Inngrip seðlabankans vekja upp spurningar

Gengi krónunnar hefur veikst skarpt að undanförnu gagnvart helstu alþjóðlegu myntum og greip Seðlabanki Íslands inn í gjaldeyrismarkað í dag, til að vega á móti skarpri veikingu.

Már Guðmundsson, seðlabankastjóri.
Már Guðmundsson, seðlabankastjóri.
Auglýsing

Gengi krón­unnar gagn­vart helstu erlendu myntum hefur veikst hratt á und­an­förnum sex mán­uðum sér­stak­lega.

Þannig hefur verðið á Banda­ríkja­dal farið úr tæp­lega 100 krónum í tæp­lega 119 á skömmum tíma, og verðið á evru úr tæp­lega 119 krónum í 136 krón­ur.

Gripið inn í

Inn­gripið á mark­að­inn í dag kom eftir að gengi krón­unnar veikt­ist skarpt en þetta er í annað skiptið sem Seðla­banki Íslands grípur inn í við­skipti á síð­ustu tveimur mán­uð­um, með það að sjón­ar­miði að vinna gegn veik­ingu krón­unn­ar.  

Auglýsing

Hinn 11. sept­em­ber nam inn­gripið 1,2 millj­arði króna. Gengi krón­unnar hélt þó áfram að veikj­ast og hefur frá þeimt tíma veikst um 5 til 6 pró­sent. 

En af hverju er seðla­bank­inn að eyða pen­ingum skatt­greið­enda í þessi inn­grip ef þró­unin er eins og hún hefur ver­ið? Stefna seðla­bank­ans miðar fyrst og fremst að því að draga úr of miklum sveifl­um, þannig að það magn­ist ekki upp vandi vegna þessar sveiflna. 

Hins vegar má vel velta fyrir sér, hvort inn­gripa­stefnan sé nægi­lega gagn­sæ, því ekki verður séð að þessi inn­grip á mark­aði, hvorki í síð­asta mán­uði né núna, breyti miklu um þá þróun sem er að eiga sér stað á mark­aðn­um. 

Í báðum til­fellum veikt­ist krónan um lítið eitt umfram 2 pró­sent innan dags, þegar inn­gripið átti sér stað, svo mögu­lega er það við­mið hjá bank­an­um. 

Ekki hafa verið birtar upp­lýs­ingar um umfang við­skipt­anna í dag, en það verður gert á vef seðla­bank­ans í sam­ræmi við birt­ing­ar­á­ætlun bank­ans.

Að mati margra við­mæl­enda Kjarn­ans eru inn­grip seðla­bank­ans ekki trú­verðug í því árferði sem nú er uppi, þar sem gengi krón­unnar er að veikj­ast og verð­bólgu­þrýst­ingur auk­ist einnig. Raun­gengi krón­unnar hefur auk þess verið með sterkasta móti í tölu­vert langan tíma. Að því leyt­inu til er að eðli­legt að krónan veik­ist. Ekki má heldur gleyma því að útflutn­ings­hlið hag­kerf­is­ins hagn­ast á veik­ing­unni, þar á meðal sjáv­ar­út­veg­ur­inn og ferða­þjón­ust­an. 

Vextir að hækka?

Annað sem margir velta nú fyrir sér er hvort það sé óhjá­kvæmi­legt að vextir fari nú hækk­andi, en meg­in­vextir Seðla­banka Íslands eru nú 4,25 pró­sent og verð­bólga mælist 2,7 pró­sent. Hag­fræði­deild Lands­banka Íslands spáir því að verð­bólga muni fara upp í 3,6 pró­sent strax í des­em­ber.

Meðal ástæðna fyrir auknum verð­bólgu­þrýst­ingi er skörp hækkun olíu­verðs, en heims­mark­aðs­verð hefur hækkað um 45 pró­sent á fjórum mán­uð­u­m. 

Samt eru blikur á lofti með olíu­verð­ið, en það lækk­aði til að mynda nokkuð mikið í dag, eða um rúm­lega 4 pró­sent og er tunnan af hrá­olíu nú komin í um 70 Banda­ríkja­dali. 

Ein ástæðan fyrir því að olíu­verð hefur lækkað lítið eitt und­an­farna daga er sögð sú að vænt­ingar eru nú um að Sádí-­Ar­abía auki fram­leiðslu, og vinni þannig að því að auka fram­boð sem leiðir svo til verð­lækk­un­ar.

Stjórn­völd í Banda­ríkj­unum - með Don­ald Trump for­seta í broddi fylk­ingar - hafa ekki síst kallað eftir þessu, til að vinna gegn auk­inni verð­bólgu og hækk­andi vöxtum heima fyr­ir. Vaxta­stig í heim­inum hefur farið hækk­andi að und­an­förnu, og fátt bendir til ann­ars en að sú þróun haldi áfram.

Hækk­andi olíu­verð að und­an­förnu hefur valdið því meðal ann­ars, að rekstr­ar­um­hverfi ferða­þjón­ust­unnar á Íslandi hefur versn­að, eins og fram kemur í Fjár­mála­stöð­ug­leika Seðla­banka Íslands í dag. Lík­legt er að flug­fé­lög muni halda áfram að finna fyrir erf­iðu rekstr­ar­um­hverfi á næst­unni, vegna þessa.

Fjölmennustu hópuppsagnir síðan árið 2009
111 fast­ráðnum starfs­mönnum var sagt upp störfum hjá WOW air í vikunni og náðu upp­sagnirnar þvert á fyr­ir­tæk­ið. Samn­ingar við verk­taka og tíma­bundna starfs­menn verða jafnframt ekki end­ur­nýj­aðir. Þetta eru fjölmennustu hópuppsagnir síðan 2009.
Kjarninn 15. desember 2018
Koma svo!
Koma svo!
Koma svo - Er allt að fara til fjandans?
Kjarninn 15. desember 2018
Ríkisstjórnarflokkarnir græða mikið fylgi á Klaustursmálinu
Samanlagt fylgi þeirra þriggja flokka sem mynda ríkisstjórn jókst um 8,6 prósentustig eftir Klaustursmálið. Mesta fylgisaukningin er hjá Framsókn. Frjálslynda stjórnarandstöðublokkin bætir líka við sig.
Kjarninn 15. desember 2018
Yfirskot eða aðlögun?
Fjallað er um gengissveiflur í nýjustu útgáfu Vísbendingar.
Kjarninn 15. desember 2018
Cohen: Trump vissi vel að þetta var rangt
Lögmaður Donalds Trumps Bandaríkjaforseta hefur verið dæmdur í þriggja ára fangelsi, meðal annar fyrir að beita sér fyrir ólöglegum greiðslum til að þagga niður umræðu um framhjáhald Trumps.
Kjarninn 14. desember 2018
Forsætisráðherra: Klaustursmálið hefur haft verulega mikil áhrif innan þingsins
Það skiptir máli að þingmenn geti tekist á pólitísk mál en samt borið virðingu fyrir fólki, segir forsætisráðherra.
Kjarninn 14. desember 2018
WOW air er á uppleið á ný.
Indigo gæti fjárfest í WOW air fyrir 9,4 milljarða
Enn er unnið að því að ná samningum við Indigo Partners um fjárfestingu í félaginu.
Kjarninn 14. desember 2018
Skýrt í starfsreglum að meirihluti ræður niðurstöðum
Formaður tilnefningarnefndar VÍS segir engar heimildir vera í reglum nefndarinnar til að skila sératkvæði. Meirihlutinn ráði einfaldlega hverjum hún mæli með til stjórnarsetu.
Kjarninn 14. desember 2018
Meira eftir höfundinnMagnús Halldórsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar