Evrópskt þrælahald

Það var miður skemmtileg sjón sem fyrir nokkrum dögum blasti við dönskum lögregluþjónum við húsrannsókn hjá flutningafyrirtæki í Padborg. Þar búa tugir flutningabílstjóra frá Sri Lanka og Filippseyjum við ömurlegar aðstæður og smánarlaun.

Svona var umhorfs hjá 200 filippseyskum bílstjórum í gámunum í Padborg.
Svona var umhorfs hjá 200 filippseyskum bílstjórum í gámunum í Padborg.
Auglýsing

Síð­ast­lið­inn þriðju­dag fór hópur lög­reglu­þjóna, ásamt full­trúum danskra laun­þega­sam­taka í óund­ir­búna heim­sókn til flutn­inga­fyr­ir­tæk­is­ins Kurt Beier ­sem hefur aðsetur í Pad­borg á ­Suð­ur­-Jót­landi, skammt frá landa­mær­unum að Þýska­landi. Ástæða þess­arar heim­sóknar var ábend­ing dönsku stétt­ar­fé­laga­sam­tak­anna 3F en starfs­fólk þar hafði kom­ist á snoðir um að ekki væri allt sem skyldi hjá Kurt Beier. Þegar danska lög­reglan kom, ásamt full­trú­um 3F á svæðið þar sem bíl­stjórar flutn­inga­fyr­ir­tæk­is­ins hafa aðsetur blasti við þeim ömur­leg sjón að sögn Kim Brandt, for­manns 3F í Aabenra­a „ég hef aldrei séð annað eins og hef þó ýmsu kynnst.“ 

Eins og í fátækra­hverf­i  

Mynd­irnar sem starfs­fólk 3F tók og myndir sem bíl­stjór­arnir hafa tekið í „svoköll­uðum íbúð­um“ (orða­lag Kim Brandt) eru þess eðlis að fæstum gæti til hugar komið að um sé að ræða manna­bú­stað á danskri grund. Hrip­lekir óupp­hit­aðir gámar með myglu­blettum á veggjum eld­un­ar­að­staðan gasprímusar sem standa á gólf­inu, hrein­læt­is­að­stöð­unni verður ekki með orðum lýst (orð Kim Brand­t), engin rúm, ein­ungis grút­skítugar og lélegar svamp­dýn­ur, engin þvotta­að­staða. Hvergi kæli­skápar né aðrar geymslur fyrir mat­væli. „Öm­ur­legt og minnti helst á myndir sem maður hefur séð úr fátækra­hverfum stór­borga í öðrum heims­álf­um“ sagði Kim Brand­t ­sem sagð­ist aldrei hafa látið sér til hugar koma að svona nokkuð gæti átt sér stað í Dan­mörku. Á staðnum voru 26 bíl­stjór­ar, lang­flestir frá Fil­ipps­eyjum en nokkrir frá­ S­ri Lanka. Þeir fóru á brott með lög­regl­unni og voru teknar af þeim skýrslur og síðan fengu þeir inni í húsum sem lög­reglan útveg­aði í nágrenni fyr­ir­tæk­is­ins. Hvort þeir starfa áfram hjá Kurt Beier er óljóst. Þessir 26 sögðu frá því að sam­tals byggju um það bil 200 bíl­stjór­ar, ekki þó allir sam­tím­is, í gámunum

Launin aðeins brot af dönskum lág­marks­launum

Það er ekki bara aðbún­að­ur­inn sem fékk 3F ­laun­þega­sam­tökin til að leita til lög­regl­unn­ar. Nokkrir úr hópi bíl­stjór­anna höfðu upp­lýst að tíma­laun þeirra væru um það bil 20 krónur danskar (um það bil 370 íslenskar krón­ur) sem er aðeins brot af dönskum lág­marks­laun­um. Þeim væri ­sömu­leið­ist ­gert skylt að vinna langt umfram það sem kveðið er á um í dönskum kjara­samn­ing­um. Þeir væru lang oft­ast tveir í bílnum og iðu­lega á ferð­inni 18 klukku­stundir á sól­ar­hring, helm­ing þess tíma undir stýri en hinn helm­ing tím­ans í far­þega­sæt­inu. Sex klukku­tíma væri bíll­inn svo stopp á bíla­stæði og þá yrðu þeir að sofa í bílnum sem þeir mættu ekki yfir­gefa. Svo væri aftur haldið af stað.  

Auglýsing

Hvernig getur svona gerst og hvað með lög­in?

Þetta eru spurn­ingar sem danskir fjöl­miðlar hafa margoft varpað fram und­an­farna daga. Margir danskir þing­menn segj­ast sal­tillir yfir því að svona nokkuð geti átt sér stað í Dan­mörku og krefj­ast þess að atvinnu­mála­ráð­herr­ann bregð­ist við. Ekki sé hægt að líða svona lagað og sumir hafa tekið svo djúpt í árinni að kalla þetta þræla­hald, man­sal. Lög­fræð­ing­ur, sér­fræð­ingur í vinnu­rétti, sem danska útvarp­ið, DR ræddi við sagði málið snúið og Kurt Beier nýtti sér greini­lega glufur í kerf­inu. Lög­fræð­ingur Kurt Beier hafnar því algjör­lega að fyr­ir­tækið brjóti lög.

Bíl­stjór­arnir hafa allir verið ráðnir til dótt­ur­fé­lags Kurt Beier í Pól­landi. Heim­ilt er að ráða til vinnu fólk frá þjóðum utan ESB ef ekki er hægt að manna störf með heima­fólki. Á síð­asta  ári voru sam­tals 62 þús­und bíl­stjór­ar, frá löndum utan ESB ráðnir til starfa í Pól­landi. Þegar bíl­stjóri hefur fengið atvinnu­leyfi, t.d.  í Pól­landi, hefur hann jafn­framt akst­urs­leyfi í öllum löndum ESB, með ákveðnum tak­mörk­un­um. Hann má, til dæm­is, koma með vörur frá Þýska­landi til Dan­merk­ur, tæma bíl­inn og fara síðan þrjár ferðir með vörur innan Dan­merkur en ekki meira. Þá verður hann að fara úr landi en get­ur, ef svo ber und­ir, komið aftur sama dag­inn með annan farm og end­ur­tekið leik­inn. Þessar reglur eru nú til skoð­unar innan ESB, ekki síst vegna mót­mæla Dana en þeir segja þær bjóða heim und­ir­boðum í flutn­ing­um. 

Eitt stærsta flutn­inga­fyr­ir­tæki Dan­merkur

Kurt Beier ­fyr­ir­tækið er í hópi stærstu vöru­flutn­inga­fyr­ir­tækja í Dan­mörku, með um 400 flutn­inga­bíla í rekstri. Auk þess á fyr­ir­tækið dótt­ur­fyr­ir­tæki í nokkrum löndum utan Dan­merk­ur. Fyr­ir­tækið er þrjá­tíu ára gam­alt en Kurt Beier ­fjöl­skyldan hefur þó mun lengur rekið flutn­inga­starf­sem­i. Karsten Beier, núver­andi for­stjóri býr ásamt fjöl­skyldu sinni í Hjert­ing, úthverf­i Es­bjerg á Jót­landi, ekki í hrip­lekum vörugámi, eins og Ekstra ­blaðið lýsti húsa­kynnum for­stjór­ans. Ein­býl­is­húsið keypt­i Karsten Beier ­fyrir rúmu ári og sam­tímis keypti hann tvö önnur hús, til að hafa óheftan aðgang að strönd­inni. For­stjóra­fjöl­skyldan á einnig hús í Monaco og í bíl­skúrnum stendur nýleg­ur ­Ferr­ari af dýr­ustu gerð. Ekstra ­blað­inu hefur ekki, fremur en öðrum dönskum fjöl­miðl­um, tek­ist að ná tali af for­stjór­an­um, sem hefur ann­ars alla jafna verið meira en fús að tjá sig.Flutningabíll frá Kurt Beier Transport

Þekkt víða um lönd

Kurt Beier ­fyr­ir­tækið er eins og áður sagði stórt fyr­ir­tæki á sínu svið­i. Það hefur á síð­ustu árum margoft verið til umfjöll­unar í evr­ópskum fjöl­miðl­um. Umfjöll­unin hefur ætíð snú­ist um það sama, nefni­lega alls kyns svik gagn­vart starfs­fólki fyr­ir­tæk­is­ins. Sem dæmi stefndi rúm­enskur bíl­stjóri G­BT Log­ist­ic SRL, dótt­ur­fyr­ir­tæki Kurt Beier í Rúm­en­íu, vegna van­gold­inna launa. Bíl­stjór­inn hafði unnið 843 klukku­stundir án þess að fá greidd laun og þegar hann hafði árang­urs­laust reynt að fá borgað leit­aði hann, með aðstoð stétt­ar­fé­lags síns, til dóm­stóla. Bæj­ar­réttur í Rúm­eníu dæmd­i G­BT til að borga bíl­stjór­anum upp­hæð sem sam­svarar 470 þús­und íslenskum krón­um. Áfrýj­un­ar­dóm­stóll stað­festi síðar þennan dóm. Mörg við­líka mál mætti nefna en þau eiga það öll sam­eig­in­legt að Kurt Beier hefur ætíð tapað og sam­tals orðið að greiða stefn­endum stór­fé. Í Rúm­eníu einni eru slík mál fleiri en 40 tals­ins. 

Margir hætta við­skiptum við Kurt Beier

Frétt­irnar af aðbún­aði og launum bíl­stjóra hjá Kurt Beier hafa vakið mikla athygli og hörð við­brögð í Dan­mörku. Síðan málið komst í fjöl­miðla fyrir nokkrum dögum hafa fjöl­mörg dönsk fyr­ir­tæki hætt við­skiptum við Kurt Beier. JYSK (­Rúm­fatalager­inn) varð fyrst til og lýsti því yfir strax sama dag og greint var frá mál­inu að öll­u­m ­samn­ing­um við Kurt Beier, og hugs­an­lega yfir- eða und­ir­verk­taka á vegum þess fyr­ir­tækis yrði sam­stundis hætt. Síðan hafa mörg dönsk fyr­ir­tæki fylgt í kjöl­far­ið.  

Fram­haldið

Þegar þetta  er skrifað eru fimm sól­ar­hringar síðan danska lög­reglan fór í „heim­sókn­ina“ til Kurt Beier. For­svars­menn 3F ­stétt­ar­fé­laga­sam­tak­anna hafa lýst yfir að þetta mál verði ekki látið logn­ast út af, sam­tökin muni sjá til þess. Þótt Kurt Beier ­fyr­ir­tækið seg­ist engin lög hafa brotið kann rann­sókn lög­regl­unn­ar, sem er haf­in, að leiða annað í ljós. Þar er einkum horft til launa­mála, vinnu­tíma og aðbún­að­ar. Nokkrir danskir fjöl­miðlar hafa nefnt að ef nið­ur­staða rann­sókn­ar­innar yrði að fyr­ir­tækið hafi brotið á starfs­mönnum þess, með þeim hætti að flokk­ast geti undir þræla­hald (sla­ver­i), gæti farið svo að Karsten Beier yrði að skipta um heim­il­is­fang. Þyrfti að sætta sig við sex fer­metra kytru í stað ein­býl­is­húss­ins í  Hjert­ing.

Fjölmennustu hópuppsagnir síðan árið 2009
111 fast­ráðnum starfs­mönnum var sagt upp störfum hjá WOW air í vikunni og náðu upp­sagnirnar þvert á fyr­ir­tæk­ið. Samn­ingar við verk­taka og tíma­bundna starfs­menn verða jafnframt ekki end­ur­nýj­aðir. Þetta eru fjölmennustu hópuppsagnir síðan 2009.
Kjarninn 15. desember 2018
Koma svo!
Koma svo!
Koma svo - Er allt að fara til fjandans?
Kjarninn 15. desember 2018
Ríkisstjórnarflokkarnir græða mikið fylgi á Klaustursmálinu
Samanlagt fylgi þeirra þriggja flokka sem mynda ríkisstjórn jókst um 8,6 prósentustig eftir Klaustursmálið. Mesta fylgisaukningin er hjá Framsókn. Frjálslynda stjórnarandstöðublokkin bætir líka við sig.
Kjarninn 15. desember 2018
Yfirskot eða aðlögun?
Fjallað er um gengissveiflur í nýjustu útgáfu Vísbendingar.
Kjarninn 15. desember 2018
Cohen: Trump vissi vel að þetta var rangt
Lögmaður Donalds Trumps Bandaríkjaforseta hefur verið dæmdur í þriggja ára fangelsi, meðal annar fyrir að beita sér fyrir ólöglegum greiðslum til að þagga niður umræðu um framhjáhald Trumps.
Kjarninn 14. desember 2018
Forsætisráðherra: Klaustursmálið hefur haft verulega mikil áhrif innan þingsins
Það skiptir máli að þingmenn geti tekist á pólitísk mál en samt borið virðingu fyrir fólki, segir forsætisráðherra.
Kjarninn 14. desember 2018
WOW air er á uppleið á ný.
Indigo gæti fjárfest í WOW air fyrir 9,4 milljarða
Enn er unnið að því að ná samningum við Indigo Partners um fjárfestingu í félaginu.
Kjarninn 14. desember 2018
Skýrt í starfsreglum að meirihluti ræður niðurstöðum
Formaður tilnefningarnefndar VÍS segir engar heimildir vera í reglum nefndarinnar til að skila sératkvæði. Meirihlutinn ráði einfaldlega hverjum hún mæli með til stjórnarsetu.
Kjarninn 14. desember 2018
Meira eftir höfundinnBorgþór Arngrímsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar