Inngrip seðlabankans vekja upp spurningar

Gengi krónunnar hefur veikst skarpt að undanförnu gagnvart helstu alþjóðlegu myntum og greip Seðlabanki Íslands inn í gjaldeyrismarkað í dag, til að vega á móti skarpri veikingu.

Már Guðmundsson, seðlabankastjóri.
Már Guðmundsson, seðlabankastjóri.
Auglýsing

Gengi krón­unnar gagn­vart helstu erlendu myntum hefur veikst hratt á und­an­förnum sex mán­uðum sér­stak­lega.

Þannig hefur verðið á Banda­ríkja­dal farið úr tæp­lega 100 krónum í tæp­lega 119 á skömmum tíma, og verðið á evru úr tæp­lega 119 krónum í 136 krón­ur.

Gripið inn í

Inn­gripið á mark­að­inn í dag kom eftir að gengi krón­unnar veikt­ist skarpt en þetta er í annað skiptið sem Seðla­banki Íslands grípur inn í við­skipti á síð­ustu tveimur mán­uð­um, með það að sjón­ar­miði að vinna gegn veik­ingu krón­unn­ar.  

Auglýsing

Hinn 11. sept­em­ber nam inn­gripið 1,2 millj­arði króna. Gengi krón­unnar hélt þó áfram að veikj­ast og hefur frá þeimt tíma veikst um 5 til 6 pró­sent. 

En af hverju er seðla­bank­inn að eyða pen­ingum skatt­greið­enda í þessi inn­grip ef þró­unin er eins og hún hefur ver­ið? Stefna seðla­bank­ans miðar fyrst og fremst að því að draga úr of miklum sveifl­um, þannig að það magn­ist ekki upp vandi vegna þessar sveiflna. 

Hins vegar má vel velta fyrir sér, hvort inn­gripa­stefnan sé nægi­lega gagn­sæ, því ekki verður séð að þessi inn­grip á mark­aði, hvorki í síð­asta mán­uði né núna, breyti miklu um þá þróun sem er að eiga sér stað á mark­aðn­um. 

Í báðum til­fellum veikt­ist krónan um lítið eitt umfram 2 pró­sent innan dags, þegar inn­gripið átti sér stað, svo mögu­lega er það við­mið hjá bank­an­um. 

Ekki hafa verið birtar upp­lýs­ingar um umfang við­skipt­anna í dag, en það verður gert á vef seðla­bank­ans í sam­ræmi við birt­ing­ar­á­ætlun bank­ans.

Að mati margra við­mæl­enda Kjarn­ans eru inn­grip seðla­bank­ans ekki trú­verðug í því árferði sem nú er uppi, þar sem gengi krón­unnar er að veikj­ast og verð­bólgu­þrýst­ingur auk­ist einnig. Raun­gengi krón­unnar hefur auk þess verið með sterkasta móti í tölu­vert langan tíma. Að því leyt­inu til er að eðli­legt að krónan veik­ist. Ekki má heldur gleyma því að útflutn­ings­hlið hag­kerf­is­ins hagn­ast á veik­ing­unni, þar á meðal sjáv­ar­út­veg­ur­inn og ferða­þjón­ust­an. 

Vextir að hækka?

Annað sem margir velta nú fyrir sér er hvort það sé óhjá­kvæmi­legt að vextir fari nú hækk­andi, en meg­in­vextir Seðla­banka Íslands eru nú 4,25 pró­sent og verð­bólga mælist 2,7 pró­sent. Hag­fræði­deild Lands­banka Íslands spáir því að verð­bólga muni fara upp í 3,6 pró­sent strax í des­em­ber.

Meðal ástæðna fyrir auknum verð­bólgu­þrýst­ingi er skörp hækkun olíu­verðs, en heims­mark­aðs­verð hefur hækkað um 45 pró­sent á fjórum mán­uð­u­m. 

Samt eru blikur á lofti með olíu­verð­ið, en það lækk­aði til að mynda nokkuð mikið í dag, eða um rúm­lega 4 pró­sent og er tunnan af hrá­olíu nú komin í um 70 Banda­ríkja­dali. 

Ein ástæðan fyrir því að olíu­verð hefur lækkað lítið eitt und­an­farna daga er sögð sú að vænt­ingar eru nú um að Sádí-­Ar­abía auki fram­leiðslu, og vinni þannig að því að auka fram­boð sem leiðir svo til verð­lækk­un­ar.

Stjórn­völd í Banda­ríkj­unum - með Don­ald Trump for­seta í broddi fylk­ingar - hafa ekki síst kallað eftir þessu, til að vinna gegn auk­inni verð­bólgu og hækk­andi vöxtum heima fyr­ir. Vaxta­stig í heim­inum hefur farið hækk­andi að und­an­förnu, og fátt bendir til ann­ars en að sú þróun haldi áfram.

Hækk­andi olíu­verð að und­an­förnu hefur valdið því meðal ann­ars, að rekstr­ar­um­hverfi ferða­þjón­ust­unnar á Íslandi hefur versn­að, eins og fram kemur í Fjár­mála­stöð­ug­leika Seðla­banka Íslands í dag. Lík­legt er að flug­fé­lög muni halda áfram að finna fyrir erf­iðu rekstr­ar­um­hverfi á næst­unni, vegna þessa.

Kanntu vel við Kjarnann?

Við á Kjarnanum þökkum lesendum fyrir það traust sem þeir sýna með því að styrkja Kjarnann. 

Frjáls framlög frá lesendum hafa vaxið jafnt og þétt síðustu árin og eru mikilvæg tekjustoð undir reksturinn. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni og greina kjarnann frá hisminu. 

Við tökum hlutverk okkar sem fjölmiðill í þjónustu almennings alvarlega. Kjarninn birti 409 fréttaskýringar og 2.367 fréttir á árinu 2019. Kjarninn er vettvangur umræðu og á nýliðnu ári voru 539 skoðanagreinar birtar, stærstur hluti þeirra aðsendar greinar. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Ekki sést jafn mikil neikvæð áhrif á flugiðnað síðan 11. september 2001
Greinendur segja að smám saman sé að koma í ljós hversu gríðarleg áhrif kórónaveiran hefur haft í Kína og víðar. Útlit er fyrir að efnahagslegu áhrifin verði mikil á næstu mánuðum.
Kjarninn 26. febrúar 2020
Davíð Stefánsson og Sunna Karen Sigurþórsdóttir
Davíð og Sunna Karen hætta sem ritstjórar hjá Torgi
Skipu­lags­breytingar hafa verið gerðar hjá Torgi, út­gáfu­fé­lagi Frétta­blaðsins og fleiri miðla.
Kjarninn 25. febrúar 2020
Úr Er ég mamma mín?
„Sláðu hann, Sólveig! Kýld‘ann, Kristbjörg!“
Leiklistargagnrýnandi Kjarnans fjallar um Er ég mamma mín? eftir Maríu Reyndal í Borgarleikhúsinu.
Kjarninn 25. febrúar 2020
Þórdís Kolbrún R. Gylfadóttir
Nýsköpunarmiðstöð Íslands lögð niður um næstu áramót
Niðurstaða greiningarvinnu atvinnuvega- og nýsköpunarráðuneytisins er sú að hluta verkefna Nýsköpunarmiðstöðvar Íslands megi framkvæma undir öðru rekstrarformi.
Kjarninn 25. febrúar 2020
Ríkisstjórnin vill auka gagnsæið hjá 30 óskráðum en þjóðhagslega mikilvægum fyrirtækjum
Í drögum að nýju frumvarpi, sem ríkisstjórnin hefur lagt fram til að auka traust á íslenskt atvinnulíf, er lagt til að skilgreining á „einingum tengdum almannahagsmunum“ verði víkkuð verulega út og nái meðal annars til stóriðju og sjávarútvegsrisa.
Kjarninn 25. febrúar 2020
Virkjanir undir 10 MW hafa verið kallaðar smávirkjanir.
Vilja einfalda lög og reglur um smávirkjanir
Þingmenn Framsóknarflokksins segja umsóknarferli varðandi minni virkjanir fjárfrekt og langt og að smávirkjanir séu umhverfisvænir orkugjafar þar sem þær stuðli „að minni útblæstri óæskilegra efna sem hafa áhrif á hitastig jarðar“.
Kjarninn 25. febrúar 2020
Aðalsteinn Leifsson
Aðalsteinn Leifsson nýr ríkissáttasemjari
Félags- og barnamálaráðherra hefur skipað Aðalstein Leifsson framkvæmdastjóra hjá EFTA sem ríkissáttasemjara frá og með 1.apríl næstkomandi.
Kjarninn 25. febrúar 2020
Stefán Eiríksson, sem nýverið var valinn af stjórn RÚV til að stýra fyrirtækinu til næstu fimm ára hið minnsta.
Verðandi útvarpsstjóri vill opna safn RÚV fyrir fjölmiðlum og almenningi
Stefán Eiríksson vill að allt efni sem er til staðar í safni RÚV, og er ekki bundið rétthafatakmörkunum, verði opið og aðgengilegt öllum almenningi og öðrum fjölmiðlum til frjálsra nota.
Kjarninn 25. febrúar 2020
Meira eftir höfundinnMagnús Halldórsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar