Ríkið telur ekki raunhæft að selja Íslandsbanka í augnablikinu

Fyrir þremur mánuðum voru allir formenn stjórnarflokkanna þriggja sammála um að það ætti að hefja sölu á Íslandsbanka og nota afraksturinn af sölunni í innviðauppbyggingu. Nú er sú staða gerbreytt vegna COVID-19.

Bjarni Benediktsson er fjármála- og efnahagsráðherra. Ráðuneyti hans hefur sett áform um að selja Íslandsbanka á ís.
Bjarni Benediktsson er fjármála- og efnahagsráðherra. Ráðuneyti hans hefur sett áform um að selja Íslandsbanka á ís.
Auglýsing

Íslenska ríkið er hætt við að hefja sölu­ferli á Íslands­banka. Frá þessu er greint á vef RÚV og þar vitnað í svör fjár­mála- og efna­hags­ráðu­neyt­is­ins um að sala á bönkum sé ekki raun­hæf í augna­blik­in­u. 

Ríkið á tvo banka, Íslands­banka og Lands­bank­ann. Fjallað var um eign­ar­hald rík­is­ins á bönkum í stjórn­­­ar­sátt­­mála rík­­is­­stjórn­­­ar­innar og því fyr­ir­liggj­andi að þeir þrír ólíku flokkar sem mynda rík­is­stjórn­ina hafa rætt málið þegar hún var mynd­uð. Þar segir að eign­­­ar­hald rík­­­is­ins á fjár­­­­­mála­­­fyr­ir­tækjum sé „það umfangs­­­mesta í Evr­­­ópu og vill rík­­­is­­­stjórnin leita leiða til að draga úr því.“ 

Lítið gerð­ist hins vegar í þeim málum framan af kjör­tíma­bili annað en að far­veg­ur­inn var und­ir­bú­inn með gerð Hvít­­­­bókar um fram­­­­tíð­­­­ar­­­­sýn fyrir fjár­­­­­­­mála­­­­kerfið sem fjall­aði ítar­lega um það hvernig skyld­i standa að sölu á hlutafé í bönk­un­um. Hún var birt í lok árs 2018. 

Í kjöl­farið tjáð­i ­Bjarni Bene­dikts­son, for­maður Sjálf­stæð­is­flokks­ins og fjár­mála- og efna­hags­ráð­herra, sig ítrek­að um það opin­ber­lega að hann vildi byrja að selja, að minnsta kosti hluta, af Íslands­banka áður en kjör­tíma­bil­inu lýk­ur. 

Allir for­menn­irnir sam­mála

Bjarni opn­aði svo á það í við­tali við Morg­un­blaðið í byrjun febr­úar síð­ast­liðnum að það ætti að fara að hefja sölu­ferli á fjórð­ungs­hlut í Íslands­banka. Hann bætti um betur í auka­­blaði Sjálf­­stæð­is­­flokks­ins, sem bar nafnið „Á réttri leið“ og var dreift í aldreif­ingu með Morg­un­­blað­inu nokkrum dögum síð­ar. Þar sagði Bjarni að sala á 25 til 50 pró­­sent hlut í Íslands­­­banka á næstu árum myndi opna á stór tæki­­færi til fjár­­­fest­inga. „Á und­an­­förnum árum hefur mikið verið rætt um gjald­­töku til að fjár­­­magna sam­­göng­u­bætur og það er skilj­an­­legt, vegna þess að við þurfum að hraða fram­­kvæmd­um, en nær­tæk­­ari leið er að losa um þessa verð­­mætu eign og afmarka gjald­­töku í fram­­tíð­inni við stærri fram­­kvæmdir á borð við Sunda­braut, Hval­fjarð­­ar­­göng og aðra ganga­­gerð. Núna er góður tími til að huga að átaki í þessum efn­um, efna­hags­lífið er til­­­búið fyrir opin­berar fram­­kvæmd­­ir.“

Auglýsing
Katrín Jak­obs­dótt­ir, for­sæt­is­ráð­herra og for­maður Vinstri grænna, sagði í sam­tali við Kjarn­ann í kjöl­farið að það væri skyn­­sam­­legt að ráð­­ast í sölu á hlut í Íslands­­­banka ef það er tengt við það að nota ávinn­ing­inn í inn­­viða­fjár­­­fest­ing­­ar. Þannig væri hægt að losa um eignir rík­­is­ins og nýta það í þörf verk­efn­i. 

Sig­urður Ingi Jóhanns­son, for­maður Fram­sókn­ar­flokks­ins og sam­göngu- og sveit­ar­stjórn­ar­ráð­herra, var svo síð­astur á vagn­inn af for­mönnum rík­is­stjórn­ar­flokk­anna þegar hann sagð­ist í sam­tali við helg­ar­blað Frétta­blaðs­ins snemma í febr­úar að hann teldi skyn­sam­legt að setja Íslands­banka í sölu­ferli. Hann setti söl­una í sama sam­hengi og hinir for­menn­irn­ir, að það væri hægt að nota fjár­mun­ina sem bundnir væru í eign­inni í inn­viða­upp­bygg­ing­u. 

Breytt eig­enda­stefna til að und­ir­búa sölu

Í nýrri eig­enda­stefnu íslenska rík­is­ins fyrir fjár­mála­fyr­ir­tæki, sem birt var 28. febr­ú­ar, var búið að gera umtals­verðar breyt­ingar á þeim mark­miðum sem ríkið hefur varð­andi eign­ar­hald á Lands­bank­an­um. Í eldri eig­enda­stefn­unni, sem var frá árinu 2017, sagði að stefnt yrði að því að ríkið ætti veru­legan eign­ar­hlut, 34 til 40 pró­sent, í bank­anum til lang­frama. Að öðru leyti yrðu eign­ar­hlutir rík­is­ins seldir „á næstu árum þegar hag­felld og æski­leg skil­yrði eru fyrir hendi“ sam­hliða því að hann yrði skráður á hluta­bréfa­mark­að.

Í nýju eig­enda­stefn­unni var búið að taka út það stærð­ar­mark sem æski­legt sé að ríkið eigi í Lands­bank­an­um. Þess í stað segir að ríkið eigi að eiga „veru­legan hlut“ í bank­anum til lang­frama. 

Búið var að taka út áform um að selja eign­ar­hlut­inn strax og hag­felld og æski­leg skil­yrði séu fyrir hendi og áform um að skrá hann á hluta­bréfa­mark­að. Þess í stað er búið að bæta því inn í eig­enda­stefn­una að ákvörðun um sölu Lands­bank­ans verði ekki tekin fyrr en að sölu­ferli Íslands­banka sé lok­ið.

Auglýsing
Markmiðið með eign­ar­haldi rík­is­ins á þessum stærsta banka lands­ins hefur líka breyst. Í gömlu eig­enda­stefn­unni sagði að ástæða þessa væri „til að stuðla að stöð­ug­leika í fjár­mála­kerf­inu og tryggja nauð­syn­lega inn­viði þess.“ 

Í nýju stefn­unni sagði að mark­miðið með eign­ar­hald­inu sé að „stjórn­völd hafi ráð­andi ítök í a.m.k. einni fjár­mála­stofnun sem þjón­ustar almenn­ing og fyr­ir­tæki og hefur höf­uð­stöðvar hér á landi. Þannig tryggja stjórn­völd að almenn, vönduð og traust fjár­mála­þjón­usta standi öllum til boða óháð m.a. búsetu. Mark­miðið með eign­ar­hald­inu er enn­fremur að stuðla að stöð­ug­leika í fjár­mála­kerf­inu, ásamt því að tryggja nauð­syn­lega og áreið­an­lega inn­viði þess.“

Engin breyt­ing var hins vegar gerð á mark­miðum rík­is­ins hvað varðar eign­ar­hald á hinum bank­anum sem það á, Íslands­banka. Enn var stefnt að því að selja bank­ann „þegar hag­felld og æski­leg skil­yrði eru fyrir hend­i.“

Þrátt fyrir að ein­ungis rúmir tveir mán­uðir séu liðnir frá því að þessi sölu­á­form voru að fær­ast upp um gír þá hafa aðstæður gjör­breyst vegna COVID-19 og nær engar líkur eru á því að hag­stætt verð eða við­eig­andi kaup­endur finn­ist að íslenskum banka sem stend­ur.

Umtals­vert tap á fyrstu þremur mán­uðum árs­ins

Íslands­­­banki tap­aði 1,4 millj­­arði króna á fyrsta árs­fjórð­ungi 2020. Á sama tíma í fyrra hagn­að­ist bank­inn um 2,6 millj­­arða króna og því er um fjög­­urra millj­­arða króna við­­snún­­ing að ræða milli ára. 

Þetta kom fram í árs­fjórð­ungs­­upp­­­gjöri bank­ans sem birt var í dag.

Þar sagði að virð­is­breyt­ingar útlána til við­­skipta­vina bank­ans hafi verið nei­­kvæðar um tæp­­lega 3,5 millj­­arða króna og útskýrir það tapið að mestu. Hún var 907 millj­­ónir króna á sama tíma í fyrra og hækk­­aði því um 2,6 millj­­arða króna milli ára. Arð­­semi eigin fjár hjá bank­­anum var nei­­kvæð um þrjú pró­­sent.

Virð­is­rýrn­unin á útlánum bank­ans teng­ist að upp­i­­­stöðu lánum sem hann hefur veitt til ferða­­þjón­ust­u­­fyr­ir­tækja. 

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Janet Yellen, tilnefndur fjármálaráðherra Bandaríkjanna.
Yellen sýnir á spilin
Janet Yellen, tilnefndur fjármálaráðherra Bandaríkjanna, vill þrepaskiptara skattkerfi og auka fjárútlát ríkissjóðs til að aðstoða launþega í kreppunni. Hún er líka harðorð í garð efnahagsstefnu kínverskra stjórnvalda og vill takmarka notkun rafmynta.
Kjarninn 24. janúar 2021
Magga Stína syngur Megas ... á vínyl
Til stendur að gefa út tónleika Möggu Stínu í Eldborg, þar sem hún syngur lög Megasar, út á tvöfaldri vínylplötu. Safnað er fyrir útgáfunni á Karolina Fund.
Kjarninn 24. janúar 2021
Helga Dögg Sverrisdóttir
Bætum kynfræðsluna en látum lestrargetu drengja eiga sig
Kjarninn 24. janúar 2021
Ný útlán banka til fyrirtækja umfram uppgreiðslur voru um átta milljarðar í fyrra
Ný útlán til atvinnufyrirtækja landsins á nýliðnu ári voru innan við tíu prósent þess sem þau voru árið 2019 og 1/27 af því sem þau voru árið 2018.
Kjarninn 24. janúar 2021
Býst við að 19 þúsund manns flytji hingað á næstu fimm árum
Mannfjöldaspá Hagstofu gerir ráð fyrir að fjöldi aðfluttra umfram brottfluttra á næstu fimm árum muni samsvara íbúafjölda Akureyrar.
Kjarninn 24. janúar 2021
Guðlaugur Þór Þórðarson, utanríkisráðherra.
Áfram gakk – En eru allir í takt?
Fulltrúar atvinnulífsins taka vel í skýra stefnumörkun utanríkisráðherra í átt að eflingu utanríkisviðskipta. Þó er kallað eftir heildstæðari mennta- og atvinnustefnu sem væri grundvöllur fjölbreyttara atvinnulífs og öflugri útflutningsgreina.
Kjarninn 24. janúar 2021
Pylsuvagn á Ráðhústorginu árið 1954.
Hundrað ára afmæli Cafe Fodkold
Árið 1921 hafði orðið skyndibiti ekki verið fundið upp. Réttur sem íbúum Kaupmannahafnar stóð þá, í fyrsta sinn, til boða að seðja hungrið með, utandyra standandi upp á endann, varð síðar eins konar þjóðareinkenni Dana. Og heitir pylsa.
Kjarninn 24. janúar 2021
Helga Vala Helgadóttir, þingmaður Samfylkingarinnar.
„Birtingarmynd af eindæma skilningsleysi stjórnvalda“
Þingmaður Samfylkingarinnar segir að félags- og barnamálaráðherra hafi tekist að hækka flækjustigið svo mikið varðandi sérstakan styrk til íþrótta- og tómstundastarfs barna frá tekjulágum heimilum að foreldrar geti ekki nýtt sér styrkinn.
Kjarninn 23. janúar 2021
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar