Það helsta hingað til: United Silicon verður gjaldþrota og grunur um glæpi

Kjarninn tók saman helstu fréttamál íslensks samfélags á fyrsta fjórðungi ársins 2018. Þar á meðal er gjaldþrot United Silicon og kærur þeirra sem settu fjármuni í félagið til yfirvalda vegna gruns um stórfelld lögbrot helstu stjórnenda.

Magnús.jpg
Auglýsing

Hvað?

United Sil­icon, félag utan um rekstur kís­il­málm­verk­smiðju, var sett í gjald­­þrot 22. jan­úar síð­­ast­lið­inn. Félagið hafði þá verið í greiðslu­­stöðvun frá því í ágúst 2017.

Um miðjan febr­úar náð­ist sam­komu­lag milli skipta­­stjóra þrota­­bús United Sil­icon og Arion banka um að bank­inn fái að ganga að sínum veðum og taka yfir allar helstu eignir félags­­ins.

Hlut­hafar og kröf­u­hafar félags­­­­ins hafa þurft að afskrifa stórar upp­­­­hæðir vegna United Sil­icon það sem af er þessu ári. Arion banki hefur til að mynda þegar afskrifað 4,8 millj­­­­­arða króna vegna verk­efn­is­ins. Bank­inn tók yfir hlutafé í United Sil­icon og bók­­færir virði eign­anna á 5,4 millj­­arða króna. Auk þess eru útistand­andi lánslof­orð  og ábyrgðir upp á um 900 millj­­ónir króna.

Auglýsing

Arion banki ábyrgð­ist rekstur United Sil­icon frá því að félagið var sett í greiðslu­­stöðvun og fram að gjald­­þroti og borg­aði um 200 millj­­­­­ónir króna á mán­uði vegna rekstur þess á því tíma­bili.

En fleiri hafa tapað stórum fjár­­hæð­­um. Frjálsi líf­eyr­is­­­­­sjóð­­­­­ur­inn, sem fjár­­­­­­­­­festi 1.178 millj­­­­­ónum króna í United Sil­icon, hefur fært niður virði þeirra hluta­bréfa og skulda­bréfa sem sjóð­­­­­ur­inn á í félag­inu um 90 pró­­­­­sent. Um var­úð­­­­­ar­n­ið­­­­­ur­­­­­færslu er að ræða, og nemur hún rúmum millj­­­­­arði króna. Sömu sögu er að segja af Eft­ir­­­­­launa­­­­­sjóði félags íslenskra atvinn­u­flug­­­­­manna (EF­Í­A). Þar nemur nið­­­­­ur­­­­­færslan einnig 90 pró­­­­­sent­­­­­um. Líf­eyr­is­­­­­sjóð starfs­­­­­manna Bún­­­­­að­­­­­ar­­­­­banka Íslands (LS­BÍ) fjár­­­­­­­festir einnig í verk­efn­inu. Arion banki rekur alla sjóð­ina þrjá, starfs­­­­­fólk bank­ans gegnir stjórn­­­­­un­­­­­ar­­­­­stöðum í þeim og þeir eru til húsa í höf­uð­­­­­stöðvum hans í Borg­­­­­ar­­­­túni.

Þá setti líf­eyr­is­­­­sjóð­­­­ur­inn Festa 875 millj­­­­ónir króna í United Sil­icon. Hann hefur einnig fram­­­­kvæmt var­úð­­­­ar­n­ið­­­­ur­­­­færslu vegna verk­efn­is­ins.

Af hverju?

Starf­semi kís­il­verk­smiðju United Sil­icon stöðvuð 1. sept­em­ber í fyrra. eftir að Umhverf­is­­­stofnun tók ákvörðun þess efn­­­is. Óheim­ilt var að end­­­ur­ræsa ofn verk­smiðj­unnar nema með skrif­­­legri heim­ild frá stofn­un­inni að loknum full­nægj­andi end­­­ur­­­bótum og ítar­­­legu mati á þeim. Það mat mun, líkt og áður sagði, taka allt að 20 mán­uði.

Í bréfi sem Umhverf­is­­­stofnun sendi til for­svar­s­­­manna United Sil­icon föst­u­dag­inn 19. jan­úar kom fram að ráð­­­ast þurfi í úrbætur sem kosta um þrjá millj­­­arða króna áður en að verk­­­smiðjan fær að fara í gang að nýju. Í kjöl­farið var tekin ákvörðun um að setja félagið í þrot.

Hver var nið­ur­stað­an?

Nýtt félag verður stofnað um starf­­semi kís­­il­verk­smiðj­unnar í Helg­u­vík. Mark­mið Arion banka er að vinna að úrbótum á verk­smiðj­unni og selja hana eins fljótt og auðið er. Það mun hins vegar taka 18-20 mán­uði að koma verk­smiðju United Sil­icon í Helg­u­vík aftur af stað.

Ljóst er að verk­­smiðjan verður ekki ræst að nýju fyrr en að vinnu við gerð nýs umhverf­is­­mats verði lokið og sú vinna er talin geta tekið þann tíma.

Sjö til átta alþjóð­­legir aðilar hafa áhuga á verk­smiðj­unni en eng­inn þeirra hefur hug á því að taka hana í sundur og flytja ann­að. Um aðila úr alþjóð­­lega kís­il­málms­geir­anum er að ræða. Sam­­kvæmt upp­­lýs­ingum Kjarn­ans hafa þeir sent teymi hingað til lands til að ræða við t.d. Lands­­virkjun og Umhverf­is­­stofnun um stöðu verk­smiðj­unn­­ar.

En ýmsir aðrir angar máls­ins eru óhnýtt­ir. Í lið­inni viku lögðu stjórnir þeirra líf­eyr­is­sjóða sem fjár­fest höfðu í United Sil­icon fram kæru til hér­­aðs­sak­­sókn­­ara þar sem óskað er eftir það að emb­ættið taki til rann­­sóknar nokkur alvar­­leg til­­vik sem grunur leikur á að feli í sér refsi­verð brot af hálfu Magn­úsar Ólafs Garð­­ar­s­­son­­ar, fyrrum fram­­kvæmda­­stjóra og stjórn­­­ar­­manns United Sil­icon hf., og eftir atvikum ann­­arra stjórn­­enda, stjórn­­­ar­­manna og starfs­­manna félags­­ins. Áður hafði stjórn United Sil­icon og Arion banki, stærsti kröf­u­hafi félags­­ins, sent kærur vegna gruns um refsi­verða hátt­­semi Magn­úsar til yfir­­­valda. Þetta var því þriðja kæran sem berst vegna gruns um brot hans.

Fyrir einu ári síðan: „Við eigum Ísland, það eina sem við eigum eftir að gera er að taka það“
Lífeyrissjóðir landsins eiga stóran hluta af íslensku atvinnulífi. Hávær krafa hefur lengi verið um að þeir verði virkari eigendur og nýti sér þau völd sem í því felast til að beita sér fyrir lífsgæðum sjóðsfélaga í nútíð ekki síður en í framtíð.
Kjarninn 21. september 2019
Bólusótt í hættu
Er réttlætanlegt að geyma veirur eins og bólusótt, sem geta valdið jafnmiklum mannskaða og raun ber vitni?
Kjarninn 21. september 2019
Tæknivarpið
Tæknivarpið
Tæknivarpið – Uppfærðar græjur, Sambandið og Apple Arcade
Kjarninn 21. september 2019
Birgir Birgisson
Reið hjól
Kjarninn 21. september 2019
Þjálfa þarf peningahund til að berjast gegn peningaþvætti
Embætti tollstjóra skortir bæði þekkingu og úrræði til að geta almennilega haft eftirlit með smygli á reiðufé til Íslands. Á meðal þeirra úrræða sem lagt er til að ráðist verði í er að þjálfa peningahund.
Kjarninn 21. september 2019
Klikkið
Klikkið
Klikkið - Að iðka mannréttindi
Kjarninn 21. september 2019
Athuga hvar eftirlitsaðilar gera ónauðsynlegar kröfur til matvæla
Umhverfisráðherra hefur hrundið af stað aðgerðum til að vinna gegn matarsóun á Íslandi. Meðal annars verður gerð athugun á því hvar eftirlitsaðilar gera mögulega ónauðsynlegur kröfur til matvælaöryggis sem ýtt gætu undir matarsóun.
Kjarninn 21. september 2019
Brim-flétta KS fagnaðarefni fyrir Skagfirðinga
Eftir að hafa keypt hlutabréf í Brimi, og selt nokkrum vikum síðar, hefur Kaupfélag Skagfirðinga styrkt stöðu sína.
Kjarninn 21. september 2019
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar