Vegabréfabiðlisti

Þegar útlit er fyrir að kórónuplágunni linni hugsa margir Danir sér til hreyfings. Þá er jafngott að það allra nauðsynlegasta sem hafa skal með í ferðalagið, vegabréfið, gleymist ekki heima og sé í gildi. Löng bið er hins vegar eftir nýju vegabréfi.

1589244913-huge_mynd_shutterstock
Auglýsing

Danir ferð­ast mik­ið. Út um allar triss­ur. Þótt hin svo­nefndu sól­ar­lönd, Spánn og Ítalía séu ofar­lega á vin­sælda­list­anum eru fjar­læg­ari lönd t.d Tæland mjög vin­sælir áfanga­staðir í sum­ar­frí­inu, og reyndar líka á vet­urna. Ferða­vanir Danir vita nákvæm­lega hverju þarf að pakka í tösk­una, eða tösk­urn­ar, áður en lagt er í hann. Þótt eitt­hvað, til dæmis tann­burstinn, gleym­ist heima gerir það ekki svo mikið til, slík hjálp­ar­tæki fást nán­ast á hverju götu­horni hvar sem er í heim­in­um. En allra nauð­syn­leg­asti „fylgi­hlut­ur“ hvers ferða­manns er ill­fá­an­legur ann­ars staðar en í heima­landi og því er jafn­gott að þessi hlutur gleym­ist ekki þegar lagt er af stað. Þetta er vita­skuld vega­bréf­ið.

180 þús­und vega­bréf á hverju ári

Gild­is­tími danskra vega­bréfa er tíu ár, sé við­kom­andi 18 ára eða eldri, hjá börnum upp að tveggja ára aldri er gild­is­tími vega­bréfs tvö ár en hjá tveggja til 17 ára er gild­is­tím­inn fimm ár. Í Dan­mörku er það Borg­ara­þjón­ustan (Borger­service) sem sér um útgáfu vega­bréfa og í hverjum ein­asta mán­uði árs­ins eru að jafn­aði gefin út 15 þús­und ný vega­bréf, sem sé 180 þús­und á hverju ári. Stærsti hlut­inn er eðli­leg end­ur­nýjun en á síð­ustu árum hafa æ fleiri dönsk vega­bréf horfið með ein­hverjum hætti. Dag­blaðið Berl­ingske greindi fyrir skömmu frá því að árlega týnist, eða hverfi, um það bil 30 þús­und vega­bréf. Sá sem sækir um vega­bréf mætir á skrif­stofu Borg­ara­þjón­ust­unn­ar, fram­vísar gamla vega­bréf­inu (ef það er til stað­ar) fær tekna af sér mynd, borgar til­tekið gjald og fær svo vega­bréfið sent í pósti.

Vilja breyta fyr­ir­komu­lag­inu

Þing­menn Danska þjóð­ar­flokks­ins hafa bent á að það sé ótækt að fjöl­mörg vega­bréf rati aldrei til rétts við­tak­anda, þau „gufi upp“ á leið­inni. Þing­menn­irnir vilja að fyr­ir­komu­lag­inu verði breytt þannig að hver ein­stak­lingur þurfi að mæta á skrif­stofu Borg­ara­þjón­ust­unnar til að sækja vega­bréf­ið. Þetta var rætt í þing­inu, Fol­ket­inget fyrir nokkru, en engar breyt­ingar voru gerðar á lög­un­um. Þetta var reyndar ekki í fyrsta skipti sem þing­menn Danska þjóð­ar­flokks­ins tóku þetta mál upp, það gerðu þeir líka árið 2018 en eins og nú var ekki vilji til breyt­inga. Í umræðum á þing­inu kom fram að dönsk vega­bréf væru eft­ir­sótt „versl­un­ar­vara“ og að þeim séu nægir kaup­end­ur. Engar reglur eru um það í Dan­mörku hve mörg vega­bréf ein­stak­lingur getur fengið útgef­in. Sá sem kemur með vega­bréf til end­ur­nýj­unar borgar 890 krónur (17.500 íslenskar) en upp­hæðin tvö­fald­ast mæti við­kom­andi ekki með það gamla. Engin tak­mörk eru á því hve mörg vega­bréf ein­stak­lingur getur fengið útgef­in. Til sam­an­burðar má nefna að í Sví­þjóð getur ein­stak­lingur ekki fengið útgefin fleiri en þrjú vega­bréf á hverju fimm ára tíma­bili.

Auglýsing

Mikil eft­ir­spurn og lengri bið

Vegna kór­ónu­veirunnar hafa Danir lítt ferð­ast til ann­arra landa. Þeir hafa því ekki þurft að nota vega­bréfin sem hafa legið ónotuð í kommóðu­skúff­unni. En þegar hillir undir að hægt verði að ferð­ast á ný eru vega­bréfin dregin fram og þá upp­götva margir að þetta nauð­syn­lega ferða­gagn er ekki lengur í gildi. Þá er ekki annað að gera en að drífa sig á skrif­stofu Borg­ara­þjón­ust­unnar og sækja um nýtt.

Nú þegar síga fer á seinni hluta faraldursins hafa margir Danir hugsað sér að fljúga til annarra landa í frí. Mynd: Pexels/Tim Gouw

Undir venju­legum kring­um­stæðum ætti nýja vega­bréfið að ber­ast umsækj­and­anum eftir 10 - 15 daga. En nú eru kring­um­stæð­urnar ekki venju­leg­ar, umsókn­irnar eru miklu fleiri en vant er. Það þýðir að bið­tím­inn eftir nýja vega­bréf­inu er miklu lengri en venju­lega, sums staðar meira en mán­uð­ur. Víða hefur Borg­ara­þjón­ustan brugðið á það ráð að lengja dag­legan afgreiðslu­tíma og hafa opið á laug­ar­dög­um. En það er ekki nóg að afgreiða umsókn­irn­ar, vega­bréfin sjálf þurfa líka að vera til stað­ar. Fyr­ir­tækið sem fram­leiðir vega­bréfin hefur ekki undan og það lengir bið­tím­ann.

Hvetur til bið­lundar

Borg­ara­þjón­ustan hefur beint þeim til­mælum til þeirra sem ekki hyggj­ast ferð­ast til ann­arra landa á næst­unni, en eru með útrunnin vega­bréf, að sýna bið­lund þangað til ástandið lag­ist. Hægt er að sækja um svo­kallað neyð­ar­vega­bréf, en mörg lönd, t.d. Banda­rík­in, taka þau ekki gild. Borg­ara­þjón­ustan hefur líka bent á að séu minna en þrír mán­uðir síðan gild­is­tími vega­bréfs rann út er hægt að fá fram­leng­ingu, um þrjá mán­uði. All­mörg lönd taka hins vegar slíka fram­leng­ingu ekki gilda.

Fingrafar­arugl­ing­ur­inn

Raunir dönsku vega­bréfa­út­gáf­unnar ein­skorð­ast ekki við umsókna­flóð í kjöl­far kór­ónafar­ald­urs­ins. Fyrir nokkru tóku gildi reglur um fingraför í dönskum vega­bréf­um. Með sér­stakri tækni er hægt að lesa fingraför beggja vísi­fingra á vega­bréfs­hafans og þegar fingraförin eru skoðuð kemur fram hvort þeirra til­heyrir vinstri vísi­fingri og hvort þeirra þeim hægri. Ekki tókst betur til en svo að á nokkrum stöðum sem gefa út vega­bréf varð rugl­ing­ur, fingrafarið af hægri vísi­fingri er þar sem það vinstra á að vera, og öfugt. Þegar þetta upp­götv­að­ist var búið að senda út 208 þús­und vega­bréf þar sem fingraför­unum hafði verið rugl­að. Þeim sem fengu þessi „rugl­uðu“ vega­bréf hefur verið boðið að koma og fá ný, og „órugl­uð“ vega­bréf. Ætl­unin var að þess­ari útskipt­ingu yrði lokið um síð­ustu mán­aða­mót en enn sem komið er hafa aðeins um 80 þús­und fengið nýju vega­bréf­in, þar sem vinstri er vinstri og hægri er hægri. Þessi upp­á­koma hefur ekki orðið til að auð­velda Borg­ara­þjón­ust­unni líf­ið. Í til­kynn­ingu frá dönsku lög­regl­unni, Rig­spoliti­et, kemur fram að ólík­legt sé að fólk lendi í vand­ræðum vegna „vísi­fingrarugl­ings­ins“. Í til­kynn­ing­unni kemur líka fram að enn sem komið er séu fá lönd sem noti fingrafaraskanna við komu ferða­manna til lands­ins en þeim muni örugg­lega fjölga á næstu árum. Þess vegna mælist lög­reglan til þess að þeir sem séu með „rugl­uðu“ vega­bréfin láti end­ur­nýja þau áður en langt um líð­ur.

Við þurfum á þínu framlagi að halda

Þú getur tekið beinan þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við sem vinnum á ritstjórn Kjarnans viljum hvetja þig til að vera með okkur í liði og leggja okkar góða fjölmiðli til mánaðarlegt framlag svo við getum haldið áfram að vinna fyrir lesendur, fyrir fólkið í landinu.

Kjarninn varð níu ára í sumar. Þegar hann hóf að taka við frjálsum framlögum þá varð slagorðið „Frjáls fjölmiðill fyrir andvirði kaffibolla“ til og lesendur voru hvattir til að leggja fram í það minnsta upphæð eins kaffibolla á mánuði.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á þeim níu árum sem Kjarninn hefur lifað. Í huga okkar á Kjarnanum hefur þörfin fyrir fjölmiðla sem veita raunverulegt aðhald og taka hlutverk sitt alvarlega aukist til muna.

Við trúum því að Kjarninn skipti máli fyrir samfélagið.

Við trúum því að sjálfstæð og vönduð blaðamennska skipti máli.

Ef þú trúir því sama þá endilega hugsaðu hvort Kjarninn er ekki allavega nokkurra kaffibolla virði á mánuði.

Vertu með okkur í liði. Þitt framlag skiptir máli.

Ritstjórn Kjarnans: Sunna Ósk Logadóttir, Þórður Snær Júlíusson, Erla María Markúsdóttir, Arnar Þór Ingólfsson, Eyrún Magnúsdóttir og Grétar Þór Sigurðsson.


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Grænleitur litur á einni af gasbólunum miklu sem koma upp á yfirborðið í Eystrasalti.
Er gaslekinn í Eystrasalti ógn við loftslagið?
Losun gróðurhúsalofttegunda vegna gaslekans í Eystrasalti er gríðarleg en hún er þó aðeins örlítill dropi í hafið af umfangi losunar mannanna á ári hverju. Fyrir loftslagið væri best að bera eld að gasbólunum miklu.
Kjarninn 29. september 2022
Hreiðar Bjarnason, framkvæmdastjóri fjármála og rekstrarsviðs Landsbankans, Lilja Björk Einarsdóttir bankastjóri, Katrín Jakobsdóttir forsætisráðherra og Bjarni Benediktsson, fjármála- og efnahagsráðherra við undirritun samningsins.
Ríkið kaupir hluta nýrra höfuðstöðva Landsbankans á 6 milljarða króna
Íslenska ríkið mun festa kaup á hluta af nýjum höfuðstöðvum Landsbankans fyrir 6 milljarða króna. Þar á að koma fyrir utanríkisráðuneytinu, auk þess sem hluta rýmisins á að nýta undir sýningar Listasafns Íslands.
Kjarninn 29. september 2022
Sonja Ýr Þorbergsdóttir
Lengd vinnuvikunnar er ekki náttúrulögmál
Kjarninn 29. september 2022
Orri Páll Jóhannsson, þingflokksformaður Vinstri grænna.
Óeðlilegt að formaður starfshóps um stöðu orkumála tali fyrir öfgafyllstu sviðsmyndinni
Þingflokksformaður Vinstri grænna segir að það geti ekki talist eðlilegt að formaður grænbókarnefndarinnar tali fyrir öfgafyllstu sviðsmyndinni úr skýrslunni. Og starfi nú fyrir fyrirtæki sem hyggja á vindvirkjanir á Vesturlandi.
Kjarninn 29. september 2022
Guðlaugur Þór Þórðarson er ráðherra loftslagsmála.
Ekki enn ljóst hvort 800 milljónirnar dekki Kýótó-uppgjörið
Í fjárlagafrumvarpinu er gert ráð fyrir 800 milljóna útgjöldum vegna uppgjörs Kýótó-bókunarinnar, sem talað hefur verið töluvert um síðustu misseri. Ekki liggur þó enn fyrir hvaða losunareiningar verða keyptar, eða hvað það mun á endanum kosta ríkissjóð.
Kjarninn 29. september 2022
Fylgi Framsóknarflokksins hreyfist um fjögur prósent á milli mánaða í nýjustu mælingu Maskínu.
Fylgi Framsóknar dregst saman um fjögur prósentustig á milli mánaða
Samkvæmt nýjustu könnun Maskínu nartar Samfylkingin nú í hæla Framsóknar hvað fylgi á landsvísu varðar. Píratar dala ögn en Viðreisn og Vinstri græn mælast með meira fylgi en í ágústmánuði.
Kjarninn 29. september 2022
Freyja Vilborg Þórarinsdóttir
Fjárhagslegur ávinningur af fjárfestingum í jafnrétti
Kjarninn 29. september 2022
Engin starfsemi hefur verið í kísilverinu í Helguvík í fimm ár.
Ekkert fast í hendi en „samtalið er enn í gangi“
Viðræður Arion banka og PCC um möguleg kaup á kísilverksmiðjunni í Helguvík hafa nú staðið í rúmlega átta mánuði. „Samtalið er enn í gangi og ekki ljóst hvenær eða hvernig það endar,“ segir forstöðumaður samskiptasviðs bankans.
Kjarninn 29. september 2022
Meira eftir höfundinnBorgþór Arngrímsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar