Fyrir einu ári síðan: Arion banki skráður á markað

Á þessum degi fyrir einu ári síðan, þann 15. júní 2018, voru bréf í Arion banka tekin til viðskipta í Kauphöll Íslands. Hann varð þar með fyrsti íslenski bankinn til að verða skráður á markað eftir bankahrunið í október 2008.

Höskuldur H. Ólafsson hringir bjöllunni frægu við upphaf viðskipta með bréf í Arion banka fyrir einu ári.
Höskuldur H. Ólafsson hringir bjöllunni frægu við upphaf viðskipta með bréf í Arion banka fyrir einu ári.
Auglýsing

Lokakafl­inn í flétt­unni um fram­­tíð Arion banka, eina stóra við­­skipta­­bank­ans á Íslandi sem er ekki að meiri­hluta í rík­­i­s­eigu, fór fram á fyrri hluta árs­ins 2018.

Hann hófst þegar líf­eyr­is­­sjóðum lands­ins var boðið að kaupa allt að fimm pró­­sent hlut í bank­an­­um. Sjóð­irnir höfðu til 12. febr­­úar að svara til­­­boð­inu. Þeir sögðu pass hver á fætur öðr­­um.

Í kjöl­farið var þeim skila­­boðum komið til Banka­­sýslu rík­­is­ins að vilji væri hjá Kaup­skil­um, félagi í eigu Kaup­­þings þar sem vog­un­­ar­­sjóðir eru stærstu hlut­haf­­arn­ir, að virkja kaup­rétt á 13 pró­­sent hlut rík­­is­ins í Arion banka og greiða um 23 millj­­arða króna fyrir 13 pró­­sent hlut rík­­is­ins.

5. febr­­úar var sam­­þykkt að Arion banki myndi kaupa 9,5 pró­­­sent hlut í sjálfum sér af Kaup­skil­um, félagi í eigu Kaup­­­þings, stærsta eig­anda bank­ans. Um er að kaup á eigin bréfum í sam­ræmi við ákvörðun hlut­hafa­fund­­ar. Til við­­bótar var greidd arð­greiðsla upp á 7,9 millj­­arða króna.

Auglýsing
Mikil póli­­tísk átök urðu um ofan­­greindar vend­ing­­ar. Hluti þing­­manna vildi að stjórn­­völd myndu grípa inn í ferlið með ein­hverjum hætti, annað hvort með því að nýta for­­kaups­rétt sinn á hlutum í Arion banka eða með því að hafna nýt­ingu Kaup­­þings á kaup­rétt­inum á hlut rík­­is­ins. Ástæðan var meðal ann­ars sú að umfjöllun fjöl­miðla, m.a. Kjarn­ans, hafði sýnt fram á að það var mikið falið virði í Arion banka. Stjórn­­völd töldu hvor­ugt ger­­legt, enda engar for­­sendur til staðar til nýt­ingar á for­­kaups­rétt­inum og nýt­ing kaup­réttar í sam­ræmi við gerða samn­inga. Auk þess er það skoðun margra ráða­­manna að æski­­legt sé að ríkið selji að minnsta kosti hluta þeirra banka­­eigna sem það á.

Fyrstur banka á markað eftir hrunið

Um miðjan maí 2018 var til­kynnt að Arion banki yrði fyrsti íslenski bank­inn sem yrði skráður á markað frá banka­hruni. Um tví­skrán­ingu yrði að ræða, á Íslandi og í Sví­þjóð. Sam­hliða hófst vinna við útboð á hlut af því sem Kaup­þing átti í bank­an­um.

Í til­kynn­ing­unni kom fram að mark­mið Arion banka yrði að vera með arð­semi eigin fjár sem væri yfir tíu pró­sent, en hún hafði verið ein­ungis 3,6 pró­sent á fyrstu þremur mán­uðum árs­ins 2018. Þessu mark­miði átti að ná með því að breyta fjár­mögnun bank­ans þannig að umtals­vert eigið fé yrði greitt út og að víkj­andi lán yrðu sótt. Auk þess átti að minnka rekstr­ar­kostn­að, meðal ann­ars með því að fækka starfs­fólki, og að end­ingu var stefnt að hóf­legum útlána­vexti.

Arion banki var svo skráður á markað í júní. Lítið var um vend­ingar það sem eftir lifði þess árs. Eign­ar­haldið var áfram að mestu hjá Kaup­þingi, sem átti enn um þriðj­ung af öllu hlutafé um síð­ustu ára­mót, og hjá vog­un­ar­sjóð­unum sem stýra Kaup­þingi, sem áttu tæp­lega fjórð­ung beint.

Segj­ast geta séð í gegnum sjóð­ina

Vert er að taka fram að ekk­ert liggur fyrir opin­ber­lega um hverjir eru end­an­legir eig­endur þess­arra sjóða. Engar upp­lýs­ingar hafa verið gefnar um hvort t.d. ein­hverjir íslenskir fjár­festar eru á meðal þeirra sem hafa fjár­fest í þeim.

Unnur Gunn­ars­dótt­ir, for­stjóri Fjár­mála­eft­ir­lits­ins, sagði þó í sjón­varps­þætt­inum 21 í síð­asta mán­uði að eft­ir­litið gæti séð hvort að þeir sem áttu eða stýrðu bönk­­um  á Íslandi fyrir hrun séu á bak­við þá sjóði sem fara með virkan eign­­ar­hlut í skráðum íslenskum banka. „Við förum ekki offari í því að dæma menn fyr­ir­fram úr leik. Það þarf að fara yfir hvert og eitt mál.“

Miklar breyt­ingar á örfáum vikum

Það sem af er þessu ári, 2019, hefur allt síðan verið á fleygi­ferð innan Arion banka. Upp­gjör bank­ans vegna síð­asta árs olli miklum von­brigð­um. Arð­semin var ein­ungis 3,7 pró­sent og hagn­aður árs­ins 7,8 millj­arðar króna. Það var 6,6 millj­örðum krónum minna en árið áður.

Stór ástæða þessa var sú að þrír stórir við­skipta­vinir bank­ans lentu í veru­legum vand­ræð­um, eða fóru bein­línis á haus­inn með til­heyr­andi útlána­töpum og afskriftum á kröf­um.

Auglýsing
Þar var um að ræða United Sil­icon, Pri­mera Air og loks WOW air.

Það sem af er ári hefur verið skipt um stjórn­ar­for­mann og banka­stjór­inn Hösk­uldur H. Ólafs­son var lát­inn hætta, en ekki hefur verið ráðið í hans stað enn sem komið er. Þá hefur eig­enda­hóp­ur­inn tekið miklum breyt­ing­um. Þar ber helst að nefna sölu Kaup­þings ehf. á stórum hluta sinnar eignar í bank­anum en slita­búið á nú ein­ungis 20 pró­sent eftir að hafa selt 15 pró­sent hlut í vor.

Á meðal þeirra sem eru nú áhrifa­miklir í eig­enda­hópi Arion banka eru Stoð­ir, sem áður hétu FL Group, með 4,65 pró­sent hlut auk þess sem vog­un­ar­sjóð­ur­inn Taconic Capital, einn stærsti eig­andi Kaup­þings, hefur bætt við sig beinum eign­ar­hlut og á nú 16,03 pró­sent í Arion banka.

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Meryl Streep er ein af aðalleikurum myndarinnar.
Mossack Fonseca kærir Netflix
Mossack Fonseca, lögmannsstofan alræmda, hefur kært Netflix vegna kvikmyndar streymisveitunnar um Panamaskjölin.
Kjarninn 17. október 2019
Fimmtungur Íslendinga býr við leka- og rakavandamál
Hlutfall þeirra sem telja sig búa við leka- og/eða rakavandamál hér á landi er þrefalt hærra hér en í Noregi.
Kjarninn 17. október 2019
Boris Johnson, forsætisráðherra Breta.
Nýr Brexit-samningur samþykktur
Boris Johnson, forsætisráðherra Bretlands, og Jean-Clau­de Juncker, for­seti fram­kvæmda­stjórn­ar Evrópusambandsins, tilkynntu í morgun að nýr útgöngusamningur milli Bretlands og Evrópusambandsins væri í höfn.
Kjarninn 17. október 2019
Þórður Snær Júlíusson
Ríkið sem vildi ekki sjá peningaþvættið heima hjá sér
Kjarninn 17. október 2019
Leikhúsið
Leikhúsið
Leikhúsið - Sex í sveit
Kjarninn 17. október 2019
Lögmenn bera mun meira traust til dómstóla
Lögmenn og ákærendur bera mun meira traust til dómstóla heldur en almenningur. Yfir 80 prósent lögmanna og ákærenda voru sammála því að dómarar og starfsmenn dómstóla ynnu störf sín af heilindum, virðingu og heiðarleika.
Kjarninn 17. október 2019
Heiða Sigurjónsdóttir
Alþjóðadagur málþroskaröskunar 18. október 2019
Leslistinn 17. október 2019
Segir Bandaríkin og Bretland vilja Ísland á lista yfir ósamvinnuþýð ríki
Það mun skýrast í lok viku hvort Íslandi muni takast að forðast það að lenda á lista með ríkjum með vafasamt stjórnarfar vegna lélegra varna landsins gegn peningaþvætti. Nánast ekkert var í lagi hérlendis í þeim vörnum áratugum saman.
Kjarninn 17. október 2019
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar