Er Taívan Úkraína Asíu?

Taívan hefur um áratugaskeið litið á sig sem sjálfstætt ríki þrátt fyrir takmarkaðan alþjóðlegan stuðning gegn kínverska stórveldinu, sem hyggst ná Taívan aftur á sitt vald með öllum ráðum.

Tsai Ing-wen, forseti Taívan, við vígsluathöfn nýs herskips í janúar síðastliðnum. Taívan hefur verið að auka varnir sínar vegna yfirvofandi átaka við Kína.
Tsai Ing-wen, forseti Taívan, við vígsluathöfn nýs herskips í janúar síðastliðnum. Taívan hefur verið að auka varnir sínar vegna yfirvofandi átaka við Kína.
Auglýsing

Á dög­unum bár­ust fregnir þess efnis að Kín­verjar myndu lík­lega reyna að læra af inn­rás Rúss­lands í Úkra­ínu, þar eð læra af mis­tökum Rússa í þeim efn­um, í tengslum við hugs­an­lega árás lands­ins á það sem þeir álíta sjálfs­stjórn­ar­hér­aðið Taí­v­an. Í Taí­van starfar hins vegar lýð­ræð­is­lega kjörin rík­is­stjórn og líta flestir lands­menn á Taí­van sem sjálf­stætt ríki.

Sögu sam­bands Kína og Taí­van má rekja allt aftur til sautj­ándu aldar þegar Qing-keis­ara­dæmið tók yfir stjórn Taí­v­an. Stjórn eyj­unnar var svo afhent Japönum árið 1895 eftir að Jap­anir töp­uðu fyrsta stríð­inu milli land­anna tveggja. Kína tók svo aftur við stjórn Taí­van árið 1945 þegar Jap­anir höfðu tapað Seinni heims­styrj­öld­inni, en skömmu síðar hófst borg­ar­styrj­öld í Kína, þar sem komm­ún­istar háðu stríð við þjóð­ern­is­sinna­stjórn­ina. Borg­ara­styrj­öld­inni lauk með sigri Komm­ún­ista­flokks Maós og flúðu Chi­ang Kai-s­hek og aðrir þjóð­ern­is­sinnar sem lifað höfðu stríðið af til Taí­v­an.

Auglýsing

Þjóð­ern­is­flokkur Chi­ang Kai-s­hek nefnd­ist Kuom­in­tang – og var flokkur hans við stjórn í Taí­van næstu ára­tugi, og hefur æ síðan einn stærsti stjórn­mála­flokkur rík­is­ins, sem lítur á sig sem sjálf­stætt.

Kína vísar hins vegar til þess­arar sögu til sönn­unar þess að Taí­van hafi alltaf verið hluti af Kína, en Taí­van bendir á að ríkið hafi aldrei verið raun­veru­legur hluti af Kína eins og það þekk­ist í dag, hvorki eftir bylt­ing­una árið 1911 né eftir að Maó kom á komm­ún­ista­stjórn í land­inu árið 1949.

Fáir sem við­ur­kenna sjálf­stæði Taí­van

Aðeins þrettán ríki, auk Vatík­ans­ins, við­ur­kenna sjálf­stæði Taí­van, en Kína beytir flestar þjóðir miklum diplómat­ískum þrýst­ingi til þess að gera það ekki. Kín­versk stjórn­völd hafa talað við frið­sam­legri inn­limun Taí­van í sam­einað Kína, en jafn­framt sagst ekki myndu úti­loka að beita afli til að ná eyj­unni aftur undir sína stjórn.

Afar ólík­legt er að Taí­van gæti með nokkru móti varið sig gegn gíf­ur­legum her­afla Kína, sem eyðir næst­mest allra í hern­að­ar­mál á eftir Banda­ríkj­un­um. Taí­van gæti í mesta falli reynt að hægja á inn­rásinni með því hindra land­göngu og með aðferðum á borð við guer­illa-hernað á meðan beðið væri eftir utan­að­kom­andi aðstoð. Það er hins vegar óljóst hvort og þá hvaðan hún myndi ber­ast, en þó að fjöl­mörg ríki haldi góðum tengslum við Taí­van hika þau við að lýsa yfir hvers kyns opin­berum stuðn­ingi þvert á vilja Kína og eru, eins og áður seg­ir, sárafá sem við­ur­kenna sjálf­stæði þess.

Almennir borgarar í Taívan læra að beita skotvopnum skömmu eftir innrás Rússa í Úkraínu.

Meðal þeirra ríkja sem hefur vilj­andi haldið stefnu sinni gagn­vart Taí­van tví­ræðri eru Banda­rík­in, sem eiga í mik­il­vægu við­skipta­sam­bandi við Kína en hafa þó ávallt haldið góðum tengslum við Taí­v­an. Banda­ríkin selja til að mynda vopn til Taí­van, en hafa þó alltaf skautað fram­hjá hvers kyns spurn­ingum um það hvort þau myndu koma rík­inu til varnar kæmi til inn­rásar frá Kína. Það breytt­ist þó í heim­sókn Joes Biden Banda­ríkja­for­seta til Jap­ans í maí síð­ast­liðn­um, þegar hann svar­aði spurn­ingu blaða­manns tæpitungu­laust: Já. Þá nefndi hann inn­rás Rúss­lands í Úkra­ínu og líkti hugs­an­legri árás Kína á Taí­van við það sem nú er að eiga sér stað í Evr­ópu.

Skömmu eftir að Biden lét ummælin falla dró Hvíta húsið þó í land og vildi ekki meina að stefna Banda­ríkj­anna í þessum efnum hefði breyst. Nú hafa fregnir af heim­sókn Nancy Pelosi, for­seta full­trúa­deildar banda­ríska þings­ins, til Taí­van svo valdið tals­verðu fjaðrafoki og er heim­sóknin talin ein­hvers konar stuðn­ings­yf­ir­lýs­ing. Kín­verjar eru síður en svo ánægðir með áætl­anir Pelosi og hafa hótað hörðum við­brögð­um. Í Taí­van hafa við­brögð við loft­árásum verið æfð í und­ir­bún­ingi vegna heim­sókn­ar­inn­ar.

Þurfi fyrst að læra af seina­gangi Rússa

Ljóst er að spennan á milli Kína og Taí­van fer vax­andi, en Kína hefur veru­lega aukið fjölda flug­ferða inn í sjálf­skip­aða loft­helgi Taí­van und­an­farið ár og varn­ar­mála­ráð­herra Taí­van segir sam­band ríkj­anna ekki hafa verið eins slæmt í 40 ár. Yfir­maður CIA í Banda­ríkj­unum segir Kína þó ekki hugsa sér gott til glóð­ar­innar í ljósi inn­rásar Rúss­lands í Úkra­ínu, heldur þurfi þvert á móti að íhuga stöðu sína í ljósi þess hve illa Rússum hefur geng­ið. Ekk­ert bendir til þess að Kína aðstoði eða hafi aðstoðað Rúss­land með beinum hætti við valda­ránstil­raun­ina þó þeir hafi ekki for­dæmt hana. Þeim skuli hins vegar vera ljóst að það duga engin vett­linga­tök við slíkar aðgerð­ir, auk þess sem alþjóða­sam­fé­lagið hefur staðið þétt við bakið á Úkra­ínu. Alls er þó óljóst hversu mikið það myndi grípa inn í kæmi til þess að Kína gerði atlögu að Taí­van, í ljósi þess að svo fáar þjóðir viðurkenna sjálf­stæði Taí­v­an.

Nái Kína yfir­ráðum yfir Taí­van myndi það þó breyta heims­mynd­inni tals­vert, ekki síst í við­skipta­fræði­lega og í tengslum við tækni­fram­far­ir, en Taí­van er langstærsti fram­leið­andi tölvukubba í heim­in­um, og knýja því meiri­hluta allra raf­tækja heims­ins.

Við þurfum á þínu framlagi að halda

Þú getur tekið beinan þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við sem vinnum á ritstjórn Kjarnans viljum hvetja þig til að vera með okkur í liði og leggja okkar góða fjölmiðli til mánaðarlegt framlag svo við getum haldið áfram að vinna fyrir lesendur, fyrir fólkið í landinu.

Kjarninn varð níu ára í sumar. Þegar hann hóf að taka við frjálsum framlögum þá varð slagorðið „Frjáls fjölmiðill fyrir andvirði kaffibolla“ til og lesendur voru hvattir til að leggja fram í það minnsta upphæð eins kaffibolla á mánuði.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á þeim níu árum sem Kjarninn hefur lifað. Í huga okkar á Kjarnanum hefur þörfin fyrir fjölmiðla sem veita raunverulegt aðhald og taka hlutverk sitt alvarlega aukist til muna.

Við trúum því að Kjarninn skipti máli fyrir samfélagið.

Við trúum því að sjálfstæð og vönduð blaðamennska skipti máli.

Ef þú trúir því sama þá endilega hugsaðu hvort Kjarninn er ekki allavega nokkurra kaffibolla virði á mánuði.

Vertu með okkur í liði. Þitt framlag skiptir máli.

Ritstjórn Kjarnans: Sunna Ósk Logadóttir, Þórður Snær Júlíusson, Erla María Markúsdóttir, Arnar Þór Ingólfsson, Eyrún Magnúsdóttir og Grétar Þór Sigurðsson.


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Meghan og Harry kynntust á Instagram. Hljómar kannski ekki eins og ævintýri, enda hafa þau sagt skilið við slík, að minnsta kosti konungleg ævintýri.
Sannleikur Harrys og Meghan – frá þeirra eigin sjónarhorni
Harry og Meghan fundu sig knúin til að segja „sinn eigin sannleika“ af samskiptum þeirra við konungsfjölskylduna og ákvörðun þeirra að segja skilið við allar konunglega skyldur. Sannleikurinn er nú aðgengilegur á Netflix en sitt sýnist hverjum.
Kjarninn 9. desember 2022
Ingrid Kuhlman
Sjö tegundir hvíldar
Kjarninn 9. desember 2022
Tillaga Andrésar Inga Jónsson, þingmanns Pírata, um að fresta umræðu um breytingu á lögum um útlendinga fram yfir áramót var felld við upphaf þingfundar. Stjórnarandstaðan sakar meirihlutann um að setja fjölda mála í uppnám með þessu.
Segja stjórnarmeirihlutann stilla öryrkjum upp á móti útlendingum
Tillaga þingmanns Pírata um að taka af dagskrá frumvarp um alþjóðlega vernd var felld á Alþingi. Stjórnarandstöðuþingmenn segja það fáránlegt að afgreiða eigi frumvarpið áður en eingreiðsla til öryrkja verði tekin fyrir á þingi.
Kjarninn 9. desember 2022
Katrín Jakobsdóttir, formaður Vinstri grænna og forsætisráðherra.
Ekki upplýst formlega en leitað til hennar „í krafti vináttu og persónulegra tengsla“
Forsætisráðherra segir að hún hafi ekki verið upplýst formlega um að ráðherra hafi sýnt af sér vanvirðandi framkomu. Þegar leitað sé til hennar sem trúnaðarvinar sé um persónuleg málefni að ræða sem kalli ekki á að hún setji þau í farveg stjórnsýslumála.
Kjarninn 9. desember 2022
Hægt er að horfa á sjónvarp með ýmsum hætti.
Myndlyklum í útleigu fækkað um 25 þúsund á fimm árum
Þeim sem leigja myndlykla fyrir nokkur þúsund krónur á mánuði af fjarskiptafyrirtækjum til að horfa á sjónvarp hefur fækkað um tíu þúsund á einu ári. Fleiri og fleiri kjósa að horfa á sjónvarp í gegnum app.
Kjarninn 9. desember 2022
Hér sést annar mannanna vera leiddur inn í héraðsdóm eftir handtöku í september.
Búið að birta ákæru gegn tveimur mönnum fyrir að skipuleggja hryðjuverk
Í september voru tveir menn handteknir grunaðir um að hafa ætlað að fremja hryðjuverk á Íslandi. Þeir eru taldir hafa ætlað að ráðast að Alþingi og nafngreindum stjórnmálamönnum. Búið er að birta lögmönnum þeirra ákæru.
Kjarninn 9. desember 2022
Litla-Sandfell stendur um 95 metra upp úr Leitahrauni í Þrengslunum.
Náma í Litla-Sandfelli veldur „miklum neikvæðum umhverfisáhrifum“
Skipulagsstofnun telur Eden Mining vanmeta umhverfisáhrif námu í Litla-Sandfelli. Að fjarlægja fjall velti upp þeirri hugmynd „hvort verið sé að opna á þá framtíðarsýn að íslenskar jarðmyndanir verði í stórfelldum mæli fluttar út til sementsframleiðslu“.
Kjarninn 9. desember 2022
Katrín Jakobsdóttir, formaður Vinstri grænna og forsætisráðherra.
Fullyrt að stjórnvöld hafi breytt reglugerð til að aðstoða Pussy Riot eftir beiðni Ragnars
Mikil leynd hefur ríkt yfir því hverjir hafa fengið útgefin sérstök íslensk vegabréf á grundvelli reglugerðarbreytingar sem undirrituð var í vor. Nú er fullyrt að hennii hafi verið breytt eftir að Ragnar Kjartansson leitaði til Katrínar Jakobsdóttur.
Kjarninn 9. desember 2022
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar