Lögmenn vildu að lögmenn hefðu eftirlit með lögmönnum

Lögmannafélag Íslands taldi eðlilegt að eftirlit með því hvort að lögmenn væru að fara eftir nýjum lögum sem tengjast peningaþvættisvörnum væri í höndum þess, en ekki Ríkisskattstjóra líkt og frumvarpið gerði ráð fyrir.

Eftirlit með fjölmörgum stéttum sem starfa í aðstæðum þar sem peningaþvætti gæti átt sér stað hefur verið eflt til muna hérlendis síðustu mánuði.
Eftirlit með fjölmörgum stéttum sem starfa í aðstæðum þar sem peningaþvætti gæti átt sér stað hefur verið eflt til muna hérlendis síðustu mánuði.
Auglýsing

Í umsögn laga­nefndar Lög­manna­fé­lags Íslands (LM­FÍ) um frum­varp til laga um fryst­ingu fjár­muna og skrán­ingu aðila á lista yfir þving­un­ar­að­gerðir í tengslum við fjár­mögnun hryðju­verka og útbreiðslu ger­eyð­ing­ar­vopn, sem skilað var til utan­rík­is­mála­nefndar í síð­ustu viku, var tekið undir það sjón­ar­mið að eft­ir­lit með lög­mönnum yrði í höndum félags­ins. Sjón­ar­miðið sjálft var sett fram af stjórn Lög­manna­fé­lags Íslands í sept­em­ber í fyrra.

Sam­kvæmt frum­varp­inu er gert ráð fyrir að Rík­is­skatt­stjóri hafi eft­ir­lit með því að lög­menn fari eftir ákvæðum lag­anna sem snúa ann­ars vegar að fryst­ingu fjár­muna og efna­hags­legs auðs og hins vegar að ráð­stöf­unum til að meta hvort við­skipta­menn séu á listum yfir pen­inga­þvætt­is­að­gerð­ir.

Auglýsing
Í minn­is­blaði sem utan­rík­is­ráðu­neytið sendi utan­rík­is­mála­nefnd á fimmtu­dag segir að þegar sé gætt að sjálf­stæði lög­manna­stétt­ar­innar í frum­varp­inu í ákvæði þar sem segir að lög­menn séu und­an­skildir upp­lýs­inga­gjöf sem þeir öðlist „við athugun á laga­legri stöðu skjól­stæð­ings í tengslum við dóms­mál, þ.m.t. þegar hann veitir ráð­gjöf um hvort höfða eigi mál eða kom­ast hjá máli, eða upp­lýs­ingar sem hann öðl­ast fyr­ir, á meðan eða eftir lok dóms­máls, ef upp­lýs­ing­arnar hafa bein tengsl við mál­ið.“ Því telur ráðu­neytið ekki ástæðu til þess að bregð­ast frekar við aðfinnslum Lög­manna­fé­lags­ins og ekki er tekið til­lit til þeirra í breyt­inga­til­lögu sem lögð hefur verið fram í þverpóli­tískri sátt vegna frum­varps­ins.

Eðli­legt að eft­ir­lit væri hjá félag­inu

Í umsögn laga­nefndar Lög­manna­fé­lags Íslands er bent á að stjórn félags­ins hafi þegar lýst yfir sér­stökum áhyggjum af því að ekki væri gætt að sjálf­stæði lög­manna­stétt­ar­innar með setn­ingu lag­ana. Það var gert á stjórn­ar­fundi 5. sept­em­ber 2018 þar sem ályktun um að sjálf­stæði lög­manna­stétt­ar­innar yrði gætt í hvít­vetna við vinnu lag­anna. „Stjórn LMFÍ telur eðli­legt að eft­ir­lit með lög­mönnum verði í höndum félags­ins. LMFÍ er til­búið til við­ræðna um nán­ari útfærslu á slíku eft­ir­liti, en nákvæmar til­lögur um til­högun eft­ir­lits liggja ekki fyr­ir.“

Frum­varpið var lagt fram í byrjun apríl síð­ast­liðnum og var afgreitt úr utan­rík­is­mála­nefnd á föstu­dag með breyt­ing­ar­til­lögu.

Til­efni frum­varps­ins er úttekt sem alþjóð­lega fjár­mála­að­gerða­hóp­ur­inn Fin­ancial Act­ion Task Force (FATF) gerði á vörnum Íslands gegn pen­inga­þvætti og fjár­mögnun hryðju­verka sem lauk með útgáfu skýrslu í apríl árið 2018. Nið­ur­staða FATF var afger­andi og alvar­leg: Ísland fékk fall­ein­kunn í vörnum sínum gegn pen­inga­þvætti.

Hætta á að vera sett á lista

Kjarn­inn hefur fjallað ítar­lega um slakar varnir Íslend­inga gegn pen­inga­þvætti und­an­farin mis­­s­eri. Í byrjun jan­úar greindi Kjarn­inn frá því að í fyrra­vor hafi Ísland fengið aðvör­un. Annað hvort myndu stjórn­­­völd þar taka sig til og inn­­­­­leiða almenn­i­­­legar varnir gegn pen­inga­þvætti og fjár­­­­­mögnun hryðju­verka eða landið myndi verða sett á lista FATF um ósam­vinn­u­þýð ríki.

Auglýsing
Í úttekt sam­tak­anna á stöðu mála Íslandi, sem var gerð opin­ber í apríl 2018, fengu varnir Íslands gegn pen­inga­þvætti fall­ein­kunn. Íslandi var gefið fram á mitt ár 2019 til að bregð­­­ast við. Ef úrbætur yrðu ekki nægj­an­­­leg­­­ar, og Ísland færi á lista FATF ­yfir ósam­vinn­u­þýð ríki myndi það, að mati inn­­­­­lendra hags­muna­að­ila, leiða til þess að orðstír og trú­verð­ug­­­leiki Íslands á alþjóða­vett­vangi biði veru­­­legan hnekki.

Ef Ísland yrði sett á slíkan lista myndi það einnig leiða til þess að gerðar yrðu strang­­­ari kröfur til lands­ins og aðila sem þar búa um hvers konar fjár­­­­­mála­­­starf­­­semi, stofnun úti­­­­­búa, dótt­­­ur­­­fé­laga og umboðs­­­skrif­­­stofa og jafn­­­vel útgáfu aðvar­ana um að við­­­skipti við íslenska aðila sem gætu falið í sér hættu á pen­inga­þvætti.

Ný heild­ar­lög tóku gildi í byrjun árs

Starfs­hópur á vegum dóms­mála­ráðu­neytis var því settur í að semja frum­varp um heild­ar­end­ur­skoðun á lögum um pen­inga­þvætti og fjár­mögnun hryðju­verka.

Sú vinna skil­aði því að Sig­ríður Á. And­er­sen, þáver­andi dóms­mála­ráð­herra, lagði fram frum­varp um ný heild­ar­lög 5. nóv­em­ber síð­ast­lið­inn. Málið var afgreitt frá efna­hags- og við­skipta­nefnd 12. des­em­ber og síð­ari tvær umræður kláraðar dag­inn án ann­arra ræðu­halda en Brynjars Níels­son­ar, sem mælti fyrir nefnd­ar­á­liti um málið sem full­trúar alla flokka skrif­uðu und­ir.

Frum­varpið varð að lögum með öllum greiddum atkvæðum þing­manna þann sama dag. Þau tóku gildi á þriðju­dag, þann 1. jan­úar 2019.

Í grein­ar­gerð með frum­varp­inu sagði að nauð­syn­legt yrði að fara í heild­ar­end­ur­skoðun á gild­andi lögum þar sem gera þarf veru­legar úrbætur á lög­unum til að upp­fylla þær lág­marks­kröfur sem gerðar eru á alþjóða­vett­vangi.

Alþjóða­skuld­bind­ingar

Til við­bótar þurfti að utan­rík­is­ráð­herra að leggja fram frum­varp sem tryggði að reglu­verk og  fram­kvæmd mála­flokks­ins upp­fylli alþjóð­legar skuld­bind­ingar Íslands gagn­vart FATF og Sam­ein­uðu þjóð­un­um.

Það frum­varp er nú til umræðu í þing­inu og umsögn Lög­manna­fé­lags Íslands snéri að því. Annarri umræðu um frum­varpið í gær. Hún stóð í tæpar átta mín­útur og í henni fólst fram­saga Bryn­dísar Har­alds­dótt­ur, þing­manns Sjálf­stæð­is­flokks sem mælti fyrir áliti utan­rík­is­mála­nefnd­ar, sem lauk rétt fyrir hálf tólf í gær­kvöldi.

Búist er við því að frum­varpið verði að lögum á næstu dög­um. Í yfir­stand­andi júní­mán­uði mun koma í ljós hvort að við­brögð Íslands hafi verið nægj­an­leg til að sleppa við afleið­ingar af hendi FATF.

Kanntu vel við Kjarnann?

Við á Kjarnanum þökkum lesendum fyrir það traust sem þeir sýna með því að styrkja Kjarnann. 

Frjáls framlög frá lesendum hafa vaxið jafnt og þétt síðustu árin og eru mikilvæg tekjustoð undir reksturinn. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni og greina kjarnann frá hisminu. 

Við tökum hlutverk okkar sem fjölmiðill í þjónustu almennings alvarlega. Kjarninn birti 409 fréttaskýringar og 2.367 fréttir á árinu 2019. Kjarninn er vettvangur umræðu og á nýliðnu ári voru 539 skoðanagreinar birtar, stærstur hluti þeirra aðsendar greinar. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Freyr Eyjólfsson
Neysla og úrgangur eykst á heimsvísu – Ákall um nýjar, grænar lausnir
Kjarninn 20. febrúar 2020
Ísold Uggadóttir og Auður Jónsdóttir
Himinhrópandi mistök í máli Maní
Kjarninn 20. febrúar 2020
Haraldur Johanessen var enn ríkislögreglustjóri þegar samkomulagið var gert. Hann lét af störfum skömmu síðar
Samkomulag ríkislögreglustjóra hækkaði laun yfirmanna um 48 prósent
Þeir yfirmenn hjá ríkislögreglustjóra sem skrifuðu undir samkomulag við embættið í fyrra hækkuðu samtals grunnlaun sín um 314 þúsund krónur á mánuði og sameiginlegar lífeyrisgreiðslur um 309 milljónir.
Kjarninn 20. febrúar 2020
Samninganefnd starfsgreinasambandsins.
Starfsgreinasambandið nær samkomulagi við ríkið um nýjan kjarasamning
Starfsgreinasambandið og ríkið náðu í gær saman um útlínur á nýjum kjarasamningi á fundi hjá ríkissáttarsemjara.
Kjarninn 20. febrúar 2020
Sólveig Anna Jónsdóttir, formaður Eflingar.
Efling fordæmir Dag fyrir að vilja ekki eiga samtal við sig
Efling segir borgarstjórann í Reykjavík tala niður kjara- og réttlætisbaráttu félagsins. Framsetning hans á tilboðum Reykjavíkurborgar um launahækkanir til félagsmanna Eflingar sé í þeim „tilgangi að fegra mögur tilboð borgarinnar.“
Kjarninn 20. febrúar 2020
Sonja Ýr Þorbergsdóttir, formaður BSRB.
Verkföll hjá BSRB hefjast að óbreyttu í byrjun mars
Verkföllin munu hafa mikil áhrif á almannaþjónustuna enda munu þau ná til starfsfólks í heilbrigðisþjónustunni, þar með talið á Landspítalanum, og í skólum, leikskólum og á frístundaheimilum.
Kjarninn 20. febrúar 2020
Hillur verslana eru í dag fullar af fersku brauði.
Uppþot vegna brauðsins stormur í vatnsglasi
„Hvenær verður næst brauð viðvörun?“ „Brauð er búið í borginni, líka hvíta brauðið. Fólk ætlar greinilega að leyfa sér þessar síðustu klukkustundir á jörðu.“ Þeir voru margir brandararnir sem fuku í sprengilægðinni í síðustu viku.
Kjarninn 20. febrúar 2020
Traust almennings á dómstólum
Auður Jónsdóttir rithöfundur hitti gamalreyndan lögmann, Ragnar Aðalsteinsson, til að ræða hið svokallaða Landsréttarmál en það vekur upp áleitnar spurningar.
Kjarninn 20. febrúar 2020
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar