Yfirtaka á HB Granda yrði stór biti

Tilkynningin um kaupa Guðmundar Kristjánssonar á ríflega 34 prósent hlut í HB Granda koma mörgum fjárfestum á óvart, ekki síst innan íslenskra lífeyrissjóða. Svo gæti farið að margir hluthafar ákveði að selja hluti sína, þvert á vilja Guðmundar.

HB Grandi
Auglýsing

Krist­ján Lofts­son, sem hefur verið burð­ar­rásin í hlut­hafa­hópi HB Granda í ára­tugi, fékk á dög­unum til­boð í hlut sinn í félag­inu sem hann taldi of gott til að hafna því.

Guð­mundur Krist­jáns­son, for­stjóri og aðal­eig­andi Brims, gerði til­boðið í hluta­féð, og voru til­kynn­ingar sendar um það til Nas­daq kaup­hallar Íslands, eins og greint hefur verið frá.

Það var sam­tals upp á 21,7 millj­arða króna og í 34,1 pró­sent hlut í HB Granda, en hluta­féð var að mestu leyti Hvals, sem er að miklu leyti í eigu Krist­jáns Lofts­son­ar, og félag­anna Vog­unar og Venusar, og síðan einnig Hall­dórs Teits­son­ar. Þeir eiga báðir sæti í stjórn HB Granda. 

Auglýsing

Yfir­töku­skylda mynd­að­ist við þessi við­skipti og er Guð­mundi skylt að gera hlut­höfum til­boð um kaup á því verði sem um ræðir í við­skipt­un­um. Yfir­töku­skyldan mynd­ast við yfir­ráð yfir 30 pró­sent hlut í skráðu félagi.

Yfirtökuskyldan er svona sett fram í lagatexta.

Verðið í við­skipt­unum fyrr­nefndu var 16 pró­sentum yfir þáver­andi mark­aðs­gengi félags­ins, en strax á fyrsta við­skipta­degi eftir að til­boðið var gert opin­bert hækk­aði gengi HB Granda um 11 pró­sent og svo aftur um lítið eitt í gær. Mark­aðsvirði félags­ins hefur auk­ist um 6 millj­arða frá því að til­kynnt var um fyrr­nefnd við­skipti.

Þetta eru um margt áhuga­verð við­skipti, ekki síst í ljósi þess að þau eru meðal þeirra umfangs­mestu frá því að hluta­bréfa­mark­að­ur­inn var end­ur­reistur fyrir bráðum ára­tug. Þá verður það að telj­ast sögu­legt að Krist­ján Lofts­son hverfi úr fram­varða­sveit hlut­hafa félags­ins, eftir ára­tuga veru þar, en hann mun þó eiga lít­inn hlut í félag­inu, sem nemur um 10 millj­ónum króna miðað við núver­andi gengi.

Nokkrir hlutir eru for­vitni­legir í þessu sam­hengi.

- Aðrir hlut­hafar þurfa að fara í gegnum sömu hugs­anir og Krist­ján Lofts­son, og velta því fyrirHluthafar HB Granda. sér hvort þetta er gott til­boð eða ekki. Ekki væri óeðli­legt ef hlut­hafar myndu ákveða að selja, í ljósi þess að Krist­ján taldi þetta það gott til­boð, og síðan gætu líf­eyr­is­sjóðir lands­manna, sem eru meðal stærstu hlut­hafa, hagn­ast veru­lega á söl­unni. Sé sér­stak­lega horft til líf­eyr­is­sjóð­anna þá getur einnig verið fýsi­legt fyrir þá að vera hlut­hafar í félag­inu áfram, enda rekstr­ar­saga HB Granda traust og árang­urs­mik­il, til langs tíma lit­ið. Líf­eyr­is­sjóður versl­un­ar­manna á 13,66 pró­sent hlut í félag­inu og er næst stærstur hlut­hafa. Sam­an­lagt eiga fjórir líf­eyr­is­sjóð­ir, það er Gildi, LSR og Birta auk Líf­eyr­is­sjóðs versl­un­ar­manna, tæp­lega þriðj­ungs­hlut í félag­inu.

Stórar spurn­ingar sem þarf að svara

- Ef félagið verður yfir­tekið þá þýðir það að Guð­mundur þyrfti að fjár­magna 65 millj­arða við­skipti, og ef það á að vera trú­verð­ug­leiki að baki til­boð­unum þá þarf að fjár­magna þau öll fyrir fram. Við­mæl­endur Kjarn­ans sögðu umfang við­skipt­anna vera mik­ið, og að það yrði ekki auð­sótt að fjár­magna þau, ef margir hlut­hafar myndu ákveða að selja.

Fjár­mála­eft­ir­lit­ið, Sam­keppn­is­eft­ir­litið og Fiski­stofa eru nú að skoða þau álita­mál sem vakna við þessi við­skipti, er varða áhrifin á lögin sem eft­ir­lits­stofn­an­irnar hafa eft­ir­lit með. Það er hluti af hinum form­lega fer­il. Mun reyna á hámarks­eign í kvóta? Er þetta of mikil sam­þjöppun sam­kvæmt sam­keppn­is­lög­um? Og svo fram­veg­is. Þessum spurn­ingum þarf að svara.

Guð­mundur sagði í við­tali við Morg­un­blaðið að hann væri að fjár­magna kaupin á hlut Krist­jáns og Hall­dórs með aðkomu lána­stofn­anna. Ef það á að vera fullur trú­verð­ug­leiki að baki þessum til­boðum í afgang­inn af hlutafé HB Granda, í ljósi skil­yrða um yfir­töku­skyldu, þá þyrfti að vera búið að fjár­magna yfir­tök­una. Ljóst er að það er mikið verk­efni að leysa.

Koma rík­is­bank­arnir að fjár­mögn­un?

- Skatt­greið­endur gætu átt tölu­vert und­ir, þar sem ríkið á bæði Lands­bank­ann og Íslands­banka, og raunar um 80 pró­sent af fjár­mála­kerf­inu. Heild­ar­upp­hæð­in, 65 millj­arð­ar, nemur um fjórð­ungi af eig­in­fjár­stöðu Lands­bank­ans, svo dæmi sé tek­ið. Erfitt er að segja til um hversu mikil aðkoma lána­stofn­anna verður en óbeint má segja, að ríkið komi að þessum við­skipt­um, það er ef annar hvor þess­ara banka kemur að fjár­mögn­un­inni.

Eigið fé Brims var rúm­lega 20 millj­arðar í lok árs 2016 og þrátt fyrir háar fjár­hæðir og digra sjóði, þá er þetta stór bit­i. Enda sam­svarar yfir­töku­upp­hæðin öllu mark­aðsvirði VÍS, Trygg­ing­ar­mið­stöðv­ar­innar og Origo, sem einnig eru skráð á mark­að.

Staðan mun hins vegar skýr­ast á næst­unni, og að öllum lík­indum fyrir aðal­fund félags­ins sem fram fer 4. maí. Líf­eyr­is­sjóðir eru stórir hlut­haf­ar, eins og áður seg­ir, en þeir hafa ekki enn fengið nein til­boð í hluti sína, sam­kvæmt svörum frá þeim. Vænt­an­lega koma þau innan tíð­ar, enda tekur tíma að ganga frá málum sem þessum, og frest­ur­inn er 30 dagar frá því yfir­töku­skylda mynd­ast.

- Guð­mundur hefur ekki hikað við að stækka útgerð­ar­veldi sitt þegar tæki­færin til þess koma. Að því leyt­inu til kemur það ekki á óvart að hann sé að hugsa stórt, en til­kynn­ingin um kaupin kom þó mörgum á óvart, en ekki síst hjá líf­eyr­is­sjóð­un­um. 

Guð­mundur og aðilar tengdir honum á eiga um þriðj­ungs­hlut í Vinnslu­stöð­inni en hann hefur lengi átt í deilum við aðra hlut­hafa, og neit­aði hann að stað­festa árs­reikn­ing Vinnslu­stöðv­ar­innar fyrir árið 2017, einn stjórn­ar­manna. Í lok árs 2017 var eig­in­fjár­hlut­fall Vinnslu­stöðv­ar­innar 32 pró­sent og greiddi félagið tæp­lega einn millj­arð í arð til hlut­hafa.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
„Það leið engum vel og allir biðu eftir að komast í land“
Fyrstu veikindin meðal skipverja á Júlíusi Geirmundssyni komu upp á öðrum degi veiðiferðar sem átti eftir að standa í þrjár vikur. Þeir veiktust einn af öðrum og var haldið „nauðugum og veikum við vinnu út á sjó í brælu“ á meðan Covid-sýking geisaði.
Kjarninn 23. október 2020
Sigurgeir Finnsson
Gulur, gylltur, grænn og brons: Opinn aðgangur og flókið litróf birtinga
Kjarninn 23. október 2020
Rut Einarsdóttir
#ENDsars uppreisn gegn lögregluofbeldi í Nígeríu: Ákall fyrir alþjóðlegan stuðning
Kjarninn 23. október 2020
Sema Erla Serdar
Um lögregluna og haturstákn
Kjarninn 23. október 2020
Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir dómsmálaráðherra
Ísland tekið af gráa listanum
Ísland hefur verið fjarlægt af gráum lista FATF vegna úrbóta sem ráðist hefur verið í í vörnum gegn peningaþvætti og fjármögnun hryðjuverka.
Kjarninn 23. október 2020
Ártúnshöfði og Elliðaárvogur verða í forgangi þegar kemur að uppbyggingu íbúðarhúsnæðis í Reykjavíkurborg fram til ársins 2030.
Svipað margar íbúðir verði á Ártúnshöfða og eru í öllum Grafarvogi í dag
Gert er ráð fyrir því að á Ártúnshöfða verði árið 2040 svipað margar íbúðir og eru í öllum Grafarvogi í dag. Búist er við því að þrjú skólahverfi verði á Höfðanum, samkvæmt uppfærðu aðalskipulagi borgarinnar til 2040 sem er komið í kynningu.
Kjarninn 23. október 2020
Tæknivarpið
Tæknivarpið
Tæknivarpið – Verðlaus iPhone og snjallari snjallhátalarar
Kjarninn 23. október 2020
Útlánaveisla hefur gert það að verkum að mikil virkni er á húsnæðismarkaði þrátt fyrir að heimsfaraldur gangi yfir og að atvinnuleysi sé í hæstu hæðum.
Heimili landsins yfirgefa verðtrygginguna í fordæmalausri útlánaveislu
Lántakendur eru að færa sig á methraða frá lífeyrissjóðum til banka með húsnæðislánin sín og úr verðtryggðum lánum yfir í óverðtryggð. Ef fram fer sem horfir munu ný útlán banka á þessu ári verða meiri en þau voru samanlagt síðustu tvö ár á undan.
Kjarninn 23. október 2020
Meira eftir höfundinnMagnús Halldórsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar