VR ætlar að fjármagna baráttuna gegn smálánum

Formaður VR mun leggja fram tillögu á stjórnarfundi í kvöld um að VR verði fjárhagslegur bakhjarl baráttunnar gegn smálánum. Verði tillagan samþykkt mun innheimtufyrirtæki verða stefnt og smálánatakar hvattir til að hætta að borga.

Ragnar Þór Ingólfsson heldur ræðu 1. maí 2018
Auglýsing

Á stjórn­ar­fundi í VR í kvöld verður lögð fram til­laga þess efnis að stétt­ar­fé­lagið ger­ist fjár­hags­legur bak­hjarl neyt­enda í bar­átt­unni gegn smá­lán­um. Í því mun fel­ast að VR, í sam­starfi með Neyt­enda­sam­tök­un­um, mun leggja út fyrir kostn­aði vegna lög­fræði­vinnu og dóms­mála sem þarf að höfða til að koma í veg fyrir að smá­lána­fyr­ir­tæki og þeir sem sinna inn­heimtu fyrir þau geti haldið áfram að inn­heimta okur­vexti frá lán­tök­um. 

Ragnar Þór Ing­ólfs­son, for­maður VR, segir mark­miðið með þess­ari ákvörðun VR að algjört stöðvun verði á greiðslum á öðru en höf­uð­stól til smá­lána­fyr­ir­tækja eða inn­heimtu­fyr­ir­tækja sem starfi fyrir þau. 

Auglýsing
Fyrstu skrefin verði að hvetja fólk til að hætta að greiða af lánum sem séu ólög­leg. Þá verði fyr­ir­tæk­inu Almennri inn­heimtu ehf., sem hefur séð um að rukka inn smá­lána­skuld­ir, og for­svars­mönnum þess stefnt. „Þetta verður ekki í fyrsta sinn sem við erum að fara í skít­verkin eftir að lög­gjaf­inn bregst. Fólkið sem er að lenda í klónum á þessum fyr­ir­tækjum fær að finna að það hefur ein­hvern bak­hjarl. Það mun breyta mjög miklu gagn­vart þeim.“

Vilja stöðva „glæpa­fyr­ir­tæki“

Hann segir að fyr­ir­tækið Almenn inn­heimta ehf., sem er í eigu lög­manns­ins Gísla Kr. Björns­son­ar, hafi þrá­ast við að sýna fram á sund­ur­lið­aðan kostnað af þeim kröfum sem gerðar hafi verið á lán­tak­endur smá­lána. „Við munum taka upp hansk­ann fyrir þetta fólk sem aðrir hafa brugð­ist og snúa við sönn­un­ar­byrð­inni þannig að hún fær­ist yfir á inn­heimt­una. Hún þarf að sýna fram á lög­mæt­ið. Við munum hvetja fólk til að greiða ekki af lán­unum nema að það verði sund­ur­lið­aður allur kostn­aður sem liggur að baki þeim.“ 

Slíkur kostn­aður hafi ekki fylgt kröf­unum hingað til en það hafi hins vegar ekki komið í veg fyrir að bankar lands­ins hafi spilað með í inn­heimtu fyr­ir­tækj­anna, sem Ragnar Þór kallar „glæpa­fyr­ir­tæki“.

Hann telur að Almenn inn­heimta ehf. sé í her­ferð við að ná inn sem mestu af útistand­andi meintum skuldum á næstu vikum áður en að nýtt frum­varp sem á að koma í veg fyrir starf­semi smá­lána­fyr­ir­tækja, sem verður lagt fram í haust, verður sam­þykkt.

Nær til allra smá­lána­taka

Málið hefur ekki átt sér langan aðdrag­anda en Ragnar Þór hefur fundað með for­svars­mönnum Neyt­enda­sam­tak­anna und­an­farna daga til að forma það. „Við höfum fylgst með bar­áttu Neyt­enda­sam­tak­anna og getu­leysi lög­gjafans viðað sporna við þessu, Bank­arnir virð­ast svo án athuga­semda skuld­færa af reikn­ingum þessa fólks þrátt fyrir mjög veikar laga­heim­ild­ir. Nú verður þetta stöðv­að.“

Auglýsing
Hann segir að stuðn­ingur VR muni ná til allra smá­lána­taka sem þurfi á honum að halda, ekki ein­ungis félags­manna VR. Verið sé að meta kostn­að­inn við aðgerð­ina en fyrir liggi ákveðna hug­myndir um kostnað við fyrstu skref og við að halda úti lög­manni til að taka við fyr­ir­spurnum frá þeim sem hyggj­ast nýta sér aðgerð­ina. 

Heild­ar­end­ur­greiðslur hærri en lög leyfa

Neyt­enda­sam­tökin hafa staðið í bar­áttu við smá­lána­fyr­ir­tæki hér­lendis árum sam­an, og hefur meiri þungi færst í hana á síð­ustu mán­uð­um. Þau sendu frá sér til­kynn­ingu í síð­asta mán­uði þar sem þau skor­uðu á Almenna inn­heimtu ehf. að stöðva taf­ar­laust inn­heimtu á smá­lána­skuldum sem byggðu á ólög­mætum lán­um. Fyrir lægi að vextir á smá­lánum væru marg­falt hærri en heim­ilt væri sam­­kvæmt lög­­­um. Þrátt fyrir það virð­ist ekk­ert fá stöðvað Almenna inn­­heimtu við að inn­­heimta þessi ólög­­legu lán.

Á Íslandi má kostn­aður vegna neyt­enda­lána, smá­lán falla undir þá skil­­grein­ingu, ein­ungis vera 50 pró­­sent ofan á stýri­vexti Seðla­­banka Íslands á árs­grund­velli. ­Neyt­enda­­sam­tökin hafa hins vegar undir höndum gögn sem sýna að heild­­ar­end­­ur­greiðslur lán­tak­enda eru mun hærri en lög leyfa, jafn­­vel þó miðað sé við hæstu lög­­­legu vexti. Þrátt fyrir það heldur Almenn inn­­heimta áfram inn­­heimtu sinni á ólög­­leg­um vöxtum og hót­­unum um skrán­ingu á van­skila­­skrá Credit­in­fo, sam­­kvæmt til­­kynn­ingu Neyt­enda­sam­tak­anna. 

Credit­info hefur stað­­fest að ekki verði skráð frek­­ari van­skil á fólk vegna smá­lána­skulda nema höf­uð­­stóll kröf­unnar sé í van­skil­­um. Því hvetja Neyt­enda­­sam­tökin þá ein­stak­l­inga sem eru á van­skila­­skrá vegna smá­lána­skuldar að sendu póst á Credit­info og fara fram á að vera tekin af skrá.

Bóta­skylda gæti hafa skap­ast

Neyt­enda­­sam­tökin hafa ­jafn­­fram­t beint þeim til­­­mælum til lán­tak­enda, sem greitt hafa hærri upp­­hæð til baka en sem nemur láns­­upp­­hæð, að fara fram á skýra sund­­ur­liðun frá Almennri inn­­heimtu ehf. Fyr­ir­tækið hefur hins vegar gefið sér allt að þrjá mán­uði til að veita þessar upp­­lýs­ingar sem neyt­enda­­sam­tökin segja að lán­tak­endur eiga rétt á. 

„Það vekur furðu að fyr­ir­tækið hafi ekki til­­tæka sund­­ur­liðun á kröfum sem það telur sér þó fært að inn­­heimta. Þá telja Neyt­enda­­sam­tökin í hæsta máta óeðli­­legt að inn­­heimta van­skila­­kostnað á kröfur sem byggja á ólög­­mætum lán­veit­ing­­um. Slíkt geti ekki verið lög­­­leg­t,“ segir í til­­kynn­ing­unni.

Auglýsing
Enn fremur hafa Neyt­enda­sam­tökin ítrekað komið ofan­greindu á fram­­færi við Almenna inn­­heimtu en engin við­brögð feng­ið. Sam­tökin telja að þar sem eig­end­um, stjórn og starfs­­mönnum Almennrar inn­­heimtu megi vera ljóst að kröfutil­­bún­­ing­­ur­inn stand­ist ekki lög, séu jafn­­vel líkur á að bóta­á­­byrgð hafi skapast, ekki síst í þeim til­­­fellum þar sem lán­tak­endur hafa verið settir á van­skila­­skrá að ósekju.

Nú eru Neyt­enda­sam­tökin komin með öfl­ugan fjár­hags­legan bak­hjarl sem getur fylgt slíkum málum eft­ir. 

Fleira ungt fólk í skulda­vanda

Kjarn­inn greindi frá því í júlí að á árinu 2019 hefðu borist 258 umsóknir um greiðslu­að­lögun til Umboðs­­manns skuld­­ar­a. Greiðslu­að­lögun er úrræði fyrir ein­stak­l­inga sem eiga í veru­­­legum greiðslu- og skulda­­­vanda. ­Mikil fjölgun hefur orðið í umsóknum um greiðslu­að­lögun hjá yngsta ald­­ur­s­hópn­um, 18 til 29 ára, en umsækj­endur úr þeim hópi voru 27 pró­­sent allra umsækj­enda í fyrra.

Í yngsta ald­­­ur­s­hópnum voru 79 pró­­­sent umsækj­enda með skyndilán og voru 22 pró­­­sent af heild­­­ar­skuldum umsækj­anda til­­komin vegna smá­lána á þessu ald­­ur­s­bili.

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Lilja D. Alfreðsdóttir, mennta- og menningarmálaráðherra.
Drög að nýjum þjónustusamningi við RÚV kynnt
Mennta- og menningarmálaráðherra hefur kynnt nýjan þjónustusamning við Ríkisútvarpið fyrir ríkisstjórn en núgildandi samningur rennur út um áramótin.
Kjarninn 14. desember 2019
Agnar Snædahl
Frá kreppuþakuppbyggingu og myglu
Kjarninn 14. desember 2019
Undraheimur bókmenntanna: Veisla Soffíu Auðar Birgisdóttur
Gagnrýnandi Kjarnans skrifar um „Maddama, kerling, fröken, frú. Konur í íslenskum nútímabókmenntum".
Kjarninn 14. desember 2019
Jón Baldvin Hannibalsson
Norrænt velferðarríki eða arðrænd nýlenda?
Kjarninn 14. desember 2019
Björgólfur Jóhannsson, tímabundinn forstjóri Samherja, þegar hann tók við starfinu.
Björgólfur efast um að mútur hafi verið greiddar og telur Samherja ekki hafa brotið lög
Forstjóri Samherja telur Jóhannes Stefánsson hafa verið einan að verki í vafasömum viðskiptaháttum fyrirtækisins í Afríku. Greiðslur til Dúbaí eftir að Jóhannes hætt,i sem taldar eru vera mútur, hafi verið löglegar greiðslur fyrir kvóta og ráðgjöf.
Kjarninn 14. desember 2019
Litla hraun
Vilja að betrun fanga hefjist strax frá dómsuppkvaðningu
Starfshópur félagsmálaráðherra hefur lagt til unnið sé að bataferli einstaklinga sem hlotið hafa refsidóm strax frá uppkvaðningu dóms, á tímabilinu áður en afplánun refsingar hefst, á meðan afplánun varir og einnig eftir að afplánun lýkur.
Kjarninn 14. desember 2019
Síminn að festa sig aftur í sessi sem sá stærsti á markaðnum
Gagnamagnsnotkun Íslendinga á farsímaneti heldur áfram að aukast ár frá ári. Hún hefur 265faldast á áratug. Síminn hefur styrkt stöðu sína sem markaðsleiðandi á farsímamarkaði en tekjur vegna sölu á slíkri þjónustu hafa dregist verulega saman.
Kjarninn 14. desember 2019
Eitt af hverjum sex dauðsföllum tengt matarvenjum
Offita er orðið umfangsmikið lýðheilsuvandamál á Íslandi en alls þjást um fimmtungur fullorðinna Íslendinga af offitu.
Kjarninn 14. desember 2019
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar