Þegar fellur á silfrið

Allir sem á annað borð fylgjast með hræringum í „hönnunarheiminum“ kannast við dönsku vörurnar sem bera nafnið Georg Jensen. Margs konar skartgripir, borðbúnaður, armbandsúr og listmunir. Í dag gengur rekstur þessa þekkta fyrirtækis ekkert alltof vel.

Georg Jensen - Silfur
Auglýsing

Georg Jensen, var fæddur árið 1866 í Raadvad norðan við Kaupmannahöfn. Móðirin var heimavinnandi en faðirinn vann hjá fyrirtækinu Raadvad, sem framleiddi einkum hnífa og potta. Fjórtán ára byrjaði Georg að vinna við silfursmíði en dreymdi um að verða myndhöggvari. Hann lauk sveinsprófi í gull- og silfursmíði árið 1884, aðeins 18 ára að aldri. Hann hafði þó ekki lagt myndhöggvaradrauminn á hilluna og fimm árum síðar, 1889, fékk hann inngöngu í Konunglega fagurlistaskólann (heitir nú Kunstakademiet) og útskrifaðist árið 1892. 

Á næstu árum sýndi Georg Jensen verk sín í Kaupmannahöfn og víðar. Stór ferðastyrkur gerði honum kleift að ferðast til Ítalíu og Frakklands og nokkur verka hans, úr leir og bronsi, voru sýnd á heimssýningunni í París árið 1900 og voru sömuleiðis til sýnis í Róm og Flórens það sama ár. Á heimssýningunni kynntist hann verkum franska gullsmiðsins René Lalique, þess sem síðar varð heimsþekktur fyrir glerlistaverk sín. 

Silfursmíðin togaði 

Georg JensenÞrátt fyrir velgengni sem myndhöggvari, var það þó silfursmíðin sem átti hug og hjarta Georgs. Hann hafði líka gert sér grein fyrir því að ekki væri auðvelt að vinna fyrir sér sem myndhöggvari og sneri sér því að silfursmíðinni. Árið 1901 fékk hann meistararéttindi í silfursmíði, smíðisgripir hans, sem hann bæði hannaði og smíðaði, (skartgripir, skálar, kertastjakar o.fl) voru eftirsóttir og á næstu árum fékk hann fjölmörg boð um að taka þátt í sýningum víða um lönd. Nafnið Georg Jensen var orðið þekkt. 

Auglýsing

Georg Jensen var í upphafi með verkstæði sitt og verslun í miðborg Kaupmannahafnar en síðar á Austurbrú, skammt frá miðborginni. Þar vann fjöldi fólks, stofnandinn sinnti ekki lengur smíðinni en einbeitti sér að hönnun og rekstri. 

Margir þekktir danskir listamenn hönnuðu einnig ýmsa gripi fyrir Georg Jensen. Sérverslanir með vörur frá verkstæðinu í Kaupmannahöfn voru, á fyrstu áratugum liðinnar aldar, opnaðar víða í Evrópu. Fyrirtækið lenti þó í ýmis konar hremmingum, fjárhagslega, en þegar Georg Jensen lést árið 1935 var það orðið þekkt um allan heim og stóð traustum fótum. Strákurinn frá Raadvad (eins og Georg kallaði sig stundum) sem í fyrstu dreymdi um að verða myndhöggvari var í lifanda lífi orðinn meðal þekktustu silfursmiða heims og þannig er það enn þótt liðin séu 82 frá dauða hans. Georg Jensen hlotnuðust margar viðurkenningar vegna starfa sinna og verk hans er að finna á öllum þekktustu listiðnaðarsöfnum heims. Smíðisgripir meistarans sjálfs seljast fyrir háar fjárhæðir á uppboðum.

Sviptingar

Þegar Georg Jensen lést var fyrirtækið að mestu í eigu fjölskyldunnar. Starfsemin hélt áfram, þótt stofnandans nyti ekki lengur við, reksturinn gekk vel, nýir hönnuðir komu til sögunnar en hin „sígilda“ hönnun Georgs og samstarfsfólks hans var áfram til sölu og þannig er það enn. Á síðustu áratugum hafa orðið miklar breytingar í fyrirtækjarekstri í Danmörku, eins og víðar. Margir þekktustu framleiðendur landsins, ekki síst þeir sem framleiða húsbúnað hafa lent í miklum ólgusjó, sum lagt upp laupana en önnur sameinast og þannig tekist að halda sjó. 

Árið 1972 keypti Konunglega postulínsverksmiðjan Georg Jensen fyrirtækið og þremur árum síðar glerverksmiðjuna Holmegaard, þá var nafni Konunglega breytt í Royal Copenhagen. Postulínsframleiðandinn Bing & Gröndahl sameinaðist Royal Copenhagen árið 1987, sem síðar keypti hið sænska Orrefors Kosta Boda. Danska fjárfestingafélagið Axcel eignaðist stærstan hluta Royal Copenhagen árið 2001. Georg Jensen fyrirtækið reyndist ekki sá gullkálfur sem Axcel hafði vonast eftir og fjárfestingafélagið varð að leggja nokkur hundruð milljónir danskra króna til rekstrarins. 

Georg Jensen - Lógó

Georg Jensen selt til Barein 

Árið 2012 seldi Axcel Georg Jensen (með manni og mús eins og forstjórinn komst að orði) til Investcorp, fjárfestingafélags í Barein. Stjórnendur Investcorp höfðu háar hugmyndir, ætluðu að tvöfalda veltuna innan fimm ára, horfðu þar einkum til Asíu. Nýju eigendurnir vörðu miklu fé í kynningarstarfsemi og hönnun nýrra hluta. Þetta hefur ekki skilað auknum tekjum, sem neinu nemi, og Investcorp hefur orðið að leggja mikið fé til rekstrarins. 

Nýr forstjóri 

Í ársbyrjun 2016 settist Eva-Lotta Sjöstedt í forstjórastólinn hjá Georg Jensen. Hún hafði meðal annars verið framkvæmdastjóri hjá IKEA og eigendur Georg Jensen bundu miklar vonir við hana. Þær vonir rættust ekki og fyrir nokkrum dögum fékk hún reisupassann en í forstjórastólinn settist Ítalinn Francesco Pesci. Hann hefur setið í stjórn Georg Jensen í tæpt ár og gegnt formennsku í nokkra mánuði. Nýi forstjórinn segist þess fullviss að Georg Jensen muni rétta úr kútnum, það taki auðvitað tíma en muni takast. 

Hvað hefur farið úrskeiðis og hvað ætlar þú að gera?

Þessa spurningu lögðu danskir blaðamenn fyrir nýja forstjórann þegar tilkynnt var um forstjóraskiptin. Francesco Pesci svaraði því til að einhverra hluta vegna höfði vörur fyrirtækisins ekki til ungs fólks í sama mæli og áður. „Á síðustu árum hefur framboð á listmunum og skartgripum aukist gífurlega og kannski er það nýjungagirni sem veldur því að okkar vörur seljast ekki jafn vel og áður,“ sagði forstjórinn. Hann sagði að salan í Asíu hefði ekki aukist eins og vonast var til, þar væri meiri eftirspurn eftir skartgripum úr gulli. „Okkar vörur eru ekki þær réttu fyrir þann markað,“ sagði forstjórinn. Hann vildi ekki segja meira um hugmyndir sínar varðandi reksturinn en sagði að þrátt fyrir „tímabundna erfiðleika“ stæði Georg Jensen traustum fótum. „Það hefur áður verið mótvindur en svo breytist vindáttin og þá kemur vindur í seglin.“ 

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Hólmfríður Árnadóttir menntunarfræðingur og Heiða Guðný Ásgeirsdóttir bóndi skipa 1. og 2. sæti á lista Vinstri grænna í Suðurkjördæmi.
Þjórsáin okkar allra
Kjarninn 25. júlí 2021
Svandís Svavarsdóttir heilbrigðisráðherra segir ríkisstjórnina ræða málin í þaula og hafa verið í meginatriðum samstíga um aðgerðir í faraldrinum hingað til.
Stjórnmálin falli ekki í þá freistni að gera sóttvarnir að „pólitísku bitbeini“
Svandís Svavarsdóttir heilbrigðisráðherra segir samstöðu í ríkisstjórn um þær hertu aðgerðir sem tóku gildi í dag. Hún segist vilja forðast að sóttvarnir verði að pólitísku bitbeini fyrir kosningar og telur að það muni reyna á stjórnmálin á næstu vikum.
Kjarninn 25. júlí 2021
Steypiregnið ógurlega
Steypiregn er klárlega orðið tíðara og umfangsmeira en áður var. Öll rök hníga að tengingu við hlýnun lofthjúps jarðar. Í tilviki flóðanna í Þýskalandi og víðar hefur landmótun, aukið þéttbýli og minni skilningur samfélaga á eðli vatnsfalla áhrif.
Kjarninn 25. júlí 2021
Ísraelsk stjórnvöld sömdu við lyfjafyrirtækið Pfizer um bóluefni og rannsóknir samhliða bólusetningum.
Alvarlega veikum fjölgar í Ísrael
Það er gjá á milli fjölda smita og fjölda alvarlegra veikra í Ísrael nú miðað við fyrstu bylgju faraldursins. Engu að síður hafa sérfræðingar áhyggjur af þróuninni. Um 60 prósent þjóðarinnar er bólusett.
Kjarninn 25. júlí 2021
Danska smurbrauðið nýtur nú aukinna vinsælda meðal matgæðinga í heimalandinu.
Endurkoma smurbrauðsins
Flestir Íslendingar kannast við danska smurbrauðið, smørrebrød. Eftir að alls kyns skyndibitar komu til sögunnar döluðu vinsældirnar en nú nýtur smurbrauðið sívaxandi vinsælda. Nýir staðir skjóta upp kollinum og þeir gömlu upplifa sannkallaða endurreisn.
Kjarninn 25. júlí 2021
Fjallahjólabrautin við Austurkór var eitt verkefna sem valið var til framkvæmda af íbúum í íbúðalýðræðisverkefninu Okkar Kópavogur í fyrra.
Kópavogsbær skoðar flötu fjallahjólabrautina betur eftir holskeflu athugasemda
Kópavogsbær hefur boðað að fjallahjólabraut við Austurkór í Kópavogi verði tekin til nánari skoðunar, eftir fjölda athugasemda frá svekktum íbúum þess efnis að brautin gagnist lítið við fjallahjólreiðar.
Kjarninn 24. júlí 2021
Með stafrænum kórónuveirupassa fæst QR kóði sem sýna þarf á hinum ýmsu stöðum.
Munu þurfa að framvísa kórónuveirupassa til að fara út að borða
Evrópska bólusetningarvottorðið hefur verið notað vegna ferðalaga innan álfunnar síðan í upphafi mánaðar. Í Danmörku hefur fólk þurft að sýna sambærilegt vottorð til að sækja samkomustaði og svipað er nú uppi á teningnum á Ítalíu og í Frakklandi.
Kjarninn 24. júlí 2021
Eldgosið í Geldingadölum hefur verið mikið sjónarspil. Nú virðist það í rénun.
Ráðherra veitir nafni nýja hraunsins formlega blessun sína
Eins og lög gera ráð fyrir hefur Lilja Dögg Alfreðsdóttir mennta- og menningarmálaráðherra staðfest nafngift nýja hraunsins í landi Grindavíkurbæjar. Fagradalshraun mun það heita um ókomna framtíð.
Kjarninn 24. júlí 2021
Meira eftir höfundinnBorgþór Arngrímsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar