Þegar fellur á silfrið

Allir sem á annað borð fylgjast með hræringum í „hönnunarheiminum“ kannast við dönsku vörurnar sem bera nafnið Georg Jensen. Margs konar skartgripir, borðbúnaður, armbandsúr og listmunir. Í dag gengur rekstur þessa þekkta fyrirtækis ekkert alltof vel.

Georg Jensen - Silfur
Auglýsing

Georg Jen­sen, var fæddur árið 1866 í Raadvad norðan við Kaup­manna­höfn. Móð­irin var heima­vinn­andi en fað­ir­inn vann hjá fyr­ir­tæk­inu Raadvad, sem fram­leiddi einkum hnífa og potta. Fjórtán ára byrj­aði Georg að vinna við silf­ur­smíði en dreymdi um að verða mynd­höggv­ari. Hann lauk sveins­prófi í gull- og silf­ur­smíði árið 1884, aðeins 18 ára að aldri. Hann hafði þó ekki lagt mynd­höggv­ara­draum­inn á hill­una og fimm árum síð­ar, 1889, fékk hann inn­göngu í Kon­ung­lega fag­ur­lista­skól­ann (heitir nú Kun­staka­demi­et) og útskrif­að­ist árið 1892. 

Á næstu árum sýndi Georg Jen­sen verk sín í Kaup­manna­höfn og víð­ar. Stór ferða­styrkur gerði honum kleift að ferð­ast til Ítalíu og Frakk­lands og nokkur verka hans, úr leir og bronsi, voru sýnd á heims­sýn­ing­unni í París árið 1900 og voru sömu­leiðis til sýnis í Róm og Flór­ens það sama ár. Á heims­sýn­ing­unni kynnt­ist hann verkum franska gull­smiðs­ins René Lalique, þess sem síðar varð heims­þekktur fyrir gler­l­ista­verk sín. 

Silf­ur­smíðin tog­aði 

Georg JensenÞrátt fyrir vel­gengni sem mynd­höggv­ari, var það þó silf­ur­smíðin sem átti hug og hjarta Georgs. Hann hafði líka gert sér grein fyrir því að ekki væri auð­velt að vinna fyrir sér sem mynd­höggv­ari og sneri sér því að silf­ur­smíð­inni. Árið 1901 fékk hann meist­ara­rétt­indi í silf­ur­smíði, smíð­is­gripir hans, sem hann bæði hann­aði og smíð­aði, (skart­grip­ir, skálar, kerta­stjakar o.fl) voru eft­ir­sóttir og á næstu árum fékk hann fjöl­mörg boð um að taka þátt í sýn­ingum víða um lönd. Nafnið Georg Jen­sen var orðið þekkt. 

Auglýsing

Georg Jen­sen var í upp­hafi með verk­stæði sitt og verslun í mið­borg Kaup­manna­hafnar en síðar á Aust­ur­brú, skammt frá mið­borg­inni. Þar vann fjöldi fólks, stofn­and­inn sinnti ekki lengur smíð­inni en ein­beitti sér að hönnun og rekstri. 

Margir þekktir danskir lista­menn hönn­uðu einnig ýmsa gripi fyrir Georg Jen­sen. Sér­versl­anir með vörur frá verk­stæð­inu í Kaup­manna­höfn voru, á fyrstu ára­tugum lið­innar ald­ar, opn­aðar víða í Evr­ópu. Fyr­ir­tækið lenti þó í ýmis konar hremm­ing­um, fjár­hags­lega, en þegar Georg Jen­sen lést árið 1935 var það orðið þekkt um allan heim og stóð traustum fót­um. Strák­ur­inn frá Raadvad (eins og Georg kall­aði sig stund­um) sem í fyrstu dreymdi um að verða mynd­höggv­ari var í lif­anda lífi orð­inn meðal þekkt­ustu silf­ur­smiða heims og þannig er það enn þótt liðin séu 82 frá dauða hans. Georg Jen­sen hlotn­uð­ust margar við­ur­kenn­ingar vegna starfa sinna og verk hans er að finna á öllum þekkt­ustu list­iðn­að­ar­söfnum heims. Smíð­is­gripir meist­ar­ans sjálfs selj­ast fyrir háar fjár­hæðir á upp­boð­um.

Svipt­ingar

Þegar Georg Jen­sen lést var fyr­ir­tækið að mestu í eigu fjöl­skyld­unn­ar. Starf­semin hélt áfram, þótt stofn­and­ans nyti ekki lengur við, rekst­ur­inn gekk vel, nýir hönn­uðir komu til sög­unnar en hin „sí­gilda“ hönnun Georgs og sam­starfs­fólks hans var áfram til sölu og þannig er það enn. Á síð­ustu ára­tugum hafa orðið miklar breyt­ingar í fyr­ir­tækja­rekstri í Dan­mörku, eins og víð­ar. Margir þekkt­ustu fram­leið­endur lands­ins, ekki síst þeir sem fram­leiða hús­búnað hafa lent í miklum ólgu­sjó, sum lagt upp laupana en önnur sam­ein­ast og þannig tek­ist að halda sjó. 

Árið 1972 keypti Kon­ung­lega postu­líns­verk­smiðjan Georg Jen­sen fyr­ir­tækið og þremur árum síðar gler­verk­smiðj­una Hol­megaard, þá var nafni Kon­ung­lega breytt í Royal Copen­hagen. Postu­líns­fram­leið­and­inn Bing & Grön­dahl sam­ein­að­ist Royal Copen­hagen árið 1987, sem síðar keypti hið sænska Orre­fors Kosta Boda. Danska fjár­fest­inga­fé­lagið Axcel eign­að­ist stærstan hluta Royal Copen­hagen árið 2001. Georg Jen­sen fyr­ir­tækið reynd­ist ekki sá gull­kálfur sem Axcel hafði von­ast eftir og fjár­fest­inga­fé­lagið varð að leggja nokkur hund­ruð millj­ónir danskra króna til rekstr­ar­ins. 

Georg Jensen - Lógó

Georg Jen­sen selt til Bar­ein 

Árið 2012 seldi Axcel Georg Jen­sen (með manni og mús eins og for­stjór­inn komst að orði) til Investcorp, fjár­fest­inga­fé­lags í Bar­ein. Stjórn­endur Investcorp höfðu háar hug­mynd­ir, ætl­uðu að tvö­falda velt­una innan fimm ára, horfðu þar einkum til Asíu. Nýju eig­end­urnir vörðu miklu fé í kynn­ing­ar­starf­semi og hönnun nýrra hluta. Þetta hefur ekki skilað auknum tekj­um, sem neinu nemi, og Investcorp hefur orðið að leggja mikið fé til rekstr­ar­ins. 

Nýr for­stjóri 

Í árs­byrjun 2016 sett­ist Eva-Lotta Sjö­stedt í for­stjóra­stól­inn hjá Georg Jen­sen. Hún hafði meðal ann­ars verið fram­kvæmda­stjóri hjá IKEA og eig­endur Georg Jen­sen bundu miklar vonir við hana. Þær vonir rætt­ust ekki og fyrir nokkrum dögum fékk hún reisupass­ann en í for­stjóra­stól­inn sett­ist Ítal­inn Francesco Pesci. Hann hefur setið í stjórn Georg Jen­sen í tæpt ár og gegnt for­mennsku í nokkra mán­uði. Nýi for­stjór­inn seg­ist þess full­viss að Georg Jen­sen muni rétta úr kútn­um, það taki auð­vitað tíma en muni takast. 

Hvað hefur farið úrskeiðis og hvað ætlar þú að gera?

Þessa spurn­ingu lögðu danskir blaða­menn fyrir nýja for­stjór­ann þegar til­kynnt var um for­stjóra­skipt­in. Francesco Pesci svar­aði því til að ein­hverra hluta vegna höfði vörur fyr­ir­tæk­is­ins ekki til ungs fólks í sama mæli og áður. „Á síð­ustu árum hefur fram­boð á list­munum og skart­gripum auk­ist gíf­ur­lega og kannski er það nýj­unga­girni sem veldur því að okkar vörur selj­ast ekki jafn vel og áður,“ sagði for­stjór­inn. Hann sagði að salan í Asíu hefði ekki auk­ist eins og von­ast var til, þar væri meiri eft­ir­spurn eftir skart­gripum úr gulli. „Okkar vörur eru ekki þær réttu fyrir þann mark­að,“ sagði for­stjór­inn. Hann vildi ekki segja meira um hug­myndir sínar varð­andi rekst­ur­inn en sagði að þrátt fyrir „tíma­bundna erf­ið­leika“ stæði Georg Jen­sen traustum fót­um. „Það hefur áður verið mót­vindur en svo breyt­ist vind­áttin og þá kemur vindur í segl­in.“ 

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Guðni Bergsson er formaður KSÍ.
Íslandsmótið í knattspyrnu flautað af – efstu liðin krýnd Íslandsmeistarar
Valur er Íslandsmeistari í knattspyrnu karla og Breiðablik Íslandsmeistari kvenna.
Kjarninn 30. október 2020
Þríeykið og aðrir sérfróðir viðbragðsaðilar njóta yfirburðatrausts hjá Íslendingum – en á bilinu 94-96 prósenst segjast treysta því að fá áreiðanlegar upplýsingar um veirufjárann þaðan.
Íslendingar treysta sérfróðum yfirvöldum og fjölmiðlum vel í tengslum við COVID-19
Vinnuhópur þjóðaröryggisráðs um upplýsingaóreiðu í tengslum við COVID-19 hefur skilað af sér skýrslu. Þar kemur m.a. fram að traust til þríeykisins og annarra sérfróðra yfirvalda er afgerandi og traust til innlendra fjölmiðla sömuleiðis mjög mikið.
Kjarninn 30. október 2020
Katrín Jakobsdóttir forsætisráðherra kynnti hertar aðgerðir vegna útbreiðslu kórónuveirufaraldursins á blaðamannafundi fyrr í dag. Efnahagsaðgerðirnar eru afleiðing af þeirri stöðu.
Tekjufallsstyrkir útvíkkaðir, viðspyrnustyrkir kynntir og rætt um áframhald hlutabótaleiðar
Ríkisstjórn Íslands boðar enn einn efnahagspakkann. Sá nýjasti er sniðinn að mestu að þeim minni fyrirtækjum og einyrkjum sem þurfa að loka vegna kórónuveirufaraldursins.
Kjarninn 30. október 2020
Höfuðstöðvar Arion banka í Borgartúni
Segir umfram eigið fé ekki hafa tengingu við úrræði stjórnvalda
Bankastjóri Arion banka segir viðskiptavini sína hafið notið góðs af minni álagningum stjórnvalda á bankakerfið og litla tengingu vera á milli þess og umfram eigin fé bankans.
Kjarninn 30. október 2020
Frá aðalmeðferð málanna í Héraðsdómi Reykjavíkur í haust.
Seðlabankinn sýknaður af kröfum Samherja en þarf að borga Þorsteini Má persónulega
Héraðsdómur Reykjavíkur kvað í dag upp dóm í skaðabótamálum Samherja og Þorsteins Más Baldvinssonar forstjóra fyrirtækisins á hendur bankanum. Seðlabankinn var sýknaður af kröfu fyrirtækisins, en þarf að borga forstjóranum skaðabætur.
Kjarninn 30. október 2020
Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir.
Þetta eru áhyggjur Þórólfs
Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir tínir til margvísleg áhyggjuefni sín í minnisblaðinu sem liggur til grundvallar hertum samkomutakmörkunum sem eru þær ströngustu í faraldrinum hingað til.
Kjarninn 30. október 2020
Frá blaðamannafundi ríkisstjórnarinnar í dag.
Tíu manna fjöldatakmarkanir næstu vikur
Hertar sóttvarnaráðstafanir taka gildi strax á miðnætti og eiga að gilda til 17. nóvember. Einungis 10 mega koma saman, nema í útförum, matvöruverslunum, apótekum og almenningssamgöngum. Skólar verða áfram opnir.
Kjarninn 30. október 2020
Tæknivarpið
Tæknivarpið
Tæknivarpið – AMD svarar NVidia og Airpods-lekar
Kjarninn 30. október 2020
Meira eftir höfundinnBorgþór Arngrímsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar