Telja að yfirráð yfir Brimi hafi getað skapast í síðasta lagi í september í fyrra

Samkeppniseftirlitið telur ekkert benda til þess að „vatnskil hefðu orðið í viðskiptatengslum og sameiginlegum hagsmunum bræðranna Guðmundar og Hjálmars Þór Kristjánssona, enda þótt gripið hefði verið til ráðstafana til að breyta ásýnd tengslanna.“

Guðmundur Kristjánsson er aðaleigandi Útgerðarfélags Reykjavíkur og var forstjóri Brims þar til í síðustu viku.
Guðmundur Kristjánsson er aðaleigandi Útgerðarfélags Reykjavíkur og var forstjóri Brims þar til í síðustu viku.
Auglýsing

Í gær var birt ákvörðun Sam­keppn­is­eft­ir­lits­ins um sam­runa Brims og tveggja minni sjáv­ar­út­vegs­fyr­ir­tækja, Kambs hf. og Grá­brókar ehf. Til­kynnt hafði verið um kaup Brims á hinum síð­ar­nefndu í októ­ber í fyrra. Þær voru báðar að stærstum hluta í eigu Hjálm­ars Þórs Krist­jáns­son­ar, bróður Guð­mundar Krist­jáns­son­ar, aðal­eig­anda Brims og þar til í síð­ustu viku for­stjóra félags­ins.

Með ákvörð­un­inni var rann­sókn þess á þeim sam­runa lokið en til­kynnt var um aðra og mun stærri rann­sókn á því hvort að þeir bræð­ur, Guð­mundur og Hjálmar Þór, og félög þeirra hefðu í raun yfir­ráð yfir einu stærsta sjáv­ar­út­vegs­fyr­ir­æki lands­ins, Brim í skiln­ingi sam­keppn­islaga.

Nið­ur­staða frum­mats eft­ir­lits­ins er að slík yfir­ráð séu til stað­ar. Þ.e. að Útgerð­ar­fé­lag Reykja­vík­ur, stærsti ein­staki eig­andi Brims, og tengdir aðilar hefðu stofnað til yfir­ráða í Brimi. Það hafi gerst í síð­asta lagi 8. sept­em­ber 2019. 

Sam­keppn­is­eft­ir­litið taldi kaup Brims á Kambi og Grá­brók ekki kalla á frek­ari aðgerðir að sinni hálfu en boð­aði þess í stað að það myndi hefja sjálf­stæða rann­sókn á því hvort að Útgerð­ar­fé­lag Reykja­víkur og tengdir aðilar hefðu í raun myndað yfir­ráð í Brimi í skiln­ingi sam­keppn­islaga, líkt og frum­mat þess hefði leitt í ljós.

Umræddir tengdir aðilar eru, sam­kvæmt frummati eft­ir­lits­ins, áður­nefnt Útgerð­ar­fé­lag Reykja­vík­ur, Fiski­tangi ehf., KG Fisk­verskun og FISK- Seafood eign­ar­halds­fé­lag, sem í dag heitir RE-13 ehf.

Auglýsing
Öll ofan­greind félög eru að uppi­stöðu í eigu Guð­mundar og Hjálm­ars Þórs. Í byrjun sept­em­ber í fyrra áttu bræð­urnir báðir hlut í Útgerð­ar­fé­lagi Reykja­vík­ur, sem hafði þá nýverið fest kaup á FISK-­Seafood eign­ar­halds­fé­lagi. Guð­mundur átti síðan Fiski­tanga og Hjálmar átti KG fisk­verk­un. 

Ekk­ert bendi til vatns­kila í sam­eig­in­legum hags­munum bræðr­anna

Dag­setn­ingin 8. sept­em­ber 2019 vísar til þess að þann dag keypti Útgerð­ar­fé­lag Reykja­víkur Fisk-­Seafood, sem átti 10,78 pró­sent hlut í Brimi, af Kaup­fé­lagi Skag­firð­inga. Það hafði keypt hlut­inn að mestu af líf­eyr­is­sjóðnum Gildi nokkrum vikum fyrr eftir að sjóð­ur­inn ákvað að selja sig út úr Brimi. Ástæða þess voru ítrekuð við­skipti Brims við stærsta hlut­hafa félags­ins, Útgerð­ar­fé­lag Reykja­vík­ur. Þann 8. sept­em­ber hvarf Kaup­fé­lagið svo út úr hlut­hafa­hópi Brims jafn skjótt og það birt­ist þegar Útgerð­ar­fé­lag Reykja­víkur keypti allan hlut þess á tæp­lega átta millj­arða króna. 

Eftir þessi við­skipti fór sam­eig­in­leg eign­ar­hlut­deild félaga í eigu bræðr­anna Guð­mundar og Hjálm­ars Þórs í Brimi í 49,29 pró­sent. Ef tekið var til­lit til hluta­fjár­hækk­unar í Brimi sem nota átti til að kaupa ákveðnar eignir af Útgerð­ar­fé­lagi Reykja­víkur var sam­an­lögð hlut­deild þeirra 52,76 pró­sent, sam­kvæmt Sam­keppn­is­eft­ir­lit­in­u. 

Auglýsing
Að mati Sam­keppn­is­eft­ir­lits­ins væri ekk­ert sem benti til þess að „vatns­kil hefðu orðið í við­skipta­tengslum og sam­eig­in­legum hags­munum bræðr­anna Guð­mundar og Hjálm­ars Þór Krist­jáns­sona, enda þótt gripið hefði verið til ráð­staf­ana til að breyta ásýnd tengsl­anna. Þá benti rann­sókn Sam­keppn­is­eft­ir­lits­ins til þess að þótt ein­ungis væri horft til hlut­deildar Útgerð­ar­fé­lags Reykja­vík­ur, Fiski­tanga, Guð­mundar Krist­jáns­sonar og FISK-­Seafood eign­ar­halds­fé­lags í Brimi, þá kynni hún ein og sér að hafa verið nægj­an­leg til að við­halda yfir­ráðum aðil­anna.“

Þær ráð­staf­anir sem gripið var til, og Sam­keppn­is­eft­ir­litið taldi að hefðu breytt ásýnd tengsla bræðranna, voru fram­kvæmdar í des­em­ber 2019. Þá var greint frá því að Guð­mundur og Hjálmar Þór hefðu rofið fjár­hags­leg tengsl sín. Í því fólst að Útgerð­­ar­­fé­lag Reykja­víkur keypti 33,3 pró­­sent hlut KG fisk­verk­unar í eign­­ar­halds­­­fé­lag­inu Krist­ján Guð­­munds­­son ehf., sem átti 37 pró­­sent í Útgerð­­ar­­fé­lagi Reykja­vík­­­ur. 

Þessi gjörn­ingur átti að aðskilja eign­ar­hald bræðr­anna á hlutafé í Brim­i. 

Upp­lýstir um málið 28. apríl

Athuga­semdir Brims og Útgerð­ar­fé­lags Reykja­víkur vegna frum­mats­ins bár­ust Sam­keppn­is­eft­ir­lit­inu 13. mars 2020. Þar var frummati Sam­keppn­is­eft­ir­lits­ins um stofnun yfir­ráða Útgerð­ar­fé­lags Reykja­víkur og tengdra aðila í Brimi mót­mælt.

Þau mót­mæli hafa ekki talið mikið þar sem Sam­keppn­is­eft­ir­litið taldi ekki vera for­sendur til að taka end­an­lega afstöðu til mögu­legra yfir­ráða Útgerð­ar­fé­lags Reykja­víkur og tengdra aðila í Brimi. Aðilar máls­ins voru upp­lýstir um þetta á síma­fundi 28. apr­íl, eða á þriðju­dag í síð­ustu viku. Þar var þeim greint frá því að afstaða yrði tekin til þess hvort raun­veru­leg yfir­ráð hefðu skap­ast í Brim í sér­stöku máli þar rann­sakað yrði hvort að við mögu­lega myndun yfir­ráða í Brimi hafi verið fram­kvæmdur sam­runi af hálfu aðila  í and­stöðu við sam­keppn­is­lög. Í þeirri rann­sókn verður aflað frek­ari sjón­ar­miða og gagna frá hlut­að­eig­andi aðil­um.

Tveimur dögum síð­ar, 30. apr­íl, var greint frá því að Guð­mundur Krist­jáns­son hefði sagt af sér sem for­stjóri Brims. Hann situr þó enn í stjórn félags­ins. 

Sú útgerð sem heldur á mestu kvóta

Brim er sú útgerð sem heldur á mestum kvóta allra á Íslandi, eða 10,13 pró­­­sent, sam­kvæmt upp­færðum lista Fiski­stofu um sam­þjöppun afla­heim­ilda frá 31. mars síð­ast­liðn­um. Útgerð­­­ar­­­fé­lag Reykja­vík­­­­­ur, sem á 44,65 pró­­­sent hlut í Brim beint og í gegnum dótt­­­ur­­­fé­lag sitt RE-13 ehf, hefur fengið úthlutað 3,51 pró­­­sent af öllum afla­heim­ild­­­um. 

Til við­­­bótar heldur útgerð­­­ar­­­fé­lagið Ögur­vík, að fullu í eigu Brims, á 1,55 pró­­­sent af úthlut­uðum kvóta. Þessi hópur útgerða sem tengj­­ast Guð­­mundi er því með 15,19 pró­­sent af úthlut­uðum kvóta. Þá heldur KG Fisk­verk­un, að fullu í eigu Hjálm­ars Þórs, á 1,04 pró­sent alls kvóta.

Sam­keppn­is­eft­ir­litið telur að félög tengd bræðr­unum Guð­mundi og Hjálm­ari Þór haldi sam­eig­in­lega á um 16,91 pró­sent af heild­ar­afla­marki miðað við þorskígildi, þar af 0,68 pró­sentu­stig króka­afla­mark af heild­ar­afla­marki miðað við 31. mars 2020.

Hámark þess sem tengdir aðilar mega halda á sam­kvæmt lögum um stjórn fisk­veiða er tólf pró­sent.

Unnið hefur verið að úrbótum um þann hluta lag­anna sem snýr að skil­grein­ingu á tengdum aðilum frá því í byrjun árs í fyrra. Verk­efna­stjórn var mynduð og frum­varp um hluta til­lagna hennar kynnt í sam­ráðs­gátt stjórn­valda fyrr á þessu ári. Til stóð að leggja það fram á yfir­stand­andi þingi en það hefur nú verið tekið út af þing­mála­skrá rík­is­stjórn­ar­innar vegna COVID-19. Hags­muna­sam­tök útgerða gagn­rýndu frum­varpið harð­lega, töldu það langt umfram efni og að það gengi gegn ákvæðum Mann­rétt­inda­sátt­mála Evr­ópu.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Starfslokasamningur fílanna
Danska ríkið greiddi nýlega jafnvirði 222 milljóna íslenskra króna vegna starfsloka fjögurra fíla sem ekki þurfa lengur að „vinna“. Dvalarheimili fílanna á Lálandi er 140 þúsund fermetrar að stærð.
Kjarninn 7. júní 2020
Flestir Íslendingar breyttu ekki áfengisnotkun sinni í faraldrinum
Fimmtán prósent Íslendinga drukku oftar eða mun oftar en venjulega í mars og apríl en flestir breyttu þó ekki áfengisnotkun sinni á þessu tímabili.
Kjarninn 6. júní 2020
Björn Leví Gunnarsson, þingmaður Pírata.
Björn Leví: Höfum hjakkað í sama farinu
„Á undanförnum árum höfum við verið að hjakka í sama farinu. Við höfum verið að nýta okkur þennan enn eina hvalreka sem ferðaþjónustan hefur verið,“ segir þingmaður Pírata.
Kjarninn 6. júní 2020
Leikhópurinn Lotta: Bakkabræður
Bakkabræður teknir í samfélagssátt
Leiklistargagnrýnandi Kjarnans fjallar um Bakkabræður í uppsetningu Leikhópsins Lottu.
Kjarninn 6. júní 2020
Heil vika án nýrra smita
Nýgreind smit síðasta sólarhringinn: Núll. Greind smit síðustu sjö sólarhringa: Núll. Í dag eru tímamót í baráttu Íslendinga gegn COVID-19. Í baráttunni gegn litla gaddaboltanum, veirunni sem virðist ekki hafa tekist að finna líkama að sýkja í viku.
Kjarninn 6. júní 2020
Jói Sigurðsson, sem sést hér fyrir miðju á myndinni og Þorgils Sigvaldason, sem stendur lengst til hægri, fengu hugmyndina að CrankWheel árið 2014.
Hafa tekist á við vaxtarverki vegna heimsfaraldursins
CrankWheel er íslenskt nýsköpunarfyrirtæki sem hefur vaxið nokkuð að undanförnu vegna áhrifa kórónuveirufaraldursins, enda gerir tæknilausn fyrirtækisins sölufólki kleift að leysa störf sín af hendi úr fjarlægð.
Kjarninn 6. júní 2020
180⁰ Reglan
180⁰ Reglan
180° Reglan – Viðtal við Christof Wehmeier
Kjarninn 6. júní 2020
Víða í Bandaríkjunum standa yfir mótmæli í kjölfar morðsins á George Floyd.
Vöxtur Antifa í Bandaríkjunum andsvar við uppgangi öfgahægrisins
Bandarískir ráðamenn saka Antifa um að bera ábyrgð á því að mótmælin sem nú einkenna bandarískt þjóðlíf hafi brotist út í óeirðir. Trump vill að hreyfingin verði stimpluð sem hryðjuverkasamtök en það gæti reynst erfitt.
Kjarninn 6. júní 2020
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar