Telja að afnám stimpilgjalda muni ekki auðvelda fólki að koma þaki yfir höfuðið

Bæði Íbúðalánasjóður og Samtök atvinnulífsins eru þeirrar skoðunar að afnám stimpilgjalda muni leiða til frekari verðhækkunar á húsnæði. Því muni afnám þess ekki auðvelda fleira fólki að eignast íbúð.

_abh3592_9954417613_o.jpg
Auglýsing

Íbúða­lána­sjóður telur ein­sýnt að afnám stimp­il­gjalds, sem lagt er á þegar keypt er hús­næði, muni leiða til þess að hús­næð­is­verð muni hækka. Því sé ekki víst að markið frum­varps um afnám stimp­il­gjalda, sem er að auð­velda fólki að eins og frekast er unnt að eign­ast íbúð­ar­hús­næði, einkum við aðstæður á borð við þær sem nú ríkja á hús­næð­is­mark­aði“ muni nást með aðgerð­inni. Til þess að ná því mark­miði væri mark­viss­ara að útvíkka þann afslátt sem nú gildir um stimp­il­gjald vegna fyrstu kaupa, ýmist með því að auka hann enn frekar eða með því að veita vissum félags­hóp­um, sem nú eiga sér­stak­lega erfitt með að kom­ast inn á fast­eigna­mark­að, sér­stakan afslátt.

Þetta kemur fram í umsögn sjóðs­ins um frum­varp um afnám stimp­il­gjalda sem átta þing­menn Sjálf­stæð­is­flokks lögðu fram í des­em­ber. Umsögn­inni var skilað á þriðju­dag. Íbúð­álana­sjóður fagnar hins vegar umræðu um stimp­il­gjöld vegna íbúð­ar­kaupa.

Sam­tök atvinnu­lífs­ins skil­uðu einnig inn ítar­legri umsögn um frum­varpið og leggja til að frum­varpið verði sam­þykkt á þeim for­sendum að í því felist aðgerð sem minnkar skatt­heimtu. Þau benda þó á að það kunni að vera að frum­varpið muni ekki ná mark­miði sínu að auð­velda fólki að afla sér íbúð­ar­hús­næð­is. „Að­gerðir eins og þessar eru til þess fallnar að ýta undir eft­ir­spurn eftir íbúð­ar­hús­næði sem leiðir til verð­hækk­un­ar.“

Tvær aðrar umsagnir bár­ust Alþingi vegna frum­varps­ins, en frestur til að skila inn slíkum rann út á mánu­dag. Þær voru frá Neyt­enda­sam­tök­unum og Hags­muna­sam­tökum heim­il­anna, sem leggja til að frum­varpið verði sam­þykkt.

Flutn­ings­menn telja að stimp­il­gjaldið hækki hús­næð­is­verð

Fyrsti flutn­ings­maður frum­varps­ins er Áslaug Arna Sig­ur­björns­dótt­ir, þing­maður Sjálf­stæð­is­flokks­ins. Auk hennar eru sjö flokks­fé­lagar hennar flutn­ings­menn þess. Í því er lagt til að stimp­il­gjald vegna kaupa ein­stak­linga á íbúð­ar­hús­næði verði afnu­mið, en það er í dag 0,8 pró­sent af heild­ar­fast­eign­ar­mati. Sú und­an­tekn­ing er til staðar að veittur er helm­ings­af­sláttur þegar um fyrstu kaup er að ræða.

Auglýsing
Í grein­ar­gerð sem fylgir frum­varp­inu segir að mark­mið þess sé að auð­velda fólki að afla sér íbúð­ar­hús­næðis og að auka skil­virkni og flæði á mark­aði með íbúð­ar­hús­næði. „Mikil þörf er á að auð­velda fólki eins og frekast er unnt að eign­ast íbúð­ar­hús­næði, einkum við aðstæður á borð við þær sem nú ríkja á hús­næð­is­mark­aði.

Þar segir enn frem­ur: „Sýnt þykir að stimp­il­gjald hafi áhrif til hækk­unar fast­eigna­verðs, dragi úr fram­boði og rýri hlut kaup­enda og selj­enda. Af fram­an­greindu má ætla að afnám stimp­il­gjalds af fast­eigna­við­skiptum muni auð­velda verð­myndun á hús­næð­is­mark­aði með til­heyr­andi aukn­ingu á fram­boði sem hefur verið með minnsta móti und­an­farin ár.“

Hús­næð­is­verð hækkað um rúm­lega 90 pró­sent á sjö árum

Hús­næð­is­verð hefur hækkað mikið á Íslandi á und­an­förnum árum. Frá því í sept­em­ber 2010 og fram í nóv­em­ber 2017 hækk­aði vísi­tala íbúða­verðs á höf­uð­borg­ar­svæð­inu til að mynda um tæp 93 pró­sent. Á árinu 2017 einu saman hækk­aði verðið um 13,4 pró­sent og frá byrjun árs 2016 hefur það hækkað um 30,5 pró­sent.

Und­an­farna mán­uði hefur þó dregið umtals­vert úr hækk­unum og jafn­vægi ríkt. Á milli októ­ber og nóv­em­ber lækk­aði það þeirra að segja lít­il­lega. Það var í fyrsta sinn síðan í apríl 2015 sem að vísi­talan lækk­aði á milli mán­aða.

Helsta ástæða þess að íbúða­verð hefur hækkað mikið á skömmum tíma, og erf­ið­­ara hefur verið fyrir ungt eða tekju­lágt fólk að kaupa eða leigja, er að eft­ir­­spurn er lang­­sam­­lega meiri en fram­­boð. Sam­­kvæmt grein­ingu Íbúða­lána­­sjóðs, sem gerð var fyrir aðgerð­­ar­hóp félags- og jafn­­rétt­is­­mála­ráð­herra og birt var í apr­íl, vant­aði nú þegar 4.600 íbúðir og byggja þyrfti níu þús­und íbúðir til loka árs 2018 til að ná jafn­­vægi milli fram­­boðs og eft­ir­­spurn­­ar.  

Afleið­ingin er meðal ann­ars sú að fjórir af hverjum tíu íbúum höf­uð­borg­ar­svæð­is­ins á þrí­tugs­aldri búa enn, eða á ný, í for­eldra­hús­um.



Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar