Helstu tillögur - Skilvirkt eftirlit, áhættumat og varnarlínur á réttum stöðum

Í skýrslu um bankastarfsemi og tillögur til úrbóta á fjármálamarkaði er fjallað ítarleg um ýmsa þætti í regluverki fjármálamarkaða.

peningar
Auglýsing

Í skýrslu starfs­hóps­ins um end­ur­skoðun á banka­kerf­inu er fjallað ítar­lega um hinar ýmsu leiðir sem farnar hafa verið á alþjóða­vett­vangi, við end­ur­skoðun á reglu­verki fjár­mála­mark­aða eftir hremm­ing­arnar á fjár­mála­mörk­uðum 2007 til 2009. 

Í lok yfir­grips­mik­illar skýrslu hóps­ins er farið yfir til­lögur hans og ábend­ingar um það sem þarf að huga sér­stak­lega að. 

Í hópnum áttu sæti Guð­jón Rún­­­ar­s­­son, for­­mað­­ur, Sig­­urður B. Stef­áns­­son, Sig­rún Ragna Ólafs­dótt­ir, Frosti Sig­­ur­jóns­­son, og Hjör­­dís Dröfn Vil­hjálms­dótt­­ir.

Auglýsing

Helstu til­lögur og ábend­ingar hóps­ins fara hér að neð­an, eins og þær koma fyrir í skýrsl­unni.

Varn­ar­lína um áhættu­meiri starf­semi 



Nefndin leggur til að ef ein­hver af kerf­is­lega mik­il­vægu bönk­unum hefur í hyggju að auka þá fjár­fest­ing­ar­banka­starf­semi sem felst í beinni og óbeinni stöðu­töku umfram sem nemur 10-15% eig­in­fjár­bind­ingu af eig­in­fjár­grunni, sé þeim banka frjálst að gera það enda verði stofnað sér­stakt félag um fjár­fest­ing­ar­banka­starf­sem­ina. Félögin geta verið hluti af sömu sam­stæðu, en þau verði með óháða stjórn, stjórn­endur og fjár­hag. Slík breyt­ing á lögum um fjár­mála­fyr­ir­tæki verði í anda þeirra laga­breyt­inga sem gerðar hafa verið í Bret­landi á grunni Vickers-­skýrsl­unnar frá 2011. 



Til vara leggur nefndin til að lög­gjaf­inn veiti Fjár­mála­eft­ir­lit­inu skýra heim­ild og skyldu til að grípa til aðgerða ef eft­ir­litið telur að fjár­fest­ing­ar­banka­starf­semi til­tek­ins banka sé orðin það viða­mikil að hún skapi áhættu fyrir við­skipta­bank­ann. Í þeim efnum skal haft í huga að eft­ir­litið hefur í dag heim­ildir til að grípa inn í rekstur banka, en þær eru mjög almennar og því hætta á að hart yrði deilt um lög­mæti slíkrar ákvörð­unar og inn­grip gætu dreg­ist um of. Þá kallar nefndin eftir því að eft­ir­lits­að­ilar skil­greini þá hluta af starf­semi við­skipta­bank­anna sem verður ávallt að vera uppi til að þjóna almenn­ingi og rekstri fyr­ir­tækja í land­inu. Mik­il­vægt er að eng­inn vafi leiki á því hvaða starfs­þættir það eru. 



Aðrar ábend­ingar



Standa vörð um eig­in­fjár­kröfur



Nefndin leggur áherslu á að staðið verði vörð um nauð­syn­legar eig­in­fjár­kröf­ur, ekki síst á kerf­is­lega mik­il­væga banka. Fjár­mála­eft­ir­litið þarf að stand­ast þrýst­ing til veru­legrar lækk­unar á þeim kröf­um, sem lík­legt er að fari vax­andi á kom­andi árum. Það er rauður þráður í skrifum fræði­manna um fjár­málakreppur að sterkt eigið fé verði ávallt einn mik­il­væg­asti örygg­is­ventill­inn til að vega á móti áhættu í banka­starf­semi og draga úr líkum á falli banka. Sam­hliða er mik­il­vægt að inn­leiða sem fyrst nýjar reglur um við­bún­að­ar- og skila­með­ferð til að tryggja skil­virka úrlausn mála og lág­marka kostnað ef banki lendir í vanda.



Hem­ill á öran útlána­vöxt



Nefndin telur ástæðu til að skoða að Fjár­mála­eft­ir­litið taki upp sam­bæri­leg við­mið í árlegu könn­un­arog mats­ferli sínu til að slá á öran útlána­vöxt og tíðkast í Nor­egi. Við slíka útfærslu yrði horft sam­spils við þau úrræði sem eft­ir­lits­að­ilar hafa þegar í dag í þeim efn­um.



Áhættu­vilji skiptir máli



Nefndin leggur áherslu á að eft­ir­lits­að­ilar hafi vak­andi auga með þróun áhættu­vilja stjórn­enda og lyk­il­starfs­manna í fjár­mála­geir­an­um. Einn þáttur í að vekja starfs­menn reglu­lega til umhugs­unar um þau mál væri árleg við­laga­æf­ing sem Fjár­mála­eft­ir­litið og Seðla­bank­inn stæðu að sam­eig­in­lega. Á slíkri æfingu væru ekki ein­ungis æfð við­brögð við vá, heldur einnig rifjuð upp fjár­mála­á­föll for­tíð­ar, orsök þeirra og afleið­ing­ar. Jafn­framt telur nefndin að mætti útfæra slíkt í end­ur­menntun af hálfu bank­anna sjálfra, mögu­lega gegnum sam­eig­in­legan vett­vang sinn. 



Öfl­ugt eft­ir­lit



Nefndin fagnar þróun í átt að áhættu­mið­uðu eft­ir­liti og leggur áherslu á að staðið verði vörð um öfl­ugt og skil­virkt Fjár­mála­eft­ir­lit á Íslandi. Mik­il­vægt er að eft­ir­litið sinni jafnt hlut­verki sínu sem leið­bein­andi og lög­regla á fjár­mála­mark­aði. Þá er mik­il­vægt að tíðni eft­ir­lits sé með þeim hætti að unnt sé að greina þróun á áhættu­töku í banka­kerf­inu yfir skemmri tíma­bil. Þá veltir nefndin upp hvort ástæða geti verið til að styrkja neyt­enda­mál á fjár­mála­mark­aði með því að skilja þau frá Fjár­mála­eft­ir­lit­inu.



Gagn­sæi



Nefndin fagnar auk­inni upp­lýs­inga­gjöf á fjár­mála­mark­aði, en telur að gera megi enn bet­ur, ekki síst af hálfu þeirra sem sinna eft­ir­liti með mark­aðn­um, til að auka gagn­sæi. Nefndin leggur til að eft­ir­lits­að­ilar mat­reiði lykil­upp­lýs­ingar um fjár­mála­kerfið og birti þær 3-4 sinnum á ári. Ekki verði látið nægja að birta nýút­komnar skýrslur í heild sinni, heldur séu dregin fram helstu atriði sem eft­ir­lits­að­ilar vilja leggja áherslu á hverju sinni og sett fram á formi sem er auð­skilið bæði fyrir fjöl­miðla­menn og almenn­ing. Æski­legt er að eft­ir­lits­að­ilar eigi í góðu sam­starfi við fjöl­miðla um reglu­lega birt­ingu slíkra upp­lýs­inga, í þeim til­gangi að auka aðhald í kerf­inu í heild. Þá leggur nefndin til að gagn­sæi verði aukið varð­andi skuld­setn­ingu við­skipta­manna.



Fyr­ir­byggja hags­muna­á­rekstra



Nefndin beinir því til stjórn­valda að skoða nánar leiðir til að fyr­ir­byggja hags­muna­á­rekstra, m.a. í þeim til­gangi að arms­lengd­ar­sjón­ar­mið séu ávallt við­höfð í við­skiptum milli starfs­sviða. Þá getur verið ástæða til að skoða sér­stak­lega rekstur á sjóða­stýr­ing­ar­fyr­ir­tækjum innan veggja fjár­mála­fyr­ir­tækja með það að mark­miði að skerpa á óhæði slíkra félaga.



Fjár­tækni



Nefndin fagnar auk­inni umræðu á íslenskum fjár­mála­mark­aði um fjár­tækni (e. fin-tech). Til að und­ir­búa sig undir slíka sam­keppni geta bankar tekið frum­kvæði í að inn­leiða nýja tækni, eins og merkja má nú þeg­ar. Þá er mik­il­vægt að reglu­verkið skapi eðli­legt svig­rúm fyrir nýja aðila á því sviði, án þess að missa sjónar á fjár­mála­stöð­ug­leik­an­um.



Tak­mörkun hátíðni­við­skipta



Nefndin telur ástæðu til að setja í íslensk lög ákvæði um tak­mörkun hátíðni­við­skipta hér á landi.



Fjár­mála­mark­aður og sam­keppn­is­lög



Nefndin leggur til að í næstu heild­ar­end­ur­skoðun á lögum um fjár­mála­fyr­ir­tæki verði hugað sér­stak­lega að sam­spili þeirra við sam­keppn­is­lög, með það að mark­miði að stuðla að virkri sam­keppni og auka sam­keppn­is­hæfni fjár­mála­mark­að­ar­ins

Meiri hækkun stýrivaxta kom til greina
Fundargerð peningastefnunefndar Seðlabanka Íslands frá því fyrr í mánuðinum hefur verið birt.
Kjarninn 21. nóvember 2018
Aðförin
Aðförin
Aðförin – Mannlíf milli húsa
Kjarninn 21. nóvember 2018
Sverrir Mar Albertsson
Aþþíbara
Kjarninn 21. nóvember 2018
Pottersen
Pottersen
Pottersen – 4. þáttur: Fljúgandi sjálfrennireið og sjálfskaðandi húsálfur
Kjarninn 21. nóvember 2018
Dómar í markaðsmisnotkunarmálum hafa dregið línu í sandinn
Forstjóri Kauphallarinnar segir að það sé aldrei hægt að tryggja að einhver fari ekki yfir á rauðu ljósi þótt það sé bannað. Fjárfestingaumhverfið hér sé þó mun tryggara og með öðrum hætti en fyrir áratug síðan.
Kjarninn 21. nóvember 2018
Eiríkur Jónsson er annar þeirra sem stefndi ríkinu vegna ólögmætra athafna Sigríðar Á. Andersen.
Ríkið áfrýjar dómi vegna skipunar dómara
Íslenska ríkið hefur áfrýjað dómum Héraðsdóms Reykjavíkur sem dæmdi ríkið bótaskylt í málum þeirra Jóns Höskuldssonar og Eiríks Jónssonar.
Kjarninn 21. nóvember 2018
Blýanturinn á útleið í prófum – Tölvur taka við
Innan nokkurra ára munu blýanturinn og penninn heyra sögunni til innan Háskóla Íslands með tilkomu rafræns prófakerfis.
Kjarninn 21. nóvember 2018
Kim Jong-yang nýkjörinn forseti Interpol.
Óvæntur sigur í forsetakjöri Interpol
Fulltrúi Rússa var talinn líklegastur til þess að verða kjörinn forseti alþjóðalögreglunnar Interpol en hann tapaði óvænt fyrir Suður-kóreumanninum Kim Jong-yang. Kosið var um nýjan forseti eftir að sitjandi forseta Interpol hvarf í október.
Kjarninn 21. nóvember 2018
Meira eftir höfundinnMagnús Halldórsson
Meira úr sama flokkiInnlent