Er hægt að hafa völd yfir persónuupplýsingum á netinu?

Fyrirtæki nýta sér persónuupplýsingar á netinu í miklu mæli. Julian Ranger, stofnandi og stjórnarmaður digi.me, segir að fólk eigi að ráða sjálft hvaða upplýsingum sé deilt og hvernig sé farið með þær.

Kommentakerfi
Auglýsing

Gríð­ar­lega mikið magn per­sónu­upp­lýs­inga er varð­veitt á inter­net­inu. Ýmis fyr­ir­tæki á borð við Face­book, Twitt­er, Instagram, Amazon, Ebay, Spotify og svo lengi mætti telja, geyma upp­lýs­ingar og gögn um fólk. En er á ein­hvern hátt hægt að safna þessum upp­lýs­ingum saman og stjórna því hvað verður um þær? Julian Ranger er stofn­andi og stjórn­ar­maður fyr­ir­tæk­is­ins dig­i.me sem gerir not­endum kleift að safna saman per­sónu­legum gögnum af sam­fé­lags­miðlum og deila þeim með þriðja aðila á sínum eigin for­send­um. 

Ranger hélt fyr­ir­lestur um per­sónu­upp­lýs­ingar og hag­nýt­ingu þeirra á ráð­stefnu á vegum Reikni­stofu bank­anna um upp­lýs­inga­tækni og fjár­mála­þjón­ustu fram­tíð­ar­innar þann 4. maí síð­ast­lið­inn. Kjarn­inn hafði sam­band við hann og spurði hann út í fyr­ir­tækið og hvað það væri að gera.

Hvernig er gagna­söfnun háttað á net­inu?

Ranger segir að í fyrsta lagi sé alltaf hætta á að fyr­ir­tæki týni gögnum eða upp­lýs­ingum um fólk. Aðal­á­stæðan fyrir því sé að það hættir að nota þjón­ustu til­tek­ins fyr­ir­tæk­is. Til dæmis skipti fólk iðu­lega um banka og þá flytj­ast gögn ekki milli. Í öðru lagi sé erfitt að leita í gagna­grunnum eins og til dæmis Face­book og að það geti verið erfitt að finna gögn sem eru margra ára göm­ul. Í þriðja lagi sé erfitt að hafa heild­ar­sýn yfir gögnum sem safn­ast saman á net­in­u. 

Auglýsing

Julian RangerHægt er að safna öllum þessum gögnum saman og þá er mun auð­veld­ara að hafa yfir­sýn yfir þau, leita að þeim og eru þau örugg­ust í þínum hönd­um, segir Ranger. Það sé þó ekki gott ef öll gögnin eru geymd hjá einum aðila og bendir hann á að ekki sé hægt að nið­ur­hala gögnum frá til dæmis Face­book og geyma þau ann­ars stað­ar. Hann segir að þó sé til leið fram­hjá þessu vanda­máli. Með því að hlaða niður hug­bún­aði dig­i.me þá kemst fólk hjá því að fyr­ir­tækið sjálft sjái eða með­höndli gögn­in. 

Aðeins not­and­inn hefur aðgang að gögnum

Ranger vill sér­stak­lega taka það fram að dig­i.me sjái ekki gögnin eða varð­veiti þau á nokkurn hátt. Hug­bún­að­ur­inn sé þannig gerður að aðeins not­and­inn geymi gögnin og hafi aðgang að þeim. Til­gang­ur­inn með hug­bún­að­inum sé ein­ungis að gera not­and­anum kleift að nálg­ast sín per­sónu­legu gögn á auð­veldan hátt. 

„Við byrj­uðum fyrst að safna gögnum af sam­fé­lags­miðlum þar sem not­endur sáu auð­veld­lega gildi þess,“ segir Ranger. Núna hafi þau hjá dig­i.me aftur á móti byrjað að safna ýmsum öðrum gögn­um, eins og heilsu­fars- og fjár­mála­upp­lýs­ingum og upp­lýs­ingum um inn­kaup og fleira. 

Not­endur geta notað hug­bún­að­inn í hvaða tæki sem er, tölvu, spjald­tölvu og síma í gegnum hvaða ský sem er. Vinnsla gagn­anna og notkun er algjör­lega í þeirra hönd­um, segir Ranger.

Fyr­ir­tæki taka oft gögn ófrjálsi hendi

„Við trúum því statt og stöðugt að eina mann­eskjan sem eigi að sjá um þín per­sónu­legu gögn eigi að vera þú,“ segir Ranger. Hann segir að þetta atriði skipti þau gríð­ar­lega miklu máli, sér­stak­lega í ljósi sið­ferði­legrar afstöðu. Fólk eigi sjálft að sjá um deil­ingu gagna og að hafa umsjón með sínu efni. Þess vegna hafi þau ákveðið að nefna gagna­grunn­inn Netið mitt. 

Hann bendir þó á að þetta sé ekki raun­in. Gögn séu alltaf að leka út þegar fólk notar öpp eða heim­sækir vef­síð­ur. Stundum gefi not­endur leyfi en alls ekki alltaf. 

Hvernig á losna við sið­lausa gagna­söfn­un?

En af hverju gera fyr­ir­tæki þetta svona þegar aug­ljóst er að það sé á sið­ferði­lega gráu svæði? Ranger telur að í heimi við­skipt­anna sé for­skot mjög mik­il­vægt fyrir fyr­ir­tæki til að afla tekna í gegnum kaup og sölu þjón­ustu. Hann segir að þetta muni breyt­ast þegar mark­að­ur­inn upp­götvar að það sé betra að fá leyfi til að nota gögn og þá verði auð­vitað neyt­endur ánægð­ari. „Þannig að þær fjár­hæðir sem eytt er í sið­lausa gagna­söfnun munu minnka þar til það er ekki lengur þess virði að eyða þeim þannig,“ segir hann. 

Hægt er að hlusta á Julian Ranger útskýra hvernig dig­i.me virkar á síð­unni þeirra og nálg­ast frek­ari upp­lýs­ingar um Netið mitt

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Donald Trump á blaðamannafundi í vikunni, þar sem hann undirritaði forsetatilskipun sem ætlað er að refsa einkafyrirtækjum fyrir að ritskoða efni á internetinu.
Trump steig á endanum yfir línuna sem Twitter hafði dregið í sandinn
Árið 2018 byrjaði Twitter að þróa lausn til að bregðast við því að stjórnmálamenn töluðu með misvísandi eða meiðandi hætti á miðlinum. Í þessari viku beitti miðilinn þessu meðali sínu gegn Donald Trump í fyrsta sinn. Og sá varð reiður.
Kjarninn 30. maí 2020
Brynjar Níelsson
Villuljós
Kjarninn 30. maí 2020
Sigrún Guðmundsdóttir
Okkar SORPA
Kjarninn 30. maí 2020
Laugavegurinn er ein allra vinsælasta gönguleið landsins en gengið er frá Landmannalaugum.
Landinn óður í útivist
Uppselt er í margar ferðir Ferðafélags Íslands og félagið hefur þurft að bæta við ferðum. Níu af hverjum tíu ætla að ferðast innanlands í sumar samkvæmt könnun Ferðamálastofu.
Kjarninn 30. maí 2020
Þórhildur Sunna Ævarsdóttir, þingmaður Pírata, er á meðal þeirra þingmanna sem skrifaðir eru á álitið.
Vilja viðurlög vegna brota sem varða verulega almannahagsmuni
Stjórnarandstöðuþingmenn vilja að aðstoðarmenn ráðherra þurfi að bíða í sex mánuði eftir að þeir ljúki störfum áður en þeir gerist hagsmunaverðir.
Kjarninn 30. maí 2020
Hoppuðu áfram eftir að heimsfaraldurinn skall á
Nýsköpunarfyrirtækið Kara Connect fékk óvæntan meðbyr þegar heimsfaraldurinn fór að geisa og ætlar að nýta sér aðstæðurnar til þess að vaxa hraðar en áætlað var. Þorbjörg Helga Vigfúsdóttir framkvæmdastjóri Köru Connect ræddi við Kjarnann.
Kjarninn 30. maí 2020
Leiðtogar ríkisstjórnar Íslands.
34 milljarðar króna í að viðhalda störfum en 27 milljarðar króna í að eyða þeim
Hlutabótaleiðin mun líkast til kosta 45 sinnum meira en upphaflega var lagt upp með. Hún hefur, að mati ríkisendurskoðunar, verið misnotuð á margan hátt til að ná út fé úr ríkissjóði. Nú býðst sömu fyrirtækjum sem hana nýttu ríkisstyrkir til að reka fólk.
Kjarninn 30. maí 2020
Stækkuð og lituð mynd af frumu (bleikur litur) sem er verulega sýkt af SARS-CoV-2 veirunni (grænn litur).
„Eins og líkaminn væri vígvöllur“
Það er varla annað hægt en að bera óttablandna virðingu fyrir lífveru sem hefur eignast tugmilljónir afkomenda um allan heim á nokkrum mánuðum, segir mannerfðafræðingurinn Agnar Helgason sem sjálfur smitaðist og hefur teiknað upp ættartré veirunnar.
Kjarninn 29. maí 2020
Meira úr sama flokkiFólk
None