Telja að afnám stimpilgjalda muni ekki auðvelda fólki að koma þaki yfir höfuðið

Bæði Íbúðalánasjóður og Samtök atvinnulífsins eru þeirrar skoðunar að afnám stimpilgjalda muni leiða til frekari verðhækkunar á húsnæði. Því muni afnám þess ekki auðvelda fleira fólki að eignast íbúð.

_abh3592_9954417613_o.jpg
Auglýsing

Íbúða­lána­sjóður telur ein­sýnt að afnám stimp­il­gjalds, sem lagt er á þegar keypt er hús­næði, muni leiða til þess að hús­næð­is­verð muni hækka. Því sé ekki víst að mark­mið frum­varps um afnám stimp­il­gjalda, sem er að auð­velda fólki að eins og frekast er unnt að eign­ast íbúð­ar­hús­næði, einkum við aðstæður á borð við þær sem nú ríkja á hús­næð­is­mark­aði“ muni nást með aðgerð­inni. Til þess að ná því mark­miði væri mark­viss­ara að útvíkka þann afslátt sem nú gildir um stimp­il­gjald vegna fyrstu kaupa, ýmist með því að auka hann enn frekar eða með því að veita vissum félags­hóp­um, sem nú eiga sér­stak­lega erfitt með að kom­ast inn á fast­eigna­mark­að, sér­stakan afslátt.

Þetta kemur fram í umsögn sjóðs­ins um frum­varp um afnám stimp­il­gjalda sem átta þing­menn Sjálf­stæð­is­flokks lögðu fram í des­em­ber. Umsögn­inni var skilað á þriðju­dag. Íbúð­álana­sjóður fagnar hins vegar umræðu um stimp­il­gjöld vegna íbúð­ar­kaupa.

Sam­tök atvinnu­lífs­ins skil­uðu einnig inn ítar­legri umsögn um frum­varpið og leggja til að frum­varpið verði sam­þykkt á þeim for­sendum að í því felist aðgerð sem minnkar skatt­heimtu. Þau benda þó á að það kunni að vera að frum­varpið muni ekki ná mark­miði sínu að auð­velda fólki að afla sér íbúð­ar­hús­næð­is. „Að­gerðir eins og þessar eru til þess fallnar að ýta undir eft­ir­spurn eftir íbúð­ar­hús­næði sem leiðir til verð­hækk­un­ar.“

Tvær aðrar umsagnir bár­ust Alþingi vegna frum­varps­ins, en frestur til að skila inn slíkum rann út á mánu­dag. Þær voru frá Neyt­enda­sam­tök­unum og Hags­muna­sam­tökum heim­il­anna, sem leggja til að frum­varpið verði sam­þykkt.

Flutn­ings­menn telja að stimp­il­gjaldið hækki hús­næð­is­verð

Fyrsti flutn­ings­maður frum­varps­ins er Áslaug Arna Sig­ur­björns­dótt­ir, þing­maður Sjálf­stæð­is­flokks­ins. Auk hennar eru sjö flokks­fé­lagar hennar flutn­ings­menn þess. Í því er lagt til að stimp­il­gjald vegna kaupa ein­stak­linga á íbúð­ar­hús­næði verði afnu­mið, en það er í dag 0,8 pró­sent af heild­ar­fast­eign­ar­mati. Sú und­an­tekn­ing er til staðar að veittur er helm­ings­af­sláttur þegar um fyrstu kaup er að ræða.

Auglýsing
Í grein­ar­gerð sem fylgir frum­varp­inu segir að mark­mið þess sé að auð­velda fólki að afla sér íbúð­ar­hús­næðis og að auka skil­virkni og flæði á mark­aði með íbúð­ar­hús­næði. „Mikil þörf er á að auð­velda fólki eins og frekast er unnt að eign­ast íbúð­ar­hús­næði, einkum við aðstæður á borð við þær sem nú ríkja á hús­næð­is­mark­aði.

Þar segir enn frem­ur: „Sýnt þykir að stimp­il­gjald hafi áhrif til hækk­unar fast­eigna­verðs, dragi úr fram­boði og rýri hlut kaup­enda og selj­enda. Af fram­an­greindu má ætla að afnám stimp­il­gjalds af fast­eigna­við­skiptum muni auð­velda verð­myndun á hús­næð­is­mark­aði með til­heyr­andi aukn­ingu á fram­boði sem hefur verið með minnsta móti und­an­farin ár.“

Hús­næð­is­verð hækkað um rúm­lega 90 pró­sent á sjö árum

Hús­næð­is­verð hefur hækkað mikið á Íslandi á und­an­förnum árum. Frá því í sept­em­ber 2010 og fram í nóv­em­ber 2017 hækk­aði vísi­tala íbúða­verðs á höf­uð­borg­ar­svæð­inu til að mynda um tæp 93 pró­sent. Á árinu 2017 einu saman hækk­aði verðið um 13,4 pró­sent og frá byrjun árs 2016 hefur það hækkað um 30,5 pró­sent.

Und­an­farna mán­uði hefur þó dregið umtals­vert úr hækk­unum og jafn­vægi ríkt. Á milli októ­ber og nóv­em­ber lækk­aði það þeirra að segja lít­il­lega. Það var í fyrsta sinn síðan í apríl 2015 sem að vísi­talan lækk­aði á milli mán­aða.

Helsta ástæða þess að íbúða­verð hefur hækkað mikið á skömmum tíma, og erf­ið­­ara hefur verið fyrir ungt eða tekju­lágt fólk að kaupa eða leigja, er að eft­ir­­spurn er lang­­sam­­lega meiri en fram­­boð. Sam­­kvæmt grein­ingu Íbúða­lána­­sjóðs, sem gerð var fyrir aðgerð­­ar­hóp félags- og jafn­­rétt­is­­mála­ráð­herra og birt var í apr­íl, vant­aði nú þegar 4.600 íbúðir og byggja þyrfti níu þús­und íbúðir til loka árs 2018 til að ná jafn­­vægi milli fram­­boðs og eft­ir­­spurn­­ar.  

Afleið­ingin er meðal ann­ars sú að fjórir af hverjum tíu íbúum höf­uð­borg­ar­svæð­is­ins á þrí­tugs­aldri búa enn, eða á ný, í for­eldra­hús­um.



Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Börkur Smári Kristinsson
Hvað skiptir þig máli?
Kjarninn 16. nóvember 2019
Jóhanna Sigurðardóttir, fyrrverandi forsætisráðherra.
Segir VG standa frammi fyrir prófraun í kjölfar Samherjamálsins
Fyrrverandi forsætisráðherra segir að grannt verði fylgst með viðbrögðum Katrínar Jakobsdóttur og VG í tengslum við Samherjamálið. Hún segir að setja verði á fót sérstaka rannsóknarnefnd sem fari ofan í saumana á málinu.
Kjarninn 16. nóvember 2019
Bára Halldórsdóttir
Klausturgate – ári síðar
Bára Halldórsdóttir hefur skipulagt málþing með það að markmiði að gefa þolendum „Klausturgate“ rödd og rými til að tjá sig og til þess að ræða Klausturmálið og eftirmál þess fyrir samfélagið.
Kjarninn 16. nóvember 2019
Ragnar Þór Ingólfsson er formaður VR.
Vill að verkalýðshreyfingin bjóði fram stjórnmálaafl gegn spillingu
Formaður VR kallar eftir þverpólitísku framboði, sem verkalýðshreyfingin stendur að. „Tökum málin í eigin hendur og stigum fram sem sameinað umbótaafl gegn spillingunni,“ segir hann í pistli.
Kjarninn 16. nóvember 2019
Jón Baldvin Hannibalsson
Ætlar enginn (virkilega) að gera neitt í þessu?
Kjarninn 16. nóvember 2019
Fólk geti sett sig í spor annarra
Gylfi Zoega segir að hluti af því að hagkerfið geti virkað eins og það eigi að gera, sé að fólk og fjölmiðlar veiti valdhöfum aðhald.
Kjarninn 16. nóvember 2019
Þórður Snær Júlíusson
Uppskrift að því að drepa umræðuna með börnum
Kjarninn 16. nóvember 2019
Rannsókn Alþingis á fjárfestingarleiðinni gæti náð yfir Samherja
Samherji flutti rúmlega tvo milljarða króna í gegnum fjárfestingarleið Seðlabanka Íslands. Þeir peningar komu frá félagi samstæðunnar á Kýpur, sem tók við hagnaði af starfsemi Samherja í Namibíu.
Kjarninn 16. nóvember 2019
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar