Íslendingar eiga fimm þúsund milljarða króna í lífeyrissjóðunum sínum

Lífeyrissjóðir landsins, sem eru í eigu landsmanna og fjárfesta fyrir hönd þeirra, juku eignir sínar um 714 milljarða króna á árinu 2019. Meirihluti þeirrar aukningar, um 400 milljarðar króna, var í eignum erlendis.

Íslendingar eiga saman mikinn fjársjóð í innlendum og erlendum eignum íslenska lífeyrissjóðakerfisins, sem byggir á sparnaði landsmanna.
Íslendingar eiga saman mikinn fjársjóð í innlendum og erlendum eignum íslenska lífeyrissjóðakerfisins, sem byggir á sparnaði landsmanna.
Auglýsing

Alls áttu líf­eyr­is­sjóðir lands­ins 4.959 millj­arða króna í lok árs 2019. Eignir þeirra juk­ust um 59 millj­arða króna í jóla­mán­uð­inum og að óbreyttu má búast við því að þær hafi í fyrsta sinn í sög­unni farið yfir fimm þús­und millj­arða króna í jan­úar síð­ast­liðn­um.  

Alls hækk­­aði virði eigna þeirra um 714 millj­­arða króna á síð­asta ári. Þetta kemur fram í nýjum hag­­tölum Seðla­­banka Íslands um líf­eyr­is­­sjóða­­kerfið sem birtar voru nýver­ið. 

Það er mun meiri hækkun í krónum talið innan árs en nokkru sinni hefur átt sér stað á eigna­safni alls líf­eyr­is­­sjóða­­kerf­is­ins áður. Á árinu 2017, sem var fyrra metárið, juk­ust eignir sjóð­anna um 403 millj­­arða króna og 2018 juk­ust eignir þeirra um 302 millj­­ónir króna. Sú hækkun sem varð á eigna­safni þeirra í fyrra er meiri en sam­an­lögð hækkun á eignum líf­eyr­is­sjóð­anna á árunum 2017 og 2018. 

Vert er að taka fram að ekki er ein­ungis um hækkun vegna ávöxt­unar að ræða heldur aukast inn­­greiðslur einnig ár frá ári vegna fjölg­unar í hópi greið­enda og hærri iðgjalds­greiðslna. 

Auglýsing
Hlut­falls­lega er hækk­­unin sem átti sér stað í fyrra þó einnig með því mesta sem sést hefur innan árs. Alls juk­ust eign­­irnar um 16,8 pró­­sent frá byrjun árs 2019 og til síð­ustu ára­móta. Það er mesta hlut­­falls­­lega aukn­ing sem orðið hefur á eigna­safn­inu innan eins árs eftir banka­hrun. 

Mesta hlut­­falls­­lega hækkun innan árs á síð­­­ari árum var á árinu 2006, í miðju fyr­ir­hruns góð­ær­inu, þegar eigna­safnið hækk­­aði um 23,3 pró­­sent innan árs. 

Eiga íslensk hluta­bréf fyrir 689 millj­arða króna

Stíf fjár­­­magns­höft sem sett voru síðla árs 2008 gerðu líf­eyr­is­­sjóð­unum erfitt fyrir í fjár­­­fest­ingum og þeir höfðu ekki marga aðra kosti en að binda þá pen­inga sem streymdu frá sífellt fleiri greið­endum í þeim inn­­­lendu fjár­­­fest­ingum sem buð­ust. Sjóð­irnir keyptu skulda­bréf af miklum móð og eign­uð­ust þar með stóran bita í skuldum bæði opin­bera og einka­­geirans. Alls eiga þeir nú tæp­­lega tvö þús­und millj­­arða króna í inn­­­lendum mark­aðs­skulda­bréfum og víxl­­um. Það þýðir að þeir eiga um 75 pró­­sent allra slíkra hér­­­lend­­is. 

Til við­­bótar hafa líf­eyr­is­­sjóð­irn­ir, sér­­stak­­lega á allra síð­­­ustu árum, verið leið­andi á íbúða­lána­­mark­aði og þar af leið­andi tekið sér stöðu sem stórir beinir lán­tak­endur íslenskra heim­ila. Það hafa þeir gert með því að bjóða upp á miklu betri vaxta­­kjör en bankar og fyrir vikið hefur hlut­­fall skulda heim­ila við líf­eyr­is­­sjóði farið úr tíu pró­­sentum í yfir 20 pró­­sent frá árinu 2016.

Auglýsing
Líf­eyr­is­sjóð­irnir eiga auk þess, beint og óbeint, um helm­ing allra skráðra hluta­bréfa á Íslandi en virði þeirra í lok síð­asta árs var 689 millj­­arðar króna. Íslensku hluta­bréfin gáfu vel af sér á síð­­asta ári en virði þess eigna­safns líf­eyr­is­­sjóða­­kerf­is­ins hækk­­aði um 26 pró­sent, eða 142 millj­­arða krónaí fyrra. Þar skipti mestu máli mikil hækkun á hluta­bréfum í Mar­el, lang­verð­­mætasta félags­­ins í íslensku kaup­höll­inni. Hluta­bréf í Marel hækk­­uðu um 66 pró­­sent á síð­­asta ári, en margir líf­eyr­is­­sjóðir eru á meðal stærstu hlut­hafa félags­­ins.

Erlendu eign­­irnar uxu hratt í fyrra

Alls eru 70 pró­­sent eigna líf­eyr­is­­sjóð­anna  inn­­an­lands. Frá því að fjár­­­magns­höftum var lyft snemma árs 2017 hafa þeir þó í auknum mæli beint sjónum sínum að fjár­­­fest­ingum utan land­­stein­anna, bæði til að auka áhætt­u­dreif­ingu sína og til að kom­­ast í fjöl­breytt­­ari fjár­­­fest­ingar en þeim býðst á Íslandi. Hlut­­fall inn­­­lendra eigna líf­eyr­is­­sjóða­­kerf­is­ins var á þeim tíma 77 pró­­sent og hefur því hlut­­falls­­lega dreg­ist veru­­lega sam­an, þrátt fyrir góða ávöxtun inn­­­lendra hluta­bréfa í fyrra. 

Í apríl 2017, í kjöl­far þess að höft­unum var lyft, voru erlendar eignir kerf­is­ins 786 millj­­arðar króna. Í dag eru þær tæp­­lega tvisvar sinnum meiri, eða 1.488 millj­­arðar króna. Í fyrra hækk­­uðu erlendu eign­­irnar um 399 millj­­arða króna og ljóst að þar er upp­i­­­staðan í þeirri eign­ar­aukn­ingu sem varð til í líf­eyr­is­­sjóðum lands­­manna á síð­­asta ári.

Vilt þú vera með?

Frjálsir, hugrakkir fjölmiðlar eru ómetanlegir en ekki ókeypis. Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda og með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og við ætlum að standa vaktina áfram og bjóða almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Fyrir þá lesendur sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir.
„Spítalinn var næstum því kominn á hliðina í þessum litla faraldri“
Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir var spurður beinskeyttra spurninga um gagnrýni sem fram hefur komið á opinberar sóttvarnaraðgerðir, meðal annars frá þingmönnum Sjálfstæðisflokksins, í viðtali í hlaðvarpsþætti á dögunum.
Kjarninn 25. nóvember 2020
Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir, formaður Viðreisnar.
„Þessi ofbeldishrina er ekkert annað en skuggafaraldur“
Formaður Viðreisnar vill sérstakan aðgerðapakka til að koma í veg fyrir langtímaafleiðingar líkamlegs eða kynferðislegs ofbeldis. Hún segir stöðuna grafalvarlega – sem verði ekki hunsuð.
Kjarninn 25. nóvember 2020
Marínó Örn Tryggvason, forstjóri Kviku
Kvika, TM og Lykill sameinast
Tryggingarmiðstöðin hf., Kvika banki og fjármögnunarfyrirtækið Lykill hafa ákveðið að sameinast eftir tveggja mánaða viðræður.
Kjarninn 25. nóvember 2020
Besti knattspyrnumaður allra tíma látinn
Diego Maradona er látinn, sextugur að aldri.
Kjarninn 25. nóvember 2020
Víðir Reynisson yfirlögregluþjónn.
Víðir reyndist vera með COVID-19
Víðir Reynisson yfirlögregluþjónn hjá almannavarnadeild ríkislögreglustjóra hefur greinst með COVID-19, eftir að hafa áður greinst neikvæður í prófi á mánudag. Hann var þegar í sóttkví eftir að hafa orðið útsettur fyrir smiti í nærumhverfi sínu.
Kjarninn 25. nóvember 2020
Stóru viðskiptabankarnir þrír hafa borið þungann af því að deila út ríkisábyrgðarlánunum sem skýrslan fjallar um.
Stuðningslánum mögulega of naumt skammtað
Eftirlitsnefnd með lánum með ríkisábyrgð telur að ætla megi að innan við helmingur þeirra fyrirtækja sem sóst hafa eftir stuðningslánum fái út úr úrræðinu það fé sem þau telji sig þurfa. Nefndin skilaði skýrslu til ráðherra á dögunum.
Kjarninn 25. nóvember 2020
Heimsfaraldurinn rekur unga Íslendinga aftur heim í foreldrahús
Hlutfall ungra Íslendinga sem búa heima hjá foreldrum sínum hefur farið úr 42 í 70 prósent á innan við ári. Ljóst er að COVID-19 spilar þar stóra rullu, en atvinnuleysi hjá 18-24 ára hefur aukist um 134 prósent á einu ári.
Kjarninn 25. nóvember 2020
Á baðströnd í Hong Kong.
Farsóttin herjar aftur á fyrirmyndarríkin
Í Japan hafði fólk verið hvatt til að ferðast innanlands og fara út að borða. Herferðinni hefur snarlega verið hætt. Til stóð að ýta ferðabandalagi milli Hong Kong og Singapúr úr vör, þar sem fólk gæti ferðast án sóttkvíarkvaða. Af því verður ekki í bráð.
Kjarninn 25. nóvember 2020
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar