665 milljónir fara í að mæta vanda sauðfjárbænda

Á fjáraukalögum er gert ráð fyrir að sauðfjárrækt fái 665 milljónir króna til að mæta markaðserfiðleikum í greininni. Greiðslurnar koma til viðbótar við beingreiðslur úr ríkissjóði samkvæmt búvörusamningum, sem nema 4,7 milljörðum að meðaltali á ári.

reykjarett_21779108680_o.jpg
Auglýsing

Rík­is­stjórnin ætlar að veita 665 millj­ónum króna til að bregð­ast við mark­aðs­erf­ið­leikum í sauð­fjár­rækt. Þetta kemur fram í fjár­auka­lög­um. Þar segir að þetta sé í sam­ræmi við áform rík­is­stjórn­ar­innar eins og þau birt­ist í stjórn­ar­sátt­mál­an­um.

Í fjár­auka­lögum segir að til að koma til móts við sauð­fjár­bændur í þeirri stöðu sem þeir eru sé lagt til að 300 millj­ónum króna verði varið í greiðslur til bænda sem mið­ast við fjölda kinda á vetr­ar­fóðr­um. 200 millj­ónum króna verður varið í „svæð­is­bundin stuðn­ing til við­bótar við svæð­is­bund­inn stuðn­ing“. Þá munu 100 millj­ónir króna fara í að und­ir­byggja verk­efni á sviði kolefn­is­jöfn­un­ar, nýsköp­unar og mark­aðs­setn­ingar og 15 millj­ónum króna veður varið í úttekt á afurð­ar­stöðvakerf­inu sem verði grund­völlur við­ræðna stjórn­valda, slát­ur­leyf­is­hafa og bænda um breyt­ingar „til hags­bóta fyrir neyt­endur og bænd­ur“. Ef nið­ur­staða úttekt­ar­innar leiðir í ljós að hægt sé að lækka slát­ur­kostnað og auka hag­ræð­ingu í grein­inni þá er opnað á þann mögu­leika að allt að 50 millj­ónum króna geti verið nýttar til að styðja við hag­ræð­ingu í slát­ur­hús­um.

Allar ofan­­greindar greiðsl­ur koma til við­­bótar bein­greiðslum úr rík­­is­­sjóði til sauð­fjár­­bænda, sem sam­­þykktar voru með und­ir­­ritun og stað­­fest­ingu búvöru­­samn­inga í fyrra. Þær eiga að skila sauð­fjár­­bændum 47 millj­­örðum króna á tíu ára tíma­bili, eða um 4,7 millj­­örðum króna að með­­al­tali á ári. Auk þess fengu sauð­fjár­­­bændur 100 millj­­­ónir króna á fjár­­­auka­lögum árs­ins 2016 í mark­aðs­­­mál sem átti að nota til að koma í veg fyrir verð­­­lækkun á lamba­­­kjöti hér­­­­­lend­­­is.

Átti að end­ur­skoða búvöru­samn­ing

Þann 18. ágúst síð­ast­lið­inn var lagt fram minn­is­blað á rík­is­stjórn­ar­fundi um til­lögur þáver­andi stjórn­valda vegna erf­ið­leika sauð­fjár­bænda. Sama dag voru þær kynntar á hita­fundi í atvinn­u­­vega­­nefnd Alþing­­is. Í kjöl­farið ákvað rík­­is­­stjórnin að fela full­­trúum þriggja ráðu­­neyta að útfæra hug­­mynd­­irnar frekar, meðal ann­­ars í sam­ráði við for­ystu Bænda­­sam­­taka Íslands og Lands­­sam­­taka sauð­fjár­­bænda. Til­­lög­­urnar voru svo birtar opin­ber­­lega 4. sept­em­ber, níu dögum áður en að rík­is­stjórn Bjarna Bene­dikts­sonar sprakk.

Auglýsing
Til­lögurnar, sem Þor­gerður Katrín Gunn­ars­dótt­ir, þáver­andi sjáv­ar­út­vegs- og land­bún­að­ar­ráð­herra lagði fram, áttu að kosta rík­­is­­sjóð um 650 millj­­ónir króna. Sam­­kvæmt þeim átti að verða gripið til umfangs­­mik­illa aðgerða sam­hliða við­bót­ar­fjár­fram­lag­inu. Til dæmis átti að draga úr fram­­leiðslu kinda­kjöts og fækka um leið fé um 20 pró­­sent. Þeir bændur sem hætta sauð­fjár­­fram­­leiðslu áttu að geta haldið 90 pró­­sent af greiðslum sam­­kvæmt sauð­fjár­­­samn­ingi í fimm ár og grípa átti til sér­­tækra aðgerða til að draga úr yfir­­vof­andi kjara­skerð­ingu bænda. Á móti átti að krefj­ast þess að búvöru­­samn­ingur sauð­fjár­­bænda, sem var und­ir­­rit­aður í fyrra og gildir til tíu ára, yrði end­­ur­­skoð­að­­ur.

Engin ofan­greindra skil­yrða eru sett fyrir fjár­fram­lag­inu á fjár­auka­lög­um.

Mátu tap sitt á 1,9 millj­­arða

Afurð­­ar­­stöðvar til­­kynntu sauð­fjár­bændum í sumar að verð fyrir lamba­­kjöt myndi lækka um 35 pró­­sent í ár. Sú lækkun kemur ofan á tíu pró­­sent lækkun sem átti sér stað í fyrra. Ástæðan er offram­­leiðsla. Mun meira er fram­­leitt en eft­ir­­spurn er eft­­ir. Umfangið var talið vera um 1.200 tonn. Þetta leiddi til þess að laun sauð­fjár­­bænda stefndu í að verða 56 pró­­sent lægri á þessu ári en í fyrra og nán­­ast öll sauð­fjárbú yrðu rekin með tapi. Sömu sögu er að segja með afurð­­ar­­stöðv­­­ar.

Þau útgjöld sem fjár­auka­lög gera ráð fyrir að ráð­ist verði í verða ekki nálægt þeim 1,9 millj­­­arði króna sem Lands­­­sam­tök sauð­fjár­­­bænda hafa sagt að þurfti til að bæta sauð­fjár­­­bændum upp tap þeirra vegna fram­­­leiðslu árs­ins 2017.



Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Hópuppsögn hjá Icelandair Group
Icelandair Group, sem sótti sér 23 milljarða króna í nýtt hlutafé fyrr í mánuðinum, hefur sagt upp 88 manns.
Kjarninn 29. september 2020
Búast má við mikilli innspýtingu í opinberum fjárfestingum, samkvæmt Íslandsbanka
Mikill samdráttur í ár en hraður viðsnúningur
Ný þjóðhagsspá Íslandsbanka gerir ráð fyrir töluvert meiri samdrætti en Seðlabankinn gerir ráð fyrir í ár. Hins vegar er búist við „skarpri viðspyrnu“ á næsta og þarnæsta ári.
Kjarninn 29. september 2020
PAR á nú innan við tvö prósent í Icelandair
Bandarískur fjárfestingasjóður sem keypti stóran hlut í Icelandair í vor og varð að stærsta einkafjárfesti félagsins er ekki lengur með stærstu eigendum þess.
Kjarninn 29. september 2020
Bjarni Már Magnússon
Basic að birta
Kjarninn 29. september 2020
Halldór Benjamín Þorbergsson er framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins.
Samtök atvinnulífsins segja ekki upp kjarasamningum
Eftir að stjórnvöld kynntu 25 milljarða króna aðgerðarpakka í morgun ákvað framkvæmdastjórn Samtaka atvinnulífsins að atkvæðagreiðsla um Lífskjarasamninginn myndi ekki fara fram. Kjarasamningar gilda því áfram.
Kjarninn 29. september 2020
Vísindamennirnir telja að enn eigi töluverður fjöldi eftir að greinast með COVID-19 í þessari bylgju faraldursins.
Um 300 til 1.100 gætu smitast á næstu þremur vikum
Í þriðju bylgju faraldurs COVID-19, sem hófst 11. september, hafa 506 greinst með sjúkdóminn. Vísindamenn við Háskóla Íslands spá því að næstu daga haldi áfram að greinast 20-40 ný smit á dag.
Kjarninn 29. september 2020
Rúmlega þrjátíu Íslendingar hafa greinst með veiruna í landamæraskimun
Af þeim 119 sem greindust með COVID-19 í landamæraskimun frá 15. júní til 18. september voru 32 með íslenskt ríkisfang, 23 frá Póllandi og 13 frá Rúmeníu og færri frá 23 ríkjum til viðbótar.
Kjarninn 29. september 2020
Drífa Snædal er forseti ASÍ.
ASÍ mótmælir lækkun á tryggingagjaldi – Efling segir opinberu fé ausið til efnafólks
ASÍ mótmælir fyrirhugaðri lækkun á tryggingagjaldi og segir að það sé „nánast eini skatturinn sem fyrirtæki greiða“. Sambandið vill að ríkisstjórnin gefi vilyrði um hækkun atvinnuleysisbóta samhliða því að nýjum aðgerðarpakka verði hrint í framkvæmd.
Kjarninn 29. september 2020
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar