Yfirtaka á HB Granda yrði stór biti

Tilkynningin um kaupa Guðmundar Kristjánssonar á ríflega 34 prósent hlut í HB Granda koma mörgum fjárfestum á óvart, ekki síst innan íslenskra lífeyrissjóða. Svo gæti farið að margir hluthafar ákveði að selja hluti sína, þvert á vilja Guðmundar.

HB Grandi
Auglýsing

Krist­ján Lofts­son, sem hefur verið burð­ar­rásin í hlut­hafa­hópi HB Granda í ára­tugi, fékk á dög­unum til­boð í hlut sinn í félag­inu sem hann taldi of gott til að hafna því.

Guð­mundur Krist­jáns­son, for­stjóri og aðal­eig­andi Brims, gerði til­boðið í hluta­féð, og voru til­kynn­ingar sendar um það til Nas­daq kaup­hallar Íslands, eins og greint hefur verið frá.

Það var sam­tals upp á 21,7 millj­arða króna og í 34,1 pró­sent hlut í HB Granda, en hluta­féð var að mestu leyti Hvals, sem er að miklu leyti í eigu Krist­jáns Lofts­son­ar, og félag­anna Vog­unar og Venusar, og síðan einnig Hall­dórs Teits­son­ar. Þeir eiga báðir sæti í stjórn HB Granda. 

Auglýsing

Yfir­töku­skylda mynd­að­ist við þessi við­skipti og er Guð­mundi skylt að gera hlut­höfum til­boð um kaup á því verði sem um ræðir í við­skipt­un­um. Yfir­töku­skyldan mynd­ast við yfir­ráð yfir 30 pró­sent hlut í skráðu félagi.

Yfirtökuskyldan er svona sett fram í lagatexta.

Verðið í við­skipt­unum fyrr­nefndu var 16 pró­sentum yfir þáver­andi mark­aðs­gengi félags­ins, en strax á fyrsta við­skipta­degi eftir að til­boðið var gert opin­bert hækk­aði gengi HB Granda um 11 pró­sent og svo aftur um lítið eitt í gær. Mark­aðsvirði félags­ins hefur auk­ist um 6 millj­arða frá því að til­kynnt var um fyrr­nefnd við­skipti.

Þetta eru um margt áhuga­verð við­skipti, ekki síst í ljósi þess að þau eru meðal þeirra umfangs­mestu frá því að hluta­bréfa­mark­að­ur­inn var end­ur­reistur fyrir bráðum ára­tug. Þá verður það að telj­ast sögu­legt að Krist­ján Lofts­son hverfi úr fram­varða­sveit hlut­hafa félags­ins, eftir ára­tuga veru þar, en hann mun þó eiga lít­inn hlut í félag­inu, sem nemur um 10 millj­ónum króna miðað við núver­andi gengi.

Nokkrir hlutir eru for­vitni­legir í þessu sam­hengi.

- Aðrir hlut­hafar þurfa að fara í gegnum sömu hugs­anir og Krist­ján Lofts­son, og velta því fyrirHluthafar HB Granda. sér hvort þetta er gott til­boð eða ekki. Ekki væri óeðli­legt ef hlut­hafar myndu ákveða að selja, í ljósi þess að Krist­ján taldi þetta það gott til­boð, og síðan gætu líf­eyr­is­sjóðir lands­manna, sem eru meðal stærstu hlut­hafa, hagn­ast veru­lega á söl­unni. Sé sér­stak­lega horft til líf­eyr­is­sjóð­anna þá getur einnig verið fýsi­legt fyrir þá að vera hlut­hafar í félag­inu áfram, enda rekstr­ar­saga HB Granda traust og árang­urs­mik­il, til langs tíma lit­ið. Líf­eyr­is­sjóður versl­un­ar­manna á 13,66 pró­sent hlut í félag­inu og er næst stærstur hlut­hafa. Sam­an­lagt eiga fjórir líf­eyr­is­sjóð­ir, það er Gildi, LSR og Birta auk Líf­eyr­is­sjóðs versl­un­ar­manna, tæp­lega þriðj­ungs­hlut í félag­inu.

Stórar spurn­ingar sem þarf að svara

- Ef félagið verður yfir­tekið þá þýðir það að Guð­mundur þyrfti að fjár­magna 65 millj­arða við­skipti, og ef það á að vera trú­verð­ug­leiki að baki til­boð­unum þá þarf að fjár­magna þau öll fyrir fram. Við­mæl­endur Kjarn­ans sögðu umfang við­skipt­anna vera mik­ið, og að það yrði ekki auð­sótt að fjár­magna þau, ef margir hlut­hafar myndu ákveða að selja.

Fjár­mála­eft­ir­lit­ið, Sam­keppn­is­eft­ir­litið og Fiski­stofa eru nú að skoða þau álita­mál sem vakna við þessi við­skipti, er varða áhrifin á lögin sem eft­ir­lits­stofn­an­irnar hafa eft­ir­lit með. Það er hluti af hinum form­lega fer­il. Mun reyna á hámarks­eign í kvóta? Er þetta of mikil sam­þjöppun sam­kvæmt sam­keppn­is­lög­um? Og svo fram­veg­is. Þessum spurn­ingum þarf að svara.

Guð­mundur sagði í við­tali við Morg­un­blaðið að hann væri að fjár­magna kaupin á hlut Krist­jáns og Hall­dórs með aðkomu lána­stofn­anna. Ef það á að vera fullur trú­verð­ug­leiki að baki þessum til­boðum í afgang­inn af hlutafé HB Granda, í ljósi skil­yrða um yfir­töku­skyldu, þá þyrfti að vera búið að fjár­magna yfir­tök­una. Ljóst er að það er mikið verk­efni að leysa.

Koma rík­is­bank­arnir að fjár­mögn­un?

- Skatt­greið­endur gætu átt tölu­vert und­ir, þar sem ríkið á bæði Lands­bank­ann og Íslands­banka, og raunar um 80 pró­sent af fjár­mála­kerf­inu. Heild­ar­upp­hæð­in, 65 millj­arð­ar, nemur um fjórð­ungi af eig­in­fjár­stöðu Lands­bank­ans, svo dæmi sé tek­ið. Erfitt er að segja til um hversu mikil aðkoma lána­stofn­anna verður en óbeint má segja, að ríkið komi að þessum við­skipt­um, það er ef annar hvor þess­ara banka kemur að fjár­mögn­un­inni.

Eigið fé Brims var rúm­lega 20 millj­arðar í lok árs 2016 og þrátt fyrir háar fjár­hæðir og digra sjóði, þá er þetta stór bit­i. Enda sam­svarar yfir­töku­upp­hæðin öllu mark­aðsvirði VÍS, Trygg­ing­ar­mið­stöðv­ar­innar og Origo, sem einnig eru skráð á mark­að.

Staðan mun hins vegar skýr­ast á næst­unni, og að öllum lík­indum fyrir aðal­fund félags­ins sem fram fer 4. maí. Líf­eyr­is­sjóðir eru stórir hlut­haf­ar, eins og áður seg­ir, en þeir hafa ekki enn fengið nein til­boð í hluti sína, sam­kvæmt svörum frá þeim. Vænt­an­lega koma þau innan tíð­ar, enda tekur tíma að ganga frá málum sem þessum, og frest­ur­inn er 30 dagar frá því yfir­töku­skylda mynd­ast.

- Guð­mundur hefur ekki hikað við að stækka útgerð­ar­veldi sitt þegar tæki­færin til þess koma. Að því leyt­inu til kemur það ekki á óvart að hann sé að hugsa stórt, en til­kynn­ingin um kaupin kom þó mörgum á óvart, en ekki síst hjá líf­eyr­is­sjóð­un­um. 

Guð­mundur og aðilar tengdir honum á eiga um þriðj­ungs­hlut í Vinnslu­stöð­inni en hann hefur lengi átt í deilum við aðra hlut­hafa, og neit­aði hann að stað­festa árs­reikn­ing Vinnslu­stöðv­ar­innar fyrir árið 2017, einn stjórn­ar­manna. Í lok árs 2017 var eig­in­fjár­hlut­fall Vinnslu­stöðv­ar­innar 32 pró­sent og greiddi félagið tæp­lega einn millj­arð í arð til hlut­hafa.

Í upphafi árs 2020

Við á Kjarnanum göngum bjartsýn og einbeitt inn í nýtt ár og þökkum lesendum fyrir það traust sem þeir sýna með því að styrkja Kjarnann. 

Frjáls framlög frá lesendum hafa vaxið jafnt og þétt síðustu árin og eru mikilvæg tekjustoð undir reksturinn. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni og greina kjarnann frá hisminu. 

Við tökum hlutverk okkar sem fjölmiðill í þjónustu almennings alvarlega. Kjarninn birti 409 fréttaskýringar og 2.367 fréttir á árinu 2019. Kjarninn er vettvangur umræðu og á nýliðnu ári voru 539 skoðanagreinar birtar, stærstur hluti þeirra aðsendar greinar. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Erlendum ríkisborgurum gæti fjölgað um einn Garðabæ út 2023
Útlendingum sem fluttu til Íslands fjölgaði um rúmlega fimm þúsund í fyrra þrátt fyrir efnahagssamdrátt. Þeir hefur fjölgað um 128 prósent frá byrjun árs 2011 og spár gera ráð fyrir að þeim haldi áfram að fjölga á allra næstu árum.
Kjarninn 25. janúar 2020
Kristbjörn Árnason
Hrunadans nútímans
Leslistinn 25. janúar 2020
Kórónaveiran: Heimshorna á milli á innan við 30 dögum
Það var ekkert leyndarmál að á fiskmarkaðinum í Wuhan var hægt að kaupa margt annað en fisk. 41 hefur látist vegna veirusýkingar sem rakin er til markaðarins.
Kjarninn 25. janúar 2020
Stefán Ólafsson
Nýfrjálshyggju Miltons Friedman hafnað í Bandaríkjunum og Davos
Kjarninn 25. janúar 2020
Samdráttur í flugi lagar losunarstöðuna
Losun gróðurhúsalofttegunda frá flugi dróst verulega mikið saman í fyrra. Það er ein hliðin á miklum efnahagslegum og umhverfislegum áhrifum af minni flugumferð eftir fall WOW Air og kyrrsetninguna á 737 Max vélum Boeing.
Kjarninn 24. janúar 2020
Teitur Björn Einarsson
Teitur Björn leiðir starfshóp um aðgerðir til að treysta atvinnulíf og búsetu á Flateyri
Forsætisráðherra, fjármála- og efnahagsráðherra og samgöngu- og sveitarstjórnarráðherra hafa ákveðið að skipa starfshóp til að móta tillögur um aðgerðir til að treysta atvinnulíf og búsetu á Flateyri í kjölfar snjóflóðsins þann 14. janúar síðastliðinn.
Kjarninn 24. janúar 2020
Pottersen
Pottersen
Pottersen – 28. þáttur: Ástir, örlög og Quidditch
Kjarninn 24. janúar 2020
Verðmiðinn á Valitor og verksmiðjunni í Helguvík lækkað um nálægt tíu milljarða á einu ári
Arion banki átti sitt langversta rekstrarár í sögu sinni í fyrra, þegar hagnaðurinn var einn milljarður króna. Mestur var tæplega 50 milljarðar króna árið 2014. Erfiðleikar síðasta árs eru fyrst og síðast vegna tveggja eigna.
Kjarninn 24. janúar 2020
Meira eftir höfundinnMagnús Halldórsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar