Stoltenberg: Ísland hefur mikilvægu hlutverki að gegna innan NATO

Framkvæmdastjóri Atlantshafsbandalagsins segir Ísland hafa mikilvægu hlutverki að gegna innan bandalagsins. Nýjar ógnir kalli á samvinnu allra bandalagsríkja.

Stoltenberg
Auglýsing

Hlut­verk Íslands er afar mik­il­vægt innan Atl­ants­hafs­banda­lags­ins (NATO), netárásir geta virkjað við­brögð banda­lags­ins og Banda­ríkin styðja banda­lagið þrátt fyrir tal um ann­að. Þetta kom fram í máli Jens Stol­ten­berg, fram­kvæmda­stjóra NATO í gær í Nor­ræna hús­inu í gær.

Mik­ill örygg­is­við­bún­aður var í Nor­ræna hús­inu í gær og var fullt út úr dyr­um. Til­efnið var koma Stol­ten­berg á við­burð á vegum Alþjóða­mála­stofn­unar Háskóla Íslands, Varð­bergs og utan­rík­is­ráðu­neyt­is­ins. Yfir­skrift við­burð­ar­ins var NATO og Ísland í 70 ár: Öflug sam­vinna á óvissu­tím­um.

„Ör­ugg­ari og sterk­ari þegar við vinnum sam­an“

Stol­ten­berg ávarp­aði gesti og sagði meðal ann­ars að NATO kunni vel að meta hlut­verk Íslands innan banda­lags­ins. Ísland tengi saman Norð­ur­-Am­er­íku og Evr­ópu vegna land­fræði­legrar legu sinn­ar.

Auglýsing
Stoltenberg sagði til­gang NATO vera að ganga úr skugga um að banda­lags­þjóð­irnar vinni sam­an. „Við erum örugg­ari og sterk­ari þegar við vinnum sam­an,” sagði hann.

Fram­kvæmda­stjór­inn sagði að þrátt fyrir að Ísland sé her­laust land þá sé fram­lag lands­ins ann­ars kon­ar. Ísland aðstoði NATO til að mynda með eft­ir­lit með sjó­um­ferð og loft­um­ferð. Auk þess sé borg­ara­legt fram­lag Íslands innan banda­lags­ins vel met­ið, til að mynda í Afganistan, Írak og Kósovó.

Stol­ten­berg lagði áherslu á að þjóðir innan banda­lags­ins standi saman vegna þess að „þegar nágrannar okkar eru stöðugir erum við örugg­ari.“

Fram­kvæmda­stjór­inn sagði að Ísland væri leið­andi í kven­rétt­inda­málum innan banda­lags­ins. Ekki ein­ungis vegna þess að það sé rétti hlut­ur­inn til að gera heldur einnig því það væri afar gáfu­legt. Það sé mik­il­vægt að virkja kon­ur, t.d. í Afganistan, til þess að koma á stöð­ug­leika.

Þrjár ógnir steðja að banda­lag­inu

Stol­ten­berg sagði að ógnir sem steðji að banda­lags­ríkj­unum séu ófyr­ir­sjá­an­legri og óstöðugri en áður. Í því sam­hengi steðji sér­stak­lega þrjár ógnir að banda­lag­inu, þ.e. styrkur banda­lags­ins, að við­halda lágu spennustigi í Norð­ur­-Atl­ants­hafi og tak­mörkun vopna.

Hvað varðar styrk banda­lags­ins þá sagði Stol­ten­berg mis­mun­andi skoð­anir og auknar deilur á milli Banda­ríkj­anna og Evr­ópu­ríkja, ásamt óein­ingu á milli ein­stakra Evr­ópu­ríkja, valdi áhyggj­um. Ríkin séu ósam­mála um ýmis mál­efni, til að mynda tolla, við­skipti og lofts­lags­breyt­ing­ar.

Stol­ten­berg sagði ein­ungis eina leið vera hægt að fara til þess að við­halda banda­lag­inu, það er að hafa stuðn­ing almenn­ings innan banda­lags­ríkja við banda­lag­ið. Það sé gert með því að sýna fram á hversu mik­il­vægt banda­lagið sé og að banda­lagið lagi sig að nýrri þróun í örygg­is­mál­um.

Fjár­magn Banda­ríkj­anna hefur auk­ist um 40 pró­sent

Hann benti á að þrátt fyrir deilur á milli ríkja þá séu bæði Banda­ríkin og Evr­ópu­ríki að auka þátt­töku sína innan vébanda banda­lags­ins. Banda­ríkin hafi til að mynda aukið veru sína í Evr­ópu með fleiri hern­að­ar­æf­ing­um, fleiri her­mönnum og svo mætti áfram telja. Undir stjórn Trumps hafi fjár­magn til örygg­is­mála í Evr­ópu auk­ist um 40 pró­sent. Þrátt fyrir tal um annað þá séu Banda­ríkin að auka við­veru sína innan Evr­ópu og Evr­ópu­ríki hafa einnig aukið fram­lag sitt til örygg­is­mála., að því er kom fram í máli fram­kvæmda­stjór­ans.

Auglýsing
Stoltenberg sagði að aukin hern­að­ar­upp­bygg­ing Rússa á norð­ur­slóð­um, með auknum her­stöðv­um, kaf­bátum og auk­inni hern­að­ar­legri loft­um­ferð, valdi sér­stak­lega áhyggj­u­m. 

Til þess að við­halda lágu spennustigi á Norð­ur­-Atl­ants­hafi verði að halda áfram að eiga í sam­skiptum við Rúss­land og sagði Stol­ten­berg að „svo lengi sem við stöndum sterk og sam­einuð getum við átt sam­tal við Rúss­land.“ Í því sam­hengi væri mik­il­vægt að forð­ast atvik eða slys sem geti aukið spennu milli Rúss­lands og NATO.

Hlut­verk Íslands mik­il­vægt

Stol­ten­berg sagði að for­mennska Íslands innan Norð­ur­skauts­ráðs­ins væri mik­il­væg til að halda sam­ræðum við Rúss­land áfram. Af átta ríkjum innan Norð­ur­skauts­ráðs­ins séu fimm þeirra með­limir NATO. Ísland geti hjálpað með því að beita sér fyrir tak­mörkun vopna. Þó ber að geta að Norð­ur­skauts­ráðið fjallar ekki um hern­að­ar­mál.

Stol­ten­berg sagði Ísland hafa sögu­lega spilað stórt hlut­verk í frið­ar­við­ræð­um, til að mynda 1986 þegar for­setar Rúss­lands og Banda­ríkj­anna, Gor­bachev og Reagan, hitt­ust í Reykja­vík.

Ísland hafi nú það hlut­verk að hjálpa Banda­ríkj­unum og Evr­ópu að standa sam­an. Nú séu sjó­leiðir norð­ur­slóða smám saman að opn­ast sem muni auka skipa­um­ferð í kringum Ísland.

Það sem ógni tak­mörkun vopna nú til dags er að Rúss­land fari ekki lengur eftir sátt­mál­anum sem banni með­al­drægar flaug­ar, að mati Stol­ten­bergs. Rúss­land hafi ekki sýnt fram á vilja um að fara eftir sátt­mál­an­um, því þurfi allir að búa sig undir heim án þess sátt­mála. Hann lagði ríka áherslu á að við­halda banda­lag­inu sé sér­stak­lega mik­il­vægt fyrir smá­þjóðir líkt og Ísland.

Netárásir geta virkjað fimmtu grein NATO

Þegar Stol­ten­berg var spurður út í hina ófyr­ir­sjá­an­legu þróun í banda­rískum stjórn­málum svar­aði hann því að Trump hafi annan stíl en flestir aðrir stjórn­mála­menn og upp­skar mik­inn hlátur fyrir vik­ið.

Fram­kvæmda­stjór­inn lagði áherslu á að rík­is­stjórn Trump standi með NATO og muni gera það áfram. Á sama tíma sé mik­il­vægt að önnur banda­lags­ríki innan NATO fjár­festi meira í vörnum sín­um. Þetta sé ekki ein­ungis skila­boð Trump haldi uppi, heldur hafi það einnig verið skila­boð rík­is­stjórnar Obama á sínum tíma. Að mati Stol­ten­berg sýni Trump stuðn­ing sinn ekki með orðum heldur gjörðum og sagði að Banda­ríkin væru í raun að standa sig.

Stol­ten­berg sagði að netárás geti virkjað fimmtu grein NATO sem virkji við­brögð banda­lags­ins. Hins vegar sé erfitt að til­einka netárásir ákveðnum ein­stak­lingum vegna eðlis netárása.

Aukin við­vera NATO á Íslandi

Stol­ten­berg sagði NATO nú þegar hafa aukið við­veru sína á Íslandi og í kringum Ísland. NATO ríki hafi til að mynda aukið fjölda her­æf­inga í Norð­ur­-Atl­ants­hafi. Við sumar æfing­arnar sé not­ast við íslenska inn­viði og sam­skipta­tækni.

Að lokum gaf Pia Hans­son, for­stöðu­maður Alþjóða­mála­stofn­unar Háskóla Íslands, Stol­ten­berg skýrsl­una „Re­assess­ing the Stol­ten­berg Report” sem þýða mætti sem „End­ur­mat Stol­ten­berg skýrsl­unn­ar.”

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Heiðrún Lind Marteinsdóttir, framkvæmdastjóri SFS.
SFS segjast gera kröfu til sjávarútvegsins um að starfa heiðarlega og löglega
Samtök fyrirtækja í sjávarútvegi segjast vilja vera fyrirmynd og í fremstu röð í heiminum þegar kemur að sjávarútvegi. Þau ætla að styðja stjórnvöld í aðgerðum sínum sem eru tilkomnar vegna Samherjamálsins.
Kjarninn 19. nóvember 2019
Kristbjörn Árnason
Enn einu sinni springur kapítalisminn í loft upp á græðginni og siðleysinu
Leslistinn 19. nóvember 2019
Árni M. Mathiesen, fyrrverandi sjávarútvegsráðherra.
Fyrrverandi ráðherra á meðal stjórnenda stofnunar sem gerir úttekt á útgerðum
Árni Mathiesen, fyrrverandi sjávarútvegsráðherra, er aðstoðarframkvæmdastjóri fiskveiðisviðs stofnunarinnar sem Kristján Þór Júlíusson, sjávarútvegsráðherra, hefur falið að gera úttekt á viðskiptaháttum útgerða í þróunarlöndum.
Kjarninn 19. nóvember 2019
Kristján Þór Júlíusson, sjávarútvegsráðherra.
FAO vinni úttekt á viðskiptaháttum útgerða í þróunarlöndum
Kristján Þór Júlíusson, sjávarútvegsráðherra mun hafa frumkvæði að því Alþjóðamatvælastofnunin vinni úttekt á viðskiptaháttum útgerða sem stunda veiðar og eiga í viðskiptum með aflaheimildir í þróunarlöndum.
Kjarninn 19. nóvember 2019
Björgólfur úr stjórn Sjóvá „vegna anna“
Björgólfur Jóhannsson hefur ákveðið að víkja tímabundið úr stjórn Sjóvá. Hann var stjórnarformaður félagsins. Björgólfur tók nýverið við forstjórastöðunni hjá Samherja.
Kjarninn 19. nóvember 2019
Julian Assange
Rannsókn gegn Assange felld niður
Samkvæmt WikiLeaks hefur rannsókn á hendur Julian Assange verið felld niður. Ritstjóri miðilsins, Kristinn Hrafnsson, segir að um réttarfarsskandal sé að ræða.
Kjarninn 19. nóvember 2019
GAMMA lokar starfsstöð sinni í Garðarstræti og flytur til Kviku
GAMMA, sem fór mikinn í íslensku fjármálalífi síðastliðinn áratug, er nú vart til nema að nafninu til. Starfsemi fyrirtækisins hefur verið flutt í nýjar höfuðstöðvar Kviku.
Kjarninn 19. nóvember 2019
Fjármálaráðherra Noregs segir að DNB þurfi að leggja öll spil á borðið
Siv Jensen, fjármálaráðherra Noregs segir að rannsaka þurfi í kjölinn það sem norskir fjölmiðlar hafa kallað stærsta peningaþvættishneyksli í sögu þjóðarinnar. Það snýst um viðskipti ríkisbankans DNB við íslenska fyrirtækið Samherja.
Kjarninn 19. nóvember 2019
Meira eftir höfundinnGuðbjörg Ríkey Th. Hauksdóttir
Meira úr sama flokkiInnlent