26 einstaklingar eiga meiri auð en fátækari helmingur heimsbyggðarinnar

Í nýrri skýrslu Oxfam kemur fram að hinir ríku í heiminum eru að verða ríkari og hinir fátækari að verða fátækari. Þá fela hinir ofurríku mörg hundruð þúsund milljarða króna frá skattyfirvöldum.

Bilið milli fátækra og ríkra í heiminum er að aukast samkvæmt nýrri skýrslu Oxfam.
Bilið milli fátækra og ríkra í heiminum er að aukast samkvæmt nýrri skýrslu Oxfam.
Auglýsing

Rík­ustu 26 ein­stak­lingar í heimi eiga jafn­mik­inn sam­an­lagðan auð og fátæk­ari helm­ingur heims­byggð­ar­inn­ar, eða 3,8 millj­arðar manna. Á árinu 2018 urðu hinir ríku enn rík­ari og hinir fátæk­ustu fátæk­ari. Árið 2017 þurfti 43 millj­arða­mær­inga til að eiga jafn mikið og fátæk­asti helm­ingur mann­kyns.

Þá eru hinir ofur­ríku að fela sam­tals um 7,6 trilljónir dala, 810 þús­und millj­arðar íslenskrar króna frá skatt­yf­ir­völdum víðs vegar um heim­inn og fyr­ir­tæki fela auk þess gríð­ar­legar fjár­hæðir í skatta­skjólum fjarri þeim löndum þar sem arð­semi þeirra verður til. Þessi til­hneig­ing auð­stétt­ar­inn­ar, að greiða ekki skatta í sam­ræmi við lög og reglur heldur fela auð sinn frá skatt­heimtu, gerir það að verkum að þró­un­ar­lönd verða af 171 millj­arði dala, eða 20.570 millj­örðum króna á ári hverju vegna skatta sem skila sér ekki.

Þetta kemur fram í nýrri skýrslu Oxfa­m-­sam­tak­ana um mis­skipt­ingu auðs, sem gerð var opin­ber í dag.

Rík­ari aldrei verið rík­ari

Á þeim ára­tug sem lið­inn er frá því að alþjóð­leg efna­hag­skreppa reið yfir heim­inn hefur fjöldi millj­arða­mær­inga nán­ast tvö­fald­ast. Auður þeirra sem áttu yfir millj­arð dali, eða meira en 121 millj­arð króna, jókst um 900 millj­arða dala, 108.900 millj­arða króna, í fyrra. Millj­arða­mær­ingar heims­ins eiga nú meiri auð en nokkru sinni áður í heims­sög­unni.

Auglýsing
Ríkasti maður heims er Jeff Bezos, stofn­andi og aðal­eig­andi Amazon. Auður hans jókst um 112 millj­arða dala, 13.522 millj­arða króna, í fyrra. Í skýrslu Oxfam kemur fram að eitt pró­sent af heild­ar­auð Bezos sé jafn mikið af pen­ingum og fara í heil­brigð­is­mál í Eþíóp­íu, þar sem 105 millj­ónir manns búa.

Fátæk­ustu bera meiri byrðar en rík­ustu

Á sama tíma og auð­söfnun þeirra rík­ustu er í mik­illi sókn, sam­kvæmt sam­an­tekt Oxfam, þá njóta þeir sem til­heyra hópn­um, og fyr­ir­tækin sem þeir eiga, líka hag­stæð­ari skatta­skil­yrða en þeir hafa notið í ára­tugi.

Oxfam bendir á að auður sé ekki skatt­lagður nema að litlum hluta. Þannig komi til að mynda ein­ungis fjögur pró­sent af öllum skatt­tekjum til vegna auð­legð­ar­skatta. Í ríkum löndum þá lækk­uðu hæstu tekju­skattar úr 62 pró­sent árið 1970 í 38 pró­sent árið 2013 og í þró­un­ar­lönd­unum er hæsta tekju­skatts­hlut­fall 28 pró­sent.

Skýrslan bendir á að í Bras­ilíu og Bret­landi séu fátæk­ustu tíu pró­sent lands­manna farin að greiða hærra hlut­fall af launum sínum í skatt en rík­ustu tíu pró­sent­in.

Leggja til end­ur­hannað alþjóð­legt skatt­kerfi

Skýrsla Oxfam er birt á sama degi og við­skipta­ráð­stefnan í Davos í Sviss, þar sem margt áhrifa­mesta fólk heims­ins á sviði stjórn­mála og við­skipta kemur saman til skrafs og ráða­gerða, er sett.

Í henni eru lagðar fram þrjár lykil til­lögur um það hvernig megi vinna gegn vax­andi ójöfn­uði. Sú fyrsta er að bjóða upp á gjald­frjálsa heil­brigð­is­þjón­ustu, menntun og aðra opin­bera þjón­ustu um heim allan sem nái einnig til kvenna og stúlkna. Oxfam hvetur til þess að einka­væð­ingu opin­berrar þjón­ustu verði hætt, að allir fái eft­ir­laun, barna­bætur og aðrar greiðslur sem tryggi félags­legt rétt­læti fyrir alla.

Auglýsing
Í öðru lagi leggur Oxfam til að rík­is­stjórnir um allan heim leggi sig fram við að auka svig­rúm millj­óna kvenna sem eyða hverjum degi í að sjá um fjöl­skyldur sínar og heim­ili án launa. Með því að fjár­festa í opin­berri þjón­ustu sem dragi úr þörf kvenn­anna á því að nota jafn mikið af tíma sínum í slík ólaunuð störf, t.d. með auk­inni barna­gæslu, aðgengi að vatni og raf­magni, þá sé hægt að ná þessu mark­miði.

Í þriðja lagi leggur Oxfam til að það verði hætt að und­ir­skatt­leggja ríka ein­stak­linga og fyr­ir­tæki með því að ein­fald­lega hækka skatta á þá og koma í veg fyrir skattaund­an­skot þeirra með sam­eig­in­legum aðgerð­um. Það sé hægt með því að ná sam­komu­lagi um nýtt alþjóð­legt reglu­verk og með því að setja upp nýjar alþjóð­legar stofn­anir til að fram­fylgja því. Með þessu væri í raun verið að end­ur­hanna skatta­kerfi heims­ins í grund­vall­ar­at­riðum til að gera það rétt­lát­ara og hleypa þró­un­ar­löndum að ákvörð­un­ar­töku til jafn við rík­ari lönd heims­ins.

Hægt er að lesa skýrslu Oxfam í heild sinni hér.

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Kristján Þór Júlíusson, sjávarútvegsráðherra.
FAO vinni úttekt á viðskiptaháttum útgerða í þróunarlöndum
Kristján Þór Júlíusson, sjávarútvegsráðherra mun hafa frumkvæði að því Alþjóðamatvælastofnunin vinni úttekt á viðskiptaháttum útgerða sem stunda veiðar og eiga í viðskiptum með aflaheimildir í þróunarlöndum.
Kjarninn 19. nóvember 2019
Björgólfur úr stjórn Sjóvá „vegna anna“
Björgólfur Jóhannsson hefur ákveðið að víkja tímabundið úr stjórn Sjóvá. Hann var stjórnarformaður félagsins. Björgólfur tók nýverið við forstjórastöðunni hjá Samherja.
Kjarninn 19. nóvember 2019
Julian Assange
Rannsókn gegn Assange felld niður
Samkvæmt WikiLeaks hefur rannsókn á hendur Julian Assange verið felld niður. Ritstjóri miðilsins, Kristinn Hrafnsson, segir að um réttarfarsskandal sé að ræða.
Kjarninn 19. nóvember 2019
GAMMA lokar starfsstöð sinni í Garðarstræti og flytur til Kviku
GAMMA, sem fór mikinn í íslensku fjármálalífi síðastliðinn áratug, er nú vart til nema að nafninu til. Starfsemi fyrirtækisins hefur verið flutt í nýjar höfuðstöðvar Kviku.
Kjarninn 19. nóvember 2019
Fjármálaráðherra Noregs segir að DNB þurfi að leggja öll spil á borðið
Siv Jensen, fjármálaráðherra Noregs segir að rannsaka þurfi í kjölinn það sem norskir fjölmiðlar hafa kallað stærsta peningaþvættishneyksli í sögu þjóðarinnar. Það snýst um viðskipti ríkisbankans DNB við íslenska fyrirtækið Samherja.
Kjarninn 19. nóvember 2019
Dagur B. Eggertsson, borgarstjóri.
„Lágmarkskrafa að Eyþór Arnalds og Samherji geri hreint fyrir sínum dyrum“
Borgarstjóri segir að birting Samherjaskjalanna sýni viðskipti Eyþór Arnalds, oddvita Sjálfstæðisflokksins í borgarstjórn, við Samherja um hlut í Morgunblaðinu í nýju ljósi. Hann segir að það gangi ekki að enn sé ótal spurningum ósvarað um þau viðskipti.
Kjarninn 19. nóvember 2019
Svavar Guðmundsson
Þoþfbsoemssoh
Kjarninn 19. nóvember 2019
Guðni Th. Jóhannesson, forseti Íslands.
Íslendingar verði að geta borið höfuðið hátt í útlöndum
Forseti Íslands segir að Íslendingar verði að geta borið höfuðið hátt í útlöndum, ekki síst þau sem hafi notið trausts til trúnaðarstarfa fyrir land og þjóð.
Kjarninn 19. nóvember 2019
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar