Á bláþræði

Danska ríkisstjórn hefur átt í vök að verjast að undanförnu. Danski Þjóðarflokkurinn er í lykilstöðu á hinu kvika pólitíska sviði í Danmörku.

Lars Lökke Rasmussen
Lars Lökke Rasmussen
Auglýsing

Líf dönsku rík­is­stjórn­ar­innar hefur dögum saman hangið á blá­þræði. Lars Lökke Rasmus­sen for­sæt­is­ráð­herra hefur róið líf­róður til að halda stjórn sinni áfram við völd. Danski Þjóð­ar­flokk­ur­inn, sem er utan stjórn­ar, hefur örlög rík­is­stjórn­ar­innar í hendi sér og gefur hvergi eft­ir.

Það væri fjarri öllu lagi að segja að rík­is­stjórn Ven­stre undir for­ystu Lars Lökke Rasmus­sen hafi átt náð­uga daga síðan hún tók við völdum eftir kosn­ing­arnar 18. júní 2015. Í þeim kosn­ingum tap­aði Ven­stre flokk­ur­inn miklu fylgi, stóð eftir með 34 þing­menn, hafði tapað 13. En það er und­ar­leg tík póli­tíkin og þrátt fyrir fylgis­tapið sett­ist Lars Lökke Rasmus­sen í for­sæt­is­ráðu­neyt­ið. Það gat hann framar öllu þakkað Danska Þjóð­ar­flokknum (Dansk Fol­ke­parti) sem bætti við sig miklu fylgi í kosn­ing­unum og er næst fjöl­menn­asti flokk­ur­inn á danska þing­inu, Fol­ket­in­get, með 37 full­trúa. Danski Þjóð­ar­flokk­ur­inn til­heyrir hinni svoköll­uðu bláu blokk á þing­inu en þar eru, auk áður­nefndra, Frjáls­ræð­is­banda­lagið (Li­beral Alli­ance) og Íhalds­flokk­ur­inn (de Konservati­ve). Sam­tals ráða flokkar bláu blokk­ar­innar yfir 91 þing­manni en rauða blokkin svo­nefnda, þar sem Sós­í­alde­mókratar eru langstærstir, telur 88 þing­menn. Samtals eru þing­menn­irnir 179.

Þungur róður

Frá upp­hafi var ljóst að róð­ur­inn yrði þungur fyrir Lars Lökke, en það hefur stundum verið sagt um hann að hann sé háll sem áll og sann­kall­aður refur í stjórn­mál­um. Hvað sem um það má segja hefur honum tek­ist að halda stjórn­inni við völd. Hann hefur þó orðið að færa ýmsar fórnir og 28. nóv­em­ber í fyrra, þegar rík­is­stjórn hans hafði setið í rúma 17 mán­uði kippti hann Frjáls­ræð­is­banda­lag­inu og Íhalds­flokknum um borð í rík­is­stjórn­ar­skút­una. Þá höfðu for­menn þeirra flokka, einkum þó And­ers Samu­el­sen for­maður Frjáls­ræð­is­banda­lags­ins , hótað að hætta stuðn­ingi við stjórn­ina en það hefði þýtt fall henn­ar. Helsta lof­orð Frjáls­ræð­is­banda­lags­ins fyrir kosn­ing­arnar 2015 var lækkun hátekju­skatts, stjórn Ven­stre, sem líka hafði lækk­anir hátekju­skatts á stefnu­skránni aðhafð­ist hins­vegar ekk­ert í þeim efn­um, kannski vegna þess að  Danski Þjóð­ar­flokk­ur­inn var algjör­lega andsnú­inn slíku. Eftir að Frjáls­ræð­is­banda­lagið fékk aðild að rík­is­stjórn­inni hljóðn­aði yfir skattaum­ræð­unni. Sumir dönsku fjöl­miðl­anna töl­uðu um dúsu og And­ers Samu­el­sen tal­aði út og suður þegar gengið var á hann í við­töl­um. Eftir þessa ,,upp­færslu“ á rík­is­stjórn­inni var lygn­ara yfir vötn­un­um. Um hríð.   

Auglýsing

Tíma­hrak

Þegar vinnan við fjár­laga­frum­varp næsta árs (2018) hófst varð strax ljóst að það yrði ekki hrist fram úr erminni. Frjáls­ræð­is­banda­lag­ið, sem hafði dalað mjög í skoð­ana­könn­un­um, dró fram hug­mynd­irnar um lækkun hátekju­skatts­ins sem vitað var að Danski Þjóð­ar­flokk­ur­inn myndi ekki sam­þykkja óbreytt­ar. Fjár­laga­vinn­unni seink­aði mik­ið, höf­uð­á­stæð­urnar voru tvær:  önnur var sú að reynt var að vinna að ein­hvers konar sátt milli stjórn­ar­flokk­anna og Danska Þjóð­ar­flokks­ins, hin var sú að Ven­stre stóð mjög illa í skoð­ana­könn­unum og þess vegna eyddu ráð­herrar og þing­menn flokks­ins miklum tíma í fram­boðs­fundi og ferða­lög um allt land í aðdrag­anda bæja- og sveita­stjórna­kosn­ing­anna sem fram fóru 21. nóv­em­ber sl.  Ef vel á að vera þarf fjár­laga­frum­varpið að vera frá­gengið í byrjun des­em­ber, það tókst ekki að þessu sinni. Ráð­herrar rík­is­stjórn­ar­innar lýstu því yfir í byrjun mán­að­ar­ins að fyrir 10. desember yrði að hafa náðst sam­komu­lag um alla þætti frum­varps­ins.



Átök  

Und­an­farna daga hafa verið stíf funda­höld í Krist­jáns­borg­ar­höll og það er til marks um hve illa flokk­unum gekk að ná saman að Lars Lökke Rasmus­sen tók sjálfur að sér að stjórna vinn­unni en slíkt er afar óvenju­legt. Undir venju­legum kring­um­stæðum er það fjár­mála­ráð­herr­ann sem er þar í fyr­ir­svari. Þrátt fyrir að for­sæt­is­ráð­herr­ann væri sjálfur sestur við borð­send­ann gekk hvorki né rak. Fimmtu­dags­kvöldið 7. des­em­ber hitt­ust þeir Lars Lökke Rasmus­sen og Krist­ian Thulesen Dahl for­maður Danska Þjóð­ar­flokks­ins til að reyna að ná ,,ein­hvers­konar lend­ingu“ eins og annar þeirra komst að orði, fyrir fund­inn.

Ágrein­ings­efnin

Danski Þjóð­ar­flokk­ur­inn krefst þess að fylgt verði mun strang­ari stefnu í málum flótta­fólks og hæl­is­leit­enda. Vill strangar reglur um aðbúnað þessa fólks og að því verði vísað til síns heima­lands um leið og aðstæður þar leyfi slíkt. Ven­stre geta sætt sig við sumar þess­ara krafna enda hefur flokk­ur­inn að ýmsu leyti svip­aða stefnu í þessum efn­um. Frjáls­ræð­is­flokk­ur­inn, einn stjórn­ar­flokk­anna krefst þess að ákvarð­anir um skatta­lækk­an­ir, einkum hátekju­skatts, verði afgreiddar sam­tímis fjár­laga­frum­varp­inu. Það sam­þykkir Danski Þjóð­ar­flokk­ur­inn ekki en for­maður flokks­ins lagði til, fyrr í vik­unni, að fjár­laga­frum­varpið yrði afgreitt núna og eftir ára­mót yrði svo samið nánar um ágrein­ings­efn­in. Það vildi Frjáls­ræð­is­banda­lagið ekki sam­þykkja. For­maður flokks­ins sagði að þar á bæ treystu menn ein­fald­lega ekki Danska Þjóð­ar­flokknum til að standa við gefin lof­orð.

Málið allt var í slíkum hnút að á göngum Krist­jáns­borg­ar­hallar voru menn farnir að tala um kosn­ing­ar. Til­hugs­unin um kosn­ingar fram­kallar gæsa­húð (orða­lag frétta­manns danska sjón­varps­ins) hjá for­sæt­is­ráð­herr­anum og for­manni Frjáls­ræð­is­banda­lags­ins. Þeir vita sem er að ef kosið yrði á næst­unni eru lík­urnar á því að þeir sitji áfram við völd hverf­andi, miðað við fylgiskann­an­ir.

Ein­hvers­konar sam­komu­lag á ell­eftu stundu

Eftir löng funda­höld síð­ast­lið­inn föstu­dag (8.des.) kynnti Krist­ian Jen­sen fjár­mála­ráð­herra ásamt full­trúum hinna rík­is­stjórn­ar­flokk­anna sam­komu­lag sem náðst hefði. Í stuttu máli gengur það út á að fjár­laga­frum­varpið verði lagt fyrir þingið fyrir jól, án þess að hátekju­skatts­lækk­unin sé hluti þess.  Og í fylgi­skjölum með frum­varp­inu er aðeins nefnt að efla þurfi landamæra­gæsl­una, án nán­ari útfærslu. Þótt fjár­mála­ráð­herr­ann og full­trúar hinna stjórn­ar­flokk­anna væru boru­bratt­ir, þegar þeir kynntu sam­komu­lag­ið, fór ekki á milli mála að sáttin ristir ekki djúpt. Og traustið er tak­mark­að.

Hótar að styðja ekki eigið fjár­laga­frum­varp

Það vekur sér­staka athygli og er fáheyrt, ef ekki eins­dæmi, að einn stjórn­ar­flokk­anna, Frjáls­ræð­is­banda­lagið hefur hótað því að styðja ekki fjár­laga­frum­varpið við loka­af­greiðslu þess nema hátekju­skatts­lækk­unin verði þar með. Þetta gerir flokk­ur­inn vegna þess að hann treystir því ekki að sá sem hefur töglin og hald­irnar í þessu máli, Danski Þjóð­ar­flokk­ur­inn, standi við gefin lof­orð og styðji ákvarð­anir um skatta­lækk­un. Færi svo að Frjáls­ræð­is­banda­lagið styddi ekki fjár­laga­frum­varpið við lokaf­greiðslu þess í þing­inu væri flokk­ur­inn jafn­framt búinn að fella rík­is­stjórn­ina sem hann á sjálfur sæti í. Danskir stjórn­mála­skýrendur telja fremur ólík­legt að þetta ger­ist, Frjáls­ræð­is­banda­lag­inu þyki of vænt um ráð­herra­stól­ana til þess að fórna þeim fyrir kosn­inga­lof­orð, og í öðru lagi muni Lars Lökke Rasmus­sen með ein­hverjum ráðum sjá til þess að stjórnin lifi áfram. Hangi á sama blá­þræð­inum og hingað til



Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Guðni Bergsson er formaður KSÍ.
Íslandsmótið í knattspyrnu flautað af – efstu liðin krýnd Íslandsmeistarar
Valur er Íslandsmeistari í knattspyrnu karla og Breiðablik Íslandsmeistari kvenna.
Kjarninn 30. október 2020
Þríeykið og aðrir sérfróðir viðbragðsaðilar njóta yfirburðatrausts hjá Íslendingum – en á bilinu 94-96 prósenst segjast treysta því að fá áreiðanlegar upplýsingar um veirufjárann þaðan.
Íslendingar treysta sérfróðum yfirvöldum og fjölmiðlum vel í tengslum við COVID-19
Vinnuhópur þjóðaröryggisráðs um upplýsingaóreiðu í tengslum við COVID-19 hefur skilað af sér skýrslu. Þar kemur m.a. fram að traust til þríeykisins og annarra sérfróðra yfirvalda er afgerandi og traust til innlendra fjölmiðla sömuleiðis mjög mikið.
Kjarninn 30. október 2020
Katrín Jakobsdóttir forsætisráðherra kynnti hertar aðgerðir vegna útbreiðslu kórónuveirufaraldursins á blaðamannafundi fyrr í dag. Efnahagsaðgerðirnar eru afleiðing af þeirri stöðu.
Tekjufallsstyrkir útvíkkaðir, viðspyrnustyrkir kynntir og rætt um áframhald hlutabótaleiðar
Ríkisstjórn Íslands boðar enn einn efnahagspakkann. Sá nýjasti er sniðinn að mestu að þeim minni fyrirtækjum og einyrkjum sem þurfa að loka vegna kórónuveirufaraldursins.
Kjarninn 30. október 2020
Höfuðstöðvar Arion banka í Borgartúni
Segir umfram eigið fé ekki hafa tengingu við úrræði stjórnvalda
Bankastjóri Arion banka segir viðskiptavini sína hafið notið góðs af minni álagningum stjórnvalda á bankakerfið og litla tengingu vera á milli þess og umfram eigin fé bankans.
Kjarninn 30. október 2020
Frá aðalmeðferð málanna í Héraðsdómi Reykjavíkur í haust.
Seðlabankinn sýknaður af kröfum Samherja en þarf að borga Þorsteini Má persónulega
Héraðsdómur Reykjavíkur kvað í dag upp dóm í skaðabótamálum Samherja og Þorsteins Más Baldvinssonar forstjóra fyrirtækisins á hendur bankanum. Seðlabankinn var sýknaður af kröfu fyrirtækisins, en þarf að borga forstjóranum skaðabætur.
Kjarninn 30. október 2020
Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir.
Þetta eru áhyggjur Þórólfs
Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir tínir til margvísleg áhyggjuefni sín í minnisblaðinu sem liggur til grundvallar hertum samkomutakmörkunum sem eru þær ströngustu í faraldrinum hingað til.
Kjarninn 30. október 2020
Frá blaðamannafundi ríkisstjórnarinnar í dag.
Tíu manna fjöldatakmarkanir næstu vikur
Hertar sóttvarnaráðstafanir taka gildi strax á miðnætti og eiga að gilda til 17. nóvember. Einungis 10 mega koma saman, nema í útförum, matvöruverslunum, apótekum og almenningssamgöngum. Skólar verða áfram opnir.
Kjarninn 30. október 2020
Tæknivarpið
Tæknivarpið
Tæknivarpið – AMD svarar NVidia og Airpods-lekar
Kjarninn 30. október 2020
Meira eftir höfundinnBorgþór Arngrímsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar