Inngrip seðlabankans vekja upp spurningar

Gengi krónunnar hefur veikst skarpt að undanförnu gagnvart helstu alþjóðlegu myntum og greip Seðlabanki Íslands inn í gjaldeyrismarkað í dag, til að vega á móti skarpri veikingu.

Már Guðmundsson, seðlabankastjóri.
Már Guðmundsson, seðlabankastjóri.
Auglýsing

Gengi krón­unnar gagn­vart helstu erlendu myntum hefur veikst hratt á und­an­förnum sex mán­uðum sér­stak­lega.

Þannig hefur verðið á Banda­ríkja­dal farið úr tæp­lega 100 krónum í tæp­lega 119 á skömmum tíma, og verðið á evru úr tæp­lega 119 krónum í 136 krón­ur.

Gripið inn í

Inn­gripið á mark­að­inn í dag kom eftir að gengi krón­unnar veikt­ist skarpt en þetta er í annað skiptið sem Seðla­banki Íslands grípur inn í við­skipti á síð­ustu tveimur mán­uð­um, með það að sjón­ar­miði að vinna gegn veik­ingu krón­unn­ar.  

Auglýsing

Hinn 11. sept­em­ber nam inn­gripið 1,2 millj­arði króna. Gengi krón­unnar hélt þó áfram að veikj­ast og hefur frá þeimt tíma veikst um 5 til 6 pró­sent. 

En af hverju er seðla­bank­inn að eyða pen­ingum skatt­greið­enda í þessi inn­grip ef þró­unin er eins og hún hefur ver­ið? Stefna seðla­bank­ans miðar fyrst og fremst að því að draga úr of miklum sveifl­um, þannig að það magn­ist ekki upp vandi vegna þessar sveiflna. 

Hins vegar má vel velta fyrir sér, hvort inn­gripa­stefnan sé nægi­lega gagn­sæ, því ekki verður séð að þessi inn­grip á mark­aði, hvorki í síð­asta mán­uði né núna, breyti miklu um þá þróun sem er að eiga sér stað á mark­aðn­um. 

Í báðum til­fellum veikt­ist krónan um lítið eitt umfram 2 pró­sent innan dags, þegar inn­gripið átti sér stað, svo mögu­lega er það við­mið hjá bank­an­um. 

Ekki hafa verið birtar upp­lýs­ingar um umfang við­skipt­anna í dag, en það verður gert á vef seðla­bank­ans í sam­ræmi við birt­ing­ar­á­ætlun bank­ans.

Að mati margra við­mæl­enda Kjarn­ans eru inn­grip seðla­bank­ans ekki trú­verðug í því árferði sem nú er uppi, þar sem gengi krón­unnar er að veikj­ast og verð­bólgu­þrýst­ingur auk­ist einnig. Raun­gengi krón­unnar hefur auk þess verið með sterkasta móti í tölu­vert langan tíma. Að því leyt­inu til er að eðli­legt að krónan veik­ist. Ekki má heldur gleyma því að útflutn­ings­hlið hag­kerf­is­ins hagn­ast á veik­ing­unni, þar á meðal sjáv­ar­út­veg­ur­inn og ferða­þjón­ust­an. 

Vextir að hækka?

Annað sem margir velta nú fyrir sér er hvort það sé óhjá­kvæmi­legt að vextir fari nú hækk­andi, en meg­in­vextir Seðla­banka Íslands eru nú 4,25 pró­sent og verð­bólga mælist 2,7 pró­sent. Hag­fræði­deild Lands­banka Íslands spáir því að verð­bólga muni fara upp í 3,6 pró­sent strax í des­em­ber.

Meðal ástæðna fyrir auknum verð­bólgu­þrýst­ingi er skörp hækkun olíu­verðs, en heims­mark­aðs­verð hefur hækkað um 45 pró­sent á fjórum mán­uð­u­m. 

Samt eru blikur á lofti með olíu­verð­ið, en það lækk­aði til að mynda nokkuð mikið í dag, eða um rúm­lega 4 pró­sent og er tunnan af hrá­olíu nú komin í um 70 Banda­ríkja­dali. 

Ein ástæðan fyrir því að olíu­verð hefur lækkað lítið eitt und­an­farna daga er sögð sú að vænt­ingar eru nú um að Sádí-­Ar­abía auki fram­leiðslu, og vinni þannig að því að auka fram­boð sem leiðir svo til verð­lækk­un­ar.

Stjórn­völd í Banda­ríkj­unum - með Don­ald Trump for­seta í broddi fylk­ingar - hafa ekki síst kallað eftir þessu, til að vinna gegn auk­inni verð­bólgu og hækk­andi vöxtum heima fyr­ir. Vaxta­stig í heim­inum hefur farið hækk­andi að und­an­förnu, og fátt bendir til ann­ars en að sú þróun haldi áfram.

Hækk­andi olíu­verð að und­an­förnu hefur valdið því meðal ann­ars, að rekstr­ar­um­hverfi ferða­þjón­ust­unnar á Íslandi hefur versn­að, eins og fram kemur í Fjár­mála­stöð­ug­leika Seðla­banka Íslands í dag. Lík­legt er að flug­fé­lög muni halda áfram að finna fyrir erf­iðu rekstr­ar­um­hverfi á næst­unni, vegna þessa.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Bílaleigubílum í umferð fjölgar milli mánaða
Bílaleigur hafa fjölgað bílum í umferð um tæplega 2.500 á milli mánaða. Flotinn heldur samt sem áður áfram að minnka og hann er núna fimmtungi minni en á sama tíma í fyrra.
Kjarninn 14. júlí 2020
Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir, formaður Viðreisnar.
Alvarleg hættumerki sem kalli á að rödd Íslands verði að vera háværari
Formaður Viðreisnar telur að valdboðsstjórnmál séu víða að ryðja sér til rúms þar sem óþolinmæði leiðtoga gagnvart réttarríkinu, mannréttindum, fjölmiðlum og lýðræði sé sýnilega að aukast. Henni líst ekki á að Ingibjörg Sólrún láti af störfum hjá ÖSE.
Kjarninn 14. júlí 2020
180⁰ Reglan
180⁰ Reglan
180° Reglan – Spjallað við Herdísi Stefánsdóttur
Kjarninn 14. júlí 2020
Á gangi í Piccadily Circus í London.
Takmarkanir settar á að nýju – andlitsgrímur skylda í verslunum á Englandi
„Ég vil vera hreinskilinn við ykkur: Við munum ekki snúa til sömu lífshátta í fyrirsjáanlegri framtíð,“ segir framkvæmdastjóri WHO. Enn og aftur hafa ýmsar takmarkanir verið settar á, m.a. í Kaliforníu þar sem smitum hefur fjölgað gífurlega hratt síðustu
Kjarninn 14. júlí 2020
Í matsskýrslu kemur fram að Arctic Sea Farm áformi að hefja laxeldi á þremur svæðum í Arnarfirði: í Trostansfirði, við Hvestudal og við Lækjarbót.
Eldið í Arnarfirði myndi hafa nokkuð neikvæð áhrif á villta laxa
Samanlagt mun núverandi og fyrirhugað laxeldi í Arnarfirði verða 20 þúsund tonn. Þar með yrði burðarþoli fjarðarins að mati Hafró náð. Eldið myndi hafa nokkuð neikvæð áhrif á villta laxa með tilliti til erfðablöndunar og laxalúsar.
Kjarninn 14. júlí 2020
Ingibjörg Sólrún Gísladóttir
Ingibjörg Sólrún lætur af störfum hjá ÖSE – Utanríkisráðherra segir þetta aðför að stofnuninni
Ingibjörg Sólrún Gísladóttir læt­ur af störf­um sem for­stjóri lýðræðis- og mannréttindastofnunar ÖSE en hún hefur sinnt starfinu í þrjú ár.
Kjarninn 13. júlí 2020
Komum á dag- og göngudeildir fækkaði um 30 prósent í faraldrinum
Komum á dag- og göngudeildir fækkaði að meðaltali um 30 prósent á meðan kórónuveirufaraldurinn stóð sem hæst. Þá fækkaði samskiptum við sjálfstætt starfandi sérfræðinga um 25 prósent, samkvæmt upplýsingum frá landlækni.
Kjarninn 13. júlí 2020
Kári Stefánsson, forstjóri ÍE.
Íslensk erfðagreining heldur áfram að skima í viku í viðbót
Til stóð að dagurinn í dag ætti að vera síðasti dagurinn sem Íslensk erfðagreining myndi skima á landamærunum.
Kjarninn 13. júlí 2020
Meira eftir höfundinnMagnús Halldórsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar