Ömurlegar aðstæður í grískum flóttamannabúðum

Flóttamannastefna Evrópusambandsins hefur fært byrði hælisleitenda yfir til Grikklands frá öðrum sambandslöndum. Grískar flóttamannabúðir hafa stækkað ört á síðustu árum, en starfsmenn þeirra segja að neyðarástand blasi þar við í geðheilbrigðismálum.

lebanon-syrian-refugees_21088546536_o.jpg
Auglýsing

Geð­heil­brigðiskrísa vofir yfir í grískum flótta­manna­búðum sem stækkað hafa gíf­ur­lega á síð­ustu árum. Með samn­ingi Evr­ópu­sam­bands­ins við Tyrk­land auk Dyfl­inn­ar­reglu­gerð­ar­inn­ar hefur byrði Grikkja á flótta­manna­vand­anum auk­ist á sama tíma og önnur Evr­ópu­lönd finna minna fyrir hon­um. Þetta kemur fram í frétt T­he Economist ­sem birt­ist á fimmtu­dag­inn.

Í frétt­inni er vikið að samn­ingnum milli Evr­ópu­sam­bands­ins og Tyrk­lands árið 2016 í flótta­manna­mál­um, en með honum ákváðu Tyrkir að stöðva báts­ferðir hæl­is­leit­enda frá land­inu og taka á móti hæl­is­leit­endum sem vísað hefur verið frá Grikk­landi. Með samn­ingnum dró veru­lega úr báts­ferðum yfir­ Mið­jarð­ar­haf­ið og fjöldi hæl­is­leit­enda minnk­aði til flestra ríkja Evr­ópu­sam­bands­ins.

Hins veg­ar, þrátt fyrir að samn­ing­ur­inn hafi bundið enda á flótta­manna­vanda flestra Evr­ópu­ríkja, jók hann byrði Grikk­lands sem situr nú uppi með gíf­ur­legan fjölda hæl­is­leit­enda. Þeir sem koma frá Tyrk­landi enda oft­ast í flótta­manna­búðum á grísku eyj­un­um Chi­os, ­Sam­os, ­Les­bos og Kos, en sam­kvæmt samn­ingnum er þeim skylt að bíða þar þangað til hæl­is­um­sókn­ar­ferli þeirra lýk­ur.

Auglýsing

Dyfl­inn­ar­reglu­gerðin

Sam­kvæmt samn­ingnum er öllum hæl­is­leit­end­unum komið fyrir í Grikk­landi þannig að auð­veld­ara sé að vísa þeim til Tyrk­lands aftur ef hæl­is­um­sókn þeirra er synj­uð, en mörgum Grikkjum grunar að ákvæð­inu hafi verið bætt við til að fram­fylgja Dyfl­inn­ar­reglu­gerð­inni.

Sú reglu­gerð þykir umdeild, en sam­kvæmt henni er hæl­is­leit­anda skylt að sækja um hæli í fyrsta Evr­ópu­landi sem hann kemur til. Þannig er meg­in­þorri umsókn­anna afgreiddur í þeim löndum sem næst eru Asíu eða Afr­íku: Grikk­landi, Ítalíu og Spáni.

Hæl­is­um­sóknir fjór­fald­ast í Grikk­landi

Áður fyrr skráði stór hluti hæl­is­leit­enda sig ekki í Grikk­landi, heldur freist­uðu þeir gæf­unnar í öðrum Evr­ópu­lönd­um. Frá und­ir­ritun samn­ings­ins hefur hins vegar orðið erf­ið­ara fyrir þá að ferð­ast um Evr­ópu og sækja því mun fleiri um hæli í Grikk­landi. Sem stendur nemur heild­ar­fjöldi hæl­is­leit­enda í Grikk­landi 65 þús­undum manna, en 9 þús­und þeirra eru á eyj­unn­i ­Les­bos.

Það sem af er ári hafa grísk yfir­völd tekið á móti nær fjórum sinnum fleiri hæl­is­um­sóknum en þeir gerðu árið 2015. Þeir sem stand­ast umsókn­ar­ferlið mega svo setj­ast að í Grikk­landi sem flótta­menn, en fá ekki að fara til ann­arra Evr­ópu­landa þangað til þeir fá grískan rík­is­borg­ara­rétt.

Ömur­legar aðstæður

Evr­ópu­sam­bandið hefur varið yfir 1,6 millj­örðum evra í flótta­manna­hjálp á Grikk­landi til þess að mæta álag­inu, en sam­kvæmt frétt T­he Economist eru aðstæður í grísku flótta­manna­búð­unum samt sem áður mjög slæm­ar.

Sem dæmi nefnir tíma­ritið flótta­manna­búð­irn­ar Mori­a á eyj­unn­i ­Les­bos, en þar er lítið pláss eftir fyrir sívax­andi hóp hæl­is­leit­enda. Um 7,500 manns dvelja þar núna, en búð­irnar höfðu upp­runa­lega verið hann­aðar til að hýsa 2,500 manns. Hjálp­ar­sam­tök sem starfa á svæð­inu hafa einnig greint frá neyð­ar­á­standi í geð­heil­brigð­is­málum þar sem mikið bæri á sjálfs­vígstil­raunum ungra barna. Slags­mál í búð­un­um  séu einnig dag­legt brauð, en íbú­arnir þurfa stundum að bíða í röð í allt að tólf tíma til þess að fá mat.

Föst í kerf­inu

Kjarn­inn hefur áður fjallað um fall í fjölda hæl­is­um­sókna til Evr­ópu­sam­bands­ríkja, en í fyrra fækk­aði þeim um 44 pró­sent frá því árinu áður. Á sama tíma minnk­aði fjöldi umsókna einnig á Íslandi, þó aðeins um 15 pró­sent. 

Þrátt fyrir mikla fækkun hæl­is­um­sókna sitja margar þeirra enn fastar í kerf­inu. Sam­kvæmt skýrslu Evr­ópu­sam­bands­ins bíður tæp milljón umsókna afgreiðslu í öllu sam­band­inu. Frétt Economist bendir einnig á sama vanda­mál í Grikk­landi, en þar eru stjórn­völd treg til þess að senda hæl­is­leit­endur aftur til Tyrk­lands þar sem landið þykir ekki öruggt.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Hoppuðu áfram eftir að heimsfaraldurinn skall á
Nýsköpunarfyrirtækið Kara Connect fékk óvæntan meðbyr þegar heimsfaraldurinn fór að geisa og ætlar að nýta sér aðstæðurnar til þess að vaxa hraðar en áætlað var. Þorbjörg Helga Vigfúsdóttir framkvæmdastjóri Köru Connect ræddi við Kjarnann.
Kjarninn 30. maí 2020
Leiðtogar ríkisstjórnar Íslands.
34 milljarðar króna í að viðhalda störfum en 27 milljarðar króna í að eyða þeim
Hlutabótaleiðin mun líkast til kosta 45 sinnum meira en upphaflega var lagt upp með. Hún hefur, að mati ríkisendurskoðunar, verið misnotuð á margan hátt til að ná út fé úr ríkissjóði. Nú býðst sömu fyrirtækjum sem hana nýttu ríkisstyrkir til að reka fólk.
Kjarninn 30. maí 2020
Stækkuð og lituð mynd af frumu (bleikur litur) sem er verulega sýkt af SARS-CoV-2 veirunni (grænn litur).
„Eins og líkaminn væri vígvöllur“
Það er varla annað hægt en að bera óttablandna virðingu fyrir lífveru sem hefur eignast tugmilljónir afkomenda um allan heim á nokkrum mánuðum, segir mannerfðafræðingurinn Agnar Helgason sem sjálfur smitaðist og hefur teiknað upp ættartré veirunnar.
Kjarninn 29. maí 2020
Yfir 4.000 manns hafa látist í Svíþjóð vegna COVID-19. Flest hafa smitin verið í höfuðborginni Stokkhólmi.
Skilja Svíþjóð út undan
Landamæri Danmerkur og Noregs að Svíþjóð verða ekki opnuð um miðjan júní. Þau verða hins vegar opnuð gagnvart Íslandi. Utanríkisráðherra Svíþjóðar segir ákvörðunina pólitíska – ekki vísindalega.
Kjarninn 29. maí 2020
Kolbeinn Óttarsson Proppé var framsögumaður frumvarpsins í stjórnskipunar- og eftirlitsnefnd.
Upplýsingalögum verður ekki breytt í takt við vilja Samtaka atvinnulífsins
Umfjöllun um frumvarp forsætisráðherra um breytingar á upplýsingalögum, þar sem átti að gera það skylt að leita upplýsinga hjá þriðja aðila, hefur verið hætt af stjórnskipunar- og eftirlitsnefnd. Það mun því að óbreyttu ekki verða að lögum.
Kjarninn 29. maí 2020
Starfsfólk Icelandair taki á sig 10 prósent launaskerðingu
Icelandair hefur óskað eftir því að starfsfólk fyrirtækisins taki á sig 10 prósent launaskerðingu eða 10 prósent skert starfshlutfall í júní og júlí. Laun forstjóra og stjórnar munu skerðast sem og laun framkvæmdastjóra.
Kjarninn 29. maí 2020
Pottersen
Pottersen
Pottersen – 36. þáttur: Á flótta og í felum
Kjarninn 29. maí 2020
Um 500 skólar í Suður-Kóreu hafa frestað því að hefja starfsemi á ný vegna fjölgun smita undanfarna daga.
Suður-Kórea stígur skref til baka
Fjölgun nýrra smita í Suður-Kóreu síðustu daga þykir sýna þá hættu sem getur skapast þegar takmörkunum á samkomum fólks er aflétt. Yfirvöld hafa aftur gripið til aðgerða til að hefta útbreiðslu veirunnar.
Kjarninn 29. maí 2020
Meira eftir höfundinnJónas Atli Gunnarsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar