sérfræðinga til að yfirfara ritgerðina. Sérfræðingarnir dæmdu ritgerðina fullnægjandi og Milena Penkowa hlaut doktorsnafnbótina árið 2006, við hátíðlega athöfn. 

Mikla athygli vakti að meðal viðstaddra voru móðir Milenu og systir, þær sem Milena hafði áður sagt að látist hefðu í bílslysi árið 2003, um það leyti sem hún var að skila doktorsritgerðinni. Þær voru semsé þarna sprelllifandi og hefðu getað tekið undir fræg ummæli Mark Twain ,,fréttir af andláti mínu eru stórlega ýktar“.

Prófessor og stóri vísindastyrkurinn

Árið 2009 var Milena Penkowa skipuð prófessor við Hafnarháskóla og sama ár hlaut hún svonefndan EliteForsk styrk. Þessi styrkur (var þá 1,1 milljón danskra króna) er veittur framúrskarandi vísindamönnum í yngri kantinum, þykir mikil upphefð og ryður iðulega brautina fyrir aðra og stærri styrki. Síðar kom í ljós að Milena Penkowa hafði sjálf tilnefnt sig til að hljóta EliteForsk styrkinn en slíkt er ólöglegt. Danskir blaðamenn komust ennfremur að því að Milena hafði hlotið dóm fyrir fjárdrátt og skjalafals. Ralf Hemmingsen þrætti fyrir að hafa vitað um þessi mál, en blaðamenn vissu betur og lögðu fram sönnunargögn þar að lútandi.

Skikkuð í leyfi og sagði upp prófessorsstöðunni

Vorið 2010 var Milena Penkowa skikkuð í leyfi frá háskólanum og sagði síðar á árinu upp prófessorsstöðunni. Þá hafði einn af virtustu prófessorum háskólans skilað langri athugasemdaskýrslu um rannsóknir hennar. Helge Sander, þáverandi vísindaráðherra lagði hart að Ralf Hemmingsen rektor að ráða Milenu aftur til starfa. Danskir fjölmiðlar fullyrtu á þessum tíma að Milena og Helge Sander hefðu átt í nánu sambandi og nokkur dagblöð létu að því að liggja að hún hafi tekið Ralf Hemmingsen rektor á löpp.

Skjalafals og einkaneysla

Í desember 2010, nokkrum dögum áður en Milena sagði upp prófessorsstöðunni, var hún í undirrétti í Kaupmannahöfn dæmd fyrir skjalafals, stjórn sjóðs sem félag áhuga- og vísindamanna á og rekur hafði kært hana. Milena hafði fengið úthlutað fé úr sjóðnum til ákveðins verkefnis í tengslum við rannsóknir en í ljós kom að peningarnir höfðu farið í einkaneyslu. Dómurinn hljóðaði uppá þriggja mánaða skilorðsbundið fangelsi. Þessi dómur markaði í raun upphaf allsherjar rannsóknar á störfum Milenu Penkowu. Sú rannsókn, eða réttara sagt rannsóknir, leiddu í ljós að víða var maðkur í mysunni varðandi þennan fyrrum efnilega vísindamann. Það gilti bæði um peningamál og ekki síður vísindarannsóknirnar. Engin leið er að gera grein fyrir öllum þeim málum í pistli sem þessum en lang alvarlegasta málið sneri að Hafnarháskóla og doktorsverkefninu áðurnefnda.

Weekendavisen og kæra Hafnarháskóla

Í nóvember 2010 birti vikublaðið Weekendavisen langa grein (og síðar fleiri) um Milenu Penkowu. Umfjöllun blaðsins vakti mikla athygli. Í kjölfarið leystu margir fyrrverandi samstarfsmenn Milenu við Hafnarháskóla frá skjóðunni en það höfðu þeir ekki áður þorað af ótta við að hljóta bágt fyrir. Ralf Hemmingsen háskólarektor, sem margir sökuðu um að halda ætíð hlífiskildi yfir Milenu, var beinlínis neyddur til að kæra hana, fyrir hönd háskólans. Sú kæra var lögð fram 3. febrúar 2011 í kjölfar greinaflokks Weekendavisen. Í umfjöllun blaðsins kom fram að spænskt fyrirtæki sem að sögn Milenu hefðu framkvæmt rannsóknirnar (á rottum) sem doktorsritgerðin byggði á hafði aldrei verið til, og niðurstöðurnar beinlínis falsaðar.

Dómar

Málaferlin voru bæði löng og flókin og það var ekki fyrr en í lok september 2015 að Bæjarréttur Kaupmannahafnar (neðsta dómstig af þremur) dæmdi í málinu, dómurinn hljóðaði uppá níu mánaða skilorðbundið fangelsi fyrir gróft skjalafals. Milena áfrýjaði dómnum til Eystri- Landsréttar sem kvað upp sinn dóm 8. september 2016.

Eystri- Landsréttur breytti dómi Bæjarréttarins úr grófu skjalafalsi í skjalafals. Sökum þess að þrír dómarar af sex í Eystri- Landsrétti töldu að Milena hefði ekki gerst sek um gróft skjalafals taldi ríkislögmaður ekki forsendur fyrir að kæra niðurstöðuna til Hæstaréttar, ástæðan lög um fyrningafrest. Hægt hefði verið að sækja um sérstakt leyfi til að fá málið tekið fyrir hjá Hæstarétti en ríkislögmaður ákvað að gera það ekki.  

Svipt doktorsnafnbótinni og lækningaleyfinu

Fyrir rúmum mánuði var Milena Penkowa svipt lækningaleyfinu. Þá ákvörðun tók sérstök nefnd sem um slík mál fjallar. Leyfissviptingin gildir í tvo mánuði en að þeim tíma liðnum verður málið metið á ný. Hinn 5. september ákvað Vísindaráð Hafnarháskóla að svipta Milenu Penkowu doktorsnafnbótinni. Þetta er fyrsta skipti frá stofnun háskólans árið 1479 sem slíkt gerist.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Hólmfríður Árnadóttir menntunarfræðingur og Heiða Guðný Ásgeirsdóttir bóndi skipa 1. og 2. sæti á lista Vinstri grænna í Suðurkjördæmi.
Þjórsáin okkar allra
Kjarninn 25. júlí 2021
Svandís Svavarsdóttir heilbrigðisráðherra segir ríkisstjórnina ræða málin í þaula og hafa verið í meginatriðum samstíga um aðgerðir í faraldrinum hingað til.
Stjórnmálin falli ekki í þá freistni að gera sóttvarnir að „pólitísku bitbeini“
Svandís Svavarsdóttir heilbrigðisráðherra segir samstöðu í ríkisstjórn um þær hertu aðgerðir sem tóku gildi í dag. Hún segist vilja forðast að sóttvarnir verði að pólitísku bitbeini fyrir kosningar og telur að það muni reyna á stjórnmálin á næstu vikum.
Kjarninn 25. júlí 2021
Steypiregnið ógurlega
Steypiregn er klárlega orðið tíðara og umfangsmeira en áður var. Öll rök hníga að tengingu við hlýnun lofthjúps jarðar. Í tilviki flóðanna í Þýskalandi og víðar hefur landmótun, aukið þéttbýli og minni skilningur samfélaga á eðli vatnsfalla áhrif.
Kjarninn 25. júlí 2021
Ísraelsk stjórnvöld sömdu við lyfjafyrirtækið Pfizer um bóluefni og rannsóknir samhliða bólusetningum.
Alvarlega veikum fjölgar í Ísrael
Það er gjá á milli fjölda smita og fjölda alvarlegra veikra í Ísrael nú miðað við fyrstu bylgju faraldursins. Engu að síður hafa sérfræðingar áhyggjur af þróuninni. Um 60 prósent þjóðarinnar er bólusett.
Kjarninn 25. júlí 2021
Danska smurbrauðið nýtur nú aukinna vinsælda meðal matgæðinga í heimalandinu.
Endurkoma smurbrauðsins
Flestir Íslendingar kannast við danska smurbrauðið, smørrebrød. Eftir að alls kyns skyndibitar komu til sögunnar döluðu vinsældirnar en nú nýtur smurbrauðið sívaxandi vinsælda. Nýir staðir skjóta upp kollinum og þeir gömlu upplifa sannkallaða endurreisn.
Kjarninn 25. júlí 2021
Fjallahjólabrautin við Austurkór var eitt verkefna sem valið var til framkvæmda af íbúum í íbúðalýðræðisverkefninu Okkar Kópavogur í fyrra.
Kópavogsbær skoðar flötu fjallahjólabrautina betur eftir holskeflu athugasemda
Kópavogsbær hefur boðað að fjallahjólabraut við Austurkór í Kópavogi verði tekin til nánari skoðunar, eftir fjölda athugasemda frá svekktum íbúum þess efnis að brautin gagnist lítið við fjallahjólreiðar.
Kjarninn 24. júlí 2021
Með stafrænum kórónuveirupassa fæst QR kóði sem sýna þarf á hinum ýmsu stöðum.
Munu þurfa að framvísa kórónuveirupassa til að fara út að borða
Evrópska bólusetningarvottorðið hefur verið notað vegna ferðalaga innan álfunnar síðan í upphafi mánaðar. Í Danmörku hefur fólk þurft að sýna sambærilegt vottorð til að sækja samkomustaði og svipað er nú uppi á teningnum á Ítalíu og í Frakklandi.
Kjarninn 24. júlí 2021
Eldgosið í Geldingadölum hefur verið mikið sjónarspil. Nú virðist það í rénun.
Ráðherra veitir nafni nýja hraunsins formlega blessun sína
Eins og lög gera ráð fyrir hefur Lilja Dögg Alfreðsdóttir mennta- og menningarmálaráðherra staðfest nafngift nýja hraunsins í landi Grindavíkurbæjar. Fagradalshraun mun það heita um ókomna framtíð.
Kjarninn 24. júlí 2021
Meira eftir höfundinnBorgþór Arngrímsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar