Ömurlegar aðstæður í grískum flóttamannabúðum

Flóttamannastefna Evrópusambandsins hefur fært byrði hælisleitenda yfir til Grikklands frá öðrum sambandslöndum. Grískar flóttamannabúðir hafa stækkað ört á síðustu árum, en starfsmenn þeirra segja að neyðarástand blasi þar við í geðheilbrigðismálum.

lebanon-syrian-refugees_21088546536_o.jpg
Auglýsing

Geð­heil­brigðiskrísa vofir yfir í grískum flótta­manna­búðum sem stækkað hafa gíf­ur­lega á síð­ustu árum. Með samn­ingi Evr­ópu­sam­bands­ins við Tyrk­land auk Dyfl­inn­ar­reglu­gerð­ar­inn­ar hefur byrði Grikkja á flótta­manna­vand­anum auk­ist á sama tíma og önnur Evr­ópu­lönd finna minna fyrir hon­um. Þetta kemur fram í frétt T­he Economist ­sem birt­ist á fimmtu­dag­inn.

Í frétt­inni er vikið að samn­ingnum milli Evr­ópu­sam­bands­ins og Tyrk­lands árið 2016 í flótta­manna­mál­um, en með honum ákváðu Tyrkir að stöðva báts­ferðir hæl­is­leit­enda frá land­inu og taka á móti hæl­is­leit­endum sem vísað hefur verið frá Grikk­landi. Með samn­ingnum dró veru­lega úr báts­ferðum yfir­ Mið­jarð­ar­haf­ið og fjöldi hæl­is­leit­enda minnk­aði til flestra ríkja Evr­ópu­sam­bands­ins.

Hins veg­ar, þrátt fyrir að samn­ing­ur­inn hafi bundið enda á flótta­manna­vanda flestra Evr­ópu­ríkja, jók hann byrði Grikk­lands sem situr nú uppi með gíf­ur­legan fjölda hæl­is­leit­enda. Þeir sem koma frá Tyrk­landi enda oft­ast í flótta­manna­búðum á grísku eyj­un­um Chi­os, ­Sam­os, ­Les­bos og Kos, en sam­kvæmt samn­ingnum er þeim skylt að bíða þar þangað til hæl­is­um­sókn­ar­ferli þeirra lýk­ur.

Auglýsing

Dyfl­inn­ar­reglu­gerðin

Sam­kvæmt samn­ingnum er öllum hæl­is­leit­end­unum komið fyrir í Grikk­landi þannig að auð­veld­ara sé að vísa þeim til Tyrk­lands aftur ef hæl­is­um­sókn þeirra er synj­uð, en mörgum Grikkjum grunar að ákvæð­inu hafi verið bætt við til að fram­fylgja Dyfl­inn­ar­reglu­gerð­inni.

Sú reglu­gerð þykir umdeild, en sam­kvæmt henni er hæl­is­leit­anda skylt að sækja um hæli í fyrsta Evr­ópu­landi sem hann kemur til. Þannig er meg­in­þorri umsókn­anna afgreiddur í þeim löndum sem næst eru Asíu eða Afr­íku: Grikk­landi, Ítalíu og Spáni.

Hæl­is­um­sóknir fjór­fald­ast í Grikk­landi

Áður fyrr skráði stór hluti hæl­is­leit­enda sig ekki í Grikk­landi, heldur freist­uðu þeir gæf­unnar í öðrum Evr­ópu­lönd­um. Frá und­ir­ritun samn­ings­ins hefur hins vegar orðið erf­ið­ara fyrir þá að ferð­ast um Evr­ópu og sækja því mun fleiri um hæli í Grikk­landi. Sem stendur nemur heild­ar­fjöldi hæl­is­leit­enda í Grikk­landi 65 þús­undum manna, en 9 þús­und þeirra eru á eyj­unn­i ­Les­bos.

Það sem af er ári hafa grísk yfir­völd tekið á móti nær fjórum sinnum fleiri hæl­is­um­sóknum en þeir gerðu árið 2015. Þeir sem stand­ast umsókn­ar­ferlið mega svo setj­ast að í Grikk­landi sem flótta­menn, en fá ekki að fara til ann­arra Evr­ópu­landa þangað til þeir fá grískan rík­is­borg­ara­rétt.

Ömur­legar aðstæður

Evr­ópu­sam­bandið hefur varið yfir 1,6 millj­örðum evra í flótta­manna­hjálp á Grikk­landi til þess að mæta álag­inu, en sam­kvæmt frétt T­he Economist eru aðstæður í grísku flótta­manna­búð­unum samt sem áður mjög slæm­ar.

Sem dæmi nefnir tíma­ritið flótta­manna­búð­irn­ar Mori­a á eyj­unn­i ­Les­bos, en þar er lítið pláss eftir fyrir sívax­andi hóp hæl­is­leit­enda. Um 7,500 manns dvelja þar núna, en búð­irnar höfðu upp­runa­lega verið hann­aðar til að hýsa 2,500 manns. Hjálp­ar­sam­tök sem starfa á svæð­inu hafa einnig greint frá neyð­ar­á­standi í geð­heil­brigð­is­málum þar sem mikið bæri á sjálfs­vígstil­raunum ungra barna. Slags­mál í búð­un­um  séu einnig dag­legt brauð, en íbú­arnir þurfa stundum að bíða í röð í allt að tólf tíma til þess að fá mat.

Föst í kerf­inu

Kjarn­inn hefur áður fjallað um fall í fjölda hæl­is­um­sókna til Evr­ópu­sam­bands­ríkja, en í fyrra fækk­aði þeim um 44 pró­sent frá því árinu áður. Á sama tíma minnk­aði fjöldi umsókna einnig á Íslandi, þó aðeins um 15 pró­sent. 

Þrátt fyrir mikla fækkun hæl­is­um­sókna sitja margar þeirra enn fastar í kerf­inu. Sam­kvæmt skýrslu Evr­ópu­sam­bands­ins bíður tæp milljón umsókna afgreiðslu í öllu sam­band­inu. Frétt Economist bendir einnig á sama vanda­mál í Grikk­landi, en þar eru stjórn­völd treg til þess að senda hæl­is­leit­endur aftur til Tyrk­lands þar sem landið þykir ekki öruggt.

Fjölmennustu hópuppsagnir síðan árið 2009
111 fast­ráðnum starfs­mönnum var sagt upp störfum hjá WOW air í vikunni og náðu upp­sagnirnar þvert á fyr­ir­tæk­ið. Samn­ingar við verk­taka og tíma­bundna starfs­menn verða jafnframt ekki end­ur­nýj­aðir. Þetta eru fjölmennustu hópuppsagnir síðan 2009.
Kjarninn 15. desember 2018
Koma svo!
Koma svo!
Koma svo - Er allt að fara til fjandans?
Kjarninn 15. desember 2018
Ríkisstjórnarflokkarnir græða mikið fylgi á Klaustursmálinu
Samanlagt fylgi þeirra þriggja flokka sem mynda ríkisstjórn jókst um 8,6 prósentustig eftir Klaustursmálið. Mesta fylgisaukningin er hjá Framsókn. Frjálslynda stjórnarandstöðublokkin bætir líka við sig.
Kjarninn 15. desember 2018
Yfirskot eða aðlögun?
Fjallað er um gengissveiflur í nýjustu útgáfu Vísbendingar.
Kjarninn 15. desember 2018
Cohen: Trump vissi vel að þetta var rangt
Lögmaður Donalds Trumps Bandaríkjaforseta hefur verið dæmdur í þriggja ára fangelsi, meðal annar fyrir að beita sér fyrir ólöglegum greiðslum til að þagga niður umræðu um framhjáhald Trumps.
Kjarninn 14. desember 2018
Forsætisráðherra: Klaustursmálið hefur haft verulega mikil áhrif innan þingsins
Það skiptir máli að þingmenn geti tekist á pólitísk mál en samt borið virðingu fyrir fólki, segir forsætisráðherra.
Kjarninn 14. desember 2018
WOW air er á uppleið á ný.
Indigo gæti fjárfest í WOW air fyrir 9,4 milljarða
Enn er unnið að því að ná samningum við Indigo Partners um fjárfestingu í félaginu.
Kjarninn 14. desember 2018
Skýrt í starfsreglum að meirihluti ræður niðurstöðum
Formaður tilnefningarnefndar VÍS segir engar heimildir vera í reglum nefndarinnar til að skila sératkvæði. Meirihlutinn ráði einfaldlega hverjum hún mæli með til stjórnarsetu.
Kjarninn 14. desember 2018
Meira eftir höfundinnJónas Atli Gunnarsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar