Þegar fellur á silfrið

Allir sem á annað borð fylgjast með hræringum í „hönnunarheiminum“ kannast við dönsku vörurnar sem bera nafnið Georg Jensen. Margs konar skartgripir, borðbúnaður, armbandsúr og listmunir. Í dag gengur rekstur þessa þekkta fyrirtækis ekkert alltof vel.

Georg Jensen - Silfur
Auglýsing

Georg Jen­sen, var fæddur árið 1866 í Raadvad norðan við Kaup­manna­höfn. Móð­irin var heima­vinn­andi en fað­ir­inn vann hjá fyr­ir­tæk­inu Raadvad, sem fram­leiddi einkum hnífa og potta. Fjórtán ára byrj­aði Georg að vinna við silf­ur­smíði en dreymdi um að verða mynd­höggv­ari. Hann lauk sveins­prófi í gull- og silf­ur­smíði árið 1884, aðeins 18 ára að aldri. Hann hafði þó ekki lagt mynd­höggv­ara­draum­inn á hill­una og fimm árum síð­ar, 1889, fékk hann inn­göngu í Kon­ung­lega fag­ur­lista­skól­ann (heitir nú Kun­staka­demi­et) og útskrif­að­ist árið 1892. 

Á næstu árum sýndi Georg Jen­sen verk sín í Kaup­manna­höfn og víð­ar. Stór ferða­styrkur gerði honum kleift að ferð­ast til Ítalíu og Frakk­lands og nokkur verka hans, úr leir og bronsi, voru sýnd á heims­sýn­ing­unni í París árið 1900 og voru sömu­leiðis til sýnis í Róm og Flór­ens það sama ár. Á heims­sýn­ing­unni kynnt­ist hann verkum franska gull­smiðs­ins René Lalique, þess sem síðar varð heims­þekktur fyrir gler­l­ista­verk sín. 

Silf­ur­smíðin tog­aði 

Georg JensenÞrátt fyrir vel­gengni sem mynd­höggv­ari, var það þó silf­ur­smíðin sem átti hug og hjarta Georgs. Hann hafði líka gert sér grein fyrir því að ekki væri auð­velt að vinna fyrir sér sem mynd­höggv­ari og sneri sér því að silf­ur­smíð­inni. Árið 1901 fékk hann meist­ara­rétt­indi í silf­ur­smíði, smíð­is­gripir hans, sem hann bæði hann­aði og smíð­aði, (skart­grip­ir, skálar, kerta­stjakar o.fl) voru eft­ir­sóttir og á næstu árum fékk hann fjöl­mörg boð um að taka þátt í sýn­ingum víða um lönd. Nafnið Georg Jen­sen var orðið þekkt. 

Auglýsing

Georg Jen­sen var í upp­hafi með verk­stæði sitt og verslun í mið­borg Kaup­manna­hafnar en síðar á Aust­ur­brú, skammt frá mið­borg­inni. Þar vann fjöldi fólks, stofn­and­inn sinnti ekki lengur smíð­inni en ein­beitti sér að hönnun og rekstri. 

Margir þekktir danskir lista­menn hönn­uðu einnig ýmsa gripi fyrir Georg Jen­sen. Sér­versl­anir með vörur frá verk­stæð­inu í Kaup­manna­höfn voru, á fyrstu ára­tugum lið­innar ald­ar, opn­aðar víða í Evr­ópu. Fyr­ir­tækið lenti þó í ýmis konar hremm­ing­um, fjár­hags­lega, en þegar Georg Jen­sen lést árið 1935 var það orðið þekkt um allan heim og stóð traustum fót­um. Strák­ur­inn frá Raadvad (eins og Georg kall­aði sig stund­um) sem í fyrstu dreymdi um að verða mynd­höggv­ari var í lif­anda lífi orð­inn meðal þekkt­ustu silf­ur­smiða heims og þannig er það enn þótt liðin séu 82 frá dauða hans. Georg Jen­sen hlotn­uð­ust margar við­ur­kenn­ingar vegna starfa sinna og verk hans er að finna á öllum þekkt­ustu list­iðn­að­ar­söfnum heims. Smíð­is­gripir meist­ar­ans sjálfs selj­ast fyrir háar fjár­hæðir á upp­boð­um.

Svipt­ingar

Þegar Georg Jen­sen lést var fyr­ir­tækið að mestu í eigu fjöl­skyld­unn­ar. Starf­semin hélt áfram, þótt stofn­and­ans nyti ekki lengur við, rekst­ur­inn gekk vel, nýir hönn­uðir komu til sög­unnar en hin „sí­gilda“ hönnun Georgs og sam­starfs­fólks hans var áfram til sölu og þannig er það enn. Á síð­ustu ára­tugum hafa orðið miklar breyt­ingar í fyr­ir­tækja­rekstri í Dan­mörku, eins og víð­ar. Margir þekkt­ustu fram­leið­endur lands­ins, ekki síst þeir sem fram­leiða hús­búnað hafa lent í miklum ólgu­sjó, sum lagt upp laupana en önnur sam­ein­ast og þannig tek­ist að halda sjó. 

Árið 1972 keypti Kon­ung­lega postu­líns­verk­smiðjan Georg Jen­sen fyr­ir­tækið og þremur árum síðar gler­verk­smiðj­una Hol­megaard, þá var nafni Kon­ung­lega breytt í Royal Copen­hagen. Postu­líns­fram­leið­and­inn Bing & Grön­dahl sam­ein­að­ist Royal Copen­hagen árið 1987, sem síðar keypti hið sænska Orre­fors Kosta Boda. Danska fjár­fest­inga­fé­lagið Axcel eign­að­ist stærstan hluta Royal Copen­hagen árið 2001. Georg Jen­sen fyr­ir­tækið reynd­ist ekki sá gull­kálfur sem Axcel hafði von­ast eftir og fjár­fest­inga­fé­lagið varð að leggja nokkur hund­ruð millj­ónir danskra króna til rekstr­ar­ins. 

Georg Jensen - Lógó

Georg Jen­sen selt til Bar­ein 

Árið 2012 seldi Axcel Georg Jen­sen (með manni og mús eins og for­stjór­inn komst að orði) til Investcorp, fjár­fest­inga­fé­lags í Bar­ein. Stjórn­endur Investcorp höfðu háar hug­mynd­ir, ætl­uðu að tvö­falda velt­una innan fimm ára, horfðu þar einkum til Asíu. Nýju eig­end­urnir vörðu miklu fé í kynn­ing­ar­starf­semi og hönnun nýrra hluta. Þetta hefur ekki skilað auknum tekj­um, sem neinu nemi, og Investcorp hefur orðið að leggja mikið fé til rekstr­ar­ins. 

Nýr for­stjóri 

Í árs­byrjun 2016 sett­ist Eva-Lotta Sjö­stedt í for­stjóra­stól­inn hjá Georg Jen­sen. Hún hafði meðal ann­ars verið fram­kvæmda­stjóri hjá IKEA og eig­endur Georg Jen­sen bundu miklar vonir við hana. Þær vonir rætt­ust ekki og fyrir nokkrum dögum fékk hún reisupass­ann en í for­stjóra­stól­inn sett­ist Ítal­inn Francesco Pesci. Hann hefur setið í stjórn Georg Jen­sen í tæpt ár og gegnt for­mennsku í nokkra mán­uði. Nýi for­stjór­inn seg­ist þess full­viss að Georg Jen­sen muni rétta úr kútn­um, það taki auð­vitað tíma en muni takast. 

Hvað hefur farið úrskeiðis og hvað ætlar þú að gera?

Þessa spurn­ingu lögðu danskir blaða­menn fyrir nýja for­stjór­ann þegar til­kynnt var um for­stjóra­skipt­in. Francesco Pesci svar­aði því til að ein­hverra hluta vegna höfði vörur fyr­ir­tæk­is­ins ekki til ungs fólks í sama mæli og áður. „Á síð­ustu árum hefur fram­boð á list­munum og skart­gripum auk­ist gíf­ur­lega og kannski er það nýj­unga­girni sem veldur því að okkar vörur selj­ast ekki jafn vel og áður,“ sagði for­stjór­inn. Hann sagði að salan í Asíu hefði ekki auk­ist eins og von­ast var til, þar væri meiri eft­ir­spurn eftir skart­gripum úr gulli. „Okkar vörur eru ekki þær réttu fyrir þann mark­að,“ sagði for­stjór­inn. Hann vildi ekki segja meira um hug­myndir sínar varð­andi rekst­ur­inn en sagði að þrátt fyrir „tíma­bundna erf­ið­leika“ stæði Georg Jen­sen traustum fót­um. „Það hefur áður verið mót­vindur en svo breyt­ist vind­áttin og þá kemur vindur í segl­in.“ 

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Hildur Björnsdóttir vill verða borgarstjóri – Ætlar að velta Eyþóri Arnalds úr oddvitasæti
Það stefnir i oddvitaslag hjá Sjálfstæðisflokknum í Reykjavík í prófkjöri flokksins fyrir komandi borgarstjórnarkosningar. Hildur Björnsdóttir ætlar að skora Eyþór Arnalds á hólm.
Kjarninn 8. desember 2021
Um þriðjungi allra matvæla sem framleidd eru í heiminum er hent.
Minni matarsóun en markmiðum ekki náð
Matarsóun Norðmanna dróst saman um 10 prósent á árunum 2015 til 2020. Í því fellst vissulega árangur en hann er engu að síður langt frá þeim markmiðum sem sett hafa verið. Umhverfisstofnun Noregs segir enn skorta yfirsýn í málaflokknum.
Kjarninn 8. desember 2021
Arndís Anna Kristínardóttir Gunnarsdóttir þingmaður Pírata.
Þingmaður fékk netfang upp á 53 stafbil
Nýr þingmaður Pírata biðlar til forseta Alþingis að beita sér fyrir því að þingið „þurfi ekki að beygja sig undir óþarfa duttlunga stjórnsýslunnar“.
Kjarninn 8. desember 2021
Árni Stefán Árnason
Blóðmeraníðið – fjandsamleg yfirhylming MAST og fordæming FEIF – Hluti II
Kjarninn 8. desember 2021
Ragnar Sigurðsson, fyrrverandi landsliðsmaður í knattspyrnu.
Fyrrverandi eiginkona Ragnar Sigurðssonar segir landsliðsnefndarmann ljúga
Magnús Gylfason, fyrrverandi landsliðsnefndarmaður hjá KSÍ, sagði við úttektarnefnd að hann hefði hitt Ragnar Sigurðsson og þáverandi eiginkonu hans á kaffihúsi daginn eftir að hann var talinn hafa beitt hana ofbeldi. Konan segir þetta ekki rétt.
Kjarninn 8. desember 2021
Róbert segist meðal annars ætla að fara aftur í fjallaleiðsögn.
Róbert hættir sem upplýsingafulltrúi ríkisstjórnarinnar – „Frelsinu feginn“
Upplýsingafulltrúi ríkisstjórnarinnar mun hætta störfum um áramótin. Hann segist vera þakklátur fyrir dýrmæta reynslu með frábærum vinnufélögum en líka frelsinu feginn.
Kjarninn 8. desember 2021
Í austurvegi
Í austurvegi
Í austurvegi – Samskiptasaga Kína og Íslands
Kjarninn 8. desember 2021
Stjórnmálaflokkar fá rúmlega 3,6 milljarða króna úr ríkissjóði á fimm árum
Níu stjórnmálaflokkar skipta með sér 728 milljónum krónum úr ríkissjóði árlega. Áætluð framlög voru 442 milljónum krónum lægri í upphafi síðasta kjörtímabils.
Kjarninn 8. desember 2021
Meira eftir höfundinnBorgþór Arngrímsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar