Bögglapóstur frá Kína

Kínverskir póstmenn eiga annríkt. Fyrir utan allan þann póst sem sendur er innanlands í fjölmennasta ríki heims fara daglega milljónir póstsendinga til annarra landa. Til Danmerkur berast daglega 40 þúsund pakkar frá Kína.

Afhending pakka
Auglýsing

Allir Íslend­ingar þekkja Hag­kaup sem var stofnað árið 1959 og var sjö fyrstu árin ein­göngu póst­versl­un. Þetta var löngu fyrir daga nets­ins og Hag­kaup lét reglu­lega prenta bæk­linga sem dreift var með pósti og lands­menn lágu yfir við eld­hús­borð­ið. Margir minn­ast þess­ara bæk­linga og sögur heyrð­ust af heim­il­is­erjum þar sem tek­ist var á um hver fyrstur fengi að skoða nýjasta Hag­kaups­list­ann. Svo var að panta og bíða eftir að pakki bær­ist með póst­in­um. 

Þessi póst­verslun var nýlunda á Íslandi og lagði grunn­inn að því stór­veldi sem Hag­kaup varð í íslensku við­skipta­lífi. Reyndar voru vöru­list­arnir frá Hag­kaup, sem voru ein­ungis nokkrar svart­hvítar blað­síður hverju sinni, ekki einu vöru­list­arnir sem Íslend­ingar þekktu. Margir muna lit­prent­aða þver­hand­ar­þykka (þykk­ari en gamla Síma­skrá­in) vöru­lista, prís­lista, frá Quelle, Sears og fleiri versl­un­um. Margir sátu löngum stundum yfir þessum þykku doð­röntum og víða þótti það góð skemmtan að blaða í vöru­list­unum og iðu­lega margra kvölda verk. En nú heyra þessir lit­prent­uðu vöru­listar sög­unni til, eins og allt annað eru þeir á net­inu.

Gjör­breyttir versl­un­ar­hættir

Nú eru all­mörg ár síðan inter­netið varð til. Ekki þarf að fjöl­yrða um þá bylt­ingu sem til­koma þess hafði í för með sér. Þar er hægt að finna flesta hluti, nán­ast allt milli him­ins og jarðar „bara að gúggla það“.

Auglýsing

Versl­anir voru frekar seinar að til­einka sér þá mögu­leika sem inter­netið býður upp á. Í grein sem birt­ist fyrir skömmu í breska blað­inu Guar­dian veltir grein­ar­höf­undur fyrir sér ástæðum þess að versl­anir voru svo seinar að ,,hoppa á inter­net­vagn­inn“ eins og hann orðar það. Nið­ur­staða hans er að fæstir hafi haft trú á því að net­verslun myndi ná hylli almenn­ings. Það að fara í búð­ina væri ein­fald­lega svo veiga­mik­ill þáttur hins dag­lega lífs að fæstir væru til­búnir að fórna því. Fólk vildi hand­fjatla hlut­ina, rölta um í búð­unum og sjá með eigin augum það sem væri í boð­i. 

Grein­ar­höf­undur segir að þarna hafi margir feil­reiknað sig eins og sjá­ist best á því sem gerst hef­ur. Net­verslun verður sífellt meiri. Það gildir jafnt um fatn­að, hús­bún­að, raf­tæki, snyrti­vörur og mat og margt fleira. Afleið­ing­arnar eru þær að æ færri leggja leið sína í versl­anir og mörg stór vöru­hús, þar sem áður var krökkt af fólki allan lið­langan dag­inn, eiga nú í erf­ið­leik­um. Kúnn­arnir sitja ein­fald­lega heima við eld­hús­borðið og skoða og panta gegnum tölv­una. Sænski versl­un­ar­ris­inn IKEA ákvað fyrir skömmu að versl­un­ar­hús sem verið var að byggja við mið­borg Kaup­manna­hafnar yrði tals­vert minna en til stóð í upp­hafi. Ástæðan er net­ið, það koma ein­fald­lega færri í IKEA búð­irn­ar.

Bara að skoða

Kaup­menn, ekki síst þeir sem selja fatn­að, verða í auknum mæli varir við „bara að skoða“ fólk­ið. Það eru þeir sem koma í búð­ina og skoða fatnað og fá jafn­vel að máta en láta þar við sitja. Fara svo heim leita að vör­unni og kaupa hana á net­inu þar sem verðið er iðu­lega lægra. 

Höf­undur þessa pistils sá fyrir nokkru miða í búð­ar­glugga þar sem á stóð að þeir sem væru bara að skoða væru beðnir um að koma ekki inn. Aðspurður sagð­ist kaup­mað­ur­inn, sem selur mynda­vélar og fleira af því tagi, vera búinn að fá nóg af því að útskýra mögu­leika hinna mis­mun­andi mynda­véla fyrir fólki sem svo „ætl­aði að athuga mál­ið“ og keypti svo hlut­ina á net­inu. Þessi kaup­maður er ekki með net­verslun en sagði aðspurður að hann væri að und­ir­búa slíkt.

Margar versl­anir hafa reynt að mæta breyttum versl­un­ar­háttum með því að reka net­verslun sam­hliða hefð­bund­inni versl­un. Við­skipta­vin­irnir geta þá iðu­lega pantað vörur á net­inu og sótt þær í versl­un­ina. Eða látið senda þær heim ef það hentar bet­ur. Og heim­send­ing­ar­leiðin er sú sem sífellt fleiri velja.

40 þús­und pakkar frá Kína á hverjum degi

Postnord Mynd: PostnordDan­mörk er eitt þeirra landa þar sem íbú­arnir hafa til­einkað sér þessa nýju við­skipta­hætti, að kaupa á net­inu. Það gildir bæði um vörur sem keyptar eru inn­an­lands í Dan­mörku og frá öðrum lönd­um, einkum Kína. Á hverjum ein­asta degi árs­ins koma fjöru­tíu þús­und pakkar frá Kína til Dan­merk­ur. Þetta svarar til þess að hver ein­asti íbúi Kópa­vogs og Sel­tjarn­ar­ness fengi dag­lega árið um kring send­ingu frá Kína. Sem sé fjórtán millj­ónir og sex­hund­ruð þús­und pakka á ári. Bara frá Kína. Danir kaupa einnig mikið á net­inu frá öðrum lönd­um, einkum Þýska­landi og Sví­þjóð. Við þetta bæt­ist svo versl­unin inn­an­lands í Dan­mörku.

Gamlar úreltar reglur og lítið eft­ir­lit

Ára­tuga­gam­all samn­ingur um póst­send­ing­ar, sem gerður var þegar Kína var talið „þró­un­ar­land“, er enn í gildi. Þessi samn­ingur skuld­bindur dönsku póst­þjón­ust­una til að bera út og afhenda send­ingar frá Kína gegn lágu gjaldi. Gjaldið er 6.50 danskar krónur (109 krónur íslenskar) en að senda venju­legt umslag á milli húsa í Dan­mörku kostar 9 krónur (151 íslenskar) og pakka marg­falt meira. 

Þrátt fyrir að danskir kaup­menn, og margir fleiri, hafi marg­sinnis bent á þennan úrelta samn­ing hefur ekk­ert gerst. Póst­ur­inn tapar árlega stórfé vegna þessa samn­ings en sam­kvæmt honum á gjaldið á „kína­send­ing­um“ að hækka lít­ils­háttar árið 2021 en það hrekkur skammt. Og þetta er ekki allt. Reglur um sölu­skatt á erlendum póst­send­ingum segja að ef verð­gildi ein­stakrar send­ingar er 80 krónur danskar (1.350 íslenskar) eða minna skal ekki greiddur sölu­skatt­ur, sem í Dan­mörku er ann­ars 25%. Þess vegna er stærri send­ingum iðu­lega skipt í margar smærri til að losna við sölu­skatt­inn. Og svo er það toll­ur­inn. Danska toll­þjón­ustan hefur mátt þola mik­inn nið­ur­skurð á síð­ustu árum og ein afleið­ing þess er lítið eft­ir­lit. Svo lítið að erlendar net­versl­anir aug­lýsa fullum fetum „sölu­skatts­laus­ar“ send­ingar til Dan­merk­ur. 

Danskir kaup­menn eru mjög ósáttir við þessa ójöfnu sam­keppni og hafa reiknað út að árlega verði danska ríkið af tekjum sem nema millj­örðum króna vegna þess­ara úreltu reglna og slæ­legrar toll­skoð­un­ar. Innan Evr­ópu­sam­bands­ins hefur náðst sam­komu­lag um að breyta regl­unum um sölu­skatt­inn þannig að frá árs­byrjun 2021 skuli allar send­ingar frá löndum utan ESB, sölu­skatt­skyld­ar. Danskir kaup­menn vilja að þessar reglur taki gildi þegar í stað.

Eft­ir­lík­inga­vör­urnar

Dönsku neyt­enda­sam­tök­in, For­bru­ger­rá­det Tænk, gerðu fyrir nokkrum mán­uðum athugun á margs konar vörum sem Dönum standa til boða hjá kín­verskum net­versl­un­um. Þar var bæði um að ræða þekkt og óþekkt vöru­merki, snyrti­vör­ur, raf­magns­tæki og leik­föng. Nið­ur­stöð­urnar voru athygl­is­verðar og nið­ur­staða Tænk var að mikið skorti á að umræddar vörur upp­fylltu þær kröfur sem gerðar eru til evr­ópskra fram­leið­enda. Tænk var­aði sér­stak­lega við snyrti­vörum sem keyptar væru hjá kín­verskum net­versl­un­um. Þótt þær heiti jafn­vel sömu nöfnum og í dönskum versl­unum (Ni­vea krem var tekið sem dæmi) er inni­haldið ekki endi­lega það sama. Kín­verjar eru ekki háðir fram­leiðslu­kröfum Evr­ópu­sam­bands­ins. Danir virð­ast hins vegar kæra sig koll­ótta um þessar við­var­an­ir, þeir hafa frekar áhyggjur af því hvort greiðslu­mát­inn sé örugg­ur.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Jeff Bezos forstjóri Amazon
Metfjórðungur hjá Amazon
Tekjur Amazon á síðustu þremur mánuðum voru rúmlega fjórum sinnum meiri en landsframleiðsla Íslands í fyrra.
Kjarninn 30. október 2020
Guðni Bergsson er formaður KSÍ.
Íslandsmótið í knattspyrnu flautað af – efstu liðin krýnd Íslandsmeistarar
Valur er Íslandsmeistari í knattspyrnu karla og Breiðablik Íslandsmeistari kvenna.
Kjarninn 30. október 2020
Þríeykið og aðrir sérfróðir viðbragðsaðilar njóta yfirburðatrausts hjá Íslendingum – en á bilinu 94-96 prósenst segjast treysta því að fá áreiðanlegar upplýsingar um veirufjárann þaðan.
Íslendingar treysta sérfróðum yfirvöldum og fjölmiðlum vel í tengslum við COVID-19
Vinnuhópur þjóðaröryggisráðs um upplýsingaóreiðu í tengslum við COVID-19 hefur skilað af sér skýrslu. Þar kemur m.a. fram að traust til þríeykisins og annarra sérfróðra yfirvalda er afgerandi og traust til innlendra fjölmiðla sömuleiðis mjög mikið.
Kjarninn 30. október 2020
Katrín Jakobsdóttir forsætisráðherra kynnti hertar aðgerðir vegna útbreiðslu kórónuveirufaraldursins á blaðamannafundi fyrr í dag. Efnahagsaðgerðirnar eru afleiðing af þeirri stöðu.
Tekjufallsstyrkir útvíkkaðir, viðspyrnustyrkir kynntir og rætt um áframhald hlutabótaleiðar
Ríkisstjórn Íslands boðar enn einn efnahagspakkann. Sá nýjasti er sniðinn að mestu að þeim minni fyrirtækjum og einyrkjum sem þurfa að loka vegna kórónuveirufaraldursins.
Kjarninn 30. október 2020
Höfuðstöðvar Arion banka í Borgartúni
Segir umfram eigið fé ekki hafa tengingu við úrræði stjórnvalda
Bankastjóri Arion banka segir viðskiptavini sína hafið notið góðs af minni álagningum stjórnvalda á bankakerfið og litla tengingu vera á milli þess og umfram eigin fé bankans.
Kjarninn 30. október 2020
Frá aðalmeðferð málanna í Héraðsdómi Reykjavíkur í haust.
Seðlabankinn sýknaður af kröfum Samherja en þarf að borga Þorsteini Má persónulega
Héraðsdómur Reykjavíkur kvað í dag upp dóm í skaðabótamálum Samherja og Þorsteins Más Baldvinssonar forstjóra fyrirtækisins á hendur bankanum. Seðlabankinn var sýknaður af kröfu fyrirtækisins, en þarf að borga forstjóranum skaðabætur.
Kjarninn 30. október 2020
Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir.
Þetta eru áhyggjur Þórólfs
Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir tínir til margvísleg áhyggjuefni sín í minnisblaðinu sem liggur til grundvallar hertum samkomutakmörkunum sem eru þær ströngustu í faraldrinum hingað til.
Kjarninn 30. október 2020
Frá blaðamannafundi ríkisstjórnarinnar í dag.
Tíu manna fjöldatakmarkanir næstu vikur
Hertar sóttvarnaráðstafanir taka gildi strax á miðnætti og eiga að gilda til 17. nóvember. Einungis 10 mega koma saman, nema í útförum, matvöruverslunum, apótekum og almenningssamgöngum. Skólar verða áfram opnir.
Kjarninn 30. október 2020
Meira eftir höfundinnBorgþór Arngrímsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar