Verðlækkun í miðborginni í kortunum

Allt stefnir í að mikið framboð af húsnæði verði í boði á næstunni, á tíma þar sem eftirspurn er að gefa nokkuð eftir. Fjallað er um stöðuna á fasteignamarkaði í Fjármálastöðugleika Seðlabanka Íslands.

airbnb
Auglýsing

Dræm sala á nýj­u­m ­í­búðum í miðbæ Reykja­víkur bendir til þess að verð­lækkun gæti ver­ið framundan á því svæði.

Þetta kemur fram í Fjár­mála­stöð­ug­leika Seðla­banka Íslands, sem kom út í morgun. Fjallað er um stöð­una á fast­eigna­mark­aði í rit­inu.

Í rit­inu segir meðal ann­ars að allt bendi til þess að mikið fram­boð nýrra íbúða - og íbúða sem áður voru í útleigu til ferða­manna - muni leiða til mik­ils fram­boðs á næstu miss­erum, á tímum þar sem eft­ir­spurnin er að dala eftir mikið upp­gangs­tíma­bil.

Auglýsing

Fjöldi nýbygginga á höfuðborgarsvæðinu, og spá um næstu ár.„Ný­bygg­ingum á höf­uð­borg­ar­svæð­inu hefur fjölgað mikið síð­ustu ár. Á ár­unum eftir efna­hags­á­fallið var óvenju­lítil fjár­fest­ing í íbúð­ar­hús­næð­i, ­sem leiddi til íbúða­skorts þegar eft­ir­spurn glædd­ist á ný. Sam­kvæmt ­spá Sam­taka iðn­að­ar­ins er búist við að tæp­lega 2.300 nýjar íbúð­ir komi inn á mark­að­inn á höf­uð­borg­ar­svæð­inu á hverju ári næstu þrjú árin sam­an­borið við um 1.300 íbúðir á ári á síð­ustu þremur árum. Gangi spáin eftir verður fram­boð nýrra íbúða á næstu árum mun ­meira en á upp­gangs­ár­unum fyrir efna­hags­á­fall­ið, en á árunum 2006 til 2008 komu árlega um 2.100 nýjar íbúðir inn á mark­að­inn. Sam­hliða ­fjölgun nýbygg­inga hefur dregið úr skamm­tíma­út­leigu íbúða á höf­uð­borg­ar­svæð­inu. Þessi þróun ætti að leiða til þess að íbúðir sem áður­ voru nýttar í skamm­tíma­út­leigu komi á sölu eða í lang­tíma­leigu. Því má gera ráð fyrir að fram­boð íbúð­ar­hús­næðis á höfuð­borg­ar­svæð­in­u ­auk­ist nokkuð á næstu miss­er­um. Hins vegar virð­ist fjöldi erlendra ­starfs­manna í bygg­ing­ar­iðn­aði hafa náð hámarki ásamt því að sem­ents­sala er farin að drag­ast sam­an,“ segir meðal ann­ars í Fjár­mála­stöð­ug­leika. 

Fast­eigna­verð hefur staðið í stað und­an­farin miss­eri, sé litið til þró­unar raun­verðs. Í júlí mæld­ist verð­lækkun á fast­eigna­mark­aði en í ágúst 0,4 pró­sent hækk­un, miðað við árið á und­an. Mikil hækkun hefur verið á fast­eigna­verði á und­an­förnum árum, en mest mæld­ist árleg hækkun 23,5 pró­sent vorið 2017. Hún var þá hvergi í heim­inum meir, og sé horft til geng­is­þró­unar krón­unnar gagn­vart Banda­ríkja­dal, þá hækk­aði verðið um meira en 40 pró­sent á einu ári í Banda­ríkja­dal mælt. 

Mikil sveifla niður á við hefur verið í kaup­samn­ingum miðað við í fyrra, að því er segir í Fjár­mála­stöð­ug­leika. 

„Kaup­samn­ingum á höf­uð­borg­ar­svæð­inu fækk­aði um 12% á fyrstu átta mán­uðum árs­ins miðað við sama tíma í fyrra. Fækk­un ­samn­inga um kaup á nýbygg­ingum var enn meiri eða 26%. Gögn ­yfir nýbygg­ingar á mark­aði og samn­inga um kaup á nýbygg­ing­um benda til þess að sölu­tregða sé á nýbygg­ingum í miðbæ Reykja­vík­ur­. Um 70-90% af nýjum íbúðum sem komið hafa inn á mark­að­inn á mat­svæðum utan mið­bæj­ar­ins sl. þrjú ár eru seld en ein­ungis um fjórð­ungur nýbygg­inga í miðbæ Reykja­vík­ur,“ segir í Fjár­mála­stöð­ug­leika.

Um sex pró­sent heild­ar­skulda

Skuldir bygg­inga­geirans við bank­ana hafa auk­ist und­an­farin ár sam­hliða mik­illi upp­bygg­ing­u. Þær námu um 168 millj­örðum króna í lok ágúst eða rúm­lega sex pró­sent af útlán­um til við­skipta­vina. 

Ætla má að veru­legur hluti þeirra skulda sé vegna ­bygg­ingar íbúð­ar­hús­næð­is. Raun­vöxtur útlána kerf­is­lægt mik­il­vægra banka, þ.e. Arion banka, Íslands­banka og Lands­bank­ans, til bygg­inga­geirans hefur verið nær stöðugt yfir 10 pró­sent á árs­grund­velli frá árinu 2016. Í lok ágúst mæld­ist hann um 16 pró­sent sam­an­borið við rúm­lega 15 pró­sent í árs­lok 2018. 

Þró­unin snú­ist við

Á árunum 2016 og 2017 hækk­aði íbúða­verð á höf­uð­borg­ar­svæð­inu umfram bæði laun og leigu­verð og langt umfram bygg­ing­ar­kostn­að, sam­kvæmt upp­lýs­ingum í Fjár­mála­stöð­ug­leika. Þessi þróun hefur snú­ist við. Í lok ágúst hafði launa­vísi­talan hækkað um 4,3 pró­sent á und­an­förnum tólf mán­uð­um, vísi­tala leigu­verðs um 3,7 pró­sent og ­vísi­tala bygg­ing­ar­kostn­aðar um 4,6 pró­sent, en vísi­tala fast­eigna­verðs hafð­i hækkað um 3,6 pró­sen. Verð­bólga mælist nú þrjú pró­sent á árs­grund­velli, og stýri­vextir Seðla­banka Íslands eru 3,25 pró­sent. 

 

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Þóra Sveinsdóttir
Eru konur kannski menn?
Kjarninn 22. nóvember 2019
Ilia Shumanov
Hægt að lágmarkað skaðann vegna peningaþvættis með ákveðnum skrefum
Aðstoð­ar­fram­kvæmda­stjóri Rúss­lands­deildar Tran­sparency International mun á umræðufundi í dag fjalla um hvernig alþjóð­legir hringir séu oft­ast einu skrefi á undan yfir­völdum og hvert hlut­verk milli­liða sé í pen­ingaþvætti.
Kjarninn 22. nóvember 2019
Risatogarinn Heineste kyrrsettur
Yfirvöld í Namibíu hafa ákveðið að kyrrsetja risatogarann Heineste sem er í eigu félags í Namibíu sem Samherji á hlut í, samkvæmt RÚV.
Kjarninn 22. nóvember 2019
Miðflokkurinn með 16,8 prósent – Sjálfstæðisflokkur með 18,1 prósent
Sjálfstæðisflokkurinn missir þrjú prósentustig af fylgi milli kannana og hefur aldrei mælst lægra. Miðflokkurinn tekur það fylgistap til sín.
Kjarninn 22. nóvember 2019
Blása til mótmæla – Vilja að Kristján Þór segi tafarlaust af sér
Boðað er til mótmæla á morgun, laugardag, en helstu kröfur mótmælenda eru að sjávarútvegsráðherra segi af sér embætti, Alþingi lögfesti nýja og endurskoðaða stjórnarskrá og að arður af nýtingu sameiginlegra auðlinda landsmanna renni í sjóði almennings.
Kjarninn 22. nóvember 2019
Hjálmar Jónsson, formaður BÍ.
Verkfalli blaðamanna aflýst
Tólf tíma verkfalli félaga í Blaðamannafélagi Íslands hefur verið aflýst. Samningur SA verður borinn undir félagsmenn.
Kjarninn 22. nóvember 2019
Drífa Snædal er forseti ASÍ.
Segir væntanlegt starfsfólk Play „varla að vita kaup og kjör“
Forseti ASÍ hvetur Play til að birta kjarasamninga sem það hefur gert um störf flugliða. Hún segir að undirboð á vinnumarkaði verði ekki liðin. Play telur sig hafa náð allt að 37 prósent kostnaðarlækkun vegna launa.
Kjarninn 22. nóvember 2019
Milli tveggja heima – Pólskur veruleiki á Íslandi
Miklar breytingar hafa orðið á íslensku samfélagi á síðustu áratugum og er ein breytan þar gífurlegur fjöldi innflytjenda sem hefur ákveðið að taka sitt hafurtask, söðla um og flytjast landa á milli.
Kjarninn 22. nóvember 2019
Meira eftir höfundinnMagnús Halldórsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar