Ógjörningur að hunsa pólitíkina í Eurovision

Sigur Úkraínu í Eurovision sýnir svart á hvítu að keppnin er pólitísk. Samstaðan sem Evrópuþjóðir sýndu með með orðum og gjörðum hefur þrýst á Samband evrópskra sjónvarpsstöðva að endurskoða reglur um pólitík í Eurovision.

Liðsmenn úkraínsku þjóðlagarappsveitarinnar Kalush Orchestra, sem unnu Eurovision um síðasta helgi, voru mættir til úkraínsku borgarinnar Lviv þremur dögum eftir sigurinn.
Liðsmenn úkraínsku þjóðlagarappsveitarinnar Kalush Orchestra, sem unnu Eurovision um síðasta helgi, voru mættir til úkraínsku borgarinnar Lviv þremur dögum eftir sigurinn.
Auglýsing

Söngvakeppni evr­ópskra sjón­varps­stöðva, Eurovision, fór fram í 66. sinn um síð­ustu helgi, að þessu sinni í Tórínó á Ítal­íu. Allt var eins og það átti að vera: Fjörug fram­lög þar sem öllu var til tjald­að, kraft­miklar ball­öð­ur, bún­inga­skipti, vand­ræða­legir kynnar og Eurovision-hækk­arnir (sem voru reyndar óvenju fáar í ár). Og svo má ekki gleyma póli­tík­inni sem var svo sann­ar­lega til staðar í ár.

Sigur Úkra­ínu í Eurovision kom fáum, ef ein­hverj­um, á óvart. Úkra­ínu hafði verið spáð sigri af veð­bönkum frá því að inn­rás Rússa í Úkra­ínu hófst 24. febr­ú­ar. Úkra­ína hafði þá þegar valið fram­lag, lagið Stef­ania í flutn­ingi þjóð­laga-rappsveit­ar­innar Kalush Orchestra.

Auglýsing

„Hvers konar sig­ur, frá hvaða hlið sem er, skiptir Úkra­ínu miklu máli,“ sögðu liðs­menn Kalush Orchestra þegar þeir lyftu gler­hljóð­nem­anum á loft. Sig­ur­inn þykir gríð­ar­lega tákn­rænn, hann sýnir ótví­ræðan stuðn­ing Evr­ópu­búa við Úkra­ínu og kröfu þeirra um að stríð­inu í Úkra­ínu ljúki sem fyrst. En þessi ótví­ræði stuðn­ingur sannar líka það sem löngum hefur verið þrætt fyr­ir: Eurovision er póli­tísk keppni.

Eng­inn sam­úð­ar­sigur

Úkra­ína fékk 631 stig í heild­ina, þar af 438 stig í síma­kosn­ing­unni, af 480 mögu­leg­um. Það þýðir að nán­ast hvert ein­asta land af þeim 40 sem tóku þátt i síma­kosn­ingu, fyrir utan sjálfa Úkra­ínu sem ekki gat kosið eigið land, gáfu Úkra­ínu 12 stig.

Að­eins Salvador Sobral, sem sigr­aði með fram­lagi Portú­gala árið 2017, hefur fengið fleiri stig, 758, eftir að núgild­andi stiga­gjöf var tekin í notkun árið 2016 þar sem stig dóm­nefnda eru aðskilin frá stigum úr síma­kosn­ingu og til­kynnt í sitt­hvoru lagi til að auka spennu í keppn­inni.

En Úkra­ína sló metið í fjölda stiga í síma­kosn­ingu en Sobral átti einmitt fyrra met­ið, 376 stig. Sam­staðan í stiga­gjöf­inni vakti verð­skuld­aða athygli, meðal ann­ars hjá fyrr­ver­andi Eurovision-far­anum Páli Óskar Hjálmtýs­syni, sem deildi mynd á Face­book dag­inn eftir sigur Úkra­ínu þar sem sjá má hvernig atkvæðin féllu. „Þetta er það fal­leg­asta sem ég fæ að sjá í dag,“ skrif­aði Páll Óskar í færslu sinn­i..

„Þetta er það fallegasta sem ég fæ að sjá í dag,“ skrifaði Páll Óskar Hjálmtýsson þegar hann deildi þessari mynd á Facebook þar sem sjá má hvernig sameinuð Evrópu greiddi atkvæði í símakosningu Eurovision í ár. Mynd: Facebook

Sigur Úkra­ínu er eng­inn sam­úð­ar­sig­ur. Úkra­ína hefur átt góðu gengi að fagna í keppn­inni frá því landið tók fyrst þátt árið 2003 og er í hópi örfárra landa sem hafa alltaf kom­ist áfram á úrslita­kvöldið eftir að slíkt fyr­ir­komu­lag var tekið upp árið 2004. Það ár vann Úkra­ína einmitt keppn­ina þegar Rusl­ana tryllti Evr­ópu með „Wild Dances“. Úkra­ína hrós­aði aftur sigri árið 2016 þegar Jamala flutti lagið „1944“ en sig­ur­inn í ár er sá tákn­ræn­asti. Gengi Úkra­ínu í keppn­inni er um margt áhuga­verður en landið er það fyrsta á þess­ari öld sem vinnur keppn­ina þrisvar sinnum og fyrsta Aust­ur-­Evr­ópu­þjóðin sem tekst það frá upp­hafi.

„Eurovision er ópóli­tísk keppni“

Skipu­leggj­endur Eurovision hafa frá upp­hafi lagt áherslu á að Eurovision sé ópóli­tísk keppni og að til­gangur hennar sé að sam­eina Evr­ópu, ekki sundra. Póli­tíkin hefur þó aldrei verið langt und­an. Þátt­taka Ísra­els hefur til að mynda orðið umdeild­ari með tím­anum og þekkt er orðið þegar liðs­menn Hat­ara, sem kepptu fyrir Íslands hönd fyrir þremur árum, drógu upp trefla í fána­litum Palest­ínu í græna her­berg­inu. RÚV var í kjöl­farið sektað um 5000 evrur af Sam­bandi evr­ópskra sjón­varps­stöðva (EBU). Upp­hæðin nam um 700 þús­und krónum á þeim tíma og er lág­marks­sekt sem EBU leggur á sjón­varps­stöðvar ger­ist þær brot­legar við reglur keppn­inn­ar.

Syst­ur, sem fluttu fram­lag Íslands í ár, voru með úkra­ínska fán­ann á hljóð­færum sínum við, veif­uðu fán­anum í græna her­berg­inu, lýstu yfir stuðn­ingi við Úkra­ínu að loknum flutn­ingi sínum og Elín Eyþórs­dótt­ir, ein systranna, var með úkra­ínsku fána­lit­ina mál­aða á hand­ar­bakið sem sást glögg­lega í flutn­ingn­um. Það þótti hins vegar ekki til­efni til sektar að þessu sinni, þar sem Úkra­ína er ekki flokk­uð, sam­kvæmt reglum keppn­inn­ar, sem land­svæði sem ágrein­ingur ríkir um (e. Conte­sted ter­ritor­y), ólíkt Palest­ínu.

Systur með friðarmerki og hjörtu á lofri á sviðinu í Tórínó um síðustu helgi. Mynd: EPA

Þar fyrir utan hefði það reynst EBU ómögu­legt að ætla að sekta alla kepp­endur sem sýndu Úkra­ínu stuðn­ing. Keppn­is­hald­arar virt­ust auk þess setja tón­inn í upp­hafi kvölds þegar upp­hafs­at­riðið var lag eins þekktasta frið­ar­sinna síð­ustu ald­ar, Johns Lennon, „Give Peace a Chance“.

Hávær krafa um end­ur­skoðun póli­tískra reglna

Í reglum keppn­innar segir meðal ann­ars að Eurovision sé „ópóli­tískur við­burð­ur“ og að allar sjón­varps­stöðvar sem senda þátt­töku­þjóð­ir, þar á meðal þjóðin sem heldur keppn­ina, verði að ábyrgj­ast að póli­tískum skila­boðum verði ekki komið á fram­færi af flytj­end­um. Engin leið var að virða þessa klausu í keppn­inni í ár sökum stríðs­ins í Úkra­ínu og heyr­ast nú háværar raddir þess efnis að EBU end­ur­skoði póli­tískar reglur og gildi keppn­inn­ar.

Sama hvort það verði gert af alvöru eða ekki þá sýnir afger­andi sigur Úkra­ínu í keppn­inni í ár að Evr­ópu­búar eru til­búnir að nota menn­ing­ar­legan vett­vang til að senda póli­tísk skila­boð. Og það virk­aði í þetta skipti.

En sigur Úkra­ínu vekur upp margar póli­tískar spurn­ingar um keppn­ina að ári. Hvar verður hún hald­in? Volodomír Zel­en­skí, for­seti Úkra­ínu, vill að keppnin verði haldin í Mariu­pol, borg sem rúss­neskar her­sveitir hafa nán­ast lagt í rúst. Zel­en­skí lofar því að eftir ár verði borgin „frjáls, frið­sæl og end­ur­byggð.“

Verði það ekki mögu­leiki verður þó lítið mál að finna sama­stað fyrir keppn­ina en Ítalir eru í góðri æfingu eftir keppn­ina í ár og hafa boð­ist til að halda hana aftur að ári. Þá hafa Sví­þjóð og Spánn einnig boð­ist til að halda Eurovision 2023.

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Katrín Jakobsdóttir, formaður Vinstri grænna og forsætisráðherra.
Fylgi Vinstri grænna hefur aldrei mælst minna í könnun Gallup – 7,2 prósent styðja flokkinn
Píratar hafa næstum því tvöfaldað fylgi sitt frá síðustu kosningum og Samfylkingin hefur aukið sitt fylgi um tæplega 40 prósent. Sjálfstæðisflokkur mælist undir kjörfylgi en Framsókn siglir lygnan sjó.
Kjarninn 2. júlí 2022
Það sem er sérstakt við spjöld þessi er að í stað þess að á þeim séu myndir og upplýsingar um landsliðsmenn í knattspyrnu eru þar að finna sögur verkafólks sem látist hafa við undirbúning mótsins.
Gefa út „fótboltaspil“ með verkafólki sem látist hefur við undirbúninginn í Katar
Þúsunda farandsverkamanna er minnst í átaki sænsku rannsóknarblaðamannasamtakanna Blankspot til að vekja athygli á mannlega kostnaðnum við Heimsmeistaramótið sem hefst í nóvember.
Kjarninn 2. júlí 2022
Alls fóru 0,0002% af fjármagni í COVID-viðbragðsáætlunum í að uppræta kynbundið ofbeldi
Ríki sem eiga sterka femíníska hreyfingu hafa verið talsvert líklegri til að taka tillit til kynjasjónamiða í COVID-19 áætlunum sínum en þau ríki þar sem engin eða veik femínísk hreyfing er við lýði, samkvæmt nýrri skýrslu.
Kjarninn 2. júlí 2022
Heimili eru talin ábyrg fyrir tonnum á tonn ofan af matvælum sem fara í ruslið.
Svona spornar þú við sóun í sumarfríinu
Það vill enginn koma heim í ýldulykt eftir gott frí. Þá vilja eflaust flestir ekki umturnast í umhverfissóða á ferðalaginu. Hér eru nokkur ráð til njóta sumarleyfisins langþráða án þess að koma heim í fýlu.
Kjarninn 2. júlí 2022
Þórður Snær Júlíusson
Partíið er búið
Kjarninn 2. júlí 2022
Alls 16 prósent ungra kjósenda fylgdist ekkert með pólitískum fréttum í kosningabaráttunni
Það færist í aukana að fólk fái fréttir af íslenskum stjórnmálum í gegnum netið og sérstaklega samfélagsmiðla. Fleiri 18 til 25 ára kjósendur notuðu samfélagsmiðla til að nálgast upplýsingar um síðustu kosningar en sjónvarpsfréttir.
Kjarninn 2. júlí 2022
Þorbjörg Sigríður spurði Bjarna Benediktsson um grænar fjárfestingar ríkisins.
Um 2 prósent af fjárfestingum ríkisins teljast „grænar“
Miðað við þrönga skilgreiningu námu grænar fjárfestingar um 2 prósentum af heildarfjárfestingum ríkisins í fyrra. Ef notast er við víðari skilgreiningu og t.d. framlög til nýs Landspítala tekin með, er hlutfallið 20 prósent.
Kjarninn 1. júlí 2022
Bjarni Beneditsson fjármála- og efnahagsráðherra.
„Gjör rétt – ávallt“
Fjármála- og efnahagsráðherra segir að laun dómara eins og annarra æðstu embættismanna séu ekki lækka. Um sé að ræða leiðréttingu. Hann segir að það sé ekkert minna en siðferðisbrestur að skila því ekki sem ofgreitt var úr opinberum sjóðum.
Kjarninn 1. júlí 2022
Meira eftir höfundinnErla María Markúsdóttir
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar