Tveir af hverjum þremur telja að margir eða allir íslenskir stjórnmálamenn séu spilltir

Fjöldi þeirra sem telja marga eða alla stjórnmálamenn á Íslandi viðriðna spillingu hefur næstum því tvöfaldast frá árinu 2016. Fleiri treysta Alþingi ekkert en áður. Það sem er líklegast til að auka traust eru tíðari afsagnir þingmanna.

Mótmæli
Auglýsing

Alls telja 65 pró­sent lands­manna að margir eða nán­ast allir stjórn­mála­menn á Íslandi séu viðriðnir spill­ingu. Árið 2016, þegar Panama­skjölin voru opin­beruð, töldu 34 pró­sent lands­manna að margir eða nán­ast allir íslenskir stjórn­mála­menn væru spillt­ir. Ein­ungis níu pró­sent lands­manna telja að nán­ast engir eða fáeinir stjórn­mála­menn séu spilltir en fyrir tveimur árum var það hlut­fall 28 pró­sent.

Þetta er meðal þess sem fram kemur í könnun Félags­vís­inda­stofn­unar sem fram­kvæmd var dag­anna 4. til 17. des­em­ber 2018. Könn­unin var send út á á 2000 ein­stak­linga og 975 svör­uðu og var því þátt­töku­hlut­fallið um 49 pró­sent. Gögnin sem könn­unin byggir á voru vigtuð eftir kyni, aldri, búsetu og menntun þannig að úrtakið end­ur­spegli þýði Íslend­inga að þessu leyti.

Könn­unin er því gerð eftir að fréttir um hið svo­kall­aða Klaust­urs­mál hófu að birt­ast og nið­ur­stöð­urnar sýna því áhrif þess á til­trú almenn­ings á Alþingi.

Fleiri treysta Alþingi ekki neitt

í nið­ur­stöðum könn­un­ar­innar kemur fram að 62 pró­sent lands­manna telja að það myndi auka traust þeirra til Alþingis mikið ef meira væru um afsagnir þing­manna í kjöl­far mis­taka. Engin ein ástæða er meira ráð­andi í traust­leysi á Alþingi í dag en sú að þing­menn segi ekki af sér þegar þeir verða upp­vísir af mis­tök­um.

Auglýsing
Það hlut­fall var 50 pró­sent fyrir fimm árum síð­an. Þá, árið 2013, töldu flestir að traust þeirra á Alþingi myndi aukast mikið ef að starf þess væri mark­viss­ara.

Athygli vekur að 16 pró­sent aðspurðra telja að nán­ast allir stjórn­mála­menn lands­ins séu viðriðnir spill­ingu. Fyrir tveimur árum síð­an, eftir að Panama­skjölin voru opin­beruð, töldu fimm pró­sent lands­manna að nán­ast allir stjórn­mála­menn lands­ins væru spillt­ir. Það hlut­fall hefur því rúm­lega þre­fald­ast á tveimur árum.

Spurt var: Að þínu mati, um það bil hversu margir stjórnmálamenn á Íslandi eru viðriðnir spillingu? Mynd: FélagsvísindastofnunAð sama skapi telja ein­ungis tvö pró­sent lands­manna að nán­ast engin þing­maður sé spillt­ur, en það hlut­fall var sjö pró­sent árið 2016.

Fleiri segj­ast ekki treysta Alþingi neitt í dag en gerðu það fyrir fimm árum síðan þegar sömu spurn­ingar voru lagðar fyrir í sam­bæri­legri könn­un. Nú segj­ast 18 pró­sent lands­manna bera alls ekk­ert traust til Alþingis en það hlut­fall var 16 pró­sent árið 2013.Spurt var: Hversu mikið eða lítið traust berð þú til Alþingis? Prósentuhlutfall þeirra sem segja alls ekkert traust og mjög eða frekar lítið traust.

Það hefur þó fækkað í þeim hópi sem ber mjög eða frekar litið traust til Alþing­is. Í dag er helm­ingur þjóð­ar­innar á þeirri skoðun en það hlut­fall var 60 pró­sent árið 2013.

Klaust­urs­málið áhrifa­valdur

Þann 28. nóv­em­ber síð­ast­lið­inn hófu fjöl­miðlar að birta fréttir upp úr upp­töku af sam­tali sex þing­manna, – fjórum úr Mið­flokknum og tveimur úr Flokki fólks­ins – sem tekin var upp á Klaust­ur­bar 20. nóv­em­ber. Í sam­tali þing­mann­anna, sem var tekið upp að hluta á meðan að þing­fundur stóð yfir, níð­ast þeir og hæð­ast að nafn­greindu fólki stjórn­mál­um. Þeir heyr­ast einnig stæra sig að póli­tískum hrossa­kaup­um, þing­menn Mið­flokks­ins reyna að telja þing­menn Flokks fólks­ins um að ganga til liðs við sig auk þess sem nið­ur­lægj­andi orð eru látin falla um Freyju Har­alds­dótt­ur, fyrr­ver­andi vara­þing­mann og þekktan bar­áttu­mann fyrir auknum rétt­indum fatl­aðra, og þekktan sam­kyn­hneigðan tón­list­ar­mann.

Auglýsing
Þing­­menn­irnir sex sem ræddu saman á fund­inum á Klaustur bar, 20. nóv­­­em­ber, voru Sig­­­mundur Dav­­íð Gunn­laugs­son, for­maður Mið­flokks­ins , Gunnar Bragi Sveins­son, vara­for­maður hans, Anna Kol­brún Árna­dótt­ir, rit­ari flokks­ins, og Berg­þór Óla­son, þing­maður Mið­flokks­ins. Með þeim voru Karl Gauti Hjalta­­­son og Ólafur Ísleifs­­­son úr Flokki fólks­ins. Þeir tveir síð­­­ast­­­nefndu hafa verið reknir úr Flokki fólks­ins, og Berg­þór og Gunnar Bragi eru farnir í leyfi. Eng­inn þing­­­manna hefur sagt af sér, og eng­inn hefur það í hyggju.

Miklar fylg­is­breyt­ingar

Í könn­unum sem gerðar hafa verið að und­an­förnu hefur komið skýrt fram að Klaust­urs­málið hefur haft umtals­verð áhrif á hið íslenska stjórn­mála­lands­lag. Í könnun MMR sem birt var í síð­ustu viku mæld­ist Mið­flokk­ur­inn til að mynda með 5,9 pró­sent fylgi en hafði mælst með 13 pró­sent í fyrri könn­un­um.

Flokkur fólks­ins fær líka útreið og mælist með 4,2 pró­sent fylgi. Það myndi ekki duga honum til að ná inn manni ef kosið yrði í dag. Sam­an­lagt fylgi þess­ara tveggja flokka, sem hafa átt nokkra sam­leið í mörgum mál­um, helm­ing­að­ist milli kann­ana.

Aðrir flokkar bættu að sama skapi við sig fylgi. Sá flokkur sem græddi mest er Fram­sókn­ar­flokk­ur­inn. Fylgi hans jókst um fimm pró­sentu­stig og mælist nú 12,5 pró­sent.

Vilt þú vera með?

Frjálsir, hugrakkir fjölmiðlar eru ómetanlegir en ekki ókeypis. Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda og með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og við ætlum að standa vaktina áfram og bjóða almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Fyrir þá lesendur sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Ari Trausti Guðmundsson, þingmaður VG.
Ari Trausti ætlar ekki að bjóða sig fram aftur
Eini þingmaður VG í Suðurkjördæmi hyggst ekki ætla að bjóða sig fram aftur í næstu Alþingiskosningum.
Kjarninn 26. nóvember 2020
Bjarni Benediktsson er fjármála- og efnahagsráðherra.
Óskað eftir heimild fyrir ríkissjóð til að taka allt að 360 milljarða króna lán í erlendri mynt
Heildarskuldir ríkissjóðs verða 1.251 milljarðar króna um komandi áramót, eða 431 milljarði króna hærri en lagt var upp með á fjárlögum ársins 2020. Vextir hafa hins vegar lækkað mikið á árinu og vaxtagjöld hafa hlutfallslega hækkað mun minna en skuldir.
Kjarninn 26. nóvember 2020
Saga Japans
Saga Japans
Saga Japans – 27. þáttur: Konungdæmið í norðri
Kjarninn 26. nóvember 2020
Kolbeinn Óttarsson Proppé
Aðgerðir fyrir fólk – staðreyndir skipta máli
Kjarninn 26. nóvember 2020
„Látum Amazon borga“
Starfsmenn Amazon munu á svörtum föstudegi efna til mótmæla og jafnvel verkfalla á starfsstöðvum Amazon víða um heim. Alþýðusamband Íslands er orðið þátttakandi í alþjóðlegri herferð undir yfirskriftinni „Látum Amazon borga“.
Kjarninn 26. nóvember 2020
Togarinn Júlíus Geirmundsson.
Skipstjórnarmenn hjá Samherja segjast „án málsvara og stéttarfélags“
Sautján skipstjórar og stýrimenn hjá Samherja gagnrýna eigið stéttarfélag harðlega fyrir að hafa staðið að lögreglukæru á hendur skipstjóra Júlíusar Geirmundssonar og segja umfjöllun um málið gefa ranga mynd af lífinu til sjós.
Kjarninn 26. nóvember 2020
Þórhildur Sunna Ævarsdóttir og Katrín Jakobsdóttir
Spurði Katrínu af hverju hún væri „að mylja undir þá ríku“
Þingmaður Pírata og forsætisráðherra voru aldeilis ekki sammála á þingi í dag um það hvort stjórnvöld væru að „mylja undir þá ríku“ með aðgerðum vegna COVID-19 faraldursins.
Kjarninn 26. nóvember 2020
Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir.
Þórólfur: Stöndum á krossgötum
Sóttvarnalæknir segir að á sama tíma og að mikið ákall sé í samfélaginu um að aflétta takmörkunum megi sjá merki um að faraldurinn gæti verið að fara af stað enn á ný.
Kjarninn 26. nóvember 2020
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar