Hagstofan spáir 1,7 prósent hagvexti á næsta ári

Samdráttur í hagkerfinu í ár verður minni en margir bjuggust við, eða 0,2 prósent. Það verður hins vegar í fyrsta árið í tíu ár sem að það mælist ekki hagvöxtur á Íslandi.

1. maí 2019 - Kröfuganga
Auglýsing

Sam­dráttur í íslenska hag­kerf­inu verður 0,2 pró­sent í ár, vegna minni inn­lendrar eft­ir­spurnar og lækk­unar útflutn­ings. Á næsta ári nær hag­kerfið sér á strik og búist er við því að hag­vöxtur verði 1,7 pró­sent, þar sem þjóð­ar­út­gjöld muni taka við sér á ný. Næstu árin á eft­ir, frá 2021 til 2025, er búist við því að hag­vöxtur verði á bil­inu 2,5 til 2,7 pró­sent á ári. 

Þetta kemur fram í nýrri þjóð­hags­spá Hag­stofu Íslands sem birt var í morg­un. 

Þar segir að heim­ilin hafi haldið að sér höndum í einka­neyslu í ár, og að hún hafi ein­ungis auk­ist um 1,8 pró­sent. Ástæðan sé óvissa í efna­hags­mál­um, en þar er fyrst og síð­ast átt við óvissu sem skap­að­ist eftir gjald­þrot WOW air í mars og svo loðnu­brest. 

Auglýsing
Í spánni er búist við því að sam­neysla auk­ist um 2,5 pró­sent í ár og um 2,4 pró­sent á því næsta, meðal ann­ars vegna auk­ins launa­kostn­aðar hjá ríki og sveit­ar­fé­lög­um. „Gert er ráð fyrir að fjár­fest­ing lækki um 9,1 pró­sent í ár vegna sam­dráttar í atvinnu­vega­fjár­fest­ingu og opin­berri fjár­fest­ingu. Á næsta ári er reiknað með 3,7 pró­sent vexti fjár­fest­ingar vegna bata í atvinnu­vega­fjár­fest­ingu og aukn­ingar í íbúða­fjár­fest­ingu. Áætlað er að fjár­fest­ing auk­ist að með­al­tali um rúm­lega 3 pró­sent árin 2021-25. Fram­lag utan­rík­is­við­skipta til hag­vaxtar verður jákvætt í ár, einkum vegna sam­dráttar í inn­flutn­ingi, en verður nei­kvætt á næsta ári og breyt­ist lítið eftir það. Spáð er við­skipta­af­gangi í ár sem nemur 2,9 pró­sent af vergri lands­fram­leiðslu en á næstu árum er reiknað með að hann verði um 1,4 pró­sent.“

Í þjóð­hags­spánni er því spáð að vísi­tala neyslu­verðs, sem mælir verð­bólgu, hækki að með­al­tali um þrjú pró­sent í ár. Verð­bólgan hefur farið ört lækk­andi þegar liðið hefur á árið eftir að hafa verið hærri í lok síð­asta árs og upp­hafi þessa en hún hefur mælst frá byrjun árs 2014. Búist er við því að verð­bólga fari nálægt 2,5 pró­sent verð­bólgu­mark­miði fyrir lok þessa árs. Í þjóð­hag­spánni segir að lægri verð­bólga komi til vegna hóf­legra launa­hækk­ana og for­sendu um stöðugt gengi krón­unn­ar. Horfur um atvinnu­leysi hafa lítið breyst og er reiknað með að það verði 3,8 pró­sent í ár.

Reikn­uðu hag­vöxt vit­­laust, tvisvar

Hag­stofan hefur verið í vand­ræðum með hag­vaxta­út­reikn­ing það sem af er þessu ári. Þann 3. sept­­em­ber síð­­ast­lið­inn leið­rétti hún tölur um hag­vöxt á öðrum árs­fjórð­ungi sem hún birti upp­­­haf­­­lega nokkrum dögum áður. Í ljós hafði komið að hag­vöxtur á árs­fjórð­ungnum var 2,7 pró­­­sent en ekki 1,4 pró­­­sent líkt og sagði í fyrri til­­­kynn­ingu henn­­ar. 

Þegar sú til­­­kynn­ingin var birt voru fyrri nið­­­ur­­­stöður um hag­vöxt á fyrsta árs­fjórð­ungi einnig leið­rétt­­­ar. Í end­­­ur­­­skoð­aðri nið­­­ur­­­stöðu Hag­­­stof­unnar kom í ljós að hag­vöxtur á fyrstu þremur mán­uðum árs­ins hafi verið nei­­­kvæður um 0,9 pró­­­sent en ekki jákvæður um 1,7 pró­­­sent líkt og fyrri nið­­­ur­­­stöður hafi sagt til um. 

Auglýsing
Því liggur fyrir að Hag­­­stofa Íslands hafði reiknað út rangan hag­vöxt fyrir báða þá tvo árs­fjórð­unga sem liðnir voru af árinu

Í frétt á vef stofn­un­­­ar­innar vegna þessa sagði: „Hag­­­stofu Íslands þykir miður að mis­­­tök hafi orðið og reynir eftir fremsta megni að koma í veg fyrir að slíkt end­­­ur­taki sig.“

Mis­­mun­andi skekkjur

Skekkjan í útreikn­ingum stofn­un­­­ar­innar vegna hag­­vaxtar fyrsta árs­fjórð­ungs, sem var upp á 2,6 pró­­­sent­u­­­stig, var vegna þess að „gögn inn­­­i­halda upp­­­­lýs­ingar um umfang og fram­vindu bygg­ing­­­­ar­fram­­­­kvæmda sem náðu yfir lengra tíma­bil en sam­svarar við­mið­un­­­­ar­­­­tíma­bili þjóð­hags­­­­reikn­inga. Hefur það nú verið leið­rétt á grund­velli nýrra gagna. Sam­­­­kvæmt end­­­­ur­­­­skoðun mæld­ist vöxtur íbúða­fjár­­­­­­­fest­ingar á 1. árs­fjórð­ungi 22,2 pró­­­­sent borið saman við 58,4 pró­­­­sent sam­­­­kvæmt áður útgefnum töl­u­m.“

Skekkjan í útreikn­ingum á hag­vexti á öðrum árs­fjórð­ungi átti rætur sínar að rekja til „mistaka sem urðu til þess að fjár­­­muna­­­myndun tíma­bils­ins reynd­ist van­­­metin um sem nemur 9,1 millj­­­arði króna á verð­lagi árs­ins. Áhrifin koma fram í tveimur und­ir­liðum fjár­­­muna­­­mynd­un­­­ar, fjár­­­muna­­­myndun hins opin­bera og í atvinn­u­­­vega­fjár­­­­­fest­ingu, nánar til­­­­­tekið í fjár­­­muna­­­myndun í skipum og flug­­­­­vél­­­um. Eftir leið­rétt­ingu mælist 16,6 pró­­­sent vöxtur í fjár­­­muna­­­myndun hins opin­bera og 26,5 pró­­­sent sam­­­dráttur í atvinn­u­­­vega­fjár­­­­­fest­ingu. Sam­­­dráttur í heild­­­ar­fjár­­­muna­­­myndun mælist 9,2 pró­­­sent, borið saman við 14,2 pró­­­sent sam­­­kvæmt áður birtum nið­­­ur­­­stöð­­­um. Eftir leið­rétt­ingu mælist vöxtur lands­fram­­­leiðsl­unnar 2,7 pró­­­sent að raun­­­gildi á 2. árs­fjórð­ungi, sam­an­­­borið við 1,4 pró­­­sent sam­­­kvæmt áður birtum nið­­ur­­stöð­­­um. Lands­fram­­­leiðslan á fyrstu sex mán­uðum árs­ins 2019 jókst um 0,9 pró­­­sent borið saman við fyrstu sex mán­uði árs­ins 2018 en sam­­­kvæmt áður birtum nið­­­ur­­­stöðum mæld­ist breyt­ing lands­fram­­­leiðsl­unnar 0,3 pró­­­sent á tíma­bil­in­u.“

Kanntu vel við Kjarnann?

Við á Kjarnanum þökkum lesendum fyrir það traust sem þeir sýna með því að styrkja Kjarnann. 

Frjáls framlög frá lesendum hafa vaxið jafnt og þétt síðustu árin og eru mikilvæg tekjustoð undir reksturinn. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni og greina kjarnann frá hisminu. 

Við tökum hlutverk okkar sem fjölmiðill í þjónustu almennings alvarlega. Kjarninn birti 409 fréttaskýringar og 2.367 fréttir á árinu 2019. Kjarninn er vettvangur umræðu og á nýliðnu ári voru 539 skoðanagreinar birtar, stærstur hluti þeirra aðsendar greinar. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Kórónaveiran breiðist út – Viðbúnaður aukinn í Bandaríkjunum
Alþjóðaheilbrigðisstofnunin WHO hefur lýst því yfir, að nauðsynlegt sé að auka viðbúnað til að hefta útbreiðslu kórónaveirunnar.
Kjarninn 21. febrúar 2020
Magnús Halldórsson
Ekki gleyma listinni í stjórnmálabröltinu
Kjarninn 21. febrúar 2020
Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir dómsmálaráðherra setti tvo dómara við Landsrétt í dag.
Sandra og Ása settar dómarar við Landsrétt
Dómsmálaráðherra hefur ákveðið að setja tvö af þeim þremur umsækjendum sem metnir voru hæfastir til að gegna embætti dómara við Landsrétt í embætti við réttinn. Niðurstaða dómnefndar tók breytingum frá því að hún lá fyrir í drögum og þar til hún var birt.
Kjarninn 21. febrúar 2020
Pottersen
Pottersen
Pottersen – 30. þáttur: Minning um helkrossa
Kjarninn 21. febrúar 2020
Tæknivarpið
Tæknivarpið
Tæknivarpið – Allt um nýju Samsung símana
Kjarninn 21. febrúar 2020
Sólveig Anna Jónsdóttir, formaður Eflingar.
Greiða atkvæði um samúðarverkfall
Verkföll Eflingarfélaga hjá einkareknum skólum og nágrannasveitarfélögum Reykjavíkurborgar verða sett í atkvæðagreiðslu eftir helgi.
Kjarninn 21. febrúar 2020
Þórður Snær Júlíusson
Stöðu hverra þarf raunverulega að „leiðrétta“?
Kjarninn 21. febrúar 2020
Frosti hættur hjá ORF Líftækni
Forstjóri ORF Líftækni hefur sagt upp störfum hjá fyrirtækinu, en mun sinna starfinu áfram þar til eftirmaður verður ráðinn. Vinna við að finna þann aðila er þegar hafin.
Kjarninn 21. febrúar 2020
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar