Hagstofan spáir 1,7 prósent hagvexti á næsta ári

Samdráttur í hagkerfinu í ár verður minni en margir bjuggust við, eða 0,2 prósent. Það verður hins vegar í fyrsta árið í tíu ár sem að það mælist ekki hagvöxtur á Íslandi.

1. maí 2019 - Kröfuganga
Auglýsing

Sam­dráttur í íslenska hag­kerf­inu verður 0,2 pró­sent í ár, vegna minni inn­lendrar eft­ir­spurnar og lækk­unar útflutn­ings. Á næsta ári nær hag­kerfið sér á strik og búist er við því að hag­vöxtur verði 1,7 pró­sent, þar sem þjóð­ar­út­gjöld muni taka við sér á ný. Næstu árin á eft­ir, frá 2021 til 2025, er búist við því að hag­vöxtur verði á bil­inu 2,5 til 2,7 pró­sent á ári. 

Þetta kemur fram í nýrri þjóð­hags­spá Hag­stofu Íslands sem birt var í morg­un. 

Þar segir að heim­ilin hafi haldið að sér höndum í einka­neyslu í ár, og að hún hafi ein­ungis auk­ist um 1,8 pró­sent. Ástæðan sé óvissa í efna­hags­mál­um, en þar er fyrst og síð­ast átt við óvissu sem skap­að­ist eftir gjald­þrot WOW air í mars og svo loðnu­brest. 

Auglýsing
Í spánni er búist við því að sam­neysla auk­ist um 2,5 pró­sent í ár og um 2,4 pró­sent á því næsta, meðal ann­ars vegna auk­ins launa­kostn­aðar hjá ríki og sveit­ar­fé­lög­um. „Gert er ráð fyrir að fjár­fest­ing lækki um 9,1 pró­sent í ár vegna sam­dráttar í atvinnu­vega­fjár­fest­ingu og opin­berri fjár­fest­ingu. Á næsta ári er reiknað með 3,7 pró­sent vexti fjár­fest­ingar vegna bata í atvinnu­vega­fjár­fest­ingu og aukn­ingar í íbúða­fjár­fest­ingu. Áætlað er að fjár­fest­ing auk­ist að með­al­tali um rúm­lega 3 pró­sent árin 2021-25. Fram­lag utan­rík­is­við­skipta til hag­vaxtar verður jákvætt í ár, einkum vegna sam­dráttar í inn­flutn­ingi, en verður nei­kvætt á næsta ári og breyt­ist lítið eftir það. Spáð er við­skipta­af­gangi í ár sem nemur 2,9 pró­sent af vergri lands­fram­leiðslu en á næstu árum er reiknað með að hann verði um 1,4 pró­sent.“

Í þjóð­hags­spánni er því spáð að vísi­tala neyslu­verðs, sem mælir verð­bólgu, hækki að með­al­tali um þrjú pró­sent í ár. Verð­bólgan hefur farið ört lækk­andi þegar liðið hefur á árið eftir að hafa verið hærri í lok síð­asta árs og upp­hafi þessa en hún hefur mælst frá byrjun árs 2014. Búist er við því að verð­bólga fari nálægt 2,5 pró­sent verð­bólgu­mark­miði fyrir lok þessa árs. Í þjóð­hag­spánni segir að lægri verð­bólga komi til vegna hóf­legra launa­hækk­ana og for­sendu um stöðugt gengi krón­unn­ar. Horfur um atvinnu­leysi hafa lítið breyst og er reiknað með að það verði 3,8 pró­sent í ár.

Reikn­uðu hag­vöxt vit­­laust, tvisvar

Hag­stofan hefur verið í vand­ræðum með hag­vaxta­út­reikn­ing það sem af er þessu ári. Þann 3. sept­­em­ber síð­­ast­lið­inn leið­rétti hún tölur um hag­vöxt á öðrum árs­fjórð­ungi sem hún birti upp­­­haf­­­lega nokkrum dögum áður. Í ljós hafði komið að hag­vöxtur á árs­fjórð­ungnum var 2,7 pró­­­sent en ekki 1,4 pró­­­sent líkt og sagði í fyrri til­­­kynn­ingu henn­­ar. 

Þegar sú til­­­kynn­ingin var birt voru fyrri nið­­­ur­­­stöður um hag­vöxt á fyrsta árs­fjórð­ungi einnig leið­rétt­­­ar. Í end­­­ur­­­skoð­aðri nið­­­ur­­­stöðu Hag­­­stof­unnar kom í ljós að hag­vöxtur á fyrstu þremur mán­uðum árs­ins hafi verið nei­­­kvæður um 0,9 pró­­­sent en ekki jákvæður um 1,7 pró­­­sent líkt og fyrri nið­­­ur­­­stöður hafi sagt til um. 

Auglýsing
Því liggur fyrir að Hag­­­stofa Íslands hafði reiknað út rangan hag­vöxt fyrir báða þá tvo árs­fjórð­unga sem liðnir voru af árinu

Í frétt á vef stofn­un­­­ar­innar vegna þessa sagði: „Hag­­­stofu Íslands þykir miður að mis­­­tök hafi orðið og reynir eftir fremsta megni að koma í veg fyrir að slíkt end­­­ur­taki sig.“

Mis­­mun­andi skekkjur

Skekkjan í útreikn­ingum stofn­un­­­ar­innar vegna hag­­vaxtar fyrsta árs­fjórð­ungs, sem var upp á 2,6 pró­­­sent­u­­­stig, var vegna þess að „gögn inn­­­i­halda upp­­­­lýs­ingar um umfang og fram­vindu bygg­ing­­­­ar­fram­­­­kvæmda sem náðu yfir lengra tíma­bil en sam­svarar við­mið­un­­­­ar­­­­tíma­bili þjóð­hags­­­­reikn­inga. Hefur það nú verið leið­rétt á grund­velli nýrra gagna. Sam­­­­kvæmt end­­­­ur­­­­skoðun mæld­ist vöxtur íbúða­fjár­­­­­­­fest­ingar á 1. árs­fjórð­ungi 22,2 pró­­­­sent borið saman við 58,4 pró­­­­sent sam­­­­kvæmt áður útgefnum töl­u­m.“

Skekkjan í útreikn­ingum á hag­vexti á öðrum árs­fjórð­ungi átti rætur sínar að rekja til „mistaka sem urðu til þess að fjár­­­muna­­­myndun tíma­bils­ins reynd­ist van­­­metin um sem nemur 9,1 millj­­­arði króna á verð­lagi árs­ins. Áhrifin koma fram í tveimur und­ir­liðum fjár­­­muna­­­mynd­un­­­ar, fjár­­­muna­­­myndun hins opin­bera og í atvinn­u­­­vega­fjár­­­­­fest­ingu, nánar til­­­­­tekið í fjár­­­muna­­­myndun í skipum og flug­­­­­vél­­­um. Eftir leið­rétt­ingu mælist 16,6 pró­­­sent vöxtur í fjár­­­muna­­­myndun hins opin­bera og 26,5 pró­­­sent sam­­­dráttur í atvinn­u­­­vega­fjár­­­­­fest­ingu. Sam­­­dráttur í heild­­­ar­fjár­­­muna­­­myndun mælist 9,2 pró­­­sent, borið saman við 14,2 pró­­­sent sam­­­kvæmt áður birtum nið­­­ur­­­stöð­­­um. Eftir leið­rétt­ingu mælist vöxtur lands­fram­­­leiðsl­unnar 2,7 pró­­­sent að raun­­­gildi á 2. árs­fjórð­ungi, sam­an­­­borið við 1,4 pró­­­sent sam­­­kvæmt áður birtum nið­­ur­­stöð­­­um. Lands­fram­­­leiðslan á fyrstu sex mán­uðum árs­ins 2019 jókst um 0,9 pró­­­sent borið saman við fyrstu sex mán­uði árs­ins 2018 en sam­­­kvæmt áður birtum nið­­­ur­­­stöðum mæld­ist breyt­ing lands­fram­­­leiðsl­unnar 0,3 pró­­­sent á tíma­bil­in­u.“

Vilt þú vera með?

Frjálsir, hugrakkir fjölmiðlar eru ómetanlegir en ekki ókeypis. Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda og með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og við ætlum að standa vaktina áfram og bjóða almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Fyrir þá lesendur sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Stefan Löfven forsætisráðherra Svíþjóðar.
„Umgangist einungis þá sem þið búið með“
Stefan Löfven forsætisráðherra Svíþjóðar brýndi fyrir landsmönnum að sýna meiri ábyrgð í glímunni við veiruna í ávarpi í gær. Átta manna samkomutakmarkanir taka gildi víða í landinu á morgun, en þó ekki alls staðar.
Kjarninn 23. nóvember 2020
Ólafur Margeirsson
Eru 307 þúsund króna atvinnuleysisbætur rétta leiðin?
Kjarninn 23. nóvember 2020
Félag fréttamanna gagnrýnir yfirstjórn RÚV og stjórnvöld fyrir niðurskurð á fréttastofu
Stöðugildum á fréttastofu RÚV mun fækka um alls níu vegna niðurskurðar. Á meðal þeirra sem sagt var upp er starfsmaður með rúmlega aldarfjórðungs starfsaldur sem staðið hefur í viðræðum við yfirstjórn RÚV vegna vangoldinna yfirvinnugreiðslna.
Kjarninn 23. nóvember 2020
Telja áhrif þess að afnema stimpilgjald af íbúðarhúsnæði óveruleg
Átta þingmenn Sjálfstæðisflokks lögðu í síðasta mánuði fram frumvarp um afnám stimpilgjalda. Það er í sjötta sinn sem frumvarpið er lagt fram. Húsnæðis- og mannvirkjastofnun telur afnámið líklegt til að hækka íbúðarverð.
Kjarninn 23. nóvember 2020
Inga Sæland, formaður Flokks fólksins.
Flokkur fólksins sækir fylgið til ómenntaðra og tekjulágra á Suðurlandi og Suðurnesjum
Fylgi Flokks fólksins hefur ekki mælst mikið síðastliðið ár. Í nóvember er meðaltalsfylgið 3,9 prósent sem myndi líkast til ekki duga flokknum til að fá þingmann. Áferð kjósenda Flokks fólksins er þó enn svipuð því sem hún var fyrir rúmum þremur árum.
Kjarninn 23. nóvember 2020
Uwięzieni w płomieniach
Co wydarzyło się na miejscu pożaru przy Bræðraborgarstígur i jak potoczyły się losy tych, którzy go przeżyli? Poniżej znajduje się podsumowanie obszernej serii artykułów na temat tej tragedii opublikowanych przez Kjarninn.
Kjarninn 23. nóvember 2020
Húsnæði Kauphallarinnar
Verðlagning íslenskra félaga bjartsýnni en áður
Fjárfestum finnst meira varið í flest fyrirtæki í Kauphöllinni heldur en ársreikningar þeirra segja til um og hefur sá mælikvarði hækkað á síðustu árum. Verðlagningin er þó nokkuð lægri en í kauphöllum hinna Norðurlandanna.
Kjarninn 23. nóvember 2020
Geðheilsa þjóðar í krísu
Áhrif COVID-19 á samfélagið eru mikil og víða marka afleiðinga sjúkdómsins og sóttvarnaaðgerða djúp spor. Fyrirséð er að efnahagsáhrif verða mikil enda atvinnuleysi við það mesta sem Íslendingar hafa séð í áraraðir.
Kjarninn 23. nóvember 2020
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar