Kærkomin vaxtalækkun – Frekari vaxtalækkun í pípunum?

Það kom ekki á óvart að meginvextir Seðlabanka Íslands hafi lækkað í morgun. Nú er spurningin: Verður gengið enn lengra?

Már Guðmundsson
Auglýsing

Ákvörðun pen­inga­stefnu­nefndar Seðla­banka Íslands um lækka meg­in­vexti bank­ans úr 4,5 pró­sent í 4 pró­sent kom fjár­festum ekki mikið á óvart, en grein­endur höfðu spáð því að lækk­unin yrði ýmist um 0,25 pró­sentur eða 0,5 pró­sent­ur, eins og varð raun­in. 

Verð­bólga mælist nú 3,3 pró­sent, en í máli Más Guð­munds­sonar seðla­ban­ak­stjóra, á kynn­ing­ar­fundi vaxta­á­kvörð­un­ar­inn­ar, kom fram að erlendir seðla­bankar hafi í gegnum tíð­ina getað sveiflað sínum raun­stýri­vöxtum meira en raunin hefur verið hér á landi en staðan nú væri breytt miðað við það sem áður hefur ver­ið. 

Þannig hafa raun­vextir oft verið nei­kvæð­ir, tíma­bund­ið, á erlendum mörk­uð­um. Grein­ing­ar­deild Arion banka, sem spáði lækkun meg­in­vaxta niður í 4 pró­sent, segir í grein­ingu sinni á vaxta­á­kvörð­un­inni að túlka megi orð Más um vaxta­horf­urnar á þá leið, að vextir gætu lækkað enn meira. „Því má túlka orð banka­stjór­ans á þá leið að þegar verð­bólgu­vænt­ingar eru trygg­ari, þá geta seðla­bankar brugð­ist við efna­hags­þreng­ingum með vaxta­lækk­unum sem jafn­vel leiða til nei­kvæðra stýri­vaxta. Það gæti orðið raunin nú þó full snemmt sé að svara þeirri spurn­ingu. Aftur á móti ef krónan helst stöðug, efna­hags­um­svif minn­ka, verð­bólga fer ekki úr bönd­unum og kjöl­festa verð­bólgu­vænt­inga held­ur, þykir okkur alls ekki ólík­legt að sjá tíma­bundið nei­kvæða raun­stýri­vext­i,“ segir í grein­ing­unni

Auglýsing

Útflutningur dregst nú saman, og það hefur víðtæk áhrif.

Erf­ið­leikar eftir upp­gang

Í Pen­inga­málum Seðla­banka Íslands birt­ist allt önnur mynd af stöðu mála í hag­kerf­inu en hefur verið uppi und­an­farin ár. Sam­kvæmt bráða­birg­ar­tölum Hag­stofu Íslands var hag­vöxtur í fyrra 4,6 pró­sen, en spá Seðla­bank­ans nú gerir ráð fyrir að sam­dráttur verði í lands­fram­leiðslu um 0,4 pró­sent. 

Ástæðan er fyrst og fremst almennur efna­hags­legur sam­dráttur eftir fall WOW air og sam­drátt í ferða­þjón­ustu, en gert er ráð fyrir því í spánni sem birt­ist í Pen­inga­málum að ferða­mönnum muni fækka um 10 pró­sent á þessu ári, miðað við í fyrra. Það er nokkuð minni sam­dráttur en aðrir grein­endur á mark­aði hafa reiknað með, en spár hafa gert ráð fyrir á bil­inu 15 til 18 pró­sent sam­drætti á þessu ári. 

Vinnumarkaðurinn hefur vaxið mikið. Í fyrra fór hann úr 201.100 störfum, í 207.600 störf.

Útlit er fyrir að árið 2019 verði tíma­mótaár í einu til­liti. Ef spár ganga eftir þá verður í fyrsta skipti frá árinu 2006 sam­dráttur í útflutn­ingi. Sam­drátt­ur­inn verður um 3,7 pró­sent, sam­kvæmt spá bank­ans. 

Það er ekki aðeins sam­dráttur í ferða­þjón­ustu heldur einnig í sjáv­ar­út­vegi, þar sem loðnu­brestur vegur þungt. Sam­kvæmt tölum Hag­stofu Íslands hefur verð­mæti loðnu­afla verið á bil­inu 18 til 30 millj­arðar á ári, á und­an­förnum ára­tug. 

Spáin gerir einnig ráð fyrir að atvinnu­leysi fari vax­andi á næst­unni og að störfum fækki í hag­kerf­inu á næstu mán­uð­um. Í ítar­legri kynn­ingu Þór­ar­ins G. Pét­urs­son­ar, aðal­hag­fræð­ings Seðla­banka Íslands, var farið yfir helstu atriði, sem til umfjöll­unar eru í Pen­inga­mál­um, sem komu út í dag.



Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Ferðamenn á ferð í Reykjavík, í veröld sem var. „Enginn ætti að geta ferðast um Ísland án þess að komast að því að hér á landi er talað sérstakt tungumál en ekki aðeins enska,“ segir Íslensk málnefnd í nýrri ályktun.
Sóknarfæri vegna farsóttarinnar
Íslensk málnefnd segir í nýrri ályktun sinni um stöðu íslenskrar tungu að sóknarfæri hafi myndast fyrir tungumálið vegna farsóttarinnar, sem nýta mætti til að hvetja fyrirtæki til að bjóða þjónustu sína fram á íslensku, en ekki bara á ensku.
Kjarninn 25. september 2020
Örn Bárður Jónsson
Guð og náttúran
Kjarninn 25. september 2020
Steingrímur J. Sigfússon
Upplýsingamengun í annarra boði!
Kjarninn 25. september 2020
Ljóst er af FinCEN-skjölunum að stórir bankar sem hafa milligöngu um fjármagnshreyfingar í dollurum vita mætavel að þeir eru að hreyfa mikið magn peninga sem eiga misjafnan uppruna
Glæpirnir sem gera aðra glæpi mögulega
Fordæmalaus gagnaleki frá bandaríska fjármálaráðuneytinu hefur vakið mikla athygli í vikunni. Hann sýnir fram á brotalamir í eftirliti bæði banka og yfirvalda þegar kemur að því að því að stöðva vafasama fjármagnsflutninga heimshorna á milli.
Kjarninn 25. september 2020
Eimskip staðfestir að félagið hafi verið kært til héraðssaksóknara
Eimskip hafnar ásökunum um að hafa brotið lög í tengslum við endurvinnslu tveggja skipa félagsins í Indlandi. Eimskip segist ekki hafa komið að ákvörðun um endurvinnslu skipanna tveggja.
Kjarninn 25. september 2020
Eftir að ferðamönnum tók að hríðfækka hérlendis vegna kórónuveirufaraldursins hefur atvinnuleysi vaxið hratt.
Almenna atvinnuleysið stefnir í að verða jafn mikið og eftir bankahrunið
Almennt atvinnuleysið verður komið í 9,3 prósent í lok október gangi spá Vinnumálastofnunar eftir. Það yrði jafn mikið atvinnuleysi og mest var snemma á árinu 2010. Heildaratvinnuleysið, að hlutabótaleiðinni meðtalinni, verður 10,2 prósent í lok október.
Kjarninn 25. september 2020
Sólveig Anna Jónsdóttir, formaður Eflingar.
Telur rétt að skoða Félagsdómsmál ef Samtök atvinnulífsins segja upp lífskjarasamningnum
Sólveig Anna Jónsdóttir formaður Eflingar segir að Samtök atvinnulífsins grípi til tæknilegra útúrsnúninga þegar þau segi forsendur lífskjarasamninga brostnar og telur rétt að skoða að vísa uppsögn samninga til Félagsdóms, ef af þeim verður.
Kjarninn 25. september 2020
45 ný smit – 369 greinst með COVID-19 á tíu dögum
Fjörutíu og fimm manns greindust með COVID-19 hér á landi í gær. Nýgengi innanlandssmita er nú komið yfir 100 á hverja 100 þúsund íbúa.
Kjarninn 25. september 2020
Meira eftir höfundinnMagnús Halldórsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar