Fasteignamarkaður á tímamótum

Uppgangstíma á fasteignamarkaði er ekki lokið, sé horft til þess að mikill fjöldi nýrra eigna er nú að koma inn á markaðinn. Ólíklegt er hins vegar að markaðurinn muni einkennast af verðhækkunum. Frekar er líklegt að lækkanir verði raunin.

Hús
Auglýsing

Að teknu til­liti til verð­bólgu hefur fast­eigna­verð lítið sem ekk­ert hækkað á und­an­förnum 12 mán­uð­um. Vísi­tala íbúða­verðs hefur hækkað um 3,8 pró­sent, en verð­bólga á árs­grund­velli mælist nú 3,6 pró­sent. 

Vaxta­lækkun vinnur á móti

Það sem helst getur unnið gegn veru­legri kólnun í þróun fast­eigna­verðs, frá því sem verið hefur raunin á und­an­förnum þremur árum, er vaxta­lækkun á mark­aði. Flestir við­mæl­enda Kjarn­ans gera ráð fyrir að Seðla­banki Íslands lækki vexti enn frekar á næst­unni, til að vinna á móti sam­drætti í efna­hags­líf­inu, eftir fall WOW air í mars og einnig veru­lega íþyngj­andi áhrif af kyrr­setn­ingu á 737 Max vélum frá Boeing sem eru hluti af flota Icelanda­ir. 

Kyrrsetning á 737 Max vélum Boeing, eftir hörmuleg flugslys þar sem 346 létust, hefur haft víðtæk áhrif víða um heim. Þar með talið á Íslandi, en dregið hefur úr sætaframboði til landsins, meðal annars vegna kyrrsetningar á 737 Max vélunum, samkvæmt tilkynningum frá Icelandair.

Auglýsing

Ferða­þjón­ustan finnur fyrir þessu og áhrif­anna gætir vítt og breitt í efna­hags­líf­inu. Minni eft­ir­spurn í ferða­þjón­ustu dregur einnig úr eft­ir­spurn á fast­eigna­mark­aði, en útleiga á íbúðum til ferða­manna hefur verið veru­lega umfangs­mikil á und­an­förnum árum, ekki síst mið­svæðis í Reykja­vík.

Spá Hag­stofu Íslands gerir ráð fyrir 0,2 pró­sent sam­drætti í lands­fram­leiðslu á þessu ári, sam­an­borið við 4,6 pró­sent hag­vöxt í fyrra. Ekk­ert annað land í Evr­ópu er að upp­lifa við­líka við­snún­ing til hins verra í lands­fram­leiðslu. 

Í fyrra urðu til um 6.500 ný störf, en þeim fjölg­aði frá upp­hafi úr 201 þús­und í 207 og fimm hund­ruð, sam­kvæmt tölum Hag­stofu Íslands um yfir­lit yfir fjölda fólks á vinnu­mark­að­i. 

Spá Seðla­banka Íslands gerir ráð fyrir 0,4 pró­sent sam­drætti á þessu ári. Meg­in­vextir Seðla­bank­ans eru núna 4 pró­sent, verð­bólga 3,6 pró­sent, en verð­bólgu­mark­miðið er 2,5 pró­sent.

Stærsti eigna­mark­að­ur­inn

Fast­eigna­mark­að­ur­inn er stærsti eigna­mark­að­ur­inn í hag­kerf­inu, en sé horft til fast­eigna­matsÞróun íbúðaverðs, eftir stærst. Heimild: ÍLS. fyrir 2020 þá hækk­aði það um 6,1 pró­sent milli ára og var sam­tals rúm­lega 9 þús­und millj­arðar króna. 

Þar af nemur fast­eigna­mat íbúða í land­inu 6.594 millj­örð­um, og nemur hækk­unin 6 pró­sentum frá fast­eigna­mati fyrir 2019.  

Spár fyrir horfur á fast­eigna­mark­aði hafa verið nokkuð mis­vísandi und­an­farin miss­eri. Grein­ing­ar­deild Arion banka spáði raun­verðs­lækkun á fast­eigna­mark­aði, í upp­hafi þessa árs, og hefur sú verið raun­in, þegar horft er til þró­unar á síð­ustu sex mán­uðum að teknu til­liti til verð­bólg­u. 

Á und­an­förnum sex mán­uðum hefur vísi­tala íbúða­verðs hækkað um 0,7 pró­sent en verð­bólga hefur hald­ist yfir þrjú pró­sent á sama tíma. 

Er góður tími til að kaupa eða selja?

Fast­eigna­við­skipti eru jafnan stærstu við­skipti venju­legra fjöl­skyldna. Kaup á fast­eignum eru því lang­tíma­fjár­fest­ing­ar, oft­ast nær, og ekki ein­ungis horft til tíma­bund­inna verð­sveiflna þegar fast­eigna­við­skipti eiga sér stað, hvort sem um er að ræða sölur eða kaup. 

Eins og horf­urnar eru þessi miss­erin þá standa líkur til þess að kaup­máttur launa hjá fólki muni að með­al­tali ekki aukast mikið á næstu miss­er­um. 

Frekar mun launa­þró­unin standa í stað, en á móti kemur geta vextir farið lækk­andi, sem hjálpar til við að halda greiðslu­byrði lána í skefj­um. Fram­boð eigna á mark­aði er að aukast hratt, einkum litlar og með­al­stórar íbúðir á höf­uð­borg­ar­svæð­inu, og á það bæði við um eignir til leigu og kaups.

Airbnb hefur verið verulega umfangsmikið í því að bjóða íbúðir til leigu í borgum, víða um heim. Reykjavík hefur verið vinsæll staður þegar kemur að útleigu íbúða til ferðamanna, í gegnum Airbnb.

Um 84 pró­sent íbúða­við­skipta á höf­uð­borg­ar­svæð­inu í apr­íl, voru undir ásettu verði íbúða, sam­kvæmt upp­lýs­ingum sem fram komu mán­að­ar­skýrslu Íbúð­ar­lána­sjóðs. Um 10 pró­sent seld­ust á hærra verð­i. 

Þetta er nokkrar breyt­ingar frá því sem var áður en fyrir ári síðan fóru 69 pró­sent eigna á undir ásettu verði og 17 pró­sent seld­ust á yfir­verði.

Á því mikla hækk­un­ar­tíma­bili á fast­eigna­mark­aði, sem stóð sem hæst á árunum 2013 til og með 2018, þá var hækk­unin mest á vor­mán­uðum 2017, 23,5 pró­sent.

Við þurfum á þínu framlagi að halda

Þú getur tekið beinan þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við sem vinnum á ritstjórn Kjarnans viljum hvetja þig til að vera með okkur í liði og leggja okkar góða fjölmiðli til mánaðarlegt framlag svo við getum haldið áfram að vinna fyrir lesendur, fyrir fólkið í landinu.

Kjarninn varð níu ára í sumar. Þegar hann hóf að taka við frjálsum framlögum þá varð slagorðið „Frjáls fjölmiðill fyrir andvirði kaffibolla“ til og lesendur voru hvattir til að leggja fram í það minnsta upphæð eins kaffibolla á mánuði.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á þeim níu árum sem Kjarninn hefur lifað. Í huga okkar á Kjarnanum hefur þörfin fyrir fjölmiðla sem veita raunverulegt aðhald og taka hlutverk sitt alvarlega aukist til muna.

Við trúum því að Kjarninn skipti máli fyrir samfélagið.

Við trúum því að sjálfstæð og vönduð blaðamennska skipti máli.

Ef þú trúir því sama þá endilega hugsaðu hvort Kjarninn er ekki allavega nokkurra kaffibolla virði á mánuði.

Vertu með okkur í liði. Þitt framlag skiptir máli.

Ritstjórn Kjarnans: Sunna Ósk Logadóttir, Þórður Snær Júlíusson, Erla María Markúsdóttir, Arnar Þór Ingólfsson, Eyrún Magnúsdóttir og Grétar Þór Sigurðsson.


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Alþjóðlegu stórfyrirtækin Google og Meta taka til sín stóran hluta af því fé sem íslenskir auglýsendur nota til að koma vörum sínum og þjónustu á framfæri.
Hlutdeild erlendra miðla á auglýsingamarkaði eykst enn og nálgast helming
Verulegur hluti íslensku auglýsingakökunnar rennur til rekstraraðila Facebook og Google og ætla má að 43,2 af hverjum 100 krónum sem varið var í auglýsingar á Íslandi í fyrra hafi runnið til erlendra fyrirtækja, samkvæmt nýrri úttekt Hagstofunnar.
Kjarninn 7. desember 2022
Þórarinn Eyfjörð er formaður Sameykis.
„Hókuspókushagstjórn“ sem bitnar verst á almennu launafólki
Ríkisstjórnin hefur enga framtíðarsýn fyrir almenning, segir formaður Sameykis. „Hennar áhugi beinist að því að hlaða meira og hraðar undir ríka og fína fólkið og koma í veg fyrir þann óþverra að almenningur skuli mynda tærnar sínar á Tene.“
Kjarninn 7. desember 2022
Mótmæli hafa staðið yfir í Íran í tæpa þrjá mánuði.
Óvissa um framtíð írönsku siðgæðislögreglunnar
Óvissa ríkir um siðgæðislögregluna í Íran eftir að dómsmálaráðherra landsins lagði til að leggja hana niður. En hefur siðgæðislögreglan virkilega lagt niður störf eða eru þetta orðin tóm til að friðþægja mótmælendur?
Kjarninn 7. desember 2022
Flensusprautan gagnast vel gegn alvarlegum veikindum af inflúensu.
Mikill veikindavetur framundan
COVID-19, inflúensa og RS-veiran. Margir smitsjúkdómar á kreiki á sama tíma kalla á aukna varúð. Alþjóða heilbrigðismálastofnunin hvetur yfirvöld til að vera vel á verði og almenning til að gæta að persónulegum sóttvörnum sínum.
Kjarninn 6. desember 2022
Kristrún Frostadóttir formaður Samfylkingarinnar á blaðamannafundinum í dag.
Vilja færa 13 milljarða í kjarabætur til almennings með sértækum skattahækkunum
Samfylkingin kynnti í dag breytingatillögur við fjárlagafrumvarp ríkisstjórnarinnar. Flokkurinn leggur til að um 17 milljarðar króna verði sóttir með sértækum skattahækkunum til þess að fjármagna almennar kjarabótaaðgerðir fyrir launafólk.
Kjarninn 6. desember 2022
Jóhannes Hraunfjörð Karlsson
Ponzi-leikur eða fjárfesting til framtíðar?
Kjarninn 6. desember 2022
Lenya Rún Taha Karim, varaþingmaður Pírata.
„Þau hefðu bara átt góðan séns á því að fá hæli á Íslandi“
Hælisleitendur, sem vísað var úr landi í lok október, eru í hópi þeirra sem eiga rétt á að mál þeirra verði tekin til efnislegrar meðferðar samkvæmt nýjum úrskurði kærunefndar útlendingamála.
Kjarninn 6. desember 2022
Dagur B. Eggertsson borgarstjóri.
Borgarstjóri lagði til að nær allar breytingatillögur minnihlutans yrðu felldar
Dagur B. Eggertsson borgarstjóri lagði til að nær allar breytingatillögur minnihluta borgarstjórnar við fjárhagsáætlun borgarinnar yrðu felldar. Búast má við því að umræðan um hagræðingu í Reykjavíkurborg standi fram á kvöld.
Kjarninn 6. desember 2022
Meira eftir höfundinnMagnús Halldórsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar