Verðlækkun í miðborginni í kortunum

Allt stefnir í að mikið framboð af húsnæði verði í boði á næstunni, á tíma þar sem eftirspurn er að gefa nokkuð eftir. Fjallað er um stöðuna á fasteignamarkaði í Fjármálastöðugleika Seðlabanka Íslands.

airbnb
Auglýsing

Dræm sala á nýj­u­m ­í­búðum í miðbæ Reykja­víkur bendir til þess að verð­lækkun gæti ver­ið framundan á því svæði.

Þetta kemur fram í Fjár­mála­stöð­ug­leika Seðla­banka Íslands, sem kom út í morgun. Fjallað er um stöð­una á fast­eigna­mark­aði í rit­inu.

Í rit­inu segir meðal ann­ars að allt bendi til þess að mikið fram­boð nýrra íbúða - og íbúða sem áður voru í útleigu til ferða­manna - muni leiða til mik­ils fram­boðs á næstu miss­erum, á tímum þar sem eft­ir­spurnin er að dala eftir mikið upp­gangs­tíma­bil.

Auglýsing

Fjöldi nýbygginga á höfuðborgarsvæðinu, og spá um næstu ár.„Ný­bygg­ingum á höf­uð­borg­ar­svæð­inu hefur fjölgað mikið síð­ustu ár. Á ár­unum eftir efna­hags­á­fallið var óvenju­lítil fjár­fest­ing í íbúð­ar­hús­næð­i, ­sem leiddi til íbúða­skorts þegar eft­ir­spurn glædd­ist á ný. Sam­kvæmt ­spá Sam­taka iðn­að­ar­ins er búist við að tæp­lega 2.300 nýjar íbúð­ir komi inn á mark­að­inn á höf­uð­borg­ar­svæð­inu á hverju ári næstu þrjú árin sam­an­borið við um 1.300 íbúðir á ári á síð­ustu þremur árum. Gangi spáin eftir verður fram­boð nýrra íbúða á næstu árum mun ­meira en á upp­gangs­ár­unum fyrir efna­hags­á­fall­ið, en á árunum 2006 til 2008 komu árlega um 2.100 nýjar íbúðir inn á mark­að­inn. Sam­hliða ­fjölgun nýbygg­inga hefur dregið úr skamm­tíma­út­leigu íbúða á höf­uð­borg­ar­svæð­inu. Þessi þróun ætti að leiða til þess að íbúðir sem áður­ voru nýttar í skamm­tíma­út­leigu komi á sölu eða í lang­tíma­leigu. Því má gera ráð fyrir að fram­boð íbúð­ar­hús­næðis á höfuð­borg­ar­svæð­in­u ­auk­ist nokkuð á næstu miss­er­um. Hins vegar virð­ist fjöldi erlendra ­starfs­manna í bygg­ing­ar­iðn­aði hafa náð hámarki ásamt því að sem­ents­sala er farin að drag­ast sam­an,“ segir meðal ann­ars í Fjár­mála­stöð­ug­leika. 

Fast­eigna­verð hefur staðið í stað und­an­farin miss­eri, sé litið til þró­unar raun­verðs. Í júlí mæld­ist verð­lækkun á fast­eigna­mark­aði en í ágúst 0,4 pró­sent hækk­un, miðað við árið á und­an. Mikil hækkun hefur verið á fast­eigna­verði á und­an­förnum árum, en mest mæld­ist árleg hækkun 23,5 pró­sent vorið 2017. Hún var þá hvergi í heim­inum meir, og sé horft til geng­is­þró­unar krón­unnar gagn­vart Banda­ríkja­dal, þá hækk­aði verðið um meira en 40 pró­sent á einu ári í Banda­ríkja­dal mælt. 

Mikil sveifla niður á við hefur verið í kaup­samn­ingum miðað við í fyrra, að því er segir í Fjár­mála­stöð­ug­leika. 

„Kaup­samn­ingum á höf­uð­borg­ar­svæð­inu fækk­aði um 12% á fyrstu átta mán­uðum árs­ins miðað við sama tíma í fyrra. Fækk­un ­samn­inga um kaup á nýbygg­ingum var enn meiri eða 26%. Gögn ­yfir nýbygg­ingar á mark­aði og samn­inga um kaup á nýbygg­ing­um benda til þess að sölu­tregða sé á nýbygg­ingum í miðbæ Reykja­vík­ur­. Um 70-90% af nýjum íbúðum sem komið hafa inn á mark­að­inn á mat­svæðum utan mið­bæj­ar­ins sl. þrjú ár eru seld en ein­ungis um fjórð­ungur nýbygg­inga í miðbæ Reykja­vík­ur,“ segir í Fjár­mála­stöð­ug­leika.

Um sex pró­sent heild­ar­skulda

Skuldir bygg­inga­geirans við bank­ana hafa auk­ist und­an­farin ár sam­hliða mik­illi upp­bygg­ing­u. Þær námu um 168 millj­örðum króna í lok ágúst eða rúm­lega sex pró­sent af útlán­um til við­skipta­vina. 

Ætla má að veru­legur hluti þeirra skulda sé vegna ­bygg­ingar íbúð­ar­hús­næð­is. Raun­vöxtur útlána kerf­is­lægt mik­il­vægra banka, þ.e. Arion banka, Íslands­banka og Lands­bank­ans, til bygg­inga­geirans hefur verið nær stöðugt yfir 10 pró­sent á árs­grund­velli frá árinu 2016. Í lok ágúst mæld­ist hann um 16 pró­sent sam­an­borið við rúm­lega 15 pró­sent í árs­lok 2018. 

Þró­unin snú­ist við

Á árunum 2016 og 2017 hækk­aði íbúða­verð á höf­uð­borg­ar­svæð­inu umfram bæði laun og leigu­verð og langt umfram bygg­ing­ar­kostn­að, sam­kvæmt upp­lýs­ingum í Fjár­mála­stöð­ug­leika. Þessi þróun hefur snú­ist við. Í lok ágúst hafði launa­vísi­talan hækkað um 4,3 pró­sent á und­an­förnum tólf mán­uð­um, vísi­tala leigu­verðs um 3,7 pró­sent og ­vísi­tala bygg­ing­ar­kostn­aðar um 4,6 pró­sent, en vísi­tala fast­eigna­verðs hafð­i hækkað um 3,6 pró­sen. Verð­bólga mælist nú þrjú pró­sent á árs­grund­velli, og stýri­vextir Seðla­banka Íslands eru 3,25 pró­sent. 

 

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Donald Trump á blaðamannafundi í vikunni, þar sem hann undirritaði forsetatilskipun sem ætlað er að refsa einkafyrirtækjum fyrir að ritskoða efni á internetinu.
Trump steig á endanum yfir línuna sem Twitter hafði dregið í sandinn
Árið 2018 byrjaði Twitter að þróa lausn til að bregðast við því að stjórnmálamenn töluðu með misvísandi eða meiðandi hætti á miðlinum. Í þessari viku beitti miðilinn þessu meðali sínu gegn Donald Trump í fyrsta sinn. Og sá varð reiður.
Kjarninn 30. maí 2020
Brynjar Níelsson
Villuljós
Kjarninn 30. maí 2020
Sigrún Guðmundsdóttir
Okkar SORPA
Kjarninn 30. maí 2020
Laugavegurinn er ein allra vinsælasta gönguleið landsins en gengið er frá Landmannalaugum.
Landinn óður í útivist
Uppselt er í margar ferðir Ferðafélags Íslands og félagið hefur þurft að bæta við ferðum. Níu af hverjum tíu ætla að ferðast innanlands í sumar samkvæmt könnun Ferðamálastofu.
Kjarninn 30. maí 2020
Þórhildur Sunna Ævarsdóttir, þingmaður Pírata, er á meðal þeirra þingmanna sem skrifaðir eru á álitið.
Vilja viðurlög vegna brota sem varða verulega almannahagsmuni
Stjórnarandstöðuþingmenn vilja að aðstoðarmenn ráðherra þurfi að bíða í sex mánuði eftir að þeir ljúki störfum áður en þeir gerist hagsmunaverðir.
Kjarninn 30. maí 2020
Hoppuðu áfram eftir að heimsfaraldurinn skall á
Nýsköpunarfyrirtækið Kara Connect fékk óvæntan meðbyr þegar heimsfaraldurinn fór að geisa og ætlar að nýta sér aðstæðurnar til þess að vaxa hraðar en áætlað var. Þorbjörg Helga Vigfúsdóttir framkvæmdastjóri Köru Connect ræddi við Kjarnann.
Kjarninn 30. maí 2020
Leiðtogar ríkisstjórnar Íslands.
34 milljarðar króna í að viðhalda störfum en 27 milljarðar króna í að eyða þeim
Hlutabótaleiðin mun líkast til kosta 45 sinnum meira en upphaflega var lagt upp með. Hún hefur, að mati ríkisendurskoðunar, verið misnotuð á margan hátt til að ná út fé úr ríkissjóði. Nú býðst sömu fyrirtækjum sem hana nýttu ríkisstyrkir til að reka fólk.
Kjarninn 30. maí 2020
Stækkuð og lituð mynd af frumu (bleikur litur) sem er verulega sýkt af SARS-CoV-2 veirunni (grænn litur).
„Eins og líkaminn væri vígvöllur“
Það er varla annað hægt en að bera óttablandna virðingu fyrir lífveru sem hefur eignast tugmilljónir afkomenda um allan heim á nokkrum mánuðum, segir mannerfðafræðingurinn Agnar Helgason sem sjálfur smitaðist og hefur teiknað upp ættartré veirunnar.
Kjarninn 29. maí 2020
Meira eftir höfundinnMagnús Halldórsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar