Hagstofan spáir 1,7 prósent hagvexti á næsta ári

Samdráttur í hagkerfinu í ár verður minni en margir bjuggust við, eða 0,2 prósent. Það verður hins vegar í fyrsta árið í tíu ár sem að það mælist ekki hagvöxtur á Íslandi.

1. maí 2019 - Kröfuganga
Auglýsing

Sam­dráttur í íslenska hag­kerf­inu verður 0,2 pró­sent í ár, vegna minni inn­lendrar eft­ir­spurnar og lækk­unar útflutn­ings. Á næsta ári nær hag­kerfið sér á strik og búist er við því að hag­vöxtur verði 1,7 pró­sent, þar sem þjóð­ar­út­gjöld muni taka við sér á ný. Næstu árin á eft­ir, frá 2021 til 2025, er búist við því að hag­vöxtur verði á bil­inu 2,5 til 2,7 pró­sent á ári. 

Þetta kemur fram í nýrri þjóð­hags­spá Hag­stofu Íslands sem birt var í morg­un. 

Þar segir að heim­ilin hafi haldið að sér höndum í einka­neyslu í ár, og að hún hafi ein­ungis auk­ist um 1,8 pró­sent. Ástæðan sé óvissa í efna­hags­mál­um, en þar er fyrst og síð­ast átt við óvissu sem skap­að­ist eftir gjald­þrot WOW air í mars og svo loðnu­brest. 

Auglýsing
Í spánni er búist við því að sam­neysla auk­ist um 2,5 pró­sent í ár og um 2,4 pró­sent á því næsta, meðal ann­ars vegna auk­ins launa­kostn­aðar hjá ríki og sveit­ar­fé­lög­um. „Gert er ráð fyrir að fjár­fest­ing lækki um 9,1 pró­sent í ár vegna sam­dráttar í atvinnu­vega­fjár­fest­ingu og opin­berri fjár­fest­ingu. Á næsta ári er reiknað með 3,7 pró­sent vexti fjár­fest­ingar vegna bata í atvinnu­vega­fjár­fest­ingu og aukn­ingar í íbúða­fjár­fest­ingu. Áætlað er að fjár­fest­ing auk­ist að með­al­tali um rúm­lega 3 pró­sent árin 2021-25. Fram­lag utan­rík­is­við­skipta til hag­vaxtar verður jákvætt í ár, einkum vegna sam­dráttar í inn­flutn­ingi, en verður nei­kvætt á næsta ári og breyt­ist lítið eftir það. Spáð er við­skipta­af­gangi í ár sem nemur 2,9 pró­sent af vergri lands­fram­leiðslu en á næstu árum er reiknað með að hann verði um 1,4 pró­sent.“

Í þjóð­hags­spánni er því spáð að vísi­tala neyslu­verðs, sem mælir verð­bólgu, hækki að með­al­tali um þrjú pró­sent í ár. Verð­bólgan hefur farið ört lækk­andi þegar liðið hefur á árið eftir að hafa verið hærri í lok síð­asta árs og upp­hafi þessa en hún hefur mælst frá byrjun árs 2014. Búist er við því að verð­bólga fari nálægt 2,5 pró­sent verð­bólgu­mark­miði fyrir lok þessa árs. Í þjóð­hag­spánni segir að lægri verð­bólga komi til vegna hóf­legra launa­hækk­ana og for­sendu um stöðugt gengi krón­unn­ar. Horfur um atvinnu­leysi hafa lítið breyst og er reiknað með að það verði 3,8 pró­sent í ár.

Reikn­uðu hag­vöxt vit­­laust, tvisvar

Hag­stofan hefur verið í vand­ræðum með hag­vaxta­út­reikn­ing það sem af er þessu ári. Þann 3. sept­­em­ber síð­­ast­lið­inn leið­rétti hún tölur um hag­vöxt á öðrum árs­fjórð­ungi sem hún birti upp­­­haf­­­lega nokkrum dögum áður. Í ljós hafði komið að hag­vöxtur á árs­fjórð­ungnum var 2,7 pró­­­sent en ekki 1,4 pró­­­sent líkt og sagði í fyrri til­­­kynn­ingu henn­­ar. 

Þegar sú til­­­kynn­ingin var birt voru fyrri nið­­­ur­­­stöður um hag­vöxt á fyrsta árs­fjórð­ungi einnig leið­rétt­­­ar. Í end­­­ur­­­skoð­aðri nið­­­ur­­­stöðu Hag­­­stof­unnar kom í ljós að hag­vöxtur á fyrstu þremur mán­uðum árs­ins hafi verið nei­­­kvæður um 0,9 pró­­­sent en ekki jákvæður um 1,7 pró­­­sent líkt og fyrri nið­­­ur­­­stöður hafi sagt til um. 

Auglýsing
Því liggur fyrir að Hag­­­stofa Íslands hafði reiknað út rangan hag­vöxt fyrir báða þá tvo árs­fjórð­unga sem liðnir voru af árinu

Í frétt á vef stofn­un­­­ar­innar vegna þessa sagði: „Hag­­­stofu Íslands þykir miður að mis­­­tök hafi orðið og reynir eftir fremsta megni að koma í veg fyrir að slíkt end­­­ur­taki sig.“

Mis­­mun­andi skekkjur

Skekkjan í útreikn­ingum stofn­un­­­ar­innar vegna hag­­vaxtar fyrsta árs­fjórð­ungs, sem var upp á 2,6 pró­­­sent­u­­­stig, var vegna þess að „gögn inn­­­i­halda upp­­­­lýs­ingar um umfang og fram­vindu bygg­ing­­­­ar­fram­­­­kvæmda sem náðu yfir lengra tíma­bil en sam­svarar við­mið­un­­­­ar­­­­tíma­bili þjóð­hags­­­­reikn­inga. Hefur það nú verið leið­rétt á grund­velli nýrra gagna. Sam­­­­kvæmt end­­­­ur­­­­skoðun mæld­ist vöxtur íbúða­fjár­­­­­­­fest­ingar á 1. árs­fjórð­ungi 22,2 pró­­­­sent borið saman við 58,4 pró­­­­sent sam­­­­kvæmt áður útgefnum töl­u­m.“

Skekkjan í útreikn­ingum á hag­vexti á öðrum árs­fjórð­ungi átti rætur sínar að rekja til „mistaka sem urðu til þess að fjár­­­muna­­­myndun tíma­bils­ins reynd­ist van­­­metin um sem nemur 9,1 millj­­­arði króna á verð­lagi árs­ins. Áhrifin koma fram í tveimur und­ir­liðum fjár­­­muna­­­mynd­un­­­ar, fjár­­­muna­­­myndun hins opin­bera og í atvinn­u­­­vega­fjár­­­­­fest­ingu, nánar til­­­­­tekið í fjár­­­muna­­­myndun í skipum og flug­­­­­vél­­­um. Eftir leið­rétt­ingu mælist 16,6 pró­­­sent vöxtur í fjár­­­muna­­­myndun hins opin­bera og 26,5 pró­­­sent sam­­­dráttur í atvinn­u­­­vega­fjár­­­­­fest­ingu. Sam­­­dráttur í heild­­­ar­fjár­­­muna­­­myndun mælist 9,2 pró­­­sent, borið saman við 14,2 pró­­­sent sam­­­kvæmt áður birtum nið­­­ur­­­stöð­­­um. Eftir leið­rétt­ingu mælist vöxtur lands­fram­­­leiðsl­unnar 2,7 pró­­­sent að raun­­­gildi á 2. árs­fjórð­ungi, sam­an­­­borið við 1,4 pró­­­sent sam­­­kvæmt áður birtum nið­­ur­­stöð­­­um. Lands­fram­­­leiðslan á fyrstu sex mán­uðum árs­ins 2019 jókst um 0,9 pró­­­sent borið saman við fyrstu sex mán­uði árs­ins 2018 en sam­­­kvæmt áður birtum nið­­­ur­­­stöðum mæld­ist breyt­ing lands­fram­­­leiðsl­unnar 0,3 pró­­­sent á tíma­bil­in­u.“

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Stóru viðskiptabankarnir þrír tilkynntu allir vaxtalækkanir í vikunni sem leið.
Bankarnir taka aftur forystu í húsnæðislánum
Stýrivaxtalækkanir, lækkun bankaskatts og afnám sveiflujöfnunarauka hafa haft áhrif á vaxtakjör sem og getu bankanna til að lána fé. Með tilliti til verðbólgu verða hagstæðustu vextirnir til húsnæðiskaupa nú hjá bönkum í stað lífeyrissjóða.
Kjarninn 31. maí 2020
Barnabókin „Ævintýri í Bulllandi“
Mæðgur dunduðu sér við að skrifa barnabók á meðan að COVID-faraldurinn hélt samfélaginu í samkomubanni. Þær safna nú fyrir útgáfu hennar á Karolina fund.
Kjarninn 31. maí 2020
Þorri landsmanna greiðir tekjuskatt og útsvar. Hluti greiðir hins vegar fyrst og fremst fjármagnstekjuskatt.
Tekjur vegna arðgreiðslna jukust í fyrra en runnu til færri einstaklinga
Alls voru tekjur vegna arðs 46,1 milljarður króna í fyrra. Þeim einstaklingum sem höfðu slíkar tekjur fækkaði á því ári. Alls eru 75 prósent eigna heimila landsins bundnar í fasteignum.
Kjarninn 31. maí 2020
Maskína leiðrétti framsetningu Moggans á göngugatnakönnun
Maskína, sem vann könnun á viðhorfum til varanlegra göngugatna fyrir hóp kaupmanna sem berst gegn göngugötum í miðborginni, sendi frá sér leiðréttingu á fimmtudag eftir að bjöguð mynd af niðurstöðunum var dregin fram í Morgunblaðinu.
Kjarninn 31. maí 2020
Auður Jónsdóttir
Þú verður að deyja fyrir samfélagið!
Kjarninn 31. maí 2020
Stefán Ólafsson
Atvinnuleysisbætur eru alltof lágar
Kjarninn 31. maí 2020
Inger Støjberg, þáverandi ráðherra innflytjendamála í dönsku stjórninni, sést hér á fundi í Brussel 25. janúar árið 2016. Þann sama dag sá hún fréttir sem gerðu hana hoppandi illa og urðu kveikjan að þeim embættisfærslum sem nú eru til rannsóknar.
Að tala tungum tveim og draga kanínu úr hatti
Danskir stjórnmálaskýrendur sem fylgjast með rannsókn á embættisfærslum Inger Støjberg, fyrrverandi ráðherra, segja hana hafa talað tungum tveim í yfirheyrslum vegna rannsóknarinnar. Minnisblað sem enginn hafði áður heyrt minnst á dúkkaði skyndilega upp.
Kjarninn 31. maí 2020
Donald Trump á blaðamannafundi í vikunni, þar sem hann undirritaði forsetatilskipun sem ætlað er að refsa einkafyrirtækjum fyrir að ritskoða efni á internetinu.
Trump steig á endanum yfir línuna sem Twitter hafði dregið í sandinn
Árið 2018 byrjaði Twitter að þróa lausn til að bregðast við því að stjórnmálamenn töluðu með misvísandi eða meiðandi hætti á miðlinum. Í þessari viku beitti miðilinn þessu meðali sínu gegn Donald Trump í fyrsta sinn. Og sá varð reiður.
Kjarninn 30. maí 2020
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar