Íslendingar eiga fimm þúsund milljarða króna í lífeyrissjóðunum sínum

Lífeyrissjóðir landsins, sem eru í eigu landsmanna og fjárfesta fyrir hönd þeirra, juku eignir sínar um 714 milljarða króna á árinu 2019. Meirihluti þeirrar aukningar, um 400 milljarðar króna, var í eignum erlendis.

Íslendingar eiga saman mikinn fjársjóð í innlendum og erlendum eignum íslenska lífeyrissjóðakerfisins, sem byggir á sparnaði landsmanna.
Íslendingar eiga saman mikinn fjársjóð í innlendum og erlendum eignum íslenska lífeyrissjóðakerfisins, sem byggir á sparnaði landsmanna.
Auglýsing

Alls áttu líf­eyr­is­sjóðir lands­ins 4.959 millj­arða króna í lok árs 2019. Eignir þeirra juk­ust um 59 millj­arða króna í jóla­mán­uð­inum og að óbreyttu má búast við því að þær hafi í fyrsta sinn í sög­unni farið yfir fimm þús­und millj­arða króna í jan­úar síð­ast­liðn­um.  

Alls hækk­­aði virði eigna þeirra um 714 millj­­arða króna á síð­asta ári. Þetta kemur fram í nýjum hag­­tölum Seðla­­banka Íslands um líf­eyr­is­­sjóða­­kerfið sem birtar voru nýver­ið. 

Það er mun meiri hækkun í krónum talið innan árs en nokkru sinni hefur átt sér stað á eigna­safni alls líf­eyr­is­­sjóða­­kerf­is­ins áður. Á árinu 2017, sem var fyrra metárið, juk­ust eignir sjóð­anna um 403 millj­­arða króna og 2018 juk­ust eignir þeirra um 302 millj­­ónir króna. Sú hækkun sem varð á eigna­safni þeirra í fyrra er meiri en sam­an­lögð hækkun á eignum líf­eyr­is­sjóð­anna á árunum 2017 og 2018. 

Vert er að taka fram að ekki er ein­ungis um hækkun vegna ávöxt­unar að ræða heldur aukast inn­­greiðslur einnig ár frá ári vegna fjölg­unar í hópi greið­enda og hærri iðgjalds­greiðslna. 

Auglýsing
Hlut­falls­lega er hækk­­unin sem átti sér stað í fyrra þó einnig með því mesta sem sést hefur innan árs. Alls juk­ust eign­­irnar um 16,8 pró­­sent frá byrjun árs 2019 og til síð­ustu ára­móta. Það er mesta hlut­­falls­­lega aukn­ing sem orðið hefur á eigna­safn­inu innan eins árs eftir banka­hrun. 

Mesta hlut­­falls­­lega hækkun innan árs á síð­­­ari árum var á árinu 2006, í miðju fyr­ir­hruns góð­ær­inu, þegar eigna­safnið hækk­­aði um 23,3 pró­­sent innan árs. 

Eiga íslensk hluta­bréf fyrir 689 millj­arða króna

Stíf fjár­­­magns­höft sem sett voru síðla árs 2008 gerðu líf­eyr­is­­sjóð­unum erfitt fyrir í fjár­­­fest­ingum og þeir höfðu ekki marga aðra kosti en að binda þá pen­inga sem streymdu frá sífellt fleiri greið­endum í þeim inn­­­lendu fjár­­­fest­ingum sem buð­ust. Sjóð­irnir keyptu skulda­bréf af miklum móð og eign­uð­ust þar með stóran bita í skuldum bæði opin­bera og einka­­geirans. Alls eiga þeir nú tæp­­lega tvö þús­und millj­­arða króna í inn­­­lendum mark­aðs­skulda­bréfum og víxl­­um. Það þýðir að þeir eiga um 75 pró­­sent allra slíkra hér­­­lend­­is. 

Til við­­bótar hafa líf­eyr­is­­sjóð­irn­ir, sér­­stak­­lega á allra síð­­­ustu árum, verið leið­andi á íbúða­lána­­mark­aði og þar af leið­andi tekið sér stöðu sem stórir beinir lán­tak­endur íslenskra heim­ila. Það hafa þeir gert með því að bjóða upp á miklu betri vaxta­­kjör en bankar og fyrir vikið hefur hlut­­fall skulda heim­ila við líf­eyr­is­­sjóði farið úr tíu pró­­sentum í yfir 20 pró­­sent frá árinu 2016.

Auglýsing
Líf­eyr­is­sjóð­irnir eiga auk þess, beint og óbeint, um helm­ing allra skráðra hluta­bréfa á Íslandi en virði þeirra í lok síð­asta árs var 689 millj­­arðar króna. Íslensku hluta­bréfin gáfu vel af sér á síð­­asta ári en virði þess eigna­safns líf­eyr­is­­sjóða­­kerf­is­ins hækk­­aði um 26 pró­sent, eða 142 millj­­arða krónaí fyrra. Þar skipti mestu máli mikil hækkun á hluta­bréfum í Mar­el, lang­verð­­mætasta félags­­ins í íslensku kaup­höll­inni. Hluta­bréf í Marel hækk­­uðu um 66 pró­­sent á síð­­asta ári, en margir líf­eyr­is­­sjóðir eru á meðal stærstu hlut­hafa félags­­ins.

Erlendu eign­­irnar uxu hratt í fyrra

Alls eru 70 pró­­sent eigna líf­eyr­is­­sjóð­anna  inn­­an­lands. Frá því að fjár­­­magns­höftum var lyft snemma árs 2017 hafa þeir þó í auknum mæli beint sjónum sínum að fjár­­­fest­ingum utan land­­stein­anna, bæði til að auka áhætt­u­dreif­ingu sína og til að kom­­ast í fjöl­breytt­­ari fjár­­­fest­ingar en þeim býðst á Íslandi. Hlut­­fall inn­­­lendra eigna líf­eyr­is­­sjóða­­kerf­is­ins var á þeim tíma 77 pró­­sent og hefur því hlut­­falls­­lega dreg­ist veru­­lega sam­an, þrátt fyrir góða ávöxtun inn­­­lendra hluta­bréfa í fyrra. 

Í apríl 2017, í kjöl­far þess að höft­unum var lyft, voru erlendar eignir kerf­is­ins 786 millj­­arðar króna. Í dag eru þær tæp­­lega tvisvar sinnum meiri, eða 1.488 millj­­arðar króna. Í fyrra hækk­­uðu erlendu eign­­irnar um 399 millj­­arða króna og ljóst að þar er upp­i­­­staðan í þeirri eign­ar­aukn­ingu sem varð til í líf­eyr­is­­sjóðum lands­­manna á síð­­asta ári.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Borgaralaun eða ekki borgaralaun?
Yfirvöld á Spáni vilja lögleiða grunnframfærslu til fólks þar í landi – og ekki einungis vegna þess ástands sem nú ríkir heldur vilja þau festa hana varanlega í sessi. Sumir hafa kallað þetta borgaralaun en líklegast er það ofsögum sagt.
Kjarninn 8. apríl 2020
Þorsteinn Víglundsson
Þorsteinn tekur aftur við BM Vallá
Þorsteinn Víglundsson hefur verið ráðinn forstjóri eignarhaldsfélagsins Hornsteins, sem á og rekur félögin BM Vallá, Björgun og Sementsverksmiðjuna. Þorsteinn var áður forstjóri BM Vallá frá 2002 til 2010.
Kjarninn 8. apríl 2020
Ráðherrar í ríkisstjórn Íslands fá myndarlega launahækkun.
Laun þingmanna og ráðherra hækkuðu um 6,3 prósent í byrjun árs 2020
Launahækkun sem þingmenn, ráðherrar og aðrir háttsettir embættismenn frestuðu í fyrra í tengslum við gerð Lífskjarasamninganna tók gildi 1. janúar. Laun ráðherra hækkuðu um vel yfir hundrað þúsund krónur.
Kjarninn 8. apríl 2020
Þorsteinn Víglundsson.
Þorsteinn Víglundsson segir af sér þingmennsku
Varaformaður Viðreisnar hefur tilkynnt forseta Alþingis að hann segi af sér þingmennsku frá 14. apríl næstkomandi til taka að sér „spennandi verkefni á vettvangi atvinnulífsins“.
Kjarninn 8. apríl 2020
Grímur Atlason
To be or not to be inspired by Iceland
Kjarninn 8. apríl 2020
Eyrún Magnúsdóttir
Af fréttum og klósettpappír – má lýðræðið bíða?
Kjarninn 7. apríl 2020
Klikkið
Klikkið
Klikkið – Viðtal við Héðinn Unnsteinsson
Kjarninn 7. apríl 2020
Snjólaug Ólafsdóttir
Hvað getum við lært af COVID-19 um sjálfbærni og loftslagslausnir?
Kjarninn 7. apríl 2020
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar