Verðlækkun í miðborginni í kortunum

Allt stefnir í að mikið framboð af húsnæði verði í boði á næstunni, á tíma þar sem eftirspurn er að gefa nokkuð eftir. Fjallað er um stöðuna á fasteignamarkaði í Fjármálastöðugleika Seðlabanka Íslands.

airbnb
Auglýsing

Dræm sala á nýj­u­m ­í­búðum í miðbæ Reykja­víkur bendir til þess að verð­lækkun gæti ver­ið framundan á því svæði.

Þetta kemur fram í Fjár­mála­stöð­ug­leika Seðla­banka Íslands, sem kom út í morgun. Fjallað er um stöð­una á fast­eigna­mark­aði í rit­inu.

Í rit­inu segir meðal ann­ars að allt bendi til þess að mikið fram­boð nýrra íbúða - og íbúða sem áður voru í útleigu til ferða­manna - muni leiða til mik­ils fram­boðs á næstu miss­erum, á tímum þar sem eft­ir­spurnin er að dala eftir mikið upp­gangs­tíma­bil.

Auglýsing

Fjöldi nýbygginga á höfuðborgarsvæðinu, og spá um næstu ár.„Ný­bygg­ingum á höf­uð­borg­ar­svæð­inu hefur fjölgað mikið síð­ustu ár. Á ár­unum eftir efna­hags­á­fallið var óvenju­lítil fjár­fest­ing í íbúð­ar­hús­næð­i, ­sem leiddi til íbúða­skorts þegar eft­ir­spurn glædd­ist á ný. Sam­kvæmt ­spá Sam­taka iðn­að­ar­ins er búist við að tæp­lega 2.300 nýjar íbúð­ir komi inn á mark­að­inn á höf­uð­borg­ar­svæð­inu á hverju ári næstu þrjú árin sam­an­borið við um 1.300 íbúðir á ári á síð­ustu þremur árum. Gangi spáin eftir verður fram­boð nýrra íbúða á næstu árum mun ­meira en á upp­gangs­ár­unum fyrir efna­hags­á­fall­ið, en á árunum 2006 til 2008 komu árlega um 2.100 nýjar íbúðir inn á mark­að­inn. Sam­hliða ­fjölgun nýbygg­inga hefur dregið úr skamm­tíma­út­leigu íbúða á höf­uð­borg­ar­svæð­inu. Þessi þróun ætti að leiða til þess að íbúðir sem áður­ voru nýttar í skamm­tíma­út­leigu komi á sölu eða í lang­tíma­leigu. Því má gera ráð fyrir að fram­boð íbúð­ar­hús­næðis á höfuð­borg­ar­svæð­in­u ­auk­ist nokkuð á næstu miss­er­um. Hins vegar virð­ist fjöldi erlendra ­starfs­manna í bygg­ing­ar­iðn­aði hafa náð hámarki ásamt því að sem­ents­sala er farin að drag­ast sam­an,“ segir meðal ann­ars í Fjár­mála­stöð­ug­leika. 

Fast­eigna­verð hefur staðið í stað und­an­farin miss­eri, sé litið til þró­unar raun­verðs. Í júlí mæld­ist verð­lækkun á fast­eigna­mark­aði en í ágúst 0,4 pró­sent hækk­un, miðað við árið á und­an. Mikil hækkun hefur verið á fast­eigna­verði á und­an­förnum árum, en mest mæld­ist árleg hækkun 23,5 pró­sent vorið 2017. Hún var þá hvergi í heim­inum meir, og sé horft til geng­is­þró­unar krón­unnar gagn­vart Banda­ríkja­dal, þá hækk­aði verðið um meira en 40 pró­sent á einu ári í Banda­ríkja­dal mælt. 

Mikil sveifla niður á við hefur verið í kaup­samn­ingum miðað við í fyrra, að því er segir í Fjár­mála­stöð­ug­leika. 

„Kaup­samn­ingum á höf­uð­borg­ar­svæð­inu fækk­aði um 12% á fyrstu átta mán­uðum árs­ins miðað við sama tíma í fyrra. Fækk­un ­samn­inga um kaup á nýbygg­ingum var enn meiri eða 26%. Gögn ­yfir nýbygg­ingar á mark­aði og samn­inga um kaup á nýbygg­ing­um benda til þess að sölu­tregða sé á nýbygg­ingum í miðbæ Reykja­vík­ur­. Um 70-90% af nýjum íbúðum sem komið hafa inn á mark­að­inn á mat­svæðum utan mið­bæj­ar­ins sl. þrjú ár eru seld en ein­ungis um fjórð­ungur nýbygg­inga í miðbæ Reykja­vík­ur,“ segir í Fjár­mála­stöð­ug­leika.

Um sex pró­sent heild­ar­skulda

Skuldir bygg­inga­geirans við bank­ana hafa auk­ist und­an­farin ár sam­hliða mik­illi upp­bygg­ing­u. Þær námu um 168 millj­örðum króna í lok ágúst eða rúm­lega sex pró­sent af útlán­um til við­skipta­vina. 

Ætla má að veru­legur hluti þeirra skulda sé vegna ­bygg­ingar íbúð­ar­hús­næð­is. Raun­vöxtur útlána kerf­is­lægt mik­il­vægra banka, þ.e. Arion banka, Íslands­banka og Lands­bank­ans, til bygg­inga­geirans hefur verið nær stöðugt yfir 10 pró­sent á árs­grund­velli frá árinu 2016. Í lok ágúst mæld­ist hann um 16 pró­sent sam­an­borið við rúm­lega 15 pró­sent í árs­lok 2018. 

Þró­unin snú­ist við

Á árunum 2016 og 2017 hækk­aði íbúða­verð á höf­uð­borg­ar­svæð­inu umfram bæði laun og leigu­verð og langt umfram bygg­ing­ar­kostn­að, sam­kvæmt upp­lýs­ingum í Fjár­mála­stöð­ug­leika. Þessi þróun hefur snú­ist við. Í lok ágúst hafði launa­vísi­talan hækkað um 4,3 pró­sent á und­an­förnum tólf mán­uð­um, vísi­tala leigu­verðs um 3,7 pró­sent og ­vísi­tala bygg­ing­ar­kostn­aðar um 4,6 pró­sent, en vísi­tala fast­eigna­verðs hafð­i hækkað um 3,6 pró­sen. Verð­bólga mælist nú þrjú pró­sent á árs­grund­velli, og stýri­vextir Seðla­banka Íslands eru 3,25 pró­sent. 

 

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Steinunn Bragadóttir og Steinunn Rögnvaldsdóttir
Efnahagsaðgerðir, jafnrétti og besta nýtingin á almannafé
Kjarninn 4. mars 2021
Borgarstjórnarmeirihlutinn í Reykjavík getur vel við unað. Allir flokkar innan hans hafa bætt við sig fylgi það sem af er kjörtímabilinu. Næst verður kosið í borginni eftir rúmt ár, 2022.
Fylgi Sjálfstæðisflokks í borginni dregst mikið saman og Samfylkingin mælist stærst
Vinstri græn næstum tvöfalda fylgi sitt í Reykjavík samkvæmt nýrri könnun og myndu bæta við sig borgarfulltrúa á kostnað Sjálfstæðisflokks. Allir flokkarnir í meirihlutanum bæta við sig fylgi en allir flokkar í minnihluta utan Sósíalistaflokks tapa fylgi.
Kjarninn 4. mars 2021
Það er að birta til í faraldrinum, ári eftir að hann hófst hér á landi.
Tíu fróðleiksmolar um faraldurinn á Íslandi
Við höfum kannski ekki átt sjö dagana sæla í ýmsum skilningi undanfarna mánuði en við fikrumst þó í átt að viku án greindra smita á ný sem hefur ekki gerst síðan í júlí. Frá upphafi faraldursins fyrir rúmu ári hafa samtals 104 dagar verið án nýrra smita.
Kjarninn 3. mars 2021
„Þetta er mjög krítísk staða – órói sem sýnir að kvika sé að brjóta skorpuna en óvíst hvert hún leitar og hvert þetta ferli fer.“
„Þetta er mjög krítísk staða“
„Þetta er mjög krítísk staða,“ segir Freysteinn Sigmundsson deildarforseti jarðvísindadeildar Háskóla Íslands um gosóróann á Reykjanesi sem sýni að kvika sé að brjóta jarðskorpuna „en óvíst hvert hún leitar og hvert þetta ferli fer“.
Kjarninn 3. mars 2021
Gunnar Ingiberg Guðmundsson
Allur afli á markað
Kjarninn 3. mars 2021
Víðir Reynisson, yfirlögregluþjónn hjá almannavarnadeild ríkislögreglustjóra.
„Engar hamfarir yfirvofandi“
Víðir Reynisson, yfirlögregluþjónn hjá almannavörnum, segir sterkt merki um að gos sé að hefjast á Reykjanesi en bendir ennfremur á að engar hamfarir séu yfirvofandi.
Kjarninn 3. mars 2021
Óróapúlsinn mælist við Litla Hrút, suður af Keili.
Órói mælist á Reykjanesi
Eldgos er mögulega að hefjast á Reykjanesi. Það myndi ekki ógna byggð né vegasamgöngum. Óróapúls byrjaði að mælast kl. 14:20, en slíkir púlsar margra smárra jarðskjálfta mælast gjarnan í aðdraganda eldgosa. Síðast gaus á Reykjanesi á 13. öld.
Kjarninn 3. mars 2021
Sigmundur Davíð Gunnlaugsson er fyrsti flutningsmaður tillögunnar.
Mæla á fyrir tillögu um að Alþingi biðjist afsökunar á Landsdómsmálinu
Sigmundur Davíð Gunnlaugsson er fyrsti flutningsmaður þingsályktunartillögu sem felur í sér að Geir H. Haarde, og þeir þrír ráðherrar sem ekki var ákveðið að ákæra, verði beðin afsökunar á Landsdómsmálinu. Til stendur að mæla fyrir málinu í dag.
Kjarninn 3. mars 2021
Meira eftir höfundinnMagnús Halldórsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar