Tveir af hverjum þremur telja að margir eða allir íslenskir stjórnmálamenn séu spilltir

Fjöldi þeirra sem telja marga eða alla stjórnmálamenn á Íslandi viðriðna spillingu hefur næstum því tvöfaldast frá árinu 2016. Fleiri treysta Alþingi ekkert en áður. Það sem er líklegast til að auka traust eru tíðari afsagnir þingmanna.

Mótmæli
Auglýsing

Alls telja 65 pró­sent lands­manna að margir eða nán­ast allir stjórn­mála­menn á Íslandi séu viðriðnir spill­ingu. Árið 2016, þegar Panama­skjölin voru opin­beruð, töldu 34 pró­sent lands­manna að margir eða nán­ast allir íslenskir stjórn­mála­menn væru spillt­ir. Ein­ungis níu pró­sent lands­manna telja að nán­ast engir eða fáeinir stjórn­mála­menn séu spilltir en fyrir tveimur árum var það hlut­fall 28 pró­sent.

Þetta er meðal þess sem fram kemur í könnun Félags­vís­inda­stofn­unar sem fram­kvæmd var dag­anna 4. til 17. des­em­ber 2018. Könn­unin var send út á á 2000 ein­stak­linga og 975 svör­uðu og var því þátt­töku­hlut­fallið um 49 pró­sent. Gögnin sem könn­unin byggir á voru vigtuð eftir kyni, aldri, búsetu og menntun þannig að úrtakið end­ur­spegli þýði Íslend­inga að þessu leyti.

Könn­unin er því gerð eftir að fréttir um hið svo­kall­aða Klaust­urs­mál hófu að birt­ast og nið­ur­stöð­urnar sýna því áhrif þess á til­trú almenn­ings á Alþingi.

Fleiri treysta Alþingi ekki neitt

í nið­ur­stöðum könn­un­ar­innar kemur fram að 62 pró­sent lands­manna telja að það myndi auka traust þeirra til Alþingis mikið ef meira væru um afsagnir þing­manna í kjöl­far mis­taka. Engin ein ástæða er meira ráð­andi í traust­leysi á Alþingi í dag en sú að þing­menn segi ekki af sér þegar þeir verða upp­vísir af mis­tök­um.

Auglýsing
Það hlut­fall var 50 pró­sent fyrir fimm árum síð­an. Þá, árið 2013, töldu flestir að traust þeirra á Alþingi myndi aukast mikið ef að starf þess væri mark­viss­ara.

Athygli vekur að 16 pró­sent aðspurðra telja að nán­ast allir stjórn­mála­menn lands­ins séu viðriðnir spill­ingu. Fyrir tveimur árum síð­an, eftir að Panama­skjölin voru opin­beruð, töldu fimm pró­sent lands­manna að nán­ast allir stjórn­mála­menn lands­ins væru spillt­ir. Það hlut­fall hefur því rúm­lega þre­fald­ast á tveimur árum.

Spurt var: Að þínu mati, um það bil hversu margir stjórnmálamenn á Íslandi eru viðriðnir spillingu? Mynd: FélagsvísindastofnunAð sama skapi telja ein­ungis tvö pró­sent lands­manna að nán­ast engin þing­maður sé spillt­ur, en það hlut­fall var sjö pró­sent árið 2016.

Fleiri segj­ast ekki treysta Alþingi neitt í dag en gerðu það fyrir fimm árum síðan þegar sömu spurn­ingar voru lagðar fyrir í sam­bæri­legri könn­un. Nú segj­ast 18 pró­sent lands­manna bera alls ekk­ert traust til Alþingis en það hlut­fall var 16 pró­sent árið 2013.Spurt var: Hversu mikið eða lítið traust berð þú til Alþingis? Prósentuhlutfall þeirra sem segja alls ekkert traust og mjög eða frekar lítið traust.

Það hefur þó fækkað í þeim hópi sem ber mjög eða frekar litið traust til Alþing­is. Í dag er helm­ingur þjóð­ar­innar á þeirri skoðun en það hlut­fall var 60 pró­sent árið 2013.

Klaust­urs­málið áhrifa­valdur

Þann 28. nóv­em­ber síð­ast­lið­inn hófu fjöl­miðlar að birta fréttir upp úr upp­töku af sam­tali sex þing­manna, – fjórum úr Mið­flokknum og tveimur úr Flokki fólks­ins – sem tekin var upp á Klaust­ur­bar 20. nóv­em­ber. Í sam­tali þing­mann­anna, sem var tekið upp að hluta á meðan að þing­fundur stóð yfir, níð­ast þeir og hæð­ast að nafn­greindu fólki stjórn­mál­um. Þeir heyr­ast einnig stæra sig að póli­tískum hrossa­kaup­um, þing­menn Mið­flokks­ins reyna að telja þing­menn Flokks fólks­ins um að ganga til liðs við sig auk þess sem nið­ur­lægj­andi orð eru látin falla um Freyju Har­alds­dótt­ur, fyrr­ver­andi vara­þing­mann og þekktan bar­áttu­mann fyrir auknum rétt­indum fatl­aðra, og þekktan sam­kyn­hneigðan tón­list­ar­mann.

Auglýsing
Þing­­menn­irnir sex sem ræddu saman á fund­inum á Klaustur bar, 20. nóv­­­em­ber, voru Sig­­­mundur Dav­­íð Gunn­laugs­son, for­maður Mið­flokks­ins , Gunnar Bragi Sveins­son, vara­for­maður hans, Anna Kol­brún Árna­dótt­ir, rit­ari flokks­ins, og Berg­þór Óla­son, þing­maður Mið­flokks­ins. Með þeim voru Karl Gauti Hjalta­­­son og Ólafur Ísleifs­­­son úr Flokki fólks­ins. Þeir tveir síð­­­ast­­­nefndu hafa verið reknir úr Flokki fólks­ins, og Berg­þór og Gunnar Bragi eru farnir í leyfi. Eng­inn þing­­­manna hefur sagt af sér, og eng­inn hefur það í hyggju.

Miklar fylg­is­breyt­ingar

Í könn­unum sem gerðar hafa verið að und­an­förnu hefur komið skýrt fram að Klaust­urs­málið hefur haft umtals­verð áhrif á hið íslenska stjórn­mála­lands­lag. Í könnun MMR sem birt var í síð­ustu viku mæld­ist Mið­flokk­ur­inn til að mynda með 5,9 pró­sent fylgi en hafði mælst með 13 pró­sent í fyrri könn­un­um.

Flokkur fólks­ins fær líka útreið og mælist með 4,2 pró­sent fylgi. Það myndi ekki duga honum til að ná inn manni ef kosið yrði í dag. Sam­an­lagt fylgi þess­ara tveggja flokka, sem hafa átt nokkra sam­leið í mörgum mál­um, helm­ing­að­ist milli kann­ana.

Aðrir flokkar bættu að sama skapi við sig fylgi. Sá flokkur sem græddi mest er Fram­sókn­ar­flokk­ur­inn. Fylgi hans jókst um fimm pró­sentu­stig og mælist nú 12,5 pró­sent.

Úthluta 250 milljónum til uppbyggingar á rafbílahleðslustöðvum
Orkusjóður hefur auglýst fjárfestingarstyrki til uppbyggingar á hleðslustöðvum fyrir rafbíla en í heildina verður úthlutað 250 milljónum. Styrkirnir eru hluti af aðgerðaáætlun ríkisstjórnarinnar vegna orkuskipta í samgöngum á árunum 2019 til 2020.
Kjarninn 18. júní 2019
Guðmundur Andri Thorsson
Um Íra og okkur, Englendinga og Dani
Kjarninn 17. júní 2019
Ólíklegt að Max vélarnar fari í loftið fyrr en í desember
Óvissa ríkir um hvenær 737 Max vélarnar frá Boeing fara í loftið. Miklir hagsmunir eru í húfi fyrir Icelandair og íslenska ferðaþjónustu.
Kjarninn 17. júní 2019
Helga Dögg Sverrisdóttir
Danska menntamálaráðuneytið hefur útbúið leiðavísi vegna ofbeldis í garð kennara
Kjarninn 17. júní 2019
Íslendingar verða varir við samkeppnisvandamál á matvörumarkaði
Íslendingar mest varir við skort á samkeppni í farþegaþjónustu
Íslendingar verða mest varir við samkeppnisvandamál í farþegaþjónustu, fjármálaþjónustu og matvælamarkaði samkvæmt könnun MMR. Þá var hátt verð og lítill marktækur munur á verði nefnd sem helstu vandamál markaðanna.
Kjarninn 17. júní 2019
Forseti Íslands ásamt þeim sem hlutu fálkaorðuna 2019.
Sextán sæmdir fálkaorðunni á Bessastöðum
Guðni Th. Jóhannesson, forseti Íslands, sæmdi 16 Íslendinga heiðursmerki hinnar íslensku fálkaorðu á Bessastöðum í dag.
Kjarninn 17. júní 2019
Björn Gunnar Ólafsson
Mældu rétt strákur
Kjarninn 17. júní 2019
Katrín Jakobsdóttir, forsætisráðherra Íslands flytur ávarp 17. júní 2019.
Katrín: Það getur allt breyst, líka það sem virðist klappað í stein
Forsætisráðherra fjallaði meðal annars um loftslagsmál í ávarpi sínu á Austurvelli í dag.
Kjarninn 17. júní 2019
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar