665 milljónir fara í að mæta vanda sauðfjárbænda

Á fjáraukalögum er gert ráð fyrir að sauðfjárrækt fái 665 milljónir króna til að mæta markaðserfiðleikum í greininni. Greiðslurnar koma til viðbótar við beingreiðslur úr ríkissjóði samkvæmt búvörusamningum, sem nema 4,7 milljörðum að meðaltali á ári.

reykjarett_21779108680_o.jpg
Auglýsing

Rík­is­stjórnin ætlar að veita 665 millj­ónum króna til að bregð­ast við mark­aðs­erf­ið­leikum í sauð­fjár­rækt. Þetta kemur fram í fjár­auka­lög­um. Þar segir að þetta sé í sam­ræmi við áform rík­is­stjórn­ar­innar eins og þau birt­ist í stjórn­ar­sátt­mál­an­um.

Í fjár­auka­lögum segir að til að koma til móts við sauð­fjár­bændur í þeirri stöðu sem þeir eru sé lagt til að 300 millj­ónum króna verði varið í greiðslur til bænda sem mið­ast við fjölda kinda á vetr­ar­fóðr­um. 200 millj­ónum króna verður varið í „svæð­is­bundin stuðn­ing til við­bótar við svæð­is­bund­inn stuðn­ing“. Þá munu 100 millj­ónir króna fara í að und­ir­byggja verk­efni á sviði kolefn­is­jöfn­un­ar, nýsköp­unar og mark­aðs­setn­ingar og 15 millj­ónum króna veður varið í úttekt á afurð­ar­stöðvakerf­inu sem verði grund­völlur við­ræðna stjórn­valda, slát­ur­leyf­is­hafa og bænda um breyt­ingar „til hags­bóta fyrir neyt­endur og bænd­ur“. Ef nið­ur­staða úttekt­ar­innar leiðir í ljós að hægt sé að lækka slát­ur­kostnað og auka hag­ræð­ingu í grein­inni þá er opnað á þann mögu­leika að allt að 50 millj­ónum króna geti verið nýttar til að styðja við hag­ræð­ingu í slát­ur­hús­um.

Allar ofan­­greindar greiðsl­ur koma til við­­bótar bein­greiðslum úr rík­­is­­sjóði til sauð­fjár­­bænda, sem sam­­þykktar voru með und­ir­­ritun og stað­­fest­ingu búvöru­­samn­inga í fyrra. Þær eiga að skila sauð­fjár­­bændum 47 millj­­örðum króna á tíu ára tíma­bili, eða um 4,7 millj­­örðum króna að með­­al­tali á ári. Auk þess fengu sauð­fjár­­­bændur 100 millj­­­ónir króna á fjár­­­auka­lögum árs­ins 2016 í mark­aðs­­­mál sem átti að nota til að koma í veg fyrir verð­­­lækkun á lamba­­­kjöti hér­­­­­lend­­­is.

Átti að end­ur­skoða búvöru­samn­ing

Þann 18. ágúst síð­ast­lið­inn var lagt fram minn­is­blað á rík­is­stjórn­ar­fundi um til­lögur þáver­andi stjórn­valda vegna erf­ið­leika sauð­fjár­bænda. Sama dag voru þær kynntar á hita­fundi í atvinn­u­­vega­­nefnd Alþing­­is. Í kjöl­farið ákvað rík­­is­­stjórnin að fela full­­trúum þriggja ráðu­­neyta að útfæra hug­­mynd­­irnar frekar, meðal ann­­ars í sam­ráði við for­ystu Bænda­­sam­­taka Íslands og Lands­­sam­­taka sauð­fjár­­bænda. Til­­lög­­urnar voru svo birtar opin­ber­­lega 4. sept­em­ber, níu dögum áður en að rík­is­stjórn Bjarna Bene­dikts­sonar sprakk.

Auglýsing
Til­lögurnar, sem Þor­gerður Katrín Gunn­ars­dótt­ir, þáver­andi sjáv­ar­út­vegs- og land­bún­að­ar­ráð­herra lagði fram, áttu að kosta rík­­is­­sjóð um 650 millj­­ónir króna. Sam­­kvæmt þeim átti að verða gripið til umfangs­­mik­illa aðgerða sam­hliða við­bót­ar­fjár­fram­lag­inu. Til dæmis átti að draga úr fram­­leiðslu kinda­kjöts og fækka um leið fé um 20 pró­­sent. Þeir bændur sem hætta sauð­fjár­­fram­­leiðslu áttu að geta haldið 90 pró­­sent af greiðslum sam­­kvæmt sauð­fjár­­­samn­ingi í fimm ár og grípa átti til sér­­tækra aðgerða til að draga úr yfir­­vof­andi kjara­skerð­ingu bænda. Á móti átti að krefj­ast þess að búvöru­­samn­ingur sauð­fjár­­bænda, sem var und­ir­­rit­aður í fyrra og gildir til tíu ára, yrði end­­ur­­skoð­að­­ur.

Engin ofan­greindra skil­yrða eru sett fyrir fjár­fram­lag­inu á fjár­auka­lög­um.

Mátu tap sitt á 1,9 millj­­arða

Afurð­­ar­­stöðvar til­­kynntu sauð­fjár­bændum í sumar að verð fyrir lamba­­kjöt myndi lækka um 35 pró­­sent í ár. Sú lækkun kemur ofan á tíu pró­­sent lækkun sem átti sér stað í fyrra. Ástæðan er offram­­leiðsla. Mun meira er fram­­leitt en eft­ir­­spurn er eft­­ir. Umfangið var talið vera um 1.200 tonn. Þetta leiddi til þess að laun sauð­fjár­­bænda stefndu í að verða 56 pró­­sent lægri á þessu ári en í fyrra og nán­­ast öll sauð­fjárbú yrðu rekin með tapi. Sömu sögu er að segja með afurð­­ar­­stöðv­­­ar.

Þau útgjöld sem fjár­auka­lög gera ráð fyrir að ráð­ist verði í verða ekki nálægt þeim 1,9 millj­­­arði króna sem Lands­­­sam­tök sauð­fjár­­­bænda hafa sagt að þurfti til að bæta sauð­fjár­­­bændum upp tap þeirra vegna fram­­­leiðslu árs­ins 2017.



1. maí kröfuganga 2018.
Mótmæla harðlega aðgerðum Icelandair gegn flugfreyjum og flugþjónum
Forystumenn stærstu stéttarfélaga landsins mótmæla harðlega þeim aðgerðum sem stjórn Icelandair hyggst ráðast í gegn flugfreyjum og flugþjónum sem starfa hjá fyrirtækinu.
Kjarninn 24. september 2018
Katrín Jakobsdóttir, forsætisráðherra.
Almenningur hvattur í stefnumótun
Vísinda- og tækniráð Íslands efnir til opins samráðs við almenning og hagsmunaaðila um skilgreiningu þeirra framtíðaráskorana sem vísindi og rannsóknir ættu markvisst að takast á við.
Kjarninn 24. september 2018
Brett Kavanaugh
Konan sem sakar Brett Kavanaugh um kynferðisbrot ber vitni á fimmtudaginn
Vitnisburður Christine Bla­sey Ford fer fram næstkomandi fimmtudag gegn Brett Kavanaugh. Önnur kona hefur nú stigið fram og sakað hann um kynferðisbrot.
Kjarninn 24. september 2018
Berglind Hafsteinsdóttir, formaður Flugfreyjufélags Íslands.
Segir þvingunaraðgerðir Icelandair aðför að kvennastétt
Formaður Flugfreyjufélags Íslands segir það sorglegt að sitja árið 2018 og skrifa um aðför að kvennastétt en Icelandair setti flug­freyjum og flug­þjónum þá afar­kosti á dögunum að velja á milli þess að fara í fulla vinnu ellegar missa vinnuna.
Kjarninn 24. september 2018
Læknar deila við Svandísi
Svandís Svavarsdóttir heilbrigðisráðherra hefur sent yfirlýsingu frá ráðuneytinu þar sem hún sér sig knúna til að leiðrétta fullyrðingar í grein þriggja lækna sem halda því fram að ráðherra ætli sér að færa þjónustu sérgreinalækna inn á göngudeildir.
Kjarninn 24. september 2018
Samtal við samfélagið
Samtal við samfélagið
Samtal við samfélagið – Vanlíðan ungmenna í hamingjusamasta landi í heimi
Kjarninn 24. september 2018
Íbúðalánasjóður vill endurskilgreina viðmið um hvað sé hæfilegt leiguverð
Þau leigufélög sem eru með lán frá Íbúðalánasjóði eru að rukka leigu í samræmi við markaðsleigu eða aðeins undir henni. Íbúðalánasjóður segir markaðsleigu hins vegar ekki vera réttmætt viðmið og vill endurskilgreina hvað sé hæfilegt leiguverð.
Kjarninn 24. september 2018
ESB krefst rannsóknar á Danske Bank
Stærsti banki Danmerkur er nú í vondum málum vegna ásakana um peningaþvætti.
Kjarninn 24. september 2018
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar