Að tyggja trefjar

Birgir Birgisson
tannbursti
Auglýsing

Ein útbreiddasta upp­finn­ing allra tíma er tann­burst­inn. Þetta litla og bráð­nauð­syn­lega áhald, sem oftast ­gagn­ast eig­and­anum vel og lengi, stundum jafn­vel lengur en skyn­sam­legt er. En er ekki svo­lítið und­ar­leg­t að hugsa til þess að ein­hvern tíma á ein­hverjum stað í þró­un­ar­sög­unni varð fyrsti tann­burst­inn til? Lík­lega var það lítið annað en gróft strá eða lítil grein sem not­and­inn fann ein­hvers staðar á slétt­unni, en með því að japla á þannig trefja­bögglum hefur for­feðrum okkar senni­lega tek­ist að ein­hverju leyti að halda tann­steini í skefj­um. Hvaða augum ætli þeir hafi litið braut­ryðj­and­ann sem fyrstur fann grein, tók hana upp­ og tuggði? Hvort skyldi við­kom­andi per­sóna hafa verið álitin vís eða van­heil? 

Víðs vegar um heim­inn tyggur fólk ennþá trefj­ar, en í hinum vest­ræna hluta að minnsta kosti hefur mik­il fram­þróun átt sér stað. Sígildi burst­inn með stíf hár og lélegt hand­fang er enn til, en flestir tann­burstar líta nú orðið frekar út eins og háþróuð tækni­und­ur. Líkt og þeim sé ætlað að bjarga okkur frá eilífri útskúfun and­fýl­unn­ar. Sú ákvörðun að end­ur­nýja burst­ann leiðir því marga út í alls kyns vanga­veltur og erf­iða á­kvarð­ana­töku. Hversu stíf eiga hárin að vera? Fer skaftið vel í hendi? Er það mátu­lega sveigj­an­leg­t? ­Stundum virð­ist úrvalið nær enda­laust þegar við stöndum frammi fyrir mörgum hillu­metrum af lokk­and­i lögun og lit­um. Þá óska margir þess heitt og inni­lega að ein­hver hjálpi þeim við að ein­falda valið og jafn­vel lífið yfir­leitt. En er það ekki einmitt það sem hefur ger­st? Er ekki í raun þegar búið að taka margar flókn­ar og krefj­andi ákvarð­anir fyrir okk­ur? 

Allar þær vörur og áhöld sem við notum í dag­legu lífi eiga það sam­eig­in­legt að vera hönnuð á ein­hvern hátt. ­Þrátt fyrir reglu­bund­inn val­kvíða flestra eru tann­burstar þar engin und­an­tekn­ing. Nákvæm­lega hversu mjúk­ t­ann­bursta­hár eiga að vera til að geta talist mjúk hefur þegar verið ákveð­ið. Lengd hand­fangs­ins er eng­in til­viljun og sú stað­reynd að flestir burstar fást í 3 eða 4 ólíkum lita­sam­setn­ing­um, tekur mið af stærð ­dæmi­gerðar fjöl­skyldu, svo hver og einn með­limur geti eign­ast bursta í sínum lit. Allt í kringum okkur eru hlutir sem þannig er búið að móta og laga að því lífi sem við ann­að­hvort lifum nú þegar eða langar til að lifa í nán­ustu fram­tíð. Til þess þarf meira en tommu­stokk og talna­grind. 

Auglýsing

Það er einmitt á því sviði sem starf hönn­uð­ar­ins aðskilur sig frá störfum margra ann­arra. Vissu­lega eru enn til vörur sem eru alger­lega útbún­ar, fram­leiddar og mark­aðs­settar án aðkomu hönn­uða, en flestar skort­ir þær þessa óræðu og ef til vill svo­lítið til­finn­inga­tengdu vídd. Þann djúpa skiln­ing á upp­lifun not­and­ans af ein­hverju til­teknu vanda­máli, sem gerir það að verkum að hand­fangið er einmitt nógu langt, hárin af rétt­u­m stífleika og skaftið nákvæm­lega eins sveigj­an­legt og það á að vera. Það merki­lega er hins vegar að einmitt þegar vel tekst til við hönnun á hvers­dags­legum hlut, tökum við minnst eftir því hve mikið er í raun búið að hjálpa okk­ur. Vönduð hönnun er þannig orð­inn óað­skilj­an­legur hluti af þægi­legu lífi, án þess að við endi­lega ­tökum eftir því. Ef þau auknu lífs­gæði sem slík hönnun hefur veitt okkur yrðu hins vegar fjar­lægð á ein­u augna­bliki myndum við án efa taka eftir því, til dæmis næst þegar við burst­uðum tenn­urn­ar. 

Hvort má bjóða þér, strá eða grein?

Myndin er frá mótmælunum í Hong Kong í júní.
Evrópuþingið gagnrýnir aðstæður í Hong Kong
Bæði yfirvöld í Hong Kong og Beijing hafa gagnrýnt Evrópuþingið fyrir ályktunina og segja hana vera hræsni af hálfu þingsins.
Kjarninn 19. júlí 2019
Skora á Almenna innheimtu ehf. að hætta innheimtu á ólöglegum lánum
Fyrir liggur að vextir á smálánum eru margfalt hærri en heimilt er samkvæmt lögum, en þrátt fyrir það eru lántakendur enn krafðir um endurgreiðslu á ólöglegum vöxtum af innheimtufyrirtækinu Almenn innheimta ehf..
Kjarninn 19. júlí 2019
Birna Lárusdóttir
Viljum við fara aftur á byrjunarreit?
Kjarninn 19. júlí 2019
Húsavík á kortið í alþjóðlegu strandhreinsunarátaki
Húsavík heimsækja árlega yfir 100 þúsund ferðamenn í þeim tilgangi að skoða hvali. Ferðaþjónustufyrirtæki á svæðinu sameinuðust í átaki í að hreins strandlengjuna, og vel tókst til.
Kjarninn 19. júlí 2019
Sjálfstæðisflokkur ekki mælst minni frá hruni – Miðjan í andstöðunni nú stærri en stjórnin
Fylgi Sjálfstæðisflokksins hefur ekki mælst lægra frá hruni, samanlagt fylgi ríkisstjórnarflokkanna hefur ekki mælst lægra á kjörtímabilinu og frjálslynda miðjublokkin er nú stærri en ríkisstjórnin.
Kjarninn 19. júlí 2019
Fylgi Miðflokks hærra en Vinstri grænna
Fylgi Miðflokksins eykst verulega á milli mánaða og mælist nú 14,4 prósent. Fylgi flokksins mælist nú hærra en bæði Vinstri grænna og Samfylkingarinnar.
Kjarninn 19. júlí 2019
Tæknivarpið
Tæknivarpið
Tæknivarpið – Apple Pay og Enski Boltinn í boði fyrir alla
Kjarninn 19. júlí 2019
Þota ALC flogin til Evrópu
Bandaríska flugleigufélagið ALC hefur átt í deilum við Isavia um þotuna. Isavia vildi kyrrsetja vélina til að tryggja greiðslur upp í tveggja milljarða króna skuldir WOW air.
Kjarninn 19. júlí 2019
Meira úr sama flokkiFólk
None