Inngrip seðlabankans vekja upp spurningar

Gengi krónunnar hefur veikst skarpt að undanförnu gagnvart helstu alþjóðlegu myntum og greip Seðlabanki Íslands inn í gjaldeyrismarkað í dag, til að vega á móti skarpri veikingu.

Már Guðmundsson, seðlabankastjóri.
Már Guðmundsson, seðlabankastjóri.
Auglýsing

Gengi krón­unnar gagn­vart helstu erlendu myntum hefur veikst hratt á und­an­förnum sex mán­uðum sér­stak­lega.

Þannig hefur verðið á Banda­ríkja­dal farið úr tæp­lega 100 krónum í tæp­lega 119 á skömmum tíma, og verðið á evru úr tæp­lega 119 krónum í 136 krón­ur.

Gripið inn í

Inn­gripið á mark­að­inn í dag kom eftir að gengi krón­unnar veikt­ist skarpt en þetta er í annað skiptið sem Seðla­banki Íslands grípur inn í við­skipti á síð­ustu tveimur mán­uð­um, með það að sjón­ar­miði að vinna gegn veik­ingu krón­unn­ar.  

Auglýsing

Hinn 11. sept­em­ber nam inn­gripið 1,2 millj­arði króna. Gengi krón­unnar hélt þó áfram að veikj­ast og hefur frá þeimt tíma veikst um 5 til 6 pró­sent. 

En af hverju er seðla­bank­inn að eyða pen­ingum skatt­greið­enda í þessi inn­grip ef þró­unin er eins og hún hefur ver­ið? Stefna seðla­bank­ans miðar fyrst og fremst að því að draga úr of miklum sveifl­um, þannig að það magn­ist ekki upp vandi vegna þessar sveiflna. 

Hins vegar má vel velta fyrir sér, hvort inn­gripa­stefnan sé nægi­lega gagn­sæ, því ekki verður séð að þessi inn­grip á mark­aði, hvorki í síð­asta mán­uði né núna, breyti miklu um þá þróun sem er að eiga sér stað á mark­aðn­um. 

Í báðum til­fellum veikt­ist krónan um lítið eitt umfram 2 pró­sent innan dags, þegar inn­gripið átti sér stað, svo mögu­lega er það við­mið hjá bank­an­um. 

Ekki hafa verið birtar upp­lýs­ingar um umfang við­skipt­anna í dag, en það verður gert á vef seðla­bank­ans í sam­ræmi við birt­ing­ar­á­ætlun bank­ans.

Að mati margra við­mæl­enda Kjarn­ans eru inn­grip seðla­bank­ans ekki trú­verðug í því árferði sem nú er uppi, þar sem gengi krón­unnar er að veikj­ast og verð­bólgu­þrýst­ingur auk­ist einnig. Raun­gengi krón­unnar hefur auk þess verið með sterkasta móti í tölu­vert langan tíma. Að því leyt­inu til er að eðli­legt að krónan veik­ist. Ekki má heldur gleyma því að útflutn­ings­hlið hag­kerf­is­ins hagn­ast á veik­ing­unni, þar á meðal sjáv­ar­út­veg­ur­inn og ferða­þjón­ust­an. 

Vextir að hækka?

Annað sem margir velta nú fyrir sér er hvort það sé óhjá­kvæmi­legt að vextir fari nú hækk­andi, en meg­in­vextir Seðla­banka Íslands eru nú 4,25 pró­sent og verð­bólga mælist 2,7 pró­sent. Hag­fræði­deild Lands­banka Íslands spáir því að verð­bólga muni fara upp í 3,6 pró­sent strax í des­em­ber.

Meðal ástæðna fyrir auknum verð­bólgu­þrýst­ingi er skörp hækkun olíu­verðs, en heims­mark­aðs­verð hefur hækkað um 45 pró­sent á fjórum mán­uð­u­m. 

Samt eru blikur á lofti með olíu­verð­ið, en það lækk­aði til að mynda nokkuð mikið í dag, eða um rúm­lega 4 pró­sent og er tunnan af hrá­olíu nú komin í um 70 Banda­ríkja­dali. 

Ein ástæðan fyrir því að olíu­verð hefur lækkað lítið eitt und­an­farna daga er sögð sú að vænt­ingar eru nú um að Sádí-­Ar­abía auki fram­leiðslu, og vinni þannig að því að auka fram­boð sem leiðir svo til verð­lækk­un­ar.

Stjórn­völd í Banda­ríkj­unum - með Don­ald Trump for­seta í broddi fylk­ingar - hafa ekki síst kallað eftir þessu, til að vinna gegn auk­inni verð­bólgu og hækk­andi vöxtum heima fyr­ir. Vaxta­stig í heim­inum hefur farið hækk­andi að und­an­förnu, og fátt bendir til ann­ars en að sú þróun haldi áfram.

Hækk­andi olíu­verð að und­an­förnu hefur valdið því meðal ann­ars, að rekstr­ar­um­hverfi ferða­þjón­ust­unnar á Íslandi hefur versn­að, eins og fram kemur í Fjár­mála­stöð­ug­leika Seðla­banka Íslands í dag. Lík­legt er að flug­fé­lög muni halda áfram að finna fyrir erf­iðu rekstr­ar­um­hverfi á næst­unni, vegna þessa.

Persónuvernd segir Báru hafa brotið gegn lögum með upptöku
Stjórn Persónuverndar hefur komist að því að Bára Halldórsdóttir hafi brotið gegn lögum um persónuvernd, með upptöku sinni á spjalli Alþingismanna á Klaustur bar.
Kjarninn 22. maí 2019
Kærkomin vaxtalækkun - Frekari vaxtalækkun í pípunum?
Það kom ekki á óvart að meginvextir Seðlabanka Íslands hafi lækkað í morgun. Nú er spurningin: verður gengið enn lengra?
Kjarninn 22. maí 2019
Tveir landsréttardómarar sækja um embætti landsréttardómara
Þrír þeirra sem sækja um stöðu Landsréttardómara eru á meðal þeirra fjögurra sem Sigríður Á. Andersen fjarlægði af lista sem hæfisnefnd hafði lagt fyrir. Tveir aðrir umsækjendur eru á meðal þeirra fjögurra sem Sigríður bætti á listann.
Kjarninn 22. maí 2019
Helga Dögg Sverrisdóttir
Nemendur beita kennara ofbeldi
Kjarninn 22. maí 2019
Aðsókn í listkennsludeild LHÍ eykst um ríflega 120 prósent
Aðsókn í listkennsludeild Listaháskóla Íslands jókst um ríflega 120 prósent á milli áranna 2018 og 2019 en nú standa yfir inntökuviðtöl við deildina.
Kjarninn 22. maí 2019
Sólveig Anna Jónsdóttir, formaður Eflingar.
Efling kallar eftir ábendingum um vanefndir
Efling hefur fengið ábendingar um að fyrirtæki hafi brugðist við launahækkunum í nýjum kjarasamningi með því að taka af starfsfólki bónusa, aukagreiðslur og ýmis konar hlunnindi. Félagið kallar eftir frekari ábendingum frá félagsmönnum um slíkar aðgerðir.
Kjarninn 22. maí 2019
Katrín Jakobsdóttir
„Líkamar kvenna eru dregnir inn í pólitíska umræðu“
Forsætisráðherra segir að líkamar kvenna séu dregnir inn í pólitíska umræðu með hætti sem ætti að heyra sögunni til og grafið sé undan fyrri sigrum í baráttu kvenna fyrir yfirráðum yfir sínum eigin líkama.
Kjarninn 22. maí 2019
Ástráður Haraldsson
Ástráður meðal umsækjenda um stöðu landsréttardómara
Ástráður Haraldsson, héraðsdómari, er á meðal þeirra sem sóttu um lausa stöðu landsréttardómara, en umsóknarfrestur rann út síðastliðinn mánudag.
Kjarninn 22. maí 2019
Meira eftir höfundinnMagnús Halldórsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar