Ljóti lúxusturninn

Á Carlsberg-svæðinu í Kaupmannahöfn stendur ný 100 metra há bygging. Átti að verða sú flottasta í borginni en þykir forljót. Illa gengur að selja fokdýrar íbúðirnar og það sem verra er, klæðingin á húsinu skapar stórhættu.

Fyrsti turninn sem hefur verið fullkláraður á Carlsberg-svæðinu er kenndur við eðlisfræðinginn Niels Bohr.
Fyrsti turninn sem hefur verið fullkláraður á Carlsberg-svæðinu er kenndur við eðlisfræðinginn Niels Bohr.
Auglýsing

Síðan danskt efna­hags­líf fór að taka við sér í kjöl­far krepp­unnar eftir banka­hrunið 2008 hefur mikið verið byggt í Kaup­manna­höfn. Ekki veitir af því mik­ill skortur er á íbúð­ar­hús­næði í borg­inni. Það er reyndar ekki nýtil­komið ástand, hefur verið við­var­andi í ára­tugi. Einkum skortir litlar og með­al­stórar íbúðir sem ungt og efna­m­inna fólk ræður við að kaupa, eða leigja. 



Borg­ar­stjór­arnir (þeir eru sjö í Kaup­manna­höfn) tala iðu­lega um að þennan vanda þurfi að leysa, en orðum þurfa að fylgja athafn­ir. Í les­enda­bréfum og aðsendum greinum í dönskum fjöl­miðlum má iðu­lega lesa að í þeim efnum skorti nokkuð á. 

Auglýsing



Á allra síð­ustu árum hefur mikið verið byggt á svæðum þar sem áður var ýmis konar iðn­að­ar- og verk­smiðju­starf­semi. Við strönd­ina á Ama­ger hefur á fáum árum orðið til nýtt hverfi, sömu sögu er að segja um Norð­ur­höfn­ina þar sem Tuborg og fleiri stór­fyr­ir­tæki voru áður. Á Íslands­bryggju og í Suð­ur­höfn­inni hefur á síð­ustu árum verið mikið byggt og þar eru þús­undir nýrra íbúða. Sama gildir um vest­ur­hluta Ama­ger, þar hefur sprottið upp nýtt hverfi, blokkir og rað­hús. 



Þessi svæði eiga það nær öll sam­eig­in­legt að íbúð­irnar eru ekki það sem kalla má „ódýr­ar“. 



Carls­berg-­svæðið



Eitt nýju bygg­ing­ar­svæð­anna er Carls­berg-hverfið svo­nefnda í suð­vest­ur­hluta Kaup­manna­hafn­ar. Eins og nafnið gefur til kynna er um að ræða svæðið þar sem Carls­berg verk­smiðj­urnar voru frá stofnun fyr­ir­tæk­is­ins árið 1847 til árs­ins 2008 þegar fram­leiðslan var flutt til Freder­icia á Jót­landi. Mörg önnur fyr­ir­tæki voru á þessu svæði sem er sam­tals 33 hekt­arar á stærð en þau hafa öll flutt á brott eða hætt starf­semi.



Í mynd­band­inu hér að neðan má sjá fyr­ir­hug­aða upp­bygg­ingu á svæð­inu.





Níu turnar



Meðal þeirra bygg­inga sem gert hefur verið ráð fyrir á Carls­berg-­svæð­inu eru níu turn­ar, mis­há­ir. Sá hæsti verður 120 metrar á hæð en þeir lægstu 50 metr­ar. Þessum turn­bygg­ingum verð­ur, ef áætl­anir standast, lokið árið 2024. Turn­arnir eiga allir að bera nöfn og sömu­leiðis er ætl­unin að vegg­klæðn­ingar þeirra verði í mis­mun­andi lit­um. Einn verði gul­ur, annar grá­leitur og svo fram­veg­is.



Bohrs-­turn­inn



Fyrstur þess­ara níu turna sem fyr­ir­hug­aðir eru á Carls­berg-reitn­um, og sá eini sem er full­klár­að­ur, ber nafn hins þekkta eðl­is­fræð­ings Niels Bohr. Bohrs-­turn­inn. Bygg­ingu hans var lokið árið 2017. Hann er 100 metrar á hæð, 29 hæð­ir. Á nokkrum neðstu hæð­unum eru, eða verða, fyr­ir­tæki og enn­fremur skóli, en á þeim efri íbúð­ir, 88 tals­ins.



Í dönskum fjöl­miðlum var all­mikið fjallað um þessar fyr­ir­hug­uðu turn­bygg­ingar og Carls­berg-reit­inn. Þarna yrði allt gert með vönd­uðum hætti, turn­arnir yrðu þeir glæsi­leg­ustu, og hæstu, sem sést hefðu í Kaup­manna­höfn. Paste­ur­s-­turn­inn sem á að vera full­gerður árið 2022 verður þeirra hæst­ur, mun skaga 120 metra upp í loft­ið. Þegar íbúð­irnar í Bohrs-­turn­inum voru aug­lýstar var full­yrt að annar eins lúxus hefði aldrei sést í Kaup­manna­höfn. 



Verðið var hins vegar ekki við alþýðu hæfi, eins og stundum er sagt, ódýr­ustu íbúð­irnar kosta 6,6 millj­ónir króna (136 millj­ónir íslenskar) en þær dýr­ustu 14 millj­ónir (290 millj­ónir íslenskar). Þetta eru miklir pen­ingar og hafi þeir sem stóðu að bygg­ing­unni ímyndað sér að sleg­ist yrði um íbúð­irnar hafa þeir ugg­laust orðið fyrir von­brigð­um. Salan var strax frá upp­hafi mjög treg og þegar þetta er skrif­að, þremur árum eftir að húsið var full­gert, eru enn margar íbúðir óseld­ar. 



Meðal ljót­ustu bygg­inga í Kaup­manna­höfn



Þeir sem fjalla um bygg­inga­list í dönskum fjöl­miðlum hafa ekki sparað stóru orðin varð­andi Bohrs-­turn­inn. Þeir eru  sam­mála um að bygg­ingin sé að flestu leyti mis­heppn­uð. Þetta sé fer­kant­aður risa­kassi sem skagi upp í loft­ið, hlið­arnar stein­dauðir flet­ir, sem ekki minnsta til­raun sé gerð til að brjóta upp. Allar íbúð­irnar hafi glugga í tvær átt­ir, fyrir horn, þannig að hvergi sé gegn­umbirta. Þetta sé mik­ill galli. „Auð­vitað skiptir það ekki máli fyrir aðra en þá sem búa í hús­inu hvort inni sé bjart eða ekki en mjög margir borg­ar­búar hafa þennan 100 metra háa kassa fyrir aug­un­um, og sú sjón er ekki fög­ur,“ sagði blaða­maður Politi­ken í umfjöllum sinni og blaða­maður Berl­ingske tal­aði á sömu nót­u­m. 



Útveggja­plöt­urnar



Um aldaraðir var múr­steinn aðal bygg­ing­ar­efni danskrar húsa­gerð­ar, þeir upp­götv­uðu aldrei dásemdir báru­járns­ins! Á síð­ari árum hafa komið á mark­að­inn ýmis efni sem notuð eru til vegg­klæðn­inga þótt múr­steinn­inn standi alltaf fyrir sínu. Í dag eru for­steyptar veggja­ein­ingar algengar með ein­angrun að utan og svo eins konar vind- og regnkápu yst. 



Ein gerð þess­ara klæðn­inga eru svo­nefndar MGO-­plöt­ur. Þegar þær komu á mark­að­inn í Dan­mörku árið 2010 þóttu þær hafa ýmsa kosti, þær voru ódýrar og léttar og þess vegna auð­veldar í með­för­um. Plöt­urn­ar, sem fram­leiddar eru í Kína, er hægt að fá í ýmsum lit­um, þykktir og stærðir mis­mun­andi, allt eftir óskum kaup­and­ans. Og þær brenna ekki. En það fylgdi bögg­ull skamm­rifi. 

Raka­drægar

Bohrs-turninn í öllu sínu veldi. Mynd: Wikipedia

Eins og áður sagði komu MGO-­plöt­urnar á mark­að­inn í Dan­mörku árið 2010. Og urðu strax vin­sælar til útveggja­klæðn­inga. Árið 2013 fór fólk að veita því athygli að engu var lík­ara en plöt­urnar „grétu“ eftir úrkomu­tíð. Það er að segja raki perl­aði á plöt­un­um. Nú fóru í hönd miklar rann­sókn­ir. Og nið­ur­staðan var ekki bein­línis jákvæð. Í ljós kom að MGO-­plöt­urn­ar, sem inni­halda mikið salt­efni, eru mjög raka­drægar sem ekki getur talist heppi­legt í löndum þar sem úrkomu gæt­ir. Sökum þess að þær soga í sig rak­ann ger­ist tvennt: bak við plöt­urnar mynd­ast auð­veld­lega mygla og í öðru lagi lin­ast plöt­urnar og missa styrk sinn og geta þess vegna auð­veld­lega moln­að. 



Eftir að þessar nið­ur­stöður lágu fyrir árið 2015 var notkun MGO-platn­anna, sem utan­húss­klæðn­ing­ar, að mestu hætt í Dan­mörku en þá höfðu þús­undir húsa þegar verið klædd með þessum plöt­um. Mörg mál vegna notk­unar MGO hafa ratað fyrir dóm­stóla, þar sem deilt hefur verið um ábyrgð.



Klæðn­ingin á Bohrs-­turn­in­um   



Fyrir skömmu fóru ein­hverjir að veita því athygli að rifur voru komnar í klæðn­ing­una á Bohrs-­turn­in­um. Skömmu síðar fund­ust smá bútar úr klæðn­ing­unni á gang­stétt skammt frá turn­in­um. Þá var farið að rann­saka málið og í ljós kom að víða á turn­inum eru rifur í klæðn­ing­unni. Fyr­ir­tækið sem sá um útveggja­klæðn­ing­una neitar því að not­aðar hafi verið MGO-­plötur en ekki hefur þegar þetta er ritað feng­ist úr því skorið hvaða efni er í útveggja­klæðn­ing­unn­i. 

Auglýsing



Örygg­is­ráð­staf­anir



Nokk­urt svæði umhverfis Bohrs-­turn­inn hefur nú verið girt af og íbúar turns­ins og þeir sem þar vinna og stunda nám hvattir til að gæta ítr­ustu var­úð­ar. Sér­fræð­ingur sem dag­blaðið Berl­ingske ræddi við sagði að það þyrfti ekki flókna útreikn­inga til að finna út hvað ger­ast myndi ef bútur á stærð við far­síma kæmi fljúg­andi úr 50 -60 metra hæð í höfuð manns sem stæði á gang­stétt við turn­inn. 



Fram­haldið



Eig­endur turns­ins hafa lýst því yfir að þeir muni leita réttar síns varð­andi klæðn­ing­una. Hvort endir­inn verði sá að fjar­lægja þurfi útveggja­klæðn­ing­una af þessu hund­rað metra háa húsi er á þess­ari stundu óljóst.



Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Árni Múli Jónasson
Varnir gegn spillingu
Kjarninn 20. janúar 2021
Kolbeinn Óttarsson Proppé.
Kolbeinn vill leiða lista Vinstri grænna í Suðurkjördæmi
Tveir sitjandi þingmenn Vinstri grænna hafa tilkynnt um að þeir sækist eftir oddvitasæti í landsbyggðarkjördæmum. Lilja Rafney Magnúsdóttir vill áfram leiða í Norðvesturkjördæmi og Kolbeinn Óttarsson Proppé ætlar að færa sig í Suðurkjördæmi.
Kjarninn 20. janúar 2021
Leita þarf til Eystrasaltsríkjanna og Tyrklands til að finna viðlíka hækkun á leiguverði og hérlendis.
Ísland með Norðurlandamet í hækkun leiguverðs
Leiguverð hérlendis er íþyngjandi fyrir lágtekjuhópa, en fá iðnríki hafa upplifað jafnmiklar verðhækkanir á leigumarkaðnum og Ísland frá árinu 2005, samkvæmt nýrri skýrslu frá OECD. Verðhækkunin er langmest allra Norðurlanda.
Kjarninn 20. janúar 2021
Yfirlitsmynd af öllum fyrirhuguðum landfyllingum og dýpkunarsvæði.
Vilja dýpka Viðeyjarsund og losa efni við Engey
Til að dýpka Viðeyjarsund í 10 og 12,5 metra, líkt og Faxaflóahafnir stefna að, þarf að fjarlægja rúmlega þrjár milljónir rúmmetra af efni af hafsbotni. Hluta efnisins á að nýta í landfyllingar en varpa afganginum í hafið við Engey.
Kjarninn 19. janúar 2021
Andrés Ingi Jónsson, þingmaður utan flokka.
Sérstakur transskattur „ósanngjarn og óréttlátur“
Þingmaður gagnrýndi á þingi í dag gjald sem Þjóðskrá rukkar fólk sem vill breyta skráningu á kyni sínu. „Þingið þarf að viðurkenna að þarna varð okkur á í messunni, leiðrétta mistökin og afnema transskattinn strax.“
Kjarninn 19. janúar 2021
Rósa Björk Brynjólfsdóttir er fyrsti flutningsmaður frumvarpsins, sem myndi gera afneitun helfararinnar refsiverða á Íslandi.
Vilja gera það refsivert að afneita helförinni
Tveggja ára fangelsi gæti legið við því að afneita eða gera gróflega lítið úr helförinni gegn gyðingum í seinni heimstyrjöldinni, ef nýtt frumvarp sem lagt hefur verið fram á þingi nær fram að ganga.
Kjarninn 19. janúar 2021
Bjarni Benediktsson, fjármála- og efnahagsráðherra og formaður Sjálfstæðisflokksins.
Enn reynt að banna verðtryggð lán án þess að banna þau að fullu
Fjármála- og efnahagsráðherra hefur lagt fram frumvarp sem á að banna veitingu 40 ára verðtryggðra jafngreiðslulána til flestra. Þeir sem eru undanskildir eru hóparnir sem líklegastir eru til að taka lánin. Íslendingar hafa flúið verðtryggingu á methraða.
Kjarninn 19. janúar 2021
Sveinbjörn Indriðason forstjóri Isavia segir hlutafjáraukninguna gera Isavia kleift að ráðast í framkvæmdir til að auka samkeppnishæfni Keflavíkurflugvallar.
Ríkið spýtir fimmtán milljörðum inn í Isavia
Hlutafé í opinbera hlutafélaginu Isavia hefur verið aukið um 15 milljarða króna. Þetta er gert til að mæta tapi vegna áhrifa COVID-faraldursins og svo hægt verði að ráðast í framkvæmdir á Keflavíkurflugvelli, sem eiga að skapa störf strax á þessu ári.
Kjarninn 19. janúar 2021
Meira eftir höfundinnBorgþór Arngrímsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar