Hlutdeild olíufélaga í hverjum seldum lítra af bensíni hefur rúmlega tvöfaldast síðan í maí

Þrátt fyrir að líklegt innkaupaverð olíufélaga á bensíni hafi lækkað um þriðjung síðan í júní hefur viðmiðunarverð á bensíni á Íslandi einungis lækkað um 7,5 prósent.

Það hefur verið dýrt að fylla á bíllinn á árinu 2022.
Það hefur verið dýrt að fylla á bíllinn á árinu 2022.
Auglýsing

Við­mið­un­­ar­verð á bens­íni hefur nú lækkað skarpt tvo mán­uði í röð og er 315,2 krónur á lítra. Það er 26,7 krónum lægra en það var um miðjan júlí­mán­uð. Verðið hefur því lækkað um 7,8 pró­sent frá þeim tíma. Við­mið­un­ar­verðið hækk­aði við­stöðu­laust milli mán­aða framan af ári. Einu skiptin sem það hefur lækkað er milli júlí og ágúst og nú milli ágúst og sept­em­ber. 

Verðið í júlí var það hæsta sem það hefur nokkru sinni verið í krónum talið, eða 341,9 krónur á lítra. Það hafði þá hækkað um 71 pró­­sent á tveimur árum og um 28 pró­­sent frá því í jan­ú­­ar. Upp­­­­­­­reiknað miðað við þróun vísi­­­­tölu neyslu­verðs á bens­ín­lítr­inn þó nokkuð í land með að ná sínu hæsta verði, en það náð­ist í apríl 2012. 

Þetta má lesa út úr nýj­­­­ustu bens­ín­vakt Kjarn­ans.

Inn­kaupa­verð olíu­fé­laga lækkað um þriðj­ung

Verð­­lækk­­unin er þó ekki í neinum takti við þá þróun sem hefur orðið á heims­­mark­aði með olíu, en heims­­mark­aðs­verðið á tunnu af hrá­olíu hefur lækkað um tæp­lega  30 pró­­sent síðan í júní. Á sama tíma hefur verðið lækkað um 7,5 pró­­sent hér­­­lend­­is. 

Auglýsing
Lík­legt inn­kaupa­verð olíu­fé­lag­anna á lítra af bens­íni er nú 99,71 krónur sam­kvæmt útreikn­ingum bens­ín­vakt­ar­inn­ar, sem ákvarð­ast einkum ann­ars vegar af heims­mark­aðs­verði á olíu og hins vegar gengi krón­unnar gagn­vart banda­ríkja­dal. Þetta er í fyrsta sinn síðan í febr­ú­ar, áður en stríði í Úkra­ínu skall á, sem lík­legt inn­kaupa­verð hefur verið undir 100 krónum á lítra. Frá því að það náði hámarki á þessu ári, í júní, hefur lík­legt inn­kaupa­verð lækkað um þriðj­ung. 

Olíu­fé­lögin farin að taka meira til sín

Þetta þýðir að olíu­fé­lögin eru að taka meira til sín í álagn­ingu af hverjum seldum lítra en þau gerðu fyrr á þessu ári. Hlutur þeirra er nú 65,08 krónur og hefur ekki verið hærri í krónum talið síðan í apríl 2020. Alls taka olíu­fé­lögin nú til sín tæp­lega 21 pró­sent af sölu­and­virði hvers selds lítra. Til sam­an­burðar tóku þau til sín 48 krónur í júlí, eða 14 pró­sent af hverjum seldum lítra. Hlutur olíu­fé­lag­anna í krónum talið hefur rúm­lega tvö­fald­ast frá því í maí síð­ast­liðn­um, þegar 31,24 krónur af hverjum seldum lítra fór til þeirra. 

Að hluta til má skýra þessa breyt­ingu með því að olíu­fé­lögin voru ekki að velta hækk­­­unum á heims­­­mark­aðs­verði að fullu út í verð­lag­ið framan af ári. Með því héldu þau að ein­hverju leyti aftur af hækk­unum og minnk­uðu hagnað sinn af elds­neyt­is­sölu. Þetta hefur breyst síð­ustu mán­uði. Sam­hliða því að inn­kaupa­verðið hefur lækkað hafa olíu­fé­lögin kroppað til baka þá álagn­ingu sem þau gáfu eftir fyrr á árinu 2022.  

Álögur rík­is­ins hækka á næsta ári

Hlutur rík­­­­is­ins í hverjum seldum bens­ín­lítra, sem sam­anstendur af virð­is­auka­skatti, almennu og sér­­­­­­­stöku bens­ín­gjaldi og kolefn­is­gjaldi er nú 150,41 krónur á hvern lítra af seldu bens­íni og fer lækk­­andi í krónum talið en hlut­­falls­­lega hækk­­andi. Það þýðir að 47,7 pró­­­­sent af hverjum lítra fer í rík­­­­is­­­­sjóð.

Bif­reið­ar­eig­endur geta búist við því að greiða meira í rík­is­sjóð á næsta ári en þeir gera í ár. Sam­kvæmt fjár­laga­frum­varpi næsta árs er áætl­­­­að að tekjur rík­­­­is­­­­sjóðs vegna vöru­gjalda af öku­tækjum auk­ist um 2,7 millj­­arða króna og verði 8,2 millj­­arðar króna á næsta ári. 

Vöru­­gjöld af bens­íni aukast um 440 millj­­ónir króna milli ára og verða 9,3 millj­­arðar króna, kolefn­is­­gjöld aukast um 560 millj­­ónir og verða 7,5 millj­­arðar króna og olíu­­gjaldið eykst um tæpan millj­­arð króna og verður rúm­­lega 13,5 millj­­arðar króna. 

Kíló­­metra­­gjald mun skila rúm­­lega 1,6 millj­­arð króna í rík­­is­­sjóð og bif­­reiða­­gjöld 10,6 millj­­örðum króna.

Gögn og aðferða­fræði

Hér að ofan er birt nið­­­ur­­­staða útreikn­inga og áætl­­­unar á því hvernig verð á lítra af bens­íni skipt­ist milli aðila í fram­­­setn­ingu GRID.

  • Við­mið­un­­­ar­verð er fengið frá hug­­­bún­­­að­­­ar­­­fyr­ir­tæk­inu Seið ehf. sem meðal ann­­­ars heldur úti síð­­­unni Bens­ín­verð.is og fylgst hefur með bens­ín­verði á flestum bens­ín­­­stöðum lands­ins dag­­­lega síðan 2007. Miðað er við næst­lægstu verð­­­tölu í yfir­­­lit­inu til að forð­­­ast að ein­hverju leyti áhrif tíma­bund­innar verð­­­sam­keppni á allra lægsta verð. Við­mið­un­­­ar­verðið er þó með lægstu verðum og sýnir þar með lægri hlut olíu­­­­­fé­lags­ins en reikna má með að raunin sé með­­­al­talið af öllu seldu bens­íni á land­inu.
  • Hlutur rík­­­is­ins liggur ljós fyrir út frá sköttum sem eru ýmist fastir og hlut­­­falls­­­leg­­­ir. Upp­­­lýs­ingar um breyt­ingar á skatta­lögum eru fengnar frá Við­­­skipta­ráði sem fylgst hefur með slíkum breyt­ingum um ára­bil.
  • Lík­­­­­legt inn­­­­­kaupa­verð er reiknað útfrá verði á bens­íni til afhend­ingar í New York-höfn í upp­­­hafi mán­aðar frá banda­rísku orku­­­stofn­un­inni EIA og mið­­­gengi doll­­­ars gagn­vart íslenskri krónu í yfir­­­stand­andi mán­uði frá Seðla­­­banka Íslands. Í þessum útreikn­ingum kann að skeika nokkru á hverjum tíma­­­punkti vegna lag­er­­­stöðu, skamm­­­tíma­­­sveiflna á mark­aði o.s.frv. Nákvæmara væri að miða við verð á bens­íni til afhend­ingar í Rott­er­dam, en verð­­­upp­­­lýs­ingar þaðan liggja ekki fyrir á opnum gagna­veit­­­um. Mis­­­munur á verði í New York og Rott­er­dam er þó yfir­­­­­leitt mjög lít­ill.
  • Hlutur olíu­­­­­fé­lags er loks reikn­aður sem afgangs­­­stærð enda hald­­­góðar upp­­­lýs­ingar um ein­staka kostn­að­­­ar­liði olíu­­­­­fé­lag­anna ekki opin­ber­­­ar. Hafa ber í huga að þar sem við­mið­un­­­ar­verð er með lægstu verðum á hverjum tíma er þessi liður ef til vill ein­hverju hærri sé litið til heild­­­ar­við­­­skipta með bensín á Íslandi.

Verð­­­upp­­­lýs­ingar mið­­­ast við verð­lag hvers tíma. Gögnin eru upp­­­­­færð mán­að­­­ar­­­lega í kringum 15. hvers mán­að­­­ar. Fyr­ir­vari er gerður um skekkju­­­mörk sem þó ættu í mesta lagi að nema fáeinum krónum á útreikn­aða liði. Ábend­ingar um vill­­­ur, lag­­­fær­ingar og betrumbætur skal senda á gogn@kjarn­inn.is og er tekið fagn­andi.

Við þurfum á þínu framlagi að halda

Þú getur tekið beinan þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við sem vinnum á ritstjórn Kjarnans viljum hvetja þig til að vera með okkur í liði og leggja okkar góða fjölmiðli til mánaðarlegt framlag svo við getum haldið áfram að vinna fyrir lesendur, fyrir fólkið í landinu.

Kjarninn varð níu ára í sumar. Þegar hann hóf að taka við frjálsum framlögum þá varð slagorðið „Frjáls fjölmiðill fyrir andvirði kaffibolla“ til og lesendur voru hvattir til að leggja fram í það minnsta upphæð eins kaffibolla á mánuði.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á þeim níu árum sem Kjarninn hefur lifað. Í huga okkar á Kjarnanum hefur þörfin fyrir fjölmiðla sem veita raunverulegt aðhald og taka hlutverk sitt alvarlega aukist til muna.

Við trúum því að Kjarninn skipti máli fyrir samfélagið.

Við trúum því að sjálfstæð og vönduð blaðamennska skipti máli.

Ef þú trúir því sama þá endilega hugsaðu hvort Kjarninn er ekki allavega nokkurra kaffibolla virði á mánuði.

Vertu með okkur í liði. Þitt framlag skiptir máli.

Ritstjórn Kjarnans: Sunna Ósk Logadóttir, Þórður Snær Júlíusson, Erla María Markúsdóttir, Arnar Þór Ingólfsson, Eyrún Magnúsdóttir og Grétar Þór Sigurðsson.


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Ásgeir Jónsson seðlabankastjóri er formaður peningastefnunefndar.
Stýrivextir hækka í níunda skiptið í röð – Nú upp í 5,75 prósent
Stýrivextir hafa verið hækkaðir upp í 5,75 prósent. Greiðslubyrði margra heimila mun fyrir vikið þyngjast. Ákvarðanir í atvinnulífi, á vinnumarkaði og í ríkisfjármálum munu skipta miklu um þróun vaxta á næstu misserum, að sögn peningastefnunefndar.
Kjarninn 5. október 2022
Bjarni Benediktsson, Katrín Jakobsdóttir og Sigurður Ingi Jóhannsson, formenn ríkissjórnarflokkanna, sendu frá sér yfirlýsingu í apríl þar sem segir að ekki verði ráðist í frekari sölu á hlutum ríkissin í Íslandsbanka að sinni. Sú yfirlýsing stendur enn.
Standa enn við að ekki verði ráðist í frekari sölu á hlutum í Íslandsbanka
Fjármálaráðherra sagði mikilvægt að halda áfram að selja hlut ríkisins í Íslandsbanka við kynningu fjárlagafrumvarpsins. Í yfirlýsingu stjórnarflokkanna frá því í vor segir að ekki verði ráðist í sölu á frekari hlutum bankans að sinni. Hún gildir enn.
Kjarninn 5. október 2022
Eyþór Arnalds var oddviti Sjálfstæðisflokksins í Reykjavík.
Félag Eyþórs hagnaðist um 388,4 milljónir vegna afskriftar á láni frá Samherja
Eigið fé félags Eyþórs Arnalds fór úr því að vera neikvætt um 305 milljónir í að vera jákvætt um 83,9 milljónir í fyrra. Félag í eigu Samherja afskrifaði seljendalán sem veitt var vegna kaupa í útgáfufélagi Morgunblaðsins.
Kjarninn 4. október 2022
Neyðarúrræði en ekki neyðarástand
Fjöldahjálparstöð fyrir umsækjendur um alþjóðlega vernd hefur verið opnuð í skrifstofuhúsnæði í Borgartúni þar sem Vegagerðin var áður til húsa. Hægt verður að taka á móti 150 manns að hámarki og miðað er við að fólk dvelji ekki lengur en þrjár nætur.
Kjarninn 4. október 2022
Örn Bárður Jónsson
Um skjálífi og skjána
Kjarninn 4. október 2022
Þrjú félög voru skráð á markað í sumar. Þeirra stærst er Alvotech, sem var skráð á First North markaðinn í júní. Hér sést Róbert Wessman, stofnandi og stjórnarformaður félagsins, hringja inn fyrstu viðskipti með bréfin.
Virði skráðra félaga í Kauphöllinni lækkað um 254 milljarða króna á tveimur mánuðum
Það sem af er ári hefur Úrvalsvísitala Kauphallarinnar lækkað um 28,3 prósent. Hún hækkaði um rúmlega 20 prósent árið 2020 og 33 prósent í fyrra. Leiðrétting er að eiga sér stað á virði skráðra félaga.
Kjarninn 4. október 2022
Steingrímur J. Sigfússon
Einu sinni var Póstur og Sími
Kjarninn 4. október 2022
Svandís Svavarsdóttir er matvælaráðherra og fer með málefni sjávarútvegs.
Svandís boðar frumvarp um tengda aðila í sjávarútvegi á næsta ári
Samkvæmt lögum mega tengdir aðilar í sjávarútvegi ekki halda á meira en tólf prósent af úthlutuðum kvóta á hverjum tíma. Skiptar skoðanir eru um hvort mikil samþjöppun í sjávarútvegi sé í samræmi við þetta þak.
Kjarninn 4. október 2022
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar