Er hægt að hafa völd yfir persónuupplýsingum á netinu?

Fyrirtæki nýta sér persónuupplýsingar á netinu í miklu mæli. Julian Ranger, stofnandi og stjórnarmaður digi.me, segir að fólk eigi að ráða sjálft hvaða upplýsingum sé deilt og hvernig sé farið með þær.

Kommentakerfi
Auglýsing

Gríð­ar­lega mikið magn per­sónu­upp­lýs­inga er varð­veitt á inter­net­inu. Ýmis fyr­ir­tæki á borð við Face­book, Twitt­er, Instagram, Amazon, Ebay, Spotify og svo lengi mætti telja, geyma upp­lýs­ingar og gögn um fólk. En er á ein­hvern hátt hægt að safna þessum upp­lýs­ingum saman og stjórna því hvað verður um þær? Julian Ranger er stofn­andi og stjórn­ar­maður fyr­ir­tæk­is­ins dig­i.me sem gerir not­endum kleift að safna saman per­sónu­legum gögnum af sam­fé­lags­miðlum og deila þeim með þriðja aðila á sínum eigin for­send­um. 

Ranger hélt fyr­ir­lestur um per­sónu­upp­lýs­ingar og hag­nýt­ingu þeirra á ráð­stefnu á vegum Reikni­stofu bank­anna um upp­lýs­inga­tækni og fjár­mála­þjón­ustu fram­tíð­ar­innar þann 4. maí síð­ast­lið­inn. Kjarn­inn hafði sam­band við hann og spurði hann út í fyr­ir­tækið og hvað það væri að gera.

Hvernig er gagna­söfnun háttað á net­inu?

Ranger segir að í fyrsta lagi sé alltaf hætta á að fyr­ir­tæki týni gögnum eða upp­lýs­ingum um fólk. Aðal­á­stæðan fyrir því sé að það hættir að nota þjón­ustu til­tek­ins fyr­ir­tæk­is. Til dæmis skipti fólk iðu­lega um banka og þá flytj­ast gögn ekki milli. Í öðru lagi sé erfitt að leita í gagna­grunnum eins og til dæmis Face­book og að það geti verið erfitt að finna gögn sem eru margra ára göm­ul. Í þriðja lagi sé erfitt að hafa heild­ar­sýn yfir gögnum sem safn­ast saman á net­in­u. 

Auglýsing

Julian RangerHægt er að safna öllum þessum gögnum saman og þá er mun auð­veld­ara að hafa yfir­sýn yfir þau, leita að þeim og eru þau örugg­ust í þínum hönd­um, segir Ranger. Það sé þó ekki gott ef öll gögnin eru geymd hjá einum aðila og bendir hann á að ekki sé hægt að nið­ur­hala gögnum frá til dæmis Face­book og geyma þau ann­ars stað­ar. Hann segir að þó sé til leið fram­hjá þessu vanda­máli. Með því að hlaða niður hug­bún­aði dig­i.me þá kemst fólk hjá því að fyr­ir­tækið sjálft sjái eða með­höndli gögn­in. 

Aðeins not­and­inn hefur aðgang að gögnum

Ranger vill sér­stak­lega taka það fram að dig­i.me sjái ekki gögnin eða varð­veiti þau á nokkurn hátt. Hug­bún­að­ur­inn sé þannig gerður að aðeins not­and­inn geymi gögnin og hafi aðgang að þeim. Til­gang­ur­inn með hug­bún­að­inum sé ein­ungis að gera not­and­anum kleift að nálg­ast sín per­sónu­legu gögn á auð­veldan hátt. 

„Við byrj­uðum fyrst að safna gögnum af sam­fé­lags­miðlum þar sem not­endur sáu auð­veld­lega gildi þess,“ segir Ranger. Núna hafi þau hjá dig­i.me aftur á móti byrjað að safna ýmsum öðrum gögn­um, eins og heilsu­fars- og fjár­mála­upp­lýs­ingum og upp­lýs­ingum um inn­kaup og fleira. 

Not­endur geta notað hug­bún­að­inn í hvaða tæki sem er, tölvu, spjald­tölvu og síma í gegnum hvaða ský sem er. Vinnsla gagn­anna og notkun er algjör­lega í þeirra hönd­um, segir Ranger.

Fyr­ir­tæki taka oft gögn ófrjálsi hendi

„Við trúum því statt og stöðugt að eina mann­eskjan sem eigi að sjá um þín per­sónu­legu gögn eigi að vera þú,“ segir Ranger. Hann segir að þetta atriði skipti þau gríð­ar­lega miklu máli, sér­stak­lega í ljósi sið­ferði­legrar afstöðu. Fólk eigi sjálft að sjá um deil­ingu gagna og að hafa umsjón með sínu efni. Þess vegna hafi þau ákveðið að nefna gagna­grunn­inn Netið mitt. 

Hann bendir þó á að þetta sé ekki raun­in. Gögn séu alltaf að leka út þegar fólk notar öpp eða heim­sækir vef­síð­ur. Stundum gefi not­endur leyfi en alls ekki alltaf. 

Hvernig á losna við sið­lausa gagna­söfn­un?

En af hverju gera fyr­ir­tæki þetta svona þegar aug­ljóst er að það sé á sið­ferði­lega gráu svæði? Ranger telur að í heimi við­skipt­anna sé for­skot mjög mik­il­vægt fyrir fyr­ir­tæki til að afla tekna í gegnum kaup og sölu þjón­ustu. Hann segir að þetta muni breyt­ast þegar mark­að­ur­inn upp­götvar að það sé betra að fá leyfi til að nota gögn og þá verði auð­vitað neyt­endur ánægð­ari. „Þannig að þær fjár­hæðir sem eytt er í sið­lausa gagna­söfnun munu minnka þar til það er ekki lengur þess virði að eyða þeim þannig,“ segir hann. 

Hægt er að hlusta á Julian Ranger útskýra hvernig dig­i.me virkar á síð­unni þeirra og nálg­ast frek­ari upp­lýs­ingar um Netið mitt

Sigurður Ingi Jóhannsson, samgöngu- og sveitastjórnarráðherra.
Telur lágbrú fýsilegri kost fyrir nýja Sundabraut
Tveir val­kost­ir eru einkum tald­ir koma til greina vegna lagn­ing­ar Sunda­braut­ar, ann­ars veg­ar jarðgöng í Gufu­nes og hins veg­ar lág­brú yfir Klepps­vík. Samgöngu- og sveitastjórnarráðherra seg­ir að sér hugn­ist frek­ar lág­brú yfir Klepps­vík.
Kjarninn 20. september 2019
Höfuðstöðvar Vísis í Grindavík.
Vísir og Þorbjörn ræða sameiningu
Tvö sjávarútvegsfyrirtæki í Grindavík vilja sameinast. Gangi áformin eftir mun hið sameinaða fyrirtæki vera með um 16 milljarða króna í veltu á ári.
Kjarninn 20. september 2019
Ferðamenn eyddu minna en áður var haldið fram í ágúst síðastliðnum.
Hagstofan leiðréttir tölur í þriðja sinn á nokkrum vikum
Eyðsla útlendinga á greiðslukortum í ágúst 2019 var minni en í ágúst 2018, ekki meiri líkt og Hagstofa Íslands hélt fram fyrir viku síðan. Þetta er í þriðja sinn á örfáum vikum sem Hagstofan reiknar vitlaust.
Kjarninn 20. september 2019
Guðrún Svava, nemandi í bifvélavirkjun.
Enn eykst kynjabilið í starfsnámi á framhaldsskólastigi
Aðeins þrír af hverjum tíu nemendum á framhaldsskólastigi er í starfsnámi hér á landi. Guðrún Hafsteinsdóttir, formaður Samtaka iðnaðarins, segir að það þurfi samstillt þjóðarátak til að fjölga starfsnámsnemum.
Kjarninn 20. september 2019
Hvað er það við Icelandair sem stjórnmálamenn eiga að hafa áhyggjur af?
Prófessor í hagfræði hvatti stjórnmálamenn til að fylgjast með eiginfjárstöðu Icelandair á fundi í gær. Forstjóri Icelandair sagði ummælin ógætileg. Það sem veldur þessum áhyggjum er að eiginfjárhlutfall Icelandair hefur farið hríðlækkandi undanfarið.
Kjarninn 20. september 2019
Molar
Molar
Molar – Mikilvægt að koma vel fram við innflytjendur
Kjarninn 20. september 2019
Bankahöllin sem eigandinn vill ekki en er samt að rísa
Þegar íslensku bankarnir voru endurreistir úr ösku þeirra sem féllu í hruninu var lögð höfuðáhersla á að stjórnmálamenn gætu ekki haft puttanna í þeim.
Kjarninn 20. september 2019
Hrun fuglastofna í Norður-Ameríku vekur upp spurningar
Ný grein í Science greinir frá niðurstöðum viðamikilla rannsókna á fuglalífi í Norður-Ameríku.
Kjarninn 20. september 2019
Meira úr sama flokkiFólk
None