Tollastríð og efasemdir um meðferð gagna grafa undan mörkuðum

Óhætt er að segja að hugmyndir um tollstríð séu nú farnar að grafa undan tiltrú fjárfesta á því sem gengur á í Bandaríkjunum. Tæknifyrirtækin eru einnig undir smásjánni, og gætu þurft að takast á við þyngra regluverk.

Trump
Auglýsing

Hluta­bréfa­mark­aðir um allan heim hafa lækkað að und­an­förnu og hafa tæknirisar heims­ins leitt lækk­an­irn­ar.

Í umfjöllun Wall Street Journal kemur fram að fimm af stærstu tækni­fyr­ir­tækj­un­um, sem nefnd hafa verið FAANG-hluta­bréf (FA­ANG-­stocks), hafi lækkað um 397 millj­arða Banda­ríkja­dala sam­an­lagt á um þremur vik­um, eða sem nemur um 40 þús­und millj­arða króna. Face­book, Amazon, App­le, Net­fl­ix, og Google (Alp­habet) eru félögin sem telj­ast til hina svo­nefndu FAANG-hluta­bréfa. Þrátt fyrir lít­ils háttar hækk­anir í dag, þá virð­ist sem áhyggjur fari vax­andi.

En hvað veld­ur?

Auglýsing

Face­book-á­hrifin

Þó aldrei sé hægt að segja með vissu til um ástæður lækk­ana hluta­bréfa, þar sem for­sendur við­skipta hverju sinni eru marg­breyti­leg­ar, þá nefnir Wall Street Journal einkum tvær ástæð­ur.

Ann­ars vegar eru það vax­andi áhyggjur fjár­festa vegna starf­semi tækni­fyr­ir­tækja þar sem gögn eru með­höndl­uð. Þar hafa spjótin ekki síst beinst að Face­book.

Eftir að fjallað var um hvernig fyr­ir­tækið Cambridge Ana­lyt­ica komst fyrir upp­lýs­ingar um 50 millj­ónir not­enda, og nýtti í þau í vinnu sinni fyrir kosn­ing­ar, meðal ann­ars í Bret­landi og Banda­ríkj­un­um, þá hefur mikið vatn runnið til sjáv­ar. Og verð­mið­inn á Face­book hefur lækkað um 100 millj­arða Banda­ríkja­dala, um 10 þús­und millj­arða króna, á innan við þremur vik­um. Það er um 20 pró­sent lækk­un.

Svip­aða sögu má segja af öðrum tæknirisum, eins og Amazon og Apple. Þar hefur verð­mið­inn lækkað mikið og greini­legt að efa­semdir eru nú komnar inn í hug fjár­festa, enda hefur hækk­unin á þessum félög­um, einkum allt árið 2017, verið ævin­týri lík­ust.

Ótt­inn er ekki síst sá, að breytt reglu­verk, þegar kemur að með­ferð per­sónu­upp­lýs­inga, muni hefta starf­semi fyr­ir­tækj­anna, en þó einkum og sér í lagi Face­book. Þrátt fyrir að Mark Zucker­berg, for­stjóri Face­book, hafi boð­ist afsök­unar á því að fyr­ir­tækið hafi ekki staðið sig nægi­lega vel, þá segir hann að ekk­ert sé að óttast, og að ávinn­ing­ur­inn af því að tengja fólk saman um allan heim sé óum­deil­an­leg­ur.

Verður gagnasöfnun Facebook hugsanlega heft með nýju regluverki? Fjárfestar búast margir hverjir við miklum breytingum.

Trump-á­hrifin



Hin ástæðan sem fjallað hefur verið ítar­lega um í helstu við­skipta­fjöl­miðl­unum heims­ins, und­an­farin miss­eri, er það sem kalla má Trump-á­hrif­in. Þeim má skipta í tvennt. Ann­ars vegar eru það tolla-á­hrifin á mark­að­inn, en Don­ald Trump Banda­ríkja­for­seti hefur beitt sér fyrir því að Banda­ríkin verji störf á heima­mark­aði með því að beita tollum á inn­flutn­ing vara.





Á það meðal ann­ars við um stál og ál, en fyrstu hug­myndir eru uppi um 25 pró­sent toll á inn­flutt stál og 10 pró­sent á ál. Und­an­þágur verða þó vega­miklar, meðal ann­ars og of snemmt að segja til um hvernig þetta verður útfært. Gary Cohn hætti sem efna­hags­ráð­gjafi Trumps vegna ágrein­ings um tolla­stefn­una, en Trump hefur þegar boðað mun víð­tæk­ari tolla á ýmsar vör­ur, ekki síst þær sem fluttar eru til Banda­ríkj­anna frá Asíu, Kína þar helst. Þessu hafa Kín­verjar svar­að, og ótt­ast fjár­festar að tolla­stríð - versta martröð hins alþjóða­vædda við­skipta­heims - sé skollið á.



Kín­verjar og Evr­ópu­sam­bandið hafa þó varað við því að horfið verði frá þeim við­skipta­samn­ingum sem þegar eru í gildi, og hafa hvatt Trump til þess að fara var­lega. Óhætt er að segja fjár­festar hafi af þessu áhyggj­ur. Við­skipti með allar mögu­legar vörur - fatn­að, heim­il­is­tæki, mat­vör­ur, hús­gögn og bíla þar á meðal - eru undir í þeim aðgerðum sem þegar hefur verið gripið til.



Einn þeirra sem viðr­aði áhyggjur sínar við fjár­festa, af því að Trump myndi fara í „tolla­stríð“ til að skapa störf heima fyrir - með þeim afleið­ingum að allir myndu tapa - var Seth Klar­man, stofn­andi og for­stjóri Baupost Group, sem meðal ann­ars hefur hagn­ast veru­lega á end­ur­reisn íslenska fjár­mála­kerf­is­ins. Í bréfi sem hann sendi fjár­festum í febr­úar í fyrra, skömmu eftir að Trump hafði tekið við sem for­seti, sagði hann að tolla­stríð væru dæmd til að enda illa. Það væri raun­veru­leg hætta á því hag­kerfi heims­ins myndi sog­ast inn í erf­ið­leika vegna þess­arar póli­tísku stefnu for­set­ans.



Spjót­unum beint að Amazon



Hins vegar eru það síðan Trump-á­hrifin af óvild for­set­ans í garð tækni­fyr­ir­tækja, eins og t.d. Amazon. Hún hefur birst í beinum árásum for­set­ans á fyr­ir­tækið í Twitt­er-­færsl­um, þar sem hann sakar það um að stunda ómerki­lega við­skipta­hætti og mis­nota banda­ríska póst­inn, UPS. Þá hefur hann sagt að fyr­ir­tækið reyni allt til að borga ekki skatt, og að áróður stofn­and­ans og for­stjór­ans, Jeff Bezos, birt­ist síðan á síðum Was­hington Post, sem Bezos á. Þá hefur hann sagt einnig að Amazon sé að stuðla að því að margar búðir séu að loka víða um Banda­rík­in.





Frá því að Trump hóf að beina spjótum sínum að Amazon, hefur virði félags­ins fallið um 100 millj­arða Banda­ríkja­dala, eða sem nemur um 10 þús­und millj­örðum króna. Jeff Bezos, sem er rík­asti maður heims, er með eignir sínar að miklu leyti bundnar í bréfum í Amazon en hann á ennþá um 17 pró­sent hlut í félag­inu. Eignir hans hafa rýrnað um 17 millj­arða Banda­ríkja­dala, um 1.700 millj­arða króna, frá því að Trump hóf að beina spjótum sínum að Amazon. Bezos hefur ekki viljað tjá sig um gagn­rýn­ina á fyr­ir­tæk­ið.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Ingibjörg Isaksen mun leiða lista Framsóknar í Norðausturkjördæmi í haust.
Ingibjörg Isaksen efst hjá Framsókn í Norðausturkjördæmi – Líneik önnur
Ingibjörg Ólöf Isaksen bæjarfulltrúi og framkvæmdastjóri á Akureyri varð hlutskörpust í póstkosningu Framsóknarflokksins í Norðausturkjördæmi. Hafði hún betur en Líneik Anna Sævarsdóttir þingmaður flokksins, sem varð önnur í kjörinu.
Kjarninn 17. apríl 2021
Guðmundur Ingi Guðbrandsson umhverfis- og auðlindaráðherra.
Guðmundur Ingi leiðir Vinstri græn í Kraganum
Forvali Vinstri grænna í Suðvesturkjördæmi lauk kl. 17:10 í dag. Umhverfis- og auðlindaráðherra verður oddviti flokksins í kjördæminu í komandi kosningum.
Kjarninn 17. apríl 2021
Búast má við hraðri lækkun atvinnuleysis þegar ferðamenn koma hingað aftur, samkvæmt Hagfræðistofnun HÍ.
Verðbólgan gæti aukist aftur á næsta ári
Erfitt gæti reynst að stöðva þensluna í íslensku efnahagslífi eftir að faraldrinum lýkur, samkvæmt nýrri hagspá Hagfræðistofnunar Háskóla Íslands.
Kjarninn 17. apríl 2021
Ásta Möller, fyrir miðju, sat á þingi fyrir Sjálfstæðisflokkinn í áratug með hléum í upphafi aldar. Hún segir ekkert eðlilegra en að varaformaður flokksins sækist eftir oddvitasæti í sínu kjördæmi.
Telur „mikilvægt að veita varaformanni Sjálfstæðisflokksins brautargengi“
Ásta Möller, fyrrverandi þingmaður Sjálfstæðisflokksins og nú kjósandi í Norðvesturkjördæmi, segir að enginn eigi neitt gefið í pólitík og styður Þórdísi Kolbrúnu R. Gylfadóttur í komandi prófkjörsbaráttu við Harald Benediktsson.
Kjarninn 17. apríl 2021
Hvað gerist ef þú fellur í glóandi hraun?
Eigendur Icelandic Lava Show skrifa hraunmola vikunnar á Kjarnann. Þessi er númer tvö.
Kjarninn 17. apríl 2021
Flugfélagið Play kynnti sig til leiks í árslok 2019. Síðan kom heimsfaraldur, en nú er komið nýtt fjármagn að borðinu og stefnt að flugi á næstu mánuðum.
Segir að það sé „sérstök orka“ og „rosalegur kraftur“ hjá Play, sem undirbýr flugtak
Birgir Jónsson, nýráðinn forstjóri flugfélagsins Play, segir að honum líði eins og allt sem hann hafi gert hingað til hafi verið uppbygging að því takast á við forstjórastarfið hjá Play. Félagið auglýsir í dag tvær yfirmannastöður lausar til umsóknar.
Kjarninn 17. apríl 2021
Í bréfinu voru skipulagsbreytingar Þjóðskrár sagðar vanhugsaðar og gerðar í litlu samráði við starfsmenn.
Kraumandi óánægja hjá Þjóðskrá – starfsmenn kvörtuðu til ráðherra
Hluti starfsmanna Þjóðskrár sendi á dögunum bréf á samgöngu- og sveitarstjórnarráðherra, þar sem miklar aðfinnslur voru gerðar við skipulagsbreytingar og stjórnunarhætti hjá stofnuninni. Mikilvæg verkefni voru sögð í uppnámi.
Kjarninn 17. apríl 2021
Helgi Seljan fréttamaður.
Siðanefnd RÚV segir Helga Seljan að það sé ekki hægt að áfrýja
Siðanefnd RÚV segist ekki hafa neinar forsendur til þess að endurupptaka úrskurð sinn í máli fréttamannsins Helga Seljan. Úrskurðir nefndarinnar séu endanlegir og þeim verði ekki áfrýjað.
Kjarninn 17. apríl 2021
Meira eftir höfundinnMagnús Halldórsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar