Man_with_the_Broken_Nose_LACMA_M.72.81.7.jpg
Auglýsing

Fyrir skömmu var stolið mjög verð­mætu lista­verki eftir Auguste Rod­in, úr sýn­ing­ar­sal Ny Carls­berg Glyp­to­tek safns­ins í Kaup­manna­höfn. Þótt erfitt sé að selja stolin verk, eftir þekkta lista­menn, á almennum mark­aði er þó víða mikil eft­ir­spurn eftir þeim. Nýríkir kaup­endur spyrja sjaldn­ast hvort verkin séu vel eða illa feng­in.

Verk­inu, sem heitir „Nef­brotni mað­ur­inn“ var stolið úr einum af sölum Glyp­to­teks­ins um miðjan júlí en greint var frá þjófn­að­inum fyrir nokkrum dög­um. Danskir fjöl­miðlar hafa fjallað ítar­lega um þetta mál og spurt hvernig á því standi að þjófar geti haft á brott með sér, í hand­tösku um hábjartan dag, lista­verk sem metið sé á hund­ruð millj­óna. Hverjir kaupa lista­verk sem fengin eru með þessum hætti? er líka spurt.

Styttan er mjög verð­mæt



Styttan „Nef­brotni mað­ur­inn“ er lít­il, aðeins 25,5 senti­metra há, „svona álíka og manns­höf­uð“ sagði safn­stjór­inn í við­tali. Þótt verkið sé ekki meðal allra þekkt­ustu verka Rod­ins (1840 – 1917) er það eigi að síður mjög verð­mætt enda lét Rodin svo ummælt að hann teldi það í hópi sinna bestu verka. Frum­mynd­ina vann lista­mað­ur­inn árið 1863 og af verk­inu hafa verið gerðar um það bil 200 brons­af­steyp­ur. Þær eru ekki allar nákvæm­lega eins en af þess­ari til­teknu útgáfu munu vera til tæp­lega 40. Þær afsteypur sem gerðar voru meðan lista­mað­ur­inn var á lífi eru verð­mætastar og stolna styttan er ein þeirra en Glyp­to­t­ekið keypti hana árið 1919.

Glyptoteket í Kaupmannahöfn. Glyp­to­t­eket í Kaup­manna­höfn.

Auglýsing

Þjófarnir komu tvisvar í safnið



Þjófarn­ir, sem voru tveir, komu í safnið 7. júlí. Þá kynntu þeir sér, að sögn lög­reglu, aðstæður í safn­inu og tókst að aftengja sér­staka þjófa­vörn á stytt­unni sjálfri. Meira gerðu þeir ekki þann dag­inn. Fimmtu­dag­inn 16. júlí komu þeir aftur í safn­ið, þeir voru ekki sam­ferða inn en hitt­ust svo í Rodin salnum svo­nefnda þar sem verk franska meist­ar­ans eru til sýn­is. Þar sættu þeir færis þegar hvorki starfs­fólk né gestir voru í salnum og fjar­lægðu stytt­una af stall­in­um, stungu henni í tösku eða poka sem þeir höfðu með­ferðis og yfir­gáfu síðan safn­ið, sitt í hvoru lagi. Þá höfðu þeir verið þar inn­an­dyra í 12 mín­út­ur. Allt sást þetta, eins og fyrri heim­sókn­in, á mynda­vélum sem eru víða í safn­inu.

Kunn­áttu­menn



Lög­reglan tel­ur, af mynd­unum að dæma, að þjófarnir séu útlend­ing­ar, lík­lega frá Aust­ur-­Evr­ópu. Þeir séu kunn­áttu­menn á sínu sviði og að þeir skyldu velja stytt­una „Nef­brotna mann­inn“ sé ekki til­vilj­un. Verkið sé lítið og því auð­velt að stinga því í poka eða tösku og hafa á brott með sér. Þeim hafi einnig tek­ist að aftengja þjófa­vörn­ina á verk­inu sjálfu án þess að þjófa­varn­ar­kerfið færi í gang. Lög­reglan telur ein­sýnt að þjófarnir hafi kunnað vel til verka og ber­sýni­lega ekki við­van­ingar á þessu sviði.

Verk Rod­ins eft­ir­sótt



Auguste Rodin var afkasta­mik­ill lista­mað­ur. Af mörgum verka hans hafa verið gerðar fjöl­margar afsteyp­ur. Rodin safnið í París selur núm­er­aðar og merktar afsteypur en þess utan hafa verið gerðar ótal afsteypur (sem safnið kallar eft­ir­lík­ing­ar) sem seldar eru um allan heim. „Hug­s­uð­ur­inn“ sem margir þekkja er vafa­lítið kunn­asta verk Rod­ins. Safn­arar sækj­ast einkum eftir verkum sem gerð hafa verið á vegum Rodin safns­ins, gamlar afsteypur eru eft­ir­sóttastar seljst fyrir him­in­háar fjár­hæð­ir.

Þekktasta verk Rodin er hugsuðurinn, sem hér sést. MYND: EPA Þekktasta verk Rodin er hug­s­uð­ur­inn, sem hér sést. MYND: EPA

Hverjir kaupa



Þekkt lista­verk sem stolið er koma sjaldn­ast í leit­irn­ar. Hjá The Art Loss Reg­ister í Lund­únum er stærsti gagna­grunnur stol­inna lista­verka í heim­in­um. Í gagna­grunni þessum er að finna 128 verk eftir Rod­in. Þeim hefur verið stolið á und­an­förnum ára­tugum og hafa ekki komið í leit­irn­ar. Franskur list­fræð­ing­ur, sem árum saman vann á Rodin safn­inu í París og rekur nú ráð­gjafa­fyr­ir­tæki fyrir lista­verka­kaup­end­ur, segir að mikil eft­ir­spurn sé eftir verkum Rod­ins. Lík­leg­ast sé að verkið hafi verið „pant­að“ og sér­fræð­ing­ur­inn telur senni­leg­ast að það endi í Rúss­landi eða Kína. Þar séu margir með fullar hendur fjár og sæk­ist mjög eftir að kaupa þekkt og dýr lista­verk. Margir úr þessum hópi hafi litlar áhyggjur af því hvaðan verkin komi og spyrji ekki um eig­enda­sögu. „Sama hvaðan gott kemur eru ein­kunn­ar­orð slíkra kaup­enda,“ sagði list­fræð­ing­ur­inn.

Aldrei hægt að koma í veg fyrir þjófn­aði af þessu tagi



Eftir að upp­lýst var um þjófn­að­inn úr Glyp­to­t­ek­inu hafa danskir fjöl­miðlar fjallað tals­vert um örygg­is­mál og gæslu í dönskum söfn­um. Einn af yfir­mönnum Menn­ing­ar­mála­stofn­un­ar­inn­ar, sem Ny Carls­berg Glyp­to­tek heyrir und­ir, sagði í við­tali að í safn­inu væri fylgt öllum reglum varð­andi öryggi og eft­ir­lit. Það hefði ekki dugað til í þetta sinn. En sama hversu gott og mikið eft­ir­litið sé verði aldrei hægt að koma í veg fyrir þjófn­aði. Einn blaða­maður spurði hvort ekki væri eðli­leg með lít­il, en verð­mæt verk eins og Nef­brotna mann­inn að koma fyrir í þeim litlum stað­setn­ing­ar­bún­aði (GPS kubb). Þetta væru til dæmis sumir hús­gagna­fram­leið­endur farnir að gera. Við þess­ari spurn­ingu fékkst ekk­ert svar en yfir­menn safns­ins sögðu að í ljósi þessa atburðar yrðu öll örygg­is­mál yfir­farin og reynt að tryggja að svona lagað geti ekki end­ur­tekið sig.

Svo­lítið um Monu Lisu



Í fyrra­dag, 21. ágúst 2015, voru liðin 104 ár síðan hinu heims­fræga mál­verki af Monu Lisu var stolið úr Lou­vre safn­inu í Par­ís. Þjófn­að­ur­inn upp­götv­að­ist dag­inn eftir og Lou­vre safnið var lokað í nokkra daga í kjöl­far­ið. Franskt skáld, sem nokkru áður hafði lýst yfir að rétt­ast væri að brenna Lou­vre til grunna var hand­tek­inn og Pablo Picasso var yfir­heyrður en hvor­ugur þeirra tengd­ist þjófn­að­in­um. Þrátt fyrir mikla eft­ir­grennslan og leit fannst myndin ekki og það var fyrst tveimur árum síðar að hún kom í leit­irn­ar. Ítalskur mað­ur, Vincenzo Peruggia fyrr­ver­andi starfs­maður á safn­inu, hafði falið sig í geymslu skömmu fyrir lokun á sunnu­degi.

Safnið var lokað á mánu­dögum og hann hafði ein­fald­lega gengið út með verkið upprúllað (skyldi rammann eft­ir) og vegna þess að hann var í hvítum vinnugalla, eins og margir starfs­menn klædd­ust gerði vörður enga athuga­semd þegar hann fór út úr safn­inu.

Eftir að hafa geymt mynd­ina heima hjá sér í tvö ár reyndi hann að selja Uffizi safn­inu í Flór­ens mynd­ina en þá komst allt upp. Peruggia gaf þá skýr­ingu að þetta væri jú ítölsk mynd (Le­on­ardo da Vinci mál­aði hana í byrjun 16. ald­ar) og hún ætti þess vegna að vera á Ítal­íu. Ýmsar aðrar skýr­ingar heyrð­ust líka en Peruggia var dæmdur til eins árs og fimmtán daga fang­els­is­vistar fyrir stuld­inn.

Hann afplán­aði hins­vegar aðeins helm­ing þess tíma og margir Ítalir töldu hann sanna föð­ur­lands­hetju. Mál­verkið var síðan sýnt víða á Ítalíu en var svo skilað til Lou­vre safns­ins. Allt þetta varð til þess að auka frægð þessa verks, sem segja má að hvert manns­barn þekki og millj­ónir skoða árlega þar sem það hangir í Lou­vre.

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
AGS segir hættumerkin hrannast upp í heimsbúskapnum
Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn segir að nú séu hagvaxtarhorfur í heimsbúskapnum svipaðar og voru fyrir fjármálakreppuna 2007 til 2009.
Kjarninn 15. október 2019
Rauður dagur á markaði - Arion banki fellur enn í verði
Rauður dagur var í kauphöll Íslands í dag. Öll félögin lækkuðu nema eitt, Origo. Virði þess félags hækkaði um tæplega 2 prósent í dag, í viðskiptum upp á 677 þúsund.
Kjarninn 15. október 2019
Landsvirkjun hækkar raforkuverð um 2,5 prósent
Heildsöluverð á raforku hjá Landsvirkjun mun hækka um 2,5 prósent um næstu áramót.
Kjarninn 15. október 2019
Óverðtryggð lán aldrei verið eins stór hluti af heildarskuldum heimilanna
Óverðtryggð skuldsetning heimila hefur aldrei verið meiri hér á landi eða um 27 prósent af heildarskuldsetningu heimilanna. Verðtryggð skuldsetning er hins vegar oft eini raunhæfi valkosturinn fyrir lántakendur.
Kjarninn 15. október 2019
Kristbjörn Árnason
Almennt er staðhæft að íþróttir séu hollar fyrir börn og unglinga. En er það svo?
Leslistinn 15. október 2019
Ást og fótbolti
Auður Jónsdóttir rithöfundur gerðist íþróttafréttaritari og fór á landsleik með átta ára syni sínum og fótboltavinkonu. Henni fannst takturinn í HÚH-inu sem kyrjað var í stúkunni minna sig á stigvaxandi samfarir.
Kjarninn 15. október 2019
Kvikan
Kvikan
Ríkustu tíu prósentin, margföld mánaðarlaun hjá Kaupþingi og sókn Miðflokks
Kjarninn 15. október 2019
Magnús Harðarson skipaður nýr forstjóri Kauphallarinnar
Magnús Harðarsson tekur við af bróður sínum Páli sem forstjóri Nasdaq Iceland.
Kjarninn 15. október 2019
Meira eftir höfundinnBorgþór Arngrímsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None