Helstu tillögur - Skilvirkt eftirlit, áhættumat og varnarlínur á réttum stöðum

Í skýrslu um bankastarfsemi og tillögur til úrbóta á fjármálamarkaði er fjallað ítarleg um ýmsa þætti í regluverki fjármálamarkaða.

peningar
Auglýsing

Í skýrslu starfs­hóps­ins um end­ur­skoðun á banka­kerf­inu er fjallað ítar­lega um hinar ýmsu leiðir sem farnar hafa verið á alþjóða­vett­vangi, við end­ur­skoðun á reglu­verki fjár­mála­mark­aða eftir hremm­ing­arnar á fjár­mála­mörk­uðum 2007 til 2009. 

Í lok yfir­grips­mik­illar skýrslu hóps­ins er farið yfir til­lögur hans og ábend­ingar um það sem þarf að huga sér­stak­lega að. 

Í hópnum áttu sæti Guð­jón Rún­­­ar­s­­son, for­­mað­­ur, Sig­­urður B. Stef­áns­­son, Sig­rún Ragna Ólafs­dótt­ir, Frosti Sig­­ur­jóns­­son, og Hjör­­dís Dröfn Vil­hjálms­dótt­­ir.

Auglýsing

Helstu til­lögur og ábend­ingar hóps­ins fara hér að neð­an, eins og þær koma fyrir í skýrsl­unni.

Varn­ar­lína um áhættu­meiri starf­semi 



Nefndin leggur til að ef ein­hver af kerf­is­lega mik­il­vægu bönk­unum hefur í hyggju að auka þá fjár­fest­ing­ar­banka­starf­semi sem felst í beinni og óbeinni stöðu­töku umfram sem nemur 10-15% eig­in­fjár­bind­ingu af eig­in­fjár­grunni, sé þeim banka frjálst að gera það enda verði stofnað sér­stakt félag um fjár­fest­ing­ar­banka­starf­sem­ina. Félögin geta verið hluti af sömu sam­stæðu, en þau verði með óháða stjórn, stjórn­endur og fjár­hag. Slík breyt­ing á lögum um fjár­mála­fyr­ir­tæki verði í anda þeirra laga­breyt­inga sem gerðar hafa verið í Bret­landi á grunni Vickers-­skýrsl­unnar frá 2011. 



Til vara leggur nefndin til að lög­gjaf­inn veiti Fjár­mála­eft­ir­lit­inu skýra heim­ild og skyldu til að grípa til aðgerða ef eft­ir­litið telur að fjár­fest­ing­ar­banka­starf­semi til­tek­ins banka sé orðin það viða­mikil að hún skapi áhættu fyrir við­skipta­bank­ann. Í þeim efnum skal haft í huga að eft­ir­litið hefur í dag heim­ildir til að grípa inn í rekstur banka, en þær eru mjög almennar og því hætta á að hart yrði deilt um lög­mæti slíkrar ákvörð­unar og inn­grip gætu dreg­ist um of. Þá kallar nefndin eftir því að eft­ir­lits­að­ilar skil­greini þá hluta af starf­semi við­skipta­bank­anna sem verður ávallt að vera uppi til að þjóna almenn­ingi og rekstri fyr­ir­tækja í land­inu. Mik­il­vægt er að eng­inn vafi leiki á því hvaða starfs­þættir það eru. 



Aðrar ábend­ingar



Standa vörð um eig­in­fjár­kröfur



Nefndin leggur áherslu á að staðið verði vörð um nauð­syn­legar eig­in­fjár­kröf­ur, ekki síst á kerf­is­lega mik­il­væga banka. Fjár­mála­eft­ir­litið þarf að stand­ast þrýst­ing til veru­legrar lækk­unar á þeim kröf­um, sem lík­legt er að fari vax­andi á kom­andi árum. Það er rauður þráður í skrifum fræði­manna um fjár­málakreppur að sterkt eigið fé verði ávallt einn mik­il­væg­asti örygg­is­ventill­inn til að vega á móti áhættu í banka­starf­semi og draga úr líkum á falli banka. Sam­hliða er mik­il­vægt að inn­leiða sem fyrst nýjar reglur um við­bún­að­ar- og skila­með­ferð til að tryggja skil­virka úrlausn mála og lág­marka kostnað ef banki lendir í vanda.



Hem­ill á öran útlána­vöxt



Nefndin telur ástæðu til að skoða að Fjár­mála­eft­ir­litið taki upp sam­bæri­leg við­mið í árlegu könn­un­arog mats­ferli sínu til að slá á öran útlána­vöxt og tíðkast í Nor­egi. Við slíka útfærslu yrði horft sam­spils við þau úrræði sem eft­ir­lits­að­ilar hafa þegar í dag í þeim efn­um.



Áhættu­vilji skiptir máli



Nefndin leggur áherslu á að eft­ir­lits­að­ilar hafi vak­andi auga með þróun áhættu­vilja stjórn­enda og lyk­il­starfs­manna í fjár­mála­geir­an­um. Einn þáttur í að vekja starfs­menn reglu­lega til umhugs­unar um þau mál væri árleg við­laga­æf­ing sem Fjár­mála­eft­ir­litið og Seðla­bank­inn stæðu að sam­eig­in­lega. Á slíkri æfingu væru ekki ein­ungis æfð við­brögð við vá, heldur einnig rifjuð upp fjár­mála­á­föll for­tíð­ar, orsök þeirra og afleið­ing­ar. Jafn­framt telur nefndin að mætti útfæra slíkt í end­ur­menntun af hálfu bank­anna sjálfra, mögu­lega gegnum sam­eig­in­legan vett­vang sinn. 



Öfl­ugt eft­ir­lit



Nefndin fagnar þróun í átt að áhættu­mið­uðu eft­ir­liti og leggur áherslu á að staðið verði vörð um öfl­ugt og skil­virkt Fjár­mála­eft­ir­lit á Íslandi. Mik­il­vægt er að eft­ir­litið sinni jafnt hlut­verki sínu sem leið­bein­andi og lög­regla á fjár­mála­mark­aði. Þá er mik­il­vægt að tíðni eft­ir­lits sé með þeim hætti að unnt sé að greina þróun á áhættu­töku í banka­kerf­inu yfir skemmri tíma­bil. Þá veltir nefndin upp hvort ástæða geti verið til að styrkja neyt­enda­mál á fjár­mála­mark­aði með því að skilja þau frá Fjár­mála­eft­ir­lit­inu.



Gagn­sæi



Nefndin fagnar auk­inni upp­lýs­inga­gjöf á fjár­mála­mark­aði, en telur að gera megi enn bet­ur, ekki síst af hálfu þeirra sem sinna eft­ir­liti með mark­aðn­um, til að auka gagn­sæi. Nefndin leggur til að eft­ir­lits­að­ilar mat­reiði lykil­upp­lýs­ingar um fjár­mála­kerfið og birti þær 3-4 sinnum á ári. Ekki verði látið nægja að birta nýút­komnar skýrslur í heild sinni, heldur séu dregin fram helstu atriði sem eft­ir­lits­að­ilar vilja leggja áherslu á hverju sinni og sett fram á formi sem er auð­skilið bæði fyrir fjöl­miðla­menn og almenn­ing. Æski­legt er að eft­ir­lits­að­ilar eigi í góðu sam­starfi við fjöl­miðla um reglu­lega birt­ingu slíkra upp­lýs­inga, í þeim til­gangi að auka aðhald í kerf­inu í heild. Þá leggur nefndin til að gagn­sæi verði aukið varð­andi skuld­setn­ingu við­skipta­manna.



Fyr­ir­byggja hags­muna­á­rekstra



Nefndin beinir því til stjórn­valda að skoða nánar leiðir til að fyr­ir­byggja hags­muna­á­rekstra, m.a. í þeim til­gangi að arms­lengd­ar­sjón­ar­mið séu ávallt við­höfð í við­skiptum milli starfs­sviða. Þá getur verið ástæða til að skoða sér­stak­lega rekstur á sjóða­stýr­ing­ar­fyr­ir­tækjum innan veggja fjár­mála­fyr­ir­tækja með það að mark­miði að skerpa á óhæði slíkra félaga.



Fjár­tækni



Nefndin fagnar auk­inni umræðu á íslenskum fjár­mála­mark­aði um fjár­tækni (e. fin-tech). Til að und­ir­búa sig undir slíka sam­keppni geta bankar tekið frum­kvæði í að inn­leiða nýja tækni, eins og merkja má nú þeg­ar. Þá er mik­il­vægt að reglu­verkið skapi eðli­legt svig­rúm fyrir nýja aðila á því sviði, án þess að missa sjónar á fjár­mála­stöð­ug­leik­an­um.



Tak­mörkun hátíðni­við­skipta



Nefndin telur ástæðu til að setja í íslensk lög ákvæði um tak­mörkun hátíðni­við­skipta hér á landi.



Fjár­mála­mark­aður og sam­keppn­is­lög



Nefndin leggur til að í næstu heild­ar­end­ur­skoðun á lögum um fjár­mála­fyr­ir­tæki verði hugað sér­stak­lega að sam­spili þeirra við sam­keppn­is­lög, með það að mark­miði að stuðla að virkri sam­keppni og auka sam­keppn­is­hæfni fjár­mála­mark­að­ar­ins

Öryggisráðið samþykkir 30 daga vopnahlé í Sýrlandi
Neyðarástand er víða í Sýrlandi eftir blóðuga borgarastyrjöld árum saman.
24. febrúar 2018
Líf, Elín og Þorsteinn leiða lista VG í Reykjavík.
Líf, Elín og Þorsteinn leiða hjá VG í Reykjavík
Forvali Vinstri grænna lauk í dag. Þau Líf Magneudóttir, Elín Oddný Sigurðardóttir og Þorsteinn V. Einarsson skipa þrjú efstu sætin. Kosið var um fimm efstu sæti á lista og greiddu tæplega 500 atkvæði í valinu.
24. febrúar 2018
Ólafur Helgi Jóhansson
Lestur, læsi og lesskilningur – grundvallaratriði náms
24. febrúar 2018
Klikkið
Klikkið
Klikkið – Varðandi stöðu Hugarafls og Geðheilsu Eftirfylgdar
24. febrúar 2018
„Þetta eru allt íslensk börn“
Lilja Dögg Alfreðsdóttir, mennta- og menningarmálaráðherra, segir það markmið sitt að börn af erlendum uppruna sem búa á Íslandi hafi sömu tækifæri í íslensku skólakerfi og önnur börn.
24. febrúar 2018
Þórður Snær Júlíusson
Höfum við ekki tíma til að sinna námi barnanna okkar?
24. febrúar 2018
Stóru málin
Stóru málin
Stóru málin – Reykvísk stjórnsýsla er eins og pítsa sem maður fær aldrei
24. febrúar 2018
Þórdís býður sig fram í varaformann Sjálfstæðisflokksins
Þórdís Kolbrún Reykfjörð Gylfadóttir, ferðamála-, iðnaðar- og nýsköpunarráðherra, býður sig fram til embættis varaformanns Sjálfstæðisflokksins. Landsfundur Sjálfstæðisflokksins fer fram 16. - 18. mars þar sem kosið verður um forystu flokksins.
24. febrúar 2018
Meira eftir höfundinnMagnús Halldórsson
Meira úr sama flokkiInnlent