Kærkomin vaxtalækkun – Frekari vaxtalækkun í pípunum?

Það kom ekki á óvart að meginvextir Seðlabanka Íslands hafi lækkað í morgun. Nú er spurningin: Verður gengið enn lengra?

Már Guðmundsson
Auglýsing

Ákvörðun pen­inga­stefnu­nefndar Seðla­banka Íslands um lækka meg­in­vexti bank­ans úr 4,5 pró­sent í 4 pró­sent kom fjár­festum ekki mikið á óvart, en grein­endur höfðu spáð því að lækk­unin yrði ýmist um 0,25 pró­sentur eða 0,5 pró­sent­ur, eins og varð raun­in. 

Verð­bólga mælist nú 3,3 pró­sent, en í máli Más Guð­munds­sonar seðla­ban­ak­stjóra, á kynn­ing­ar­fundi vaxta­á­kvörð­un­ar­inn­ar, kom fram að erlendir seðla­bankar hafi í gegnum tíð­ina getað sveiflað sínum raun­stýri­vöxtum meira en raunin hefur verið hér á landi en staðan nú væri breytt miðað við það sem áður hefur ver­ið. 

Þannig hafa raun­vextir oft verið nei­kvæð­ir, tíma­bund­ið, á erlendum mörk­uð­um. Grein­ing­ar­deild Arion banka, sem spáði lækkun meg­in­vaxta niður í 4 pró­sent, segir í grein­ingu sinni á vaxta­á­kvörð­un­inni að túlka megi orð Más um vaxta­horf­urnar á þá leið, að vextir gætu lækkað enn meira. „Því má túlka orð banka­stjór­ans á þá leið að þegar verð­bólgu­vænt­ingar eru trygg­ari, þá geta seðla­bankar brugð­ist við efna­hags­þreng­ingum með vaxta­lækk­unum sem jafn­vel leiða til nei­kvæðra stýri­vaxta. Það gæti orðið raunin nú þó full snemmt sé að svara þeirri spurn­ingu. Aftur á móti ef krónan helst stöðug, efna­hags­um­svif minn­ka, verð­bólga fer ekki úr bönd­unum og kjöl­festa verð­bólgu­vænt­inga held­ur, þykir okkur alls ekki ólík­legt að sjá tíma­bundið nei­kvæða raun­stýri­vext­i,“ segir í grein­ing­unni

Auglýsing

Útflutningur dregst nú saman, og það hefur víðtæk áhrif.

Erf­ið­leikar eftir upp­gang

Í Pen­inga­málum Seðla­banka Íslands birt­ist allt önnur mynd af stöðu mála í hag­kerf­inu en hefur verið uppi und­an­farin ár. Sam­kvæmt bráða­birg­ar­tölum Hag­stofu Íslands var hag­vöxtur í fyrra 4,6 pró­sen, en spá Seðla­bank­ans nú gerir ráð fyrir að sam­dráttur verði í lands­fram­leiðslu um 0,4 pró­sent. 

Ástæðan er fyrst og fremst almennur efna­hags­legur sam­dráttur eftir fall WOW air og sam­drátt í ferða­þjón­ustu, en gert er ráð fyrir því í spánni sem birt­ist í Pen­inga­málum að ferða­mönnum muni fækka um 10 pró­sent á þessu ári, miðað við í fyrra. Það er nokkuð minni sam­dráttur en aðrir grein­endur á mark­aði hafa reiknað með, en spár hafa gert ráð fyrir á bil­inu 15 til 18 pró­sent sam­drætti á þessu ári. 

Vinnumarkaðurinn hefur vaxið mikið. Í fyrra fór hann úr 201.100 störfum, í 207.600 störf.

Útlit er fyrir að árið 2019 verði tíma­mótaár í einu til­liti. Ef spár ganga eftir þá verður í fyrsta skipti frá árinu 2006 sam­dráttur í útflutn­ingi. Sam­drátt­ur­inn verður um 3,7 pró­sent, sam­kvæmt spá bank­ans. 

Það er ekki aðeins sam­dráttur í ferða­þjón­ustu heldur einnig í sjáv­ar­út­vegi, þar sem loðnu­brestur vegur þungt. Sam­kvæmt tölum Hag­stofu Íslands hefur verð­mæti loðnu­afla verið á bil­inu 18 til 30 millj­arðar á ári, á und­an­förnum ára­tug. 

Spáin gerir einnig ráð fyrir að atvinnu­leysi fari vax­andi á næst­unni og að störfum fækki í hag­kerf­inu á næstu mán­uð­um. Í ítar­legri kynn­ingu Þór­ar­ins G. Pét­urs­son­ar, aðal­hag­fræð­ings Seðla­banka Íslands, var farið yfir helstu atriði, sem til umfjöll­unar eru í Pen­inga­mál­um, sem komu út í dag.



140 þúsund Evrópubúar skrifa undir áskorun gegn laxeldi í opnum sjókvíum
Nú hafa tæplega 140 þúsund manns víðs vegar úr Evrópu skrifað undir áskorun um að laxeldi í opnum sjókvíum verið hætt við Ísland, Noreg, Skotland og Írland.
Kjarninn 17. júní 2019
Fjórir umsækjendur um starf seðlabankastjóra metnir mjög vel hæfir
Forsætisráðherra mun að lokum skipa seðlabankastjóra.
Kjarninn 16. júní 2019
Karolina Fund: Flammeus - „The Yellow“
Akureyringur safnar fyrir plötu.
Kjarninn 16. júní 2019
Listi yfir fyrirtæki án jafnlaunavottunar birtur í lok árs
Einungis 2,8 prósent fyrirtækja með 25-89 starfsmenn hafa hlotið jafnlaunavottun enn sem komið er.
Kjarninn 16. júní 2019
Samskiptaforritum  hefur fjölgað hratt á síðustu árum.
SMS skilaboðum fjölgaði í fyrsta sinn í mörg ár
Þrátt fyrir stóraukna samkeppni frá öðrum stafrænum samskiptaforritum þá fjölgaði SMS skilaboðasendinum sem send voru innan íslenska farsímakerfisins í fyrra. Það var í fyrsta sinn frá 2012 sem slíkt gerist.
Kjarninn 16. júní 2019
Sjálfstæði Grænlands mun verða
Hin 22 ára Aki-Matilda Høegh-Dam er grænlenskur sjálfstæðissinni og komst inn á danskt þing í nýafstöðnum kosningum.
Kjarninn 16. júní 2019
Klikkið
Klikkið
Klikkið - Viðtal við Söndru Sif Jónsdóttur
Kjarninn 16. júní 2019
Dýrasta málverk í heimi fundið
Hver er rétti staðurinn fyrir dýrasta málverk sem selt hefur verið á uppboði? Flestir myndu kannski svara: safn. Kaupandinn, sem borgaði jafngildi 56 milljarða íslenskra króna fyrir verkið, valdi annan stað fyrir þetta verðmæta skilirí.
Kjarninn 16. júní 2019
Meira eftir höfundinnMagnús Halldórsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar