Er hægt að hafa völd yfir persónuupplýsingum á netinu?

Fyrirtæki nýta sér persónuupplýsingar á netinu í miklu mæli. Julian Ranger, stofnandi og stjórnarmaður digi.me, segir að fólk eigi að ráða sjálft hvaða upplýsingum sé deilt og hvernig sé farið með þær.

Kommentakerfi
Auglýsing

Gríð­ar­lega mikið magn per­sónu­upp­lýs­inga er varð­veitt á inter­net­inu. Ýmis fyr­ir­tæki á borð við Face­book, Twitt­er, Instagram, Amazon, Ebay, Spotify og svo lengi mætti telja, geyma upp­lýs­ingar og gögn um fólk. En er á ein­hvern hátt hægt að safna þessum upp­lýs­ingum saman og stjórna því hvað verður um þær? Julian Ranger er stofn­andi og stjórn­ar­maður fyr­ir­tæk­is­ins dig­i.me sem gerir not­endum kleift að safna saman per­sónu­legum gögnum af sam­fé­lags­miðlum og deila þeim með þriðja aðila á sínum eigin for­send­um. 

Ranger hélt fyr­ir­lestur um per­sónu­upp­lýs­ingar og hag­nýt­ingu þeirra á ráð­stefnu á vegum Reikni­stofu bank­anna um upp­lýs­inga­tækni og fjár­mála­þjón­ustu fram­tíð­ar­innar þann 4. maí síð­ast­lið­inn. Kjarn­inn hafði sam­band við hann og spurði hann út í fyr­ir­tækið og hvað það væri að gera.

Hvernig er gagna­söfnun háttað á net­inu?

Ranger segir að í fyrsta lagi sé alltaf hætta á að fyr­ir­tæki týni gögnum eða upp­lýs­ingum um fólk. Aðal­á­stæðan fyrir því sé að það hættir að nota þjón­ustu til­tek­ins fyr­ir­tæk­is. Til dæmis skipti fólk iðu­lega um banka og þá flytj­ast gögn ekki milli. Í öðru lagi sé erfitt að leita í gagna­grunnum eins og til dæmis Face­book og að það geti verið erfitt að finna gögn sem eru margra ára göm­ul. Í þriðja lagi sé erfitt að hafa heild­ar­sýn yfir gögnum sem safn­ast saman á net­in­u. 

Auglýsing

Julian RangerHægt er að safna öllum þessum gögnum saman og þá er mun auð­veld­ara að hafa yfir­sýn yfir þau, leita að þeim og eru þau örugg­ust í þínum hönd­um, segir Ranger. Það sé þó ekki gott ef öll gögnin eru geymd hjá einum aðila og bendir hann á að ekki sé hægt að nið­ur­hala gögnum frá til dæmis Face­book og geyma þau ann­ars stað­ar. Hann segir að þó sé til leið fram­hjá þessu vanda­máli. Með því að hlaða niður hug­bún­aði dig­i.me þá kemst fólk hjá því að fyr­ir­tækið sjálft sjái eða með­höndli gögn­in. 

Aðeins not­and­inn hefur aðgang að gögnum

Ranger vill sér­stak­lega taka það fram að dig­i.me sjái ekki gögnin eða varð­veiti þau á nokkurn hátt. Hug­bún­að­ur­inn sé þannig gerður að aðeins not­and­inn geymi gögnin og hafi aðgang að þeim. Til­gang­ur­inn með hug­bún­að­inum sé ein­ungis að gera not­and­anum kleift að nálg­ast sín per­sónu­legu gögn á auð­veldan hátt. 

„Við byrj­uðum fyrst að safna gögnum af sam­fé­lags­miðlum þar sem not­endur sáu auð­veld­lega gildi þess,“ segir Ranger. Núna hafi þau hjá dig­i.me aftur á móti byrjað að safna ýmsum öðrum gögn­um, eins og heilsu­fars- og fjár­mála­upp­lýs­ingum og upp­lýs­ingum um inn­kaup og fleira. 

Not­endur geta notað hug­bún­að­inn í hvaða tæki sem er, tölvu, spjald­tölvu og síma í gegnum hvaða ský sem er. Vinnsla gagn­anna og notkun er algjör­lega í þeirra hönd­um, segir Ranger.

Fyr­ir­tæki taka oft gögn ófrjálsi hendi

„Við trúum því statt og stöðugt að eina mann­eskjan sem eigi að sjá um þín per­sónu­legu gögn eigi að vera þú,“ segir Ranger. Hann segir að þetta atriði skipti þau gríð­ar­lega miklu máli, sér­stak­lega í ljósi sið­ferði­legrar afstöðu. Fólk eigi sjálft að sjá um deil­ingu gagna og að hafa umsjón með sínu efni. Þess vegna hafi þau ákveðið að nefna gagna­grunn­inn Netið mitt. 

Hann bendir þó á að þetta sé ekki raun­in. Gögn séu alltaf að leka út þegar fólk notar öpp eða heim­sækir vef­síð­ur. Stundum gefi not­endur leyfi en alls ekki alltaf. 

Hvernig á losna við sið­lausa gagna­söfn­un?

En af hverju gera fyr­ir­tæki þetta svona þegar aug­ljóst er að það sé á sið­ferði­lega gráu svæði? Ranger telur að í heimi við­skipt­anna sé for­skot mjög mik­il­vægt fyrir fyr­ir­tæki til að afla tekna í gegnum kaup og sölu þjón­ustu. Hann segir að þetta muni breyt­ast þegar mark­að­ur­inn upp­götvar að það sé betra að fá leyfi til að nota gögn og þá verði auð­vitað neyt­endur ánægð­ari. „Þannig að þær fjár­hæðir sem eytt er í sið­lausa gagna­söfnun munu minnka þar til það er ekki lengur þess virði að eyða þeim þannig,“ segir hann. 

Hægt er að hlusta á Julian Ranger útskýra hvernig dig­i.me virkar á síð­unni þeirra og nálg­ast frek­ari upp­lýs­ingar um Netið mitt

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Þótt ferðamenn séu farnir að heimsækja Ísland í meira magni en í fyrra, og störfum í geiranum hafi samhliða fjölgað, er langur vegur að því að ferðaþjónustan skapi jafn mörg störf og hún gerði fyrir heimsfaraldur.
Langtímaatvinnuleysi 143 prósent meira en það var fyrir kórónuveirufaraldur
Þótt almennt atvinnuleysi sé komið niður í sömu hlutfallstölu og fyrir faraldur þá er atvinnuleysið annars konar nú. Þúsundir eru á tímabundnum ráðningastyrkjum og 44 prósent atvinnulausra hafa verið án vinnu í ár eða lengur.
Kjarninn 17. október 2021
Eiríkur Ragnarsson
Af hverju er aldrei neitt til í IKEA?
Kjarninn 17. október 2021
Karl Gauti Hjaltason er oddviti Miðflokksins í Suðvesturkjördæmi.
„Það er búið að eyðileggja atkvæðin í þessu kjördæmi“
Atkvæðin í kosningunum í Norðvesturkjördæmi „eru því miður ónýt,“ segir Karl Gauti Hjaltason, fyrrverandi sýslumaður og „vafaþingmaður“ Miðflokksins. „Það getur enginn í raun og veru treyst því að ekki hafi verið átt við þessi atkvæði“.
Kjarninn 17. október 2021
Gabby Petito
Verður morðið á Gabby Petito leyst á TikTok?
Margrét Valdimarsdóttir, doktor í afbrotafræði, segir enga ástæðu til að óttast breyttan veruleika við umfjöllun sakamála en mikilvægt sé að að gera greinarmun á sakamálum sem afþreyingu og lögreglurannsókn.
Kjarninn 17. október 2021
Lars Løkke fyrrverandi forsætisráðherra Danmerkur og formaður í Venstre.
Klækjarefurinn Lars Løkke ekki á förum úr pólitík
Þegar Lars Løkke Rasmussen sagði af sér formennsku í danska Venstre flokknum 2019 töldu margir að dagar hans í stjórnmálum yrðu brátt taldir. Skoðanakannanir benda til annars, nýstofnaður flokkur Lars Løkke nýtur talsverðs fylgis kjósenda.
Kjarninn 17. október 2021
Kornótta ljósmyndin sem vakti athygli á kjarabaráttu
Verkafólk hjá morgunkornsframleiðandanum Kelloggs segist ekki ætla að láta bjóða sér kjaraskerðingar og er komið í verkfall. Einn verkfallsvörðurinn varð nokkuð óvænt andlit baráttunnar.
Kjarninn 16. október 2021
Lestur Fréttablaðsins á leið undir 30 prósent og verðhækkanir á prentun blaða framundan
Frá byrjun árs 2018 hefur lestur Fréttablaðsins aukist á milli mánaða í fimm skipti en dalað 39 sinnum. Útgáfufélag blaðsins tapaði um 800 milljónum króna á árunum 2019 og 2020.
Kjarninn 16. október 2021
Bankarnir bjóða ekki lengur upp á lægstu vextina
Í byrjun árs í fyrra voru óverðtryggð lán 27,5 prósent af heildaríbúðalánum til heimila. Nú er hlutfallið komið yfir 50 prósent. Þessi breyting gæti stuðlað að því að Seðlabankinn þurfi ekki að hækka stýrivexti jafn skarpt til að slá á eftirspurn.
Kjarninn 16. október 2021
Meira úr sama flokkiFólk
None