Gjaldfrjáls aðgangur að gögnum eins og „ókeypis aðgangur að söfnum landsins“

Ríkisskattstjóri telur að lagabreyting sem myndi veitir almenningi gjaldfrjálsan aðgang að gögnum fyrirtækjaskrár kippi fótunum undan rekstri hennar. Creditinfo finnst óþarfi að hætta rukkun fyrir gögnin.

ríkisskattstjóri
Auglýsing

Tekjur Rík­is­skatt­stjóra af hluta­fé­laga­skrá og árs­reikn­inga­skrá voru 133,7 millj­ónir króna í fyrra. Verði frum­varp Björns Leví Gunn­ars­sonar, þing­manns Pírata, um að upp­lýs­ingar úr hluta­fé­laga­skrá og árs­reikn­inga­skrá verði aðgengi­legar almenn­ingi án þess að gjald verði tekið fyrir muni því tekjur stofn­un­ar­innar skerð­ast „veru­lega“. Þetta kemur fram í umsögn sem emb­ætti rík­is­skatt­stjóra hefur skilað inn vegna frum­varps­ins.

Þar segir enn fremur að gera megi ráð fyrir því að margir þeirra aðila sem fram til þessa hafi greitt fyrir upp­lýs­ingar úr skránum mun sækja þær upp­lýs­ingar gjald­frjálst verði frum­varpið að lög­um. „Sam­kvæmt fram­an­greindu er því ljóst að fót­unum er veru­lega kippt undan fjár­mögnun á rekstri fyr­ir­tækja­skrár verði inn­heimta þjón­ustu­gjalda að öllu leyti felld nið­ur. Mun rík­is­skatt­stjóri því verða af miklum rekstr­ar­tekjum sem bæta þarf emb­ætt­inu með aukn­ingu á beinu rekstr­ar­fram­lagi. Þeirri breyt­ingu á rekstr­ar­grund­velli fyr­ir­tækja­skrár rík­is­skatt­stjóra, sem fyr­ir­huguð er, má líkja við það að ákveð­inn yrði ókeypis aðgangur að söfnum lands­ins.“

Rík­is­skatt­stjóri segir að ef fyr­ir­hug­aðar laga­breyt­ingar fram að ganga þá væri æski­legt að veitt yrði heim­ild til að setja reglu­gerð um afmörkun þeirra upp­lýs­inga sem veita ætti gjald­frjálst aðgengi að og fram­kvæmd hins raf­ræna aðgeng­is. „Hvort heldur átt er við ein­stakar upp­flett­ingar almenn­ings eða aðgang fyr­ir­tækja að gagna­grunnum eða afritun ein­stakra skráa vegna úrvinnslu upp­lýs­inga.“

Auglýsing

Credit­info telur gjald­töku ekki tak­marka aðgengi almenn­ings

Í umsögn rík­is­skatt­stjóra kemur fram að 106 millj­ónir króna af þeim 133,7 millj­ónum króna sem stofn­unin hafði í tekjur af því að selja upp­lýs­ingar úr hluta­fé­laga- og árs­reikn­inga­skrá hafi komið frá miðl­ur­um. Þ.e. fyr­ir­tækjum sem kaupa upp­lýs­ing­arnar og end­ur­selja þær til við­skipta­vina.

Stærsta fyr­ir­tækið á þeim mark­aði er Credit­info. Það skil­aði einnig inn umsögn um frum­varp­ið. Þar segir m.a. að upp­lýs­ing­arnar séu fyrst og fremst nýttar af atvinnu­líf­inu. „Kaup­endur upp­lýs­ing­anna eru að lang­mestu leyti fjár­mála­fyr­ir­tæki, lög­menn, end­ur­skoð­endur og aðrir þátt­tak­endur í við­skipta­líf­inu. Fram­an­greindir aðilar hafa hags­muni af því að afla upp­lýs­ing­anna í tengslum við ákvarð­ana­tökur og ekki óeðli­legt að þeir sem nota upp­lýs­ing­arnar greiði fyrir slíkar upp­lýs­ingar með gjöldum sem lögð eru á skv. heim­ild í lög­um, í stað þess að almannafé verði nýtt til að standa straum af kostn­aði við rekstur skránna.“

Ekki verði séð að það tak­marki aðgang almenn­ings að upp­lýs­ingum úr fram­an­greindum skrám að greitt sé sann­gjarnt gjald fyrir öflun þeirra að mati Credit­info, enda sé vænt­an­lega í flestum til­fellum um að ræða öflun á ein­staka upp­lýs­ingum fremur en að þörf sé á öflun viða­mik­illa skráa. „Það ætti þó helst við í til­felli fræði­manna en skoða mætti afhend­ingu gagna til slíkra aðila sér­stak­lega, sem þá til­greindu í hvaða til­gangi þörf væri á viða­miklum skrám, hvernig þær yrðu nýttar og hvernig með­ferð per­sónu­upp­lýs­inga yrði tryggð. Magn­af­sláttur í gjald­skrá væri hugs­an­legur í slíkum til­fell­u­m.“

Ein önnur umsögn hefur borist um málið utan þeirra sem rík­is­skatt­stjóri og Credit­info skil­uðu inn. Hún kom frá Alþýðu­sam­bandi Íslands (ASÍ). Þar segir að sam­bandið telji „mik­il­vægt að ein­stak­lingar og fyr­ir­tæki hafi hindr­un­ar­lausan aðgang að þeim upp­lýs­ingum sem þessar skrár hafa að geyma og tekur undir þau sjón­ar­mið sem að baki frum­varp­inu liggja.“

Laga­breyt­ing skil­aði ekki til­ætl­unum árangri

Í fyrra var sam­þykkt frum­varp sem sem varð­aði auk­inn aðgang að fyr­ir­tækja­skrá. Í því fólst að almenn­ingur fékk aðganga að fyr­ir­tækja­skrá án gjald­töku. Sú laga­breyt­ing fól þó ekki í sér að aðgengi að gögnum þeirrar skrár, sem er að finna í hluta­fé­laga- og árs­reikn­inga­skrá, yrði án gjald­töku. Því skipti laga­breyt­ingin litlu máli fyrir þá sem þurfa að sækja slíkar upp­lýs­ingar starfs síns vegna.

Auk þeirra hópa sem Credit­info nefndi í sinni umsögn eru þeir sem sækja slíkar upp­lýs­ingar meðal ann­ars fjöl­miðl­ar, en í upp­lýs­ingum hluta­fé­laga- og árs­reikn­inga­skrár er að finna allar helstu upp­lýs­ingar um rekstur og eign­ar­hald fyr­ir­tækja lands­ins auk upp­lýs­inga um allar breyt­ingar sem verða t.d. í fjár­mögnun þeirra og stjórn­ar­skip­an.



Horft til þess að nýta skráðan markað til að selja hluti í ríkisbönkunum
Í Hvítbók stjórnvalda um framtíðarsýn fyrir fjármálakerfið kemur fram að vantraust á fjármálakerfinu sé enn „djúpstætt“. Langan tíma muni taka að ná upp trausti á því á nýjan leik.
Kjarninn 10. desember 2018
Bjarni Benediktsson, fjármálaráðherra.
Hvítbók um framtíðarsýn fyrir fjármálakerfið lítur dagsins ljós
Gott regluverk og öflugt eftirlit, hagkvæmni í bankarekstri og traust eignarhald fjármálafyrirtækja eru þær þrjár meginstoðir sem framtíðarsýn íslensks fjármálakerfis þarf að mótast af.
Kjarninn 10. desember 2018
Sara Dögg Svanhildardóttir
Dýrt húsnæði og há gjöld ýta undir einsleitni
Kjarninn 10. desember 2018
Þögul mótmæli við síðustu þingsetningu
Meirihluti Íslendinga telur það mikilvægt að fá nýja stjórnarskrá
Meirihluti landsmanna segir það mikilvægt að Íslendingar fái nýja stjórnarskrá á yfirstandandi kjörtímabili, samkvæmt nýrri könnun MMR. Konur reyndust líklegri til að segja endurnýjun stjórnarskrár mikilvæga.
Kjarninn 10. desember 2018
Sigþrúður Guðmundsdóttir, Ásmundur Einar Daðason og Ellen Calmon
Efla fræðslu um þjónustu og lagaleg úrræði í þágu kvenna af erlendum uppruna
Konur af erlendum uppruna eru margar hverjar í bagalegri stöðu til að komast úr erfiðum heimilisaðstæðum. Þær kunna margar hverjar ekki tungumálið, þekkja ekki réttindi sín og eru upp á kvalara sína komnar.
Kjarninn 10. desember 2018
Nichole Leigh Mosty
Eitt mikilvægasta skjal tuttugustu aldarinnar og undirstaða frelsis, réttlætis og friðar í heiminum
Leslistinn 10. desember 2018
Uber á leiðinni á hlutabréfamarkað
Bandaríska skutlfyrirtækið Uber stefnir á að skrá félagið á hlutabréfamarkað á næsta ári. Talið er að Uber gæti reynst allt að 120 milljarða dala virði í frumútboðinu. Lyft, helsti samkeppnisaðili Uber, stefnir einnig á skráningu á hlutabréfamarkað.
Kjarninn 10. desember 2018
Hefur hugsað hvort hún sé „kannski bara í ruglinu?“
Sólveig Anna Jónsdóttir, formaður Eflingar, segir að ekki sé hægt að bíða lengur eftir alvöru lífskjarabótum fyrir lægstu stéttir landsins. Þær þurfi að keyra í gegn í komandi kjarasamningum.
Kjarninn 10. desember 2018
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar