Brýnt fyrir ráðamönnum að tjá sig ekki um tekjur vegna haftalosunar

15377657853_2d6e3e826f_c.jpg
Auglýsing

Brýnt hefur verið fyrir ráða­mönnum að tjá sig ekk­ert opin­ber­lega um þær tekjur sem frum­vörp um losun hafta geti skil­að. Slíkt tal er talið geta styrkt mál­flutn­ing kröfu­hafa fyrir dómi, en fast­lega er búist við að málið endi þar. Þetta kemur fram í Frétta­blað­inu í dag.

Til að hægt verði að ganga frá nauða­samn­ingum föllnu bank­anna Glitn­is, Kaup­þings og Lands­bank­ans er ljóst að slitabú þeirra þurfa öll að gefa eftir miklar eignir í krón­um. Ástæðan er sú að Ísland getur ekki skipt krón­unum þeirra í gjald­eyri án þess að ógna greiðslu­jöfn­uði sem myndi hafa þær afleið­ingar að íslenska krónan myndi falla mik­ið. Tak­ist ekki að ljúka nauða­samn­ingum slita­bú­anna á vik­unum eftir að frum­vörpin verða lögð fram, en þau voru kynnt fyrir rík­is­stjórn í gær, stendur til að leggja svo­kall­aðan stöð­ug­leika­skatt á slita­bú­in. Í DV í gær­morgun kom fram að hann ætti að vera um 40 pró­sent. Skatt­ur­inn er nú orðin skil­yrt­ur. Þ.e. hann leggst ein­ungis á ef ekki tekst að semja. Búist er við að upp­gjör slita­bú­anna með þessum hætti skili allt að 500 millj­örðum króna.

Þótt að ráða­menn eigi ekki að tjá sig um tekjur sem gætu skap­ast vegna frum­varpa um losun hafta þá hafa þeir samt sem áður gert það opin­ber­lega. Sig­mundur Davíð Gunn­laugs­son for­sæt­is­ráð­herra sagði í yfir­lits­ræðu sinni á flokks­þingi Fram­sókn­ar­flokks­ins í apríl að „sér­stakur stöð­ug­leika­skattur mun þá skila hund­ruðum millj­arða króna og mun ásamt öðrum aðgerðum gera stjórn­völdum kleift að losa um höft án þess að efna­hags­legum stöð­ug­leika verði ógn­að.“ Sig­mundur Davíð árétt­aði síðan í við­tali við Morg­un­blaðið þremur dögum síðar að fjár­magn sem kæmi út úr áætl­un­inni um los­un, sem felur meðal ann­ars í sér álagn­ingu svo­kall­aðs stöðu­leika­skatts, yrði ekki hugsað til þess að ráð­stafa í fram­kvæmdir eða verða hluti útgjalda rík­is­sjóðs.

Auglýsing

Bjarni vill lækka skuldir rík­is­sjóðs



Bjarni Bene­dikts­son, fjár­mála- og efna­hags­ráð­herra, segir í Morg­un­blað­inu í dag að í hans huga sé eina rétta ráð­stöf­unin á því fé sem verður til við upp­gjör slita­bú­anna að lækka skuldir rík­is­sjóðs.

Það er hægt að rétt­læta slíka ráð­stöfun án þess að slita­búin eða kröfu­hafar gangi fram og seg­ist hafa orðið fyrir óbil­gjarnri eigna­upp­töku sem sé í and­stöðu við stjórn­ar­skrá, enda varð þorri skulda rík­is­ins vegna efna­hags­hruns­ins. Það væri því verið að hreinsa upp skuldir vegna þess með upp­gjör á einu af stærstu vanda­mál­unum sem hrunið skóp.

Ekki eru allir á því að nið­ur­greiðsla skulda væri skyn­sam­leg ráð­stöf­un. Í nið­ur­stöðu skýrsl­unnar Drög að upp­gjöri, sem hag­fræð­ing­arnar Ásgeir Jóns­son og Hersir Sig­ur­geirs­son unnu fyrir slita­stjórn Glitn­is, og var birt í maí, sagði að Ísland væri að glíma við svo­kall­aðan færslu­vanda. Það hug­tak lýsi vanda sem felst í að flytja mikil verð­mæti frá einu mynt­svæði, því íslenska, til ann­ars, t.d. evru­svæð­is­ins, án þess að geng­is­skrán­ing fari á skjön við eðli­legt jafn­vægi í utan­rík­is­við­skipt­um. Með öðrum orðum þá þýðir það að hægt verði að borga út kröfur í íslenskum krónum til erlendra aðila án þess að gengi krónu sökkvi eins og steinn.

Í skýrsl­unni segja Ásgeir og Hersir að grunn­á­stæða vand­ans sé fjór­földun pen­inga­magns á árunum 2003-2008. „Pen­inga­magn í umferð er að lang­mestu leyti inn­lán í bönkum og staðan er því sú að fjár­mála­kerfið er fullt af lausu fé sem vill leita útgöngu í gegnum gjald­eyr­is­mark­að­inn. Þannig skap­ast hætta á veru­legu geng­is­falli krón­unnar við losun fjár­magns­hafta sem hefði nei­kvæð áhrif á lífs­kjör í land­in­u.“

Þegar íslenskir eigna­mark­aðir hættu að skila und­ur-arð­semi og bólan sprakk hafi hinn bráði færslu­vandi skap­ast þar sem stór hluti af hinni miklu seðla­prentun sem átti sér stað fyrir hrun sé nú kom­inn í eigu erlendra fjár­festa sem vilji skipta útgáf­unni í erlendan gjald­eyri og flytja hana af landi brott. „Þetta á bæði við um hina svoköll­uðu snjó­hengju, sem eru krónur fyrrum vaxta­mun­ar­fjár­festa, en einnig inn­lendar eignir slita­búa föllnu bank­anna. Það er eðli slita­búa að breyta eignum í laust fé til útgreiðslu. Frá hruni hafa búin eign­ast íslenskt lausafé sem liggur nú sem umfram eigið fé og inn­stæður í nýju bönk­un­um.“

Skýrslu­höf­undar segja að allar lausnir á færslu­vand­anum hljóti að byggja á því að pen­inga­magn sé tekið úr umferð eða því umbreytt úr inn­lánum í lang­tíma­fjár­mögnun fyrir banka­kerf­ið. „Ella mun færslu­vand­inn ekki leys­ast þrátt fyrir að slita­búin hverfi úr sög­unni. Og jafn­vel þótt þessu umfram pen­inga­magni sé varnað að flæða úr landi með fjár­magns­höftum munu áhrifin þess í stað koma fram inn­an­lands með bæði verð­bólgu og hækkun eigna­verðs.“

Már Guð­munds­son seðla­banka­stjóri hefur einnig talað um krón­urnar sem eru í eigu útlend­inga sem mengun og því sé rétt­læt­an­legt að leggja á meng­un­ar­skatt til að eyða þeim.

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Örn Bárður Jónsson
Þungunarrof, samkynhneigð og kynusli
Kjarninn 28. júní 2022
Katrín Jakobsdóttir, formaður Vinstri grænna og forsætisráðherra, og Ásgeir Jónsson seðlabankastjóri.
Ætlar ekki að láta Seðlabankann afhenda sér gögn um ráðstöfun opinberra hagsmuna
Seðlabanki Íslands efur ekki viljað leggja mat á hagsmuni almennings af birtingu upplýsinga um þá sem fengu að nýta sér fjárfestingaleið hans né af því að stöðugleikasamnirnir við kröfuhafa verði gerðir opinberir.
Kjarninn 28. júní 2022
Kristrún Frostadóttir, þingmaður Samfylkingarinnar.
Kristrún íhugar formannsframboð
Kristrún Frostadóttir, þingmaður Samfylkingarinnar, segist „íhuga alvarlega“ að bjóða sig fram til formanns á landsfundi flokksins í október. Logi Einarsson tilkynnti um miðjan júní að hann muni ekki bjóða sig fram að nýju.
Kjarninn 28. júní 2022
„Bleika húsið“, heilsugæsla sem þjónustar konur í Mississippi er eina heilsugæslan í ríkinu sem veitir þungunarrofsþjónustu. Henni verður að öllum líkindum lokað innan nokkurra daga.
Síðustu dagar „bleika hússins“ í Mississippi
Eigandi einu heilsugæslunnar í Mississippi sem veitir þungunarrofsþjónustu ætlar að halda ótrauð áfram, í öðru ríki ef þarf, eftir að Hæstiréttur Bandaríkjanna felldi rétt til þungunarrofs úr gildi.
Kjarninn 27. júní 2022
Á Fossvogsbletti 2 stendur einbýlishús og geymsluhúsnæði.
Borgin steig inn í 140 milljóna fasteignakaup í Fossvogsdal
Borgarráð Reykjavíkurborgar samþykkti á dögunum að nýta forkaupsrétt sinn að fasteignum á Fossvogsbletti 2. Fjárfestingafélag ætlaði að kaupa eignina á 140 milljónir og gengur borgin inn í þau viðskipti.
Kjarninn 27. júní 2022
Sífellt fleiri notendur kjósa að nálgast sjónvarpsþjónustu í gegnum aðrar leiðir en með leigu á myndlykli.
Enn dregst leiga á myndlyklum saman en tekjur vegna sjónvarps halda áfram að aukast
Tekjur fjarskiptafyrirtækja vegna sjónvarpsþjónustu hafa rokið upp á síðustu árum. Þær voru 3,8 milljarðar króna á árinu 2017 en 14,9 milljarðar króna í fyrra. Þorri nýrra tekna í fyrra var vegna sjónvarpsþjónustu.
Kjarninn 27. júní 2022
Hagstofan býst við að hagvöxtur verði enn kröftugri en spáð var í lok vetrar
Hagstofan býst við því að hagvöxtur verði 5,1 prósent á árinu og 2,9 prósent á næsta ári, samkvæmt nýrri þjóðhagsspá. Búist er við því að um 1,6 milljónir ferðamanna sæki landið heim í ár, en fyrri spá gerði ráð fyrir 1,4 milljónum ferðamanna.
Kjarninn 27. júní 2022
Þórdís Kolbrún Reykfjörð Gylfadóttir er utanríkisráðherra.
Telja að upplýsingar um fjölda sérstakra vegabréfa geti skaðað tengsl við önnur ríki
Utanríkisráðuneytið vill ekki segja hversu mörg sérstök vegabréf það hefur gefið út til útlendinga á grundvelli nýlegrar reglugerðar. Það telur ekki hægt að útiloka neikvæð viðbrögð ótilgreindra erlendra stjórnvalda ef þau frétta af vegabréfaútgáfunni.
Kjarninn 27. júní 2022
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None