Að tyggja trefjar

Birgir Birgisson
tannbursti
Auglýsing

Ein útbreiddasta upp­finn­ing allra tíma er tann­burst­inn. Þetta litla og bráð­nauð­syn­lega áhald, sem oftast ­gagn­ast eig­and­anum vel og lengi, stundum jafn­vel lengur en skyn­sam­legt er. En er ekki svo­lítið und­ar­leg­t að hugsa til þess að ein­hvern tíma á ein­hverjum stað í þró­un­ar­sög­unni varð fyrsti tann­burst­inn til? Lík­lega var það lítið annað en gróft strá eða lítil grein sem not­and­inn fann ein­hvers staðar á slétt­unni, en með því að japla á þannig trefja­bögglum hefur for­feðrum okkar senni­lega tek­ist að ein­hverju leyti að halda tann­steini í skefj­um. Hvaða augum ætli þeir hafi litið braut­ryðj­and­ann sem fyrstur fann grein, tók hana upp­ og tuggði? Hvort skyldi við­kom­andi per­sóna hafa verið álitin vís eða van­heil? 

Víðs vegar um heim­inn tyggur fólk ennþá trefj­ar, en í hinum vest­ræna hluta að minnsta kosti hefur mik­il fram­þróun átt sér stað. Sígildi burst­inn með stíf hár og lélegt hand­fang er enn til, en flestir tann­burstar líta nú orðið frekar út eins og háþróuð tækni­und­ur. Líkt og þeim sé ætlað að bjarga okkur frá eilífri útskúfun and­fýl­unn­ar. Sú ákvörðun að end­ur­nýja burst­ann leiðir því marga út í alls kyns vanga­veltur og erf­iða á­kvarð­ana­töku. Hversu stíf eiga hárin að vera? Fer skaftið vel í hendi? Er það mátu­lega sveigj­an­leg­t? ­Stundum virð­ist úrvalið nær enda­laust þegar við stöndum frammi fyrir mörgum hillu­metrum af lokk­and­i lögun og lit­um. Þá óska margir þess heitt og inni­lega að ein­hver hjálpi þeim við að ein­falda valið og jafn­vel lífið yfir­leitt. En er það ekki einmitt það sem hefur ger­st? Er ekki í raun þegar búið að taka margar flókn­ar og krefj­andi ákvarð­anir fyrir okk­ur? 

Allar þær vörur og áhöld sem við notum í dag­legu lífi eiga það sam­eig­in­legt að vera hönnuð á ein­hvern hátt. ­Þrátt fyrir reglu­bund­inn val­kvíða flestra eru tann­burstar þar engin und­an­tekn­ing. Nákvæm­lega hversu mjúk­ t­ann­bursta­hár eiga að vera til að geta talist mjúk hefur þegar verið ákveð­ið. Lengd hand­fangs­ins er eng­in til­viljun og sú stað­reynd að flestir burstar fást í 3 eða 4 ólíkum lita­sam­setn­ing­um, tekur mið af stærð ­dæmi­gerðar fjöl­skyldu, svo hver og einn með­limur geti eign­ast bursta í sínum lit. Allt í kringum okkur eru hlutir sem þannig er búið að móta og laga að því lífi sem við ann­að­hvort lifum nú þegar eða langar til að lifa í nán­ustu fram­tíð. Til þess þarf meira en tommu­stokk og talna­grind. 

Auglýsing

Það er einmitt á því sviði sem starf hönn­uð­ar­ins aðskilur sig frá störfum margra ann­arra. Vissu­lega eru enn til vörur sem eru alger­lega útbún­ar, fram­leiddar og mark­aðs­settar án aðkomu hönn­uða, en flestar skort­ir þær þessa óræðu og ef til vill svo­lítið til­finn­inga­tengdu vídd. Þann djúpa skiln­ing á upp­lifun not­and­ans af ein­hverju til­teknu vanda­máli, sem gerir það að verkum að hand­fangið er einmitt nógu langt, hárin af rétt­u­m stífleika og skaftið nákvæm­lega eins sveigj­an­legt og það á að vera. Það merki­lega er hins vegar að einmitt þegar vel tekst til við hönnun á hvers­dags­legum hlut, tökum við minnst eftir því hve mikið er í raun búið að hjálpa okk­ur. Vönduð hönnun er þannig orð­inn óað­skilj­an­legur hluti af þægi­legu lífi, án þess að við endi­lega ­tökum eftir því. Ef þau auknu lífs­gæði sem slík hönnun hefur veitt okkur yrðu hins vegar fjar­lægð á ein­u augna­bliki myndum við án efa taka eftir því, til dæmis næst þegar við burst­uðum tenn­urn­ar. 

Hvort má bjóða þér, strá eða grein?

Brim-flétta KS fagnaðarefni fyrir Skagfirðinga
Eftir að hafa keypt hlutabréf í Brimi, og selt nokkrum vikum síðar, hefur Kaupfélag Skagfirðinga styrkt stöðu sína.
Kjarninn 21. september 2019
„Ljótur leikur hjá stjórnvöldum“
Formaður Viðreisnar gagnrýnir stjórnvöld harðlega fyrir viðbrögð við beiðni um skaðabætur.
Kjarninn 20. september 2019
Margrét Tryggvadóttir
Á sporbaug sem aldrei snertir jörðu
Leslistinn 20. september 2019
Icelandair gerir bráðabirgðasamning við Boeing um bætur
Kyrrsetningin á 737 Max vélunum frá Boeing hefur verið þung í skauti fyrir Icelandair.
Kjarninn 20. september 2019
Sigurður Ingi Jóhannsson, samgöngu- og sveitastjórnarráðherra.
Telur lágbrú fýsilegri kost fyrir nýja Sundabraut
Tveir val­kost­ir eru einkum tald­ir koma til greina vegna lagn­ing­ar Sunda­braut­ar, ann­ars veg­ar jarðgöng í Gufu­nes og hins veg­ar lág­brú yfir Klepps­vík. Samgöngu- og sveitastjórnarráðherra seg­ir að sér hugn­ist frek­ar lág­brú yfir Klepps­vík.
Kjarninn 20. september 2019
Höfuðstöðvar Vísis í Grindavík.
Vísir og Þorbjörn ræða sameiningu
Tvö sjávarútvegsfyrirtæki í Grindavík vilja sameinast. Gangi áformin eftir mun hið sameinaða fyrirtæki vera með um 16 milljarða króna í veltu á ári.
Kjarninn 20. september 2019
Ferðamenn eyddu minna en áður var haldið fram í ágúst síðastliðnum.
Hagstofan leiðréttir tölur í þriðja sinn á nokkrum vikum
Eyðsla útlendinga á greiðslukortum í ágúst 2019 var minni en í ágúst 2018, ekki meiri líkt og Hagstofa Íslands hélt fram fyrir viku síðan. Þetta er í þriðja sinn á örfáum vikum sem Hagstofan reiknar vitlaust.
Kjarninn 20. september 2019
Guðrún Svava, nemandi í bifvélavirkjun.
Enn eykst kynjabilið í starfsnámi á framhaldsskólastigi
Aðeins þrír af hverjum tíu nemendum á framhaldsskólastigi er í starfsnámi hér á landi. Guðrún Hafsteinsdóttir, formaður Samtaka iðnaðarins, segir að það þurfi samstillt þjóðarátak til að fjölga starfsnámsnemum.
Kjarninn 20. september 2019
Meira úr sama flokkiFólk
None