Danska skýjaborgin Vinge

Það er ekki nóg að fá háleitar hugmyndir, það þarf líka einhvern til að framkvæma þær. Þessu hafa bæjaryfirvöld í Frederikssund á Sjálandi fengið að kynnast, þar sem draumsýn hefur breyst í hálfgerða martröð.

Vinningstillaga Henning Larsen arkitektastofunnar að því hvernig Vinge ætti að líta út. Veruleikinn í dag er allt annar.
Vinningstillaga Henning Larsen arkitektastofunnar að því hvernig Vinge ætti að líta út. Veruleikinn í dag er allt annar.
Auglýsing

Árið 2011 kynntu bæj­ar­yf­ir­völd í Frederiks­sund á Norður – Sjá­landi ákvörðun um að byggja frá grunni nýtt hverfi suð­austan við bæinn. Þar var stórt óbyggt land­svæði og bæj­ar­yf­ir­völdin hugs­uðu stórt, og langt, fram í tím­ann. Fyrsta skrefið var að velja þessu nýja svæði nafn og eftir sam­keppni varð nafnið Vinge fyrir val­inu. Bæj­ar­yf­ir­völd sögðu nafnið lýsa flugi fugla, lagt væri upp í ferð með til­tek­inn áfanga­stað en leiðin væri ekki alveg skýrt afmörk­uð. Konan sem sendi inn til­lög­una um nafnið Vinge sagði að hún hefði ein­fald­lega séð gítar með þessu nafni og fund­ist það snið­ug­t. 

Næsta skref var að velja hönn­uði að svæð­inu. Efnt var til sam­keppni og til­laga arki­tekta­stof­unnar Henn­ing Larsen architects varð fyrir val­inu. Henn­ing Larsen arki­tektar hafa hannað fjöl­margar þekktar bygg­ingar víða um heim, þar á meðal tón­list­ar­húsið Hörpu, í sam­vinnu við íslensku arki­tekta­stof­una Batt­er­í­ið.

20 þús­und íbúar og nokkur þús­und störf 

Vorið 2013 kynntu bæj­ar­yf­ir­völd i Frederiks­sund og Henn­ing Larsen arki­tektar skipu­lags­hug­myndir og áætl­anir fyrir þetta nýja svæði, Vinge. Áætl­anir gera ráð fyrir að árið 2035 verði um 20 þús­und íbúar á svæð­inu, í ein­býl­is-, rað- og fjöl­býl­is­húsum og þar verði einnig fyr­ir­tæki, með að minnsta kosti 4 þús­und starfs­menn.

Auglýsing
Bæjarstjórinn í Frederiks­sund sagði þessar áætl­anir sýna stór­hug og fram­sýni en íbúar Frederiks­sund eru í dag rúm­lega 16 þús­und. 

Lest­ar­stöðin

Ein helsta for­senda þess að fólki og fyr­ir­tækjum þyki fýsi­legt að koma sér fyrir í nýjum hverfum eru tryggar og greiðar almenn­ings sam­göngur og vega­kerfi. Vega­kerfið á þessu svæði er ágætt og ný brú yfir Hró­arskeldu­fjörð­inn verður opnuð á næst­unni. Arki­tekt­arnir gerðu ráð fyrir stórri versl­ana­mið­stöð í miðbæ Vinge og hún myndi tengj­ast nýrri lest­ar­stöð. Slík stöð er ekki ein­hliða ákvörðun bæj­ar­yf­ir­valda, þar þarf ríkið að koma til skjal­anna ásamt Dönsku járn­braut­un­um. Allt tók þetta sinn tíma en árið 2016 lá ákvörðun um lest­ar­stöð­ina fyr­ir. Kostn­að­ar­á­ætlun hljóð­aði upp á 55 millj­ónir danskra króna (rúm­lega 1 millj­arður íslenskur). 

Und­ir­bún­ingur fram­kvæmda hófst skömmu síðar og þegar hefur verið varið um það bil 17 millj­ónum danskra króna til verks­ins. 

Fjár­mögnun

Þegar áætl­an­irnar um Vinge svæðið voru kynntar kom fram að þær fram­kvæmdir sem bæj­ar­fé­lagið Frederiks­sund yrði að takast á hendur varð­andi upp­bygg­ing­una, göt­ur, lagna­kerfi o.s.frv. yrðu fjár­magn­aðar með sölu bygg­inga­lóða til verk­taka og ann­arra fyr­ir­tækja. Bæj­ar­yf­ir­völd í Frederiks­sund töldu fyr­ir­fram að auð­velt myndi reyn­ast að selja bygg­inga­lóð­irnar í þessu nýja hverfi. Fjar­lægðin frá Vinge til mið­borgar Kaup­manna­hafnar er innan við 50 kíló­metrar og margir sem vinna í borg­inni ferð­ast mun lengra til vinnu á degi hverj­u­m. 

Í trausti þess að allt gengi þetta eft­ir, fólk og fyr­ir­tæki myndu flykkj­ast til Vinge, var farið af stað með und­ir­bún­ings­fram­kvæmdir á svæð­inu. Lóðir voru boðnar til sölu og samn­ingar gerðir við verk­taka varð­andi gatna­gerð og annað það sem sneri að sveit­ar­fé­lag­in­u. 

Allt gengið á aft­ur­fót­um 

Bjart­sýni bæj­ar­yf­ir­valda í Frederiks­sund varð­andi Vinge verk­efnið reynd­ist ekki á rökum reist. Áhugi verk­taka fyrir að byggja reynd­ist mjög tak­mark­aður og þar að auki hurfu tveir stórir verk­takar frá í miðjum klíð­um. Þeir sögðu að ekki hefði verið búið að ganga end­an­lega frá samn­ing­um, þar hefðu verið allt of margir lausir endar og bær­inn tregur til að semja. Þess vegna hefðu þeir ekki átt ann­ars úrkosti en segja sig frá verk­inu.

Auglýsing
Bærinn situr uppi með umtals­verð útgjöld vegna þessa, hefur þegar orðið að leggja út 163 millj­ónir króna (rúmir 3 millj­arðar íslenskir) sem ekki var gert ráð fyrir í fjár­hags­á­ætlun bæj­ar­ins. 163 millj­ónir eru miklir pen­ingar í ekki stærra bæj­ar­fé­lagi þar sem rekst­ur­inn hefur verið í járnum árum saman eins og hjá mörgum öðrum bæj­ar­fé­lög­um. Fyrir fram var búist við að í lok þessa árs myndu að minnsta kosti 2 þús­und manns búa í Vinge en íbú­arnir eru nú innan við tvö hund­ruð. ­Fyr­ir­tæki hafa líka verið mjög hik­andi við að koma sér fyrir á svæð­inu og segja ástæð­una þá að mikil óvissa ríki um fram­tíð þess. 

Stjórn­mála­menn hik­andi en bæj­ar­stjóri bjart­sýnn

Vand­ræða­gang­ur­inn varð­andi Vinge hefur ekki farið fram hjá stjórn­mála­mönn­un­um. Og nú hika þeir varð­andi fram­hald­ið. Nokkrir þing­menn hafa lýst því yfir að ekki komi til greina að halda fram­kvæmdum við lest­ar­stöð­ina áfram fyrr en ljóst verði að fleira fólk flytji til Vinge og íbú­arnir að minnsta kosti orðnir 2 þús­und. Sumir úr hópi þing­manna hafa jafn­vel látið í ljós efa­semdir um að Vinge verði nokkurn tíma að veru­leika, svæðið verði drauga­borg, eins og einn þeirra orð­aði það.

Und­an­farið hefur bæj­ar­stjórn Frederiks­sund fundað stíft með þing­mönn­um, verk­tök­um, for­svars­mönnum bygg­ing­ar­sam­vinnu­fé­laga og ýmsum fleir­um. Bæj­ar­stjór­inn í Frederiks­sund seg­ist bjart­sýnn á að brátt fari hjólin að snú­ast og kveðst sann­færður um að Vinge verði eft­ir­sótt hverfi innan fárra ára. 

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Saga Japans
Saga Japans
Saga Japans – 47. þáttur: Síðasta Heian-skáldið
Kjarninn 20. janúar 2022
Tvöföld og ógagnsæ verðlagning á rafmagni til rannsóknar
Verðlagning N1 Rafmagns á rafmagni til þeirra sem koma óafvitandi í viðskipti hjá félaginu hefur verið harðlega gagnrýnd af samkeppnisaðilum. Lögfræðingur hjá Orkustofnun segir ekki hafa verið fyrirséð að N1 myndi rukka eins og fyrirtækið gerir.
Kjarninn 20. janúar 2022
Víðir Reynisson yfirlögregluþjónn hefur ekki áhyggjur af því að almenningur sé orðin ónæmur eða hættur að hlusta þegar almannavarnastig er sett á.
„Almannavarnir lýsa ekki yfir almannavarnarstigi af léttúð“
Víðir Reynisson yfirlögregluþjónn telur að almenningur taki yfirlýsingu neyðarástands vegna COVID-19 ekki af meiri léttúð, þrátt fyrir að neyðarástandi hafi verið lýst yfir fjórum sinnum á síðustu tveimur árum.
Kjarninn 19. janúar 2022
Engin starfsemi hefur verið í kísilverksmiðjunni í Helguvík í rúmlega fjögur ár.
Bæjarstjórnin skorar á Arion banka að hætta við áform um endurræsingu kísilversins
Bæjarstjórn Reykjanesbæjar skorar á Arion banka að falla frá áformum um endurræsingu kísilversins í Helguvík og hefja viðræður við sveitarfélagið um aðrar og grænni leiðir.
Kjarninn 19. janúar 2022
Willum Þór Þórsson heilbrigðisráðherra.
Hraðpróf í tengslum við smitgát úr sögunni og fólk í einangrun má fara í stutta göngutúra
Heilbrigðisráðherra hefur staðfest reglugerð þess efnis að þeir sem eru í smitgát þurfi ekki lengur að fara í hraðpróf, heldur einungis að fara gætilega. Einnig er rýmkað fyrir útiveru þeirra sem eru í einangrun.
Kjarninn 19. janúar 2022
Tómas A. Tómasson þingmaður Flokks fólksins.
„Það er ósanngjarnt að reka fólk heim þegar það getur unnið“
Þingmaður Flokks fólksins gerði málefni eldri borgara að umtalsefni á þinginu í dag.
Kjarninn 19. janúar 2022
Bólusetning með bóluefni Pfizer er hafin í Nepal.
Meira en milljarður skammta loks afhentur í gegnum COVAX
Markmið COVAX-samstarfsins náðust ekki á síðasta ári. Þó er komið að þeim áfanga að milljarður skammta hefur verið afhentur í gegnum samstarfið. Mun betur má ef duga skal.
Kjarninn 19. janúar 2022
Launafólk í verri stöðu en fyrir ári síðan
Þrátt fyrir mikinn hagvöxt í fyrra hefur fjárhagsstaða og andleg heilsa launafólks versnað töluvert á milli ára, samkvæmt nýrri skoðanakönnun frá Vörðu. Tæpur helmingur innflytjenda segist nú eiga erfitt með að ná endum saman.
Kjarninn 19. janúar 2022
Meira eftir höfundinnBorgþór Arngrímsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar